LTESİ GENEL CERRAHİ ABD. Prof. Dr. Turgut İPEK

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "LTESİ GENEL CERRAHİ ABD. Prof. Dr. Turgut İPEK"

Metin İnci
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 KANAMA, HEMOSTAZ, KAN TRANSFÜZYONU ve KOMPLİKASYONLARI KASYONLARI İ.Ü.. CERRAHPAŞA A TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ ABD Prof. Dr. Turgut İPEK

2 Travmanın n cinsine (fiziksel, kimyasal yada inflamatuar) Yaralanan damarın n tipine (arter, ven) ) ve çapına Anatomik lokalizasyona Damar çevresindeki destek doku yoğunlu unluğunauna Alınan ilaçlara lara (antikoag( antikoagülan, antitrombotik) Hastanın n yaşı şına (arterioskleroz( arterioskleroz) Klinik durumuna (diabet( diabet,, hipertansiyon, malign hastalıklar, siroz, şok, sepsis,, hematolojik hastalıklar, sarılıklar, vs) bağlıdır.

antikoagülan, antitrombotik) Hastanın n yaşı şına (arterioskleroz( arterioskleroz) Klinik durumuna (diabet(

3 Normal hemostaz dört ana aşamada a amada gerçekle ekleşir: Vazokonstriksiyon Trombosit tıkacı Pıhtı oluşumu umu Pıhtı oluşumunun umunun durması ve pıhtp htı erimesi.

5 Konjenital Hemostaz Bozuklukları Hemofoli A Faktör r VIII eksikliği Psödohemofili von Willebrand faktörü ve +VIII eksikliği Christmas hast. (Hemofili B) Fakt Faktör r IX eksikliği Rosenthal sendromu Faktör r XI eksikliği Parahemofili. Faktör r V eksikliği Faktör r VII ve X eksikliği Faktör r VII ve X eksikliği Hrediter hipertrombinemi Faktör r II eksikliği Herediter hipofibrinojenemi Faktör r I eksikliği Herediter afibrinojenemi.. Faktör r I yokluğu

(Hemofili B) Fakt Faktör r IX eksikliği Rosenthal sendromu Faktör r XI eksikliği Parahemofili.

6 Akkiz (Edinsel) Hemostaz Bozuklukları K vitamini antogonistleri (Warfarin grubu) ne bağlı Heparin e bağlı Karaciğer yetmezliklerine bağlı Trombositlerle ilgili: Trombositopeniler : İlaçlara lara bağlı (Aspirin) Antitümör ilaçlar lar Kemik iliği i metastazları ITP Hipersplenizm DIC SepsisTrombasteni(Glanzman Glanzman) Polisitemia Vera Hipofibrinojenemi DIC Hiperfibrinoliz

İlaçlara lara bağlı (Aspirin) Antitümör ilaçlar lar Kemik iliği i metastazları ITP

7 Dissemine İntravasküler Koagulopati Nedenleri Intrauterin fetus ölümü Plasentanın n erken ayrılmas lması Amniotik sıvı embolisi Hemolitik transfüzyon komplikasyonu Yaygın karsinoma Lenfomalar Riketsia infeksiyonları Yılan sokması Şok Sepsis Trombotik trombositopenik purpura

Hemolitik transfüzyon komplikasyonu Yaygın karsinoma Lenfomalar

8 Erişkin Çocuk Trombosit sayısı (103 /cm) 300±50 259±35 Kanama zamanı (dak) 4±1.5 4±1.5 Protrombin zamanı (PT)(san) Parsiyel tromboplastin zamanı (PTT)(san) Trombin zamanı (TT)(san) Fibrinojen (mg/dl dl)

5 Protrombin zamanı (PT)(san) 12-14 14 13-17 17 Parsiyel

9 Kan Tranfüzyonlar zyonlarının Tarihsel Evrimi 1665 Hayvandan-Hayvana Hayvana transfüzyon (R.Lower Lower) 1667 Hayvandan-İnsana nsana transfüzyon (J.Baptist Dennis) 1818 İnsandan-İnsana nsana tranfüzyon (James Blundell) 1881 İnsandan-İnsana nsana tranfüzyon (W. Halsted) 1900 ABO Kan gruplarının n bulunması (Landsteiner) 1939 Rh (Rhesus)) faktörünün n bulunması (Landsteiner ve Wiener) 1940 Cross-Matching Matching in

Baptist Dennis) 1818 İnsandan-İnsana nsana tranfüzyon (James Blundell) 1881 İnsandan-İnsana nsana

10 Kan ürünleri Tam kan Taze kan Banka kanı Eritrosit süspansiyonus spansiyonu Normal süspansiyon s spansiyon Dondurulmuş süspansiyonspansiyon Lökosit ve trombositten fakir Süspansiyon S (yıkanm kanmış) Trombosit süspansiyonuspansiyonu Trombositten zengin plazma Plazma Taze (ABO kompatibl) Taze donmuş (ABO kompatibl) Kuru (kompatibilite( şartı aranmaz) Dinlendirilmiş Konsantreler Faktör r VIII, IX (donmuş) Kuru fibrinojen Albümin (Tuzlu ve tuzdan fakir) İmmünoglobülinlerlinler Kriyopresipitat (F VIII, FXIII, Fibrinojen, v. Willebrand) (fazla miktarda ABO kompatibl olmalı)

kompatibl) Taze donmuş (ABO kompatibl) Kuru (kompatibilite( şartı aranmaz) Dinlendirilmiş Konsantreler Faktör r VIII, IX (donmuş) Kuru

11 KOMPLİKASYONLAR KASYONLAR Hemolitik reaksiyonlar: Alıcı verici arasında ABO veya Rh uyuşmazl mazlığı sonucu ortaya çıkan bir klinik tablodur. Uyuşmazl mazlık k sonucu verilen eritrositler parçalan alanır, hemoglobinemi ve hemoglobinüri oluşur. ur. Fatal olmayan hemolitik transfüzyon zyon reaksiyonları insidansı 1/6000 olarak bildirilmiştir. Fatal hemolitik transfüzyon reaksiyonlarının n ise her hastada 1 görüldg ldüğü bildirilmiştir. Böbrek lezyonları, tubuler nekroz ve hemoglobinin tubullere çökmesiyle meydana gelir. Hasta üşüme, ateş,, solunum sıkınts ntısı ve taşikardi gibi semptomları 50 ml lik lik,, küçük üçücük k bir miktarda bile gösterebilir. g Alerjik reaksiyon: Üriker,, kaşı şıntı ve kızark zarıklık k olur. Reaksiyonun şiddetine göre g antihistaminik ilaçlar, lar, adrenalin veya kortikosteroidler verilir. Pirojen reaksiyon: En sık s k rastlanan komplikasyondur. Antipiretikler ve dolantin verilebilir. Bakteriyel sepsis: İnfüzeze kandan bakteriyel kontaminasyon nadirdir. Donörün derisinden veya konteynırdan edinilmiş olabilir. Gram (-)( ) organizmalar, özellikle koliform ve psödomonos türleri, 40c de yaşayabilen ayabilen, en sık s k etkenlerdir.klinik bulgular ateş, üşüme, me,abdominal kramplar, kusma ve diyareyi içerir.

Fatal hemolitik transfüzyon reaksiyonlarının n ise her 100.000 hastada 1 görüldg ldüğü bildirilmiştir. Böbrek lezyonları, tubuler nekroz ve hemoglobinin tubullere çökmesiyle meydana gelir.

12 Emboli: Normal bir erişkinin 200 ml ye kadar bir hava embolisini tolere edebileceği gösterilmiştir. tir. Venöz hava embolisinin bulguları; venöz basınçta artış ve siyanöz, prekardiumda murmur (değirmen sesi), hipotansiyon, taşikardi ve senkoptur. Ölüm, primer respiratuar yetmezlik ile ilişkilidir.tedavi; hastayı sol tarafına kafası aşağıda ayağı yukarıda yatırmakt rmaktır. r. Trombofilebit: Periferik venleri kullanarak uzamış ış infüzyonlar süperfisyal venöz tromboza neden olabilir. 8 saatten uzun süren s intravenöz infüzyonlar zyonları genelde trombofilebit izler. Overtransfüzyon ve akciğer ödemi: Dolaşı şımı fazla yüklemek y kaçınılabilir bir komplikasyondur. Bu komplikasyonu önlemek için i in, bu hastalarda sentral venöz basınç monitorize edilmelidir. Hastalıklar kların n Taşı şınması: En önemlisi hepatit dir.. Tam kan verilen hastaların n %1 inde, kuru plazma verilenlerin %12 sinde ortaya çıkar. Sıtma, S Chagas hastalığı, brusella ve sifiliz kan transfüzyonuyla bulaşabilen abilen hastalıklard klardır. r. Kan transfüzyonu sonrası AIDS riski tahminen hastada 1 dir. 1 Ve kan bankaları yüksek risk gruplarının donör olmalarını imkansız z kılmaktadk lmaktadır r ve tanı yöntemleri uygulamaktadır.

tedavi; hastayı sol tarafına kafası aşağıda ayağı yukarıda yatırmakt rmaktır. r. Trombofilebit: Periferik venleri kullanarak uzamış ış infüzyonlar süperfisyal venöz tromboza neden olabilir.

13 Masif transfüzyon komplikasyonları Hemostaz yetersizliği Oksijen transportunun bozulması Asidoz Hiperpotasemi Sitrat intoksikasyonu Hipotermi Akciğer yetmezliği

14 Anormal kanamalar Banka kanındaki ndaki labil pıhtılaşma faktörlerinin ve trombositlerin bulunmaması sonucu gelişir. ir. 4 ünite kandan birinin taze kan olması önlenmesi için i in yeterlidir. Asidoz Çoğu u kez organizmanın n tamponlama yedeğini aşamaz. a amaz. Tedavide sodyum bikarbonat verilir. Sitrat zehirlenmesi İnfüzyon hızı 5 dakikada 1 üniteden fazla ise veya karaciğer yedeği düşük k olan hastalarda önemli sorun doğurur. Sitrat kandaki kalsiyumu bağlayarak hipotansiyon, aritmi ve kalp durmasına neden olabilir. Hiperpotasemi Böbrek işlevleri i yeterli ise fazla sorun yaratmaz.

15 Hipotermi 33 C un altındaki sıcakls caklıkta, kta, normotermik bir kişinin inin %50 si oranında nda koagulasyon aktivitesi vardır. r. Kalp iletim hızında h azalma yapar. Fazla ısıtma ise hemolize yol açar. a ar. Oksijen taşı şıma kapasitesinde azalma Yoğun kan transfüzyonlar zyonlarına na bağlı komplikasyonları önlemek amacıyla bazı yöntemler geliştirilmi tirilmiştir. tir. Otolog kan transfüzyonu, yaygın n olarak kardiyotorasik ameliyatlardan önce hastadan 1-21 ünite kan alınarak ve bu standart kan torbalarında saklanarak uygulanır. Ameliyat sırass rasında veya postoperatif devrede bu kan ihtiyaç duyulduğunda unda hastaya verilir. Bu kanlar 5 hafta süre s ile saklanabilir. Ameliyat sahasında biriken kan aspire edilerek hücre h koruyucu cihazlar içinde i inde (cell saver) ) steril bir çözeltiyle yıkandy kandıktan ktan sonra tekrar verilebilir. Bu şekilde toplanan kanın n eritrosit ömrü ve 2,3 difosfogliserat düzeyleri normaldir. Genç eritrositler sağlam kalırken yaşlı eritrositler lizise uğrar. Ancak koagulasyon faktörleri elimine olduğundan undan masif otolog transfüzyonlarda seyrelmeye bağlı pıhtılaşma bozukluğu u görülür. g r.

tir. Otolog kan transfüzyonu, yaygın n olarak kardiyotorasik ameliyatlardan önce hastadan 1-21 ünite kan alınarak ve bu standart kan torbalarında saklanarak uygulanır.

16 KAYNAKLAR Bilgin N, Hemostaz,, Ed: Sayek İ,, GüneG neş Kitabevi,, Ankara 67-76, 76, Bilgin N, Transfüzyon, Ed: Sayek İ,, GüneG neş Kitabevi,, Ankara 77-84, Bulut T, Kanama, Hemostaz,, Cerrahide Kan ve Kan Ürünleri Kullanımı.. Ed:Kalaycı G, Genel Cerrahi. Nobel Tıp T Kitabevleri, İstanbul, 85-96, Schwartz SI, Hemostasis, surgical bleeding, and transfusion Ed: Schwartz SI, Principles of Surgery,, 6th edition, Mc-Graw Hill Book Co New York , Levi M, van der Poll T, Hemostasis and coagulation.. Ed: Norton JA, Surgery, Springer New York , 176, Samir M. Fakhry M.D., Edmund J. Rutherford M.D., George F. Sheldon M.D. Sabiston Textbook of Surgery,, 16th ed., Chapter 5 - Hematologic Principles in Surgery pp , 88, 2001.

Schwartz SI, Hemostasis, surgical bleeding, and transfusion Ed: Schwartz SI, Principles of Surgery,, 6th edition, Mc-Graw Hill Book Co New York 95-118, 1994.

Benzer belgeler

HEMOSTAZİS S VE DOÇ.. DR. MEHMET FERAHMAN GENEL CERRAHİ AD.

HEMOSTAZİS S VE DOÇ.. DR. MEHMET FERAHMAN GENEL CERRAHİ AD. HEMOSTAZİS S VE TRANSFÜZYON TEDAVİSİ DOÇ.. DR. MEHMET FERAHMAN GENEL CERRAHİ AD. HEMOSTAZ MEKANİZMALARI Damar Cevabı Trombosit aktivitesi Pıhtılaşma mekanizması Fibrinolitik sistem Damar cevabı Kanama