Program esaslı bütçeleme

Transkript

1 Program esaslı bütçeleme Hollanda yaklaşımı ve deneyimleri Raphael Debets Maliye Bakanlığığ

2 Hoş geldiniz! Hollanda yaklaşımı ş ve deneyimleri konulu Sunum yapma ayrıcalığı Deneyim ve görüş alış-verişi Mükemmel bir fırsat Verimli bir toplantı! Karşılıklı: sorular ve tartışmalar

3 Yeni tarz devlet bütçesi Sunumun çerçevesi 1. Yaklaşım ve temel ilkeler 2. Deneyimler: VBTB Hollanda projesi VBTB şeklinde adlandırılmaktadır. VBTB = Politika bütçelerinden Politika hesap verebililiğine doğru Yeni tarz bütçe Türkiye KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU Stratejik Planlama ve Performans esaslı Bütçeleme

4 Yaklaşım ve temel ilkeler 1999 yılında Hollanda Parlamentosu nunnun ikinci meclisinin inisiyatifi 2002 yılına kadar yoğun hazırlık süreci Her bir bakanlık kendi bütçesinden sorumlu Hayali bütçeler Maliye Bakanlığı nın nın görevi Koordinasyon ve izleme (hesap verebilirlik mevzuatı ile uyacak şekilde) )

5 Yaklaşım ve temel ilkeler Amaç (1): temel politika hedeflerini kaydederek şeffaflığı arttırmak (temel fikirleri bilmek) Üç soru: 1. Neye ulaşmak kistiyoruz? 2. Buna ulaşmak için ne yapacağız? 3. Çabalarımızın maliyeti ne olacak? Yıllık raporda da aynı sorular yer alır.

6 Örnek: emniyet yılları arasında kamudaki suç ve tehdit oranını ülke çapında % oranında azaltmak Emniyet güçlerinde personel kapasitesini arttırmak 7.9 milyar (Ad l t B k l ğ İ i l i B k l ğ K ll k S B k l ğ büt l i d (Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Krallık ve Savunma Bakanlığı bütçelerinde güvenlik için mevcut fonlar)

7 Yaklaşım ve temel ilkeler Amaç (2): daha etkin kamu harcamaları Hedefler, politika araçları ve kaynaklar arasında bağlantı Performans verisi (girdi, çıktı & sonuç) Zor ve ancak düzensiz olarak mümkün olabilir ğ Politikanın etkinliğinin kavranması : nedensel ilişki? Kaçınılmaz sonuç: değerlendirmeler

8 Örnek: refah ea ve espo spor (sübvansiyonlar) s a Bakanlık ın ın tüm sübvansiyonlarının araştırılması % 25 lik bir düşüş Sonuçlar: 1. Sübvansiyonların amacı? Net değil 2. Sübvansiyonların etkisi? i? Net değil 3. İyi değerlendirmelerin yetersizliği Sonuç: 1. Yeniden yapılandırma tedbirleri 2. Sadece geçici sübvansiyonlar

9 Yaklaşım ve temel ilkeler Amaç (3): sürdürülebilir kamu finansmanı Yol gösterici ilke: uzun dönemde neyi hedefledik? Örnek: koalisyon anlaşması Hükümetin ü izlemek istediği ğ rota nedir? İyi bir yapısal politika şu sonuçları doğurur: Harcamalardaki büyümenin daha iyi kontrolü Milli gelirde daha yüksek oranlarda büyüme

10 Örnek: koalisyon anlaşması Kabine deki zorluklar Konular Genel anlaşma ve somut hedefler a. Sağlık: maliyet patlaması Demografi (a+b+c) a. Sağlık -Sağlık ve tedavi sistemi reformu - Bireysel katkılar ve küçük standart paketler b. Sınırlı iş gücü katılımı b. İş piyasasında ekonomi ve iş gücü katılımı - Malüliyet Sigorta Kanunu Reformu, İşsizlik Sigortası Kanunu,emeklilik öncesi c. Devlet bürokrasisi c. Hükümet modernizasyonu - Diğer Hükümet projeleri d. Topluma uyum Globalleşme (d+e) d. Göç/Entegrasyon sağlayamayan göçmenler - Etkili entegrasyon e. Suç oranı e. Suç oranı yıllarında % lik 25 düşüş f. Terörizm Duvarın yıkılması (e+f) G. Avrupa ve dış güvenlik - Destek: Avrupa ne yapmalı? g. Somut devlet finansmanı Ekonomik gerileme Devlet finansmanı (harcamada daha az büyüme (g) ve daha fazla yapısal büyüme)

11 Alan içerisindeki VBTB deneyimleri Hedef, performans ve değerlendirmelere dair bilginin iyileştirilmesi Sonuçlar 1997 Bütçesi 2004 Bütçesi 1. Hedeflere ulaşıldı mı? 5-10% 66% 2. 3 WWW sorusu? 5-10% 61% 3. Performans ve başarıya dair bilgi? 10-15% 51% 4. Etkinlik fikri? yok 50% 5. Politika maddelerinin sayısı

12 Alan içerisindeki VBTB deneyimleri ey e Politika gündemi (bütçenin en siyasi bölümü) Sayfa sayısında azalma 1996 bütçesi ortalama 60 sayfa (0 400 sayfa) 2004 bütçesi ortalama 18 sayfa 2005 bütçesi ortalama 10 sayfa Fakat sayfa sayısı hala fazla (kalın bütçeler ve raporlar) Ticari işlemlere dair fazla miktarda yönetim bilgisi Yaklaşık olarak bütçenin % 20 si bu bölüme ayrılmıştır. Bütçenin % 20 si ise teknik eklerden oluşur.

13 Örnek: sağlık hizmetleri Politika gündemi (Bakanlık ın ın temel politikası) Sayfa sayısında azalma 1996 bütçesinde 69 sayfa 2005 bütçesinde 13 sayfa Fakat sayfa sayısı hala fazla Ticari işlemlerle ilgili yönetim bilgisi ve teknik konulardaki ekler bütçenin sayfa olarak yaklaşık % 27 sini oluşturmakta.

14 Alan içerisindeki VBTB deneyimleri ey e Çok sayıda hedef 12 X 10 X 4 > 400 üzerinde hedef Öncelik her şey demek Sonuç yerine çıktı Kuruluşlar müşterileri değil de devleti memnun etmek ister Net olmayan hedefler Örnekler (sağlık hizmetleri) en yüksek seviyede akut sağlık hizmetleri kalite, erişilebilirlik ve ilaç temininin etkinliğini arttırmak Uzmanlarla yapılan görüşmeler ikinci olarak, hedeflerin azımsanmayacak bir kısmı net olmayan özelliklerle karakterize edilmiştir.

15 Alan içerisindeki VBTB deneyimleri ey e Kamu politikalarının etkisi belirsiz kalmaktadır. Değerlendirme paradoksu

16 Değerlendirme Paradoksu Herkes değerlendirme yapılmasından yana. Aynı zamanda : kalitesi yüksek değerlendirme çalışmalarının sayısı az Neden?

17 Politika değerlendirmesinin e d es mantığı ğ Paraya verilen değerğ Etkili ve kanıta dayalı politikalar Politika oluşturanlar bekleyemez Kanıtı: okullara bilgisayarların getirilmesi İstisna: altyapı (maliyet-fayda analizi) P litik d ğ l di ö lidi Politika değerlendirme önemlidir Etkililiği kontrol etmek

18 Program bütçeleme dahilindeki mantık (VBTB) Süreç : değerlendirme yönetmeliği 5 yılda bir tüm politikaların değerlendirilmesi İçerik: değerlendirme teknikleri? İçerik: değerlendirme teknikleri? İzlenecek yol nedir?

19 Neden bu kadar zor? Sistem dışı Amaçların netliği Sürekli değişim içerisinde olan politikalar Politika oluşturanların yeni politikalar üzerine odaklanması Gerçekten hesap verebilir olmak istiyorlar mı? Sistem içi Uygun olayların tanımlanmış olması Bağımsız uzmanların olmaması Kapasitenin yetersiz dağılımı

20 Şu ana akadar ulaşılan uaş a sonuç: karamsar bir tablo Değerlendirmeler el arabası ile gelmekte! Yılda ortalama 250 çalışma ve binlerce sayfa Politika etkileri açık bir şekilde ayrıştırılmamış olması Sonuçların açık olmaması kanıta dayalı politikalara yönelik gelişme yok

21 Bundan sonra ne yapılacak? Kısır döngü tehlikesi Eklenen bir değer yok ilgi kaybı daha az kalite Problemin değerlendirme kısmı değerlendirmenin olmaması bürokrasi Emeklerin boşa gitmesi TINA: daha iyi olmalı! Nasıl?

22 Gerçekçi çözümler Daha fazla kalite Politika amaçlarının daha net tanımlanması Uygun olayların tanımlanması Bağımsız araştırma uzmanlarının sürece dahil edilmesi Erişimin arttırılması politikacıları bağlamak Daha fazla dikkat Kaynaklara odaklanmış iyi bir değerlendirme Eldeki bir kuş çalılıktaki iki kuştan daha iyidir Seçici ol, ama nasıl?

23 Alan içerisindeki VBTB deneyimleri ey e Performans göstergelerine g gerekenden fazla odaklanma bürokrasi : detaylı yönetmelik çerçevesine bağlı olarak bürokratik gerçekliğin yaratılması Hedefinden sapan teşvikler Ölçülemeyenin ihmal edilmesi (kalite?) Politikacılar gerçekten hesap verebilir olmak istiyorlar mı? Fazla sayıda önemli dış ş (kolay etkilenebilir olmayan) faktör Sürekli değişen politikalar ve yeni politikalara odaklanılması l

24 Örnek: performans göstergelerine g gerekenden fazla odaklanılması Amaç: siyasi baskıya bağlı bekleme listelerini azaltmak Alandaki etkisi : istisnai tıbbi harcamalar Her yıl %3 lük büyüme! Politikanın etkinliği? Tıbbi harcamalardaki büyüme bekleme listelerinin azalmasına neden olur mu? Politikanın Parlamento tarafından gözden geçirilmesi Yetersiz maliyet bilinci

25 Nasıl daha iyi olunabilir? Daha özelleşmiş hükümet yönetişimleri Her program özeldir Yorucu ve detaylı mevzuatlar oluşturmayın Performans göstergeleri kullanışlı mı? Hedeflerin daha net tanımlanması Önemli faktörleri tanımla Problem nedir? Problemi çözmek için hükümet ne yapmalıdır? Siyasi i hedeflerde d temkinli olmak Daha iyi analiz ve değerlendirme Seçici eldeki bir kuş çalılıktaki iki kuştan daha iyidir Değer (büyük proje: maliyet-fayda analizi) Bağımsız araştırma uzmanları Daha fazla kanıta dayanan politikalar

26 Sorular?

27 Tartışma atş a konuları 1. Program esaslı bütçelemenin başlatılması için gereken yapılar : İyi performans gösteren bir idare (vergi) Hükümet yükümlülükleri ve nakit harcamaların gerçek anlamda kontrolü Sürdürülebilir kamu finansmanı için mali kurallar 2. Program bütçeleme politikacıları daha korunmasız bir hale getirir. 3. Program bütçeleme her türlü siyasi ortamda kullanılabilir. (liberal ve muhafazakar) 4 Politikalar doğrultusunda yeniden ödenek belirleme program 4. Politikalar doğrultusunda yeniden ödenek belirleme program bütçeleme ile daha da geliştirilmiştir.

28 Sonuç Sizin deneyimlerinizden de bir şeyler öğrenmeyi ve Cesaret bulmayı umuyorum..! Daha fazla bilgi için