T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ V. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ KÜTAHYA İLİ, MERKEZ İLÇE ENNE BARAJI TABİAT PARKI YANGIN EYLEM PLANI 2014
İÇİNDEKİLER A. ENNE BARAJI TABİAT PARKI SAHASININ GENEL ÖZELLİKLERİ.1 A.1. Tabiat Parkı Sahası Hakkında Genel Bilgiler...1 A.2. Tabiat Parkı Sahasının Koordinatları...1 A.3. Sahanın Genel Tanımı.2 A.4. Saha İçerisindeki ve Yakınındaki Yerleşim Yerleri... 3 A.5. Sahanın İklimi..3 B. ENNE BARAJI TABİAT PARKI NIN YANGIN EYLEM PLANI VERİLERİ....6 B.1. Sahanın Yangın Riskine Hassasiyet Derecesi.....6 B.2. Sahada ve Yakın Çevresinde Çıkmış Önceki Yıl Yangınları ve Nedenleri.7 B.3.Yangın Bölgesinde Koruma Altına Alınan Türler...7 B.4. Yangın Çıkmadan Önce Tabiat Parkı nda yapılacak işlemler...8 B.5. Sahada Yangın Çıkması Durumunda Aranacak Birimlerin Öncelikli Sıraları ve Telefon Numaraları...8 B.6. Saha İçerisindeki Su Kaynakları ve Koordinatları...8 B.7.Sahaya Ulaşım Kolaylığı (Yol ağı ve yolların durumu)......9 B.8.Yangının Yerleşim Yerlerini Tehdit Etmesi Durumunda Tahliye Planı...9 B.9.Yangında Kullanılmak Üzere Hazır Bulundurulacak Malzemeler ve Kimler Tarafından Temin Edileceği...9 B.10. Yangın Sonrası Yapılacak Uygulamalar....10 KAYNAKLAR 13 i
ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1. Kütahya İli Rüzgar Gülü.5 TABLO LİSTESİ Tablo 1. Enne Barajı Tabiat Parkı nın Koordinatları...1 Tablo 2. Aylara göre İlimize ait Yağış Tür ve Değerleri...4 Tablo 3. Rasatlara göre tespit edilen Rüzgar değerleri.. 5 Tablo 4. En Hızlı Esen Rüzgarın Yönü ve Hızı. 5 Tablo 5. Fırtınalı Günler Sayısı.. 6 Tablo 6.Enne Barajı Tabiat Parkı Orman Yangınlarıyla Mücadele Su Kaynakları ve Koordinatları...8 Tablo 7. DKMP Şube ve Araçlarının Plakaları, Şoförlerin ve ilgili Personellerin irtibat numaraları..10 ii
FOTOĞRAF LİSTESİ Foto 1. Enne Barajı Tabiat Parkı...3 HARİTALAR LİSTESİ Harita 1. Enne Barajı Tabiat Parkı nın Uydu Görüntüsü...2 Harita 2. Yangın Risk Haritası...7 Harita 3. Yangınla Mücadele Su Kaynakları Uydu Görüntüsü. 9 EKLER EK-1 Orman Yangınları ile Mücadele Komisyon Kararı iii
A. ENNE BARAJI TABİAT PARKI SAHASI NIN GENEL ÖZELLİKLERİ: A.1. Tabiat Parkı Sahası Hakkında Genel Bilgiler: Sahanın Adı : Enne Barajı Tabiat Parkı Bölge Müdürlüğü: Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürlüğü İl Şube Müdürlüğü: Doğa Koruma ve Milli Parklar Kütahya Şube Müdürlüğü Şefliği : Merkez İşletme Şefliği A.2. Tabiat Parkı Sahası nın Koordinatları : Sahaya ait koordinatlar Tablo 1 de, sahanın uydu görüntüsü ise Harita 1 de verilmiştir. Y X Y X Y X 1 746690.820 4373104.580 16 745757.565 4372929.083 31 746330.250 4373236.970 2 746050.640 4372502.709 17 745741.730 4372975.840 32 746353.249 4373216.531 3 745989.690 4372395.500 18 745755.850 4373116.320 33 746340.899 4373173.945 4 745862.790 4372383.270 19 745970.590 4373112.630 34 746339.200 4373142.430 5 745808.882 4372402.250 20 746049.130 4373164.650 35 746359.981 4373135.393 6 745733.719 4372470.580 21 746075.140 4373234.870 36 746386.470 4373182.890 7 745700.313 4372497.913 22 746118.830 4373270.230 37 746414.147 4373185.869 8 745670.703 4372500.570 23 746191.800 4373305.880 38 746419.840 4373156.770 9 745636.540 4372488.420 24 746218.700 4373300.400 39 746438.010 4373162.110 10 745624.390 4372517.270 25 746221.300 4373245.790 40 746440.140 4373210.570 11 745701.740 4372595.240 26 746201.531 4373142.801 41 746478.452 4373206.736 12 745671.900 4372622.150 27 746111.510 4373015.120 42 746550.000 4373190.550 13 745741.700 4372762.800 28 746132.038 4373005.587 43 746644.000 4373137.000 14 745776.058 4372839.244 29 746236.990 4373104.100 44 15 745849.200 4372910.630 30 746298.738 4373226.752 45 Tablo 1. Enne Barajı Tabiat Parkı nın koordinatları 1
Harita 1: Enne Barajı Tabiat Parkı nın Uydu Görüntüsü (www.ormansu.gov.tr.-e-hizmetler-geodata) A.3. Sahanın Genel Tanımı: Halkımızın dinlenme, eğlenme ve piknik gibi rekreasyonel ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayan gölet manzaralı sahada yeşil ile mavi iç içedir. Yoğun ziyaretçi potansiyeli olan alanda Karaçam ve Meşe ağaç türü hakimdir. Tabiat Parkı nın doğusunda ormanlık alan, batısı ve kuzeyinde Enne Barajı Göleti, güneyinde ise Kütahya Enne Köyü asfalt yolu bulunmaktadır. Tabiat Parkı nın İl Merkezine uzaklığı 25 km. olup, asfalt yoldan alana ulaşılabilmektedir. Alanın tamamı 47,2 ha. dır. En yakın yerleşim yerleri; Enne ve Demirciören köyleridir. 2
Foto 1. Enne Barajı Tabiat Parkı A.4. Saha İçerisindeki ve Yakınındaki Yerleşim Yerleri: Enne Barajı Tabiat Parkı nın en yakınında Enne Köyü mevcut olup, sahaya 500 m. uzaklıktadır. A.5. Sahanın İklimi : Kütahya İli deniz seviyesinden 930 m. yüksekliktedir. Kütahya'nın iklimi Ege, Marmara ve İç Anadolu arasında "geçiş iklimi" özelliğini gösterir. İkliminde her üç iklim tipinin özelliklerini görmek mümkündür. Sıcaklık şartları daha çok İç Anadolu nun karasal iklim şartlarını andırmakta ise de step ikliminin dışında kalır. Kurak iklim ile nemli iklim arasındaki "geçiş iklimi" tipine girer. Kütahya'da ortalama sıcaklık ölçümleri aylara göre değişir. Yıllık ortalaması 10,6 o C 'dir. Yüksekliği 1.000 m. nin altında olan ovalar Kütahya'nın en ılıman yerleridir. Buralardan yaylalara ve dağlık kesime doğru girdikçe sıcaklık yavaş ve düzenli bir biçimde azalma gösterir. Yıllık ortalama en yüksek sıcaklık 34.4 ( o C) ile ağustus ayında en düşük ortalama sıcaklık ise -10.6 ( o C) ile ocak ayında gerçekleşmektedir. Kütahya'da yıllık ortalama yağış miktarı 568 mm'yi bulur. Ancak bu değer bazı yerlerde azalırken bazı yerlerde ortalamanın üzerine çıkar. İlin genelinde yağışlar 400 ile 1.100 mm arasında değişir. Farklılığın en önemli nedeni yükseklik farklarıdır. En yağışlı ay Aralık, en kurak ay Ağustos tur. Eylül ile birlikte yağışlar artmaya başlar ve en yüksek seviyeye Aralık ve Ocak ayında erişir. Yağışların % 38,8 kış mevsiminde, % 29,4 ilk baharda, % 19,3 sonbaharda, % 12,5 yaz aylarında görülür. 3
Kütahya'nın rakımının yüksek oluşu ve kış sıcaklık değerlerinin düşük oluşu kar yağışlarını olağan getirmektedir. İlimizde 19 gün kar yağışlı geçer. Kar yağışı en çok Ocak, Şubat ve Mart aylarında görülür. İlin karla örtülü olduğu günler ortalaması 31 gündür Tablo 2. Aylara Göre İlimize Ait Yağış Tür ve Değerleri Meteorolojik Elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ort. Kar Yağışlı Günler Sayısı 7 4 9 6 Ort. Kar Örtülü Günler Sayısı 5 7 6 Aylık Maksimum Kar Kalınlığı (Cm) 18 29 21 Aylık Donlu Günler Sayısı 17 14 12 1 12 8 Ort.Sisli Günler Sayısı 18 7 Ortalama Dolu Yağan Günler Sayısı 1 1 1 Ort. Kırağılı Günler Sayısı 8 4 6 1 11 6 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü Genelde Kütahya' da hakim rüzgar yönü kuzeydir. Yıldız adı verilen kuzey rüzgarı her yıl ortalama 2944 kez görülür. Bunu karayel (kuzeybatı) izler. Daha sonra lodos (güneybatı) rüzgarı görülür. Ortalama rüzgar hızı 1,5 m/s' dir. Ölçülen en yüksek rüzgar hızı 22,7 m/s ile karayele aittir. 4
Tablo 3. Rasatlara Göre Tespit Edilen Rüzgar Değerleri Aylar Meteorolojik Elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama rüzgar hızı m/s 1.7 2.1 1.6 1.5 1.4 1.5 1.6 1.4 1.4 1.3 1.3 1.5 1.7 Kaynak : Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü Tablo 4. En Hızlı Esen Rüzgarın Yönü ve Hızı Meteorolojik elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Rüzgarın yönü SE S S NW SSE W N N SSW SSE S S Rüzgarın hızı m/s 15.0 18.1 12.4 14.2 14.6 13.8 9.9 13.6 15.4 15.8 13.0 11.1 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü KÜTAHYA İLİ RÜZGAR GÜLÜ W NW W NW N NW N 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 N N E N E E N E E W SW E S E SW S E S SW S S E S Şekil 1. Kütahya İli Rüzgâr Gülü 5
Tablo 5. Fırtınalı Günler Sayısı Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Meteorolojik Elemanlar Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı Rüz.Hızı (17,2 m/s) 2,0 1,0 3,0 Ortalama Kuvvetli. Rüz. Gün Sayısı (Rüzgar Hızı; 10.8 17.1 m/s) 1,0 8,0 13,0 8,0 5,0 8,0 3,0 6,0 6,0 2,0 3,0 1,0 64,0 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü B. ENNE BARAJI TABİAT PARKI NIN YANGIN EYLEM PLANI VERİLERİ B.1.Sahanın Yangın Riskine Hassasiyet Derecesi: Enne Barajı Tabiat Parkı, 2. derece yangına hassas bölgede bulunmaktadır. 6
Harita 2: Yangın Risk Haritası B.2. Sahada ve Yakın Çevresinde Çıkmış Önceki Yıl Yangınları ve Nedenleri: 2013 yılında sahada ve yakın çevresinde çıkmış yangın yoktur. B.3. Yangın Bölgesinde Koruma Altına Alınan Türler: Enne Barajı Tabiat Parkı nda Meşe ( Quercus spp.), Karaçam (Pinus nigra J. F. Arnold subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe), Sedir (Cedrus libani), Servi (Cupressus spp.), Ardıç (Juniperus spp), Laden ( Cistus sp.), böğürtlen, yaban gülü, ahlat, yabani erik, geven, kuşburnu ve kekik gibi bitki türler bulunmaktadır. Tabiat Parkı nın faunasını ise Tosbağa (Testudo graeca LINNAEUS, 1758), Karayılan (Coluber (Dolic hopis)jugularis Linnaeus, 1758) ve Sincap (Sciurus anomalus) oluşmaktadır. 7
B.4. Yangın Çıkmadan Önce Tabiat Parkı nda Yapılacak İşlemler: Orman İşletme Müdürlüğünce ormana hassas köylerde yangına karşı bilinçlendirme toplantıları yapılmaktadır. Yol kenarları sıklık bakımları yapılmakta, yol şevleri greyderle temizlenmektedir. Bu alan içerisinde D.Ü.H.E ile elektrik hattı altında risk oluşturan ağaçlar temizlenmiştir. Ayrıca her yangın sezonu başında orman yangınlarının önlenmesi amacıyla anız ve her türlü bitki örtüsünün yasaklanması ile diğer tertip ve tedbirler hakkında il valisinin başkanlığında tüm kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan yangınla mücadele komisyonu tarafından eylem planının eki kararlar alınmakta ve uygulanmaktadır. (EK-1) B.5. Sahada Yangın Çıkması Durumunda Aranacak Birimlerin Öncelik Sıraları ve Telefon Numaraları: Sahada çıkacak yangına ilk müdahale edecek ekip; Çamlıca Yangın Ekibi olup irtibat numarası; Şoför: Selahattin DİLBİR Tel: 0536 668 3643 dır. ALO YANGIN İHBAR HATTI:177 Kütahya İşletme Müdürlüğü: 0274 231 3340 Kütahya Orman İşletme Şefi Mustafa KAVAK : 0505 917 1080 Kütahya Orman İşletme Müdürü: Savaş ÜNLE: 0505 371 0070 B.6. Saha İçerisindeki Su Kaynakları ve K o o r d i n a t l a r ı : Enne Barajı Tabiat Parkı nda olası bir yangın esnasında en yakın yangınla mücadele su kaynakları ve koordinatları Tablo 6 da, uydu görüntüsü ise Harita 3 de verilmiştir. Tablo 6. Enne Barajı Tabiat Parkı Orman Yangınlarıyla Mücadele Su Kaynakları ve Koordinatları İŞLETMESİ ŞEFLİĞİ KONUŞLANMA YERİ COĞ. KOORDİNATLARI COĞ. KOORDİNATLARI KÜTAHYA MERKEZ ENNE BARAJI GÖLETİ K:39 28 25 D:29 51 30 8
Harita 3: Yangınla Mücadele Su Kaynakları Uydu Görüntüsü B.7. Sahaya Ulaşım Kolaylığı (Yol Ağı ve yolların durumu) : Tabiat Parkı nın İl Merkezine uzaklığı 25 km. olup, asfalt yoldan alana ulaşılabilmektedir. B.8. Yangının Yerleşim Yerlerini Tehdit Etmesi durumunda Tahliye Planı: Orman yangınlarının yerleşim alanlarını tehdit etmesi halinde, tehdit altındaki halkın toplanma, gönderme, yerleştirme, ikmal ve iaşe, emniyet, sağlık, ulaştırma ve haberleşme işlerini yürütmek üzere başta Kütahya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü olmak üzere ilgili kurumlar ivedi olarak bilgilendirilecektir. B.9. Yangında Kullanılmak Üzere Hazır Bulundurulacak Malzemeler ve Kimler Tarafından Temin edileceği: Sahada çıkacak yangınlara müdahale amacıyla Merkez İşletme Şefliği bünyesinde bulunan 3 arazöz, 2 su tankı ve 1 dozer devreye girecektir. Yangında kullanılacak yön ve ikaz levhaları Merkez Orman İşletme Şefliği nce gerekli yerlere yerleştirilecektir. OGM ile DKMPGM arasında imzalanan Korunan Alanlardaki Uygulamalara İlişkin Protokol gereğince ; DKMPGM tarafından özellikle orman yangınına hassas bölgelerdeki korunan alanlarda ziyaretçilerin dikkatli olmasını sağlayacak bilgilendirme tabelaları tesis edilir. Yangın sezonunda ziyaretçilerin DKMPGM tarafından belirlenecek tur güzergahları veya günübirlik kullanım alanları dışında korunan alana giriş çıkışları yasaklanır ve kontrolü DKMPGM tarafından sağlanır. hükümleri bulunmaktadır. Sözkonusu hükümler doğrultusunda DKMP İl Şube Müdürlüğü sahada gerekli yerlere bilgilendirme tabelaları 9
asacak ve yangın sezonunda tur güzergahları ve günübirlik kullanım alanları dışında alana giriş çıkışların kontrolünü sağlayacaktır. Sahada çıkan yangında DKMP İl Şube Müdürü, sahadan sorumlu mühendis ve orman muhafaza memuru ilk müdahale ekibinde yer alacaktır. Gerektiği taktirde Şube Müdürlüğü nün tüm personeli ve araçları yangın müdahale ekibine katılacaktır. Yangın esnasında sahaya gidecek araçların plakaları, şoför ve ilgili personellerin irtibat numaraları Tablo 7 de verilmiştir. Tablo 7. DKMP Şube araçlarının plakaları, şoförlerin ve ilgili personellerin irtibat numaraları SIRA NO ARAÇ PLAKA NO ŞOFÖR ADI İRTİBAT NUMARASI 1 43 RV 376 Murat AKSOY 0 541 258 30 55 2 43 AU 470 Muharrem OKÇU 0 535 462 42 21 3 43 AU 534 Eyüp TOSUN 0 532 427 89 16 4 43 HV 794 Zafer AKSU 0 534 016 57 30 DKMP Kütahya Şube Müdürü-İsmail LAFÇIOĞLU- 0 535 655 95 88 DKMP Kütahya Şube Orman Mühendisi-Bünyamin ŞİŞMAN-0 532 674 52 45 Yangın esnasında DKMP Kütahya Şube ve DKMP V. Bölge Müdürlüğü nden müdahale edecek araçlar ihale usulü ile temin edilmekte olup, yılın belli zamanlarında ihale sonucunda araç plakaları değişebilmektedir. B.10. Yangın Sonrası Yapılacak Uygulamalar: OGM ile DKMPGM arasında imzalanan Korunan Alanlardaki Uygulamalara İlişkin Protokol gereğince ; - Sahadaki zarar gören ağaçların Olağan üstü hasılat etası raporu Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü ve Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürlüğü nce düzenlenir. Korunan alandaki ağaçlar DKMP V. Bölge Müdürlüğü tarafından bu raporun onaylanmasını müteakip kesilebilir. V. Bölge Müdürlüğü nün onayı olmadan korunan alanlardaki ağaçlar kesilemez. - Korunan alanda meydana gelen orman yangını sonrasında yanık sahadaki dikili kuru emvalin ne şekilde değerlendirileceğine ve sahanın ağaçlandırılıp ağaçlandırılmayacağına 10
DKMPGM ve OGM tarafından oluşturulacak uzman ekiplerin müşterek yapacağı teknik inceleme sonucunda karar verilecektir. Yanık saha için orman tesisine, yangın riskini azaltmaya veya yangınla mücadeleyi kolaylaştırmaya yönelik herhangi bir müdahale öngörülecekse, buna OGM nin bu sahaya YARDOP uygulanması ile ilgili görüşü ve ihtiyaç duyulması halinde üniversitelerin ilgili bölümlerinden bilimsel görüş talep edilerek gerekli uygulama yapılacaktır. Yangın Eylem Planında yer almayan hükümlerin ortaya çıkması durumunda, yürürlükteki mevzuatlar doğrultusunda hareket edilecektir. İşbu yangın eylem planı; 1 nüshası DKMP Orman ve Su İşleri V. Bölge Müdürlüğü nde, 1 nüshası Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü nde, 1 nüshası Kütahya Orman İşletme Müdürlüğünde, 1 nüshası DKMP Kütahya Şube Müdürlüğünde, 1 nüshası M e r k e z Orman İşletme Şefliğinde, 1 nüshası sahayla ilgili mühendiste olmak üzere toplam 6 nüsha olarak hazırlanmıştır. 11
TARAFIMIZDAN DÜZENLENMİŞTİR. Serpil TAŞPINAR Çevre Yük. Müh. Bünyamin ŞİŞMAN Orman Mühendisi KONTROL EDİLMİŞTİR. Mine DURMUŞ Milli Prk. Şube Müd. İsmail LAFÇIOĞLU Kütahya Şube Müd. UYGUNDUR. Hasan BAŞYİĞİT V.Bölge Md. Yrd..../07/2014 OLUR Mehmet KUSCU Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürü 12
KAYNAKLAR 1. (www.ormansu.gov.tr.-e-hizmetler-geodata) 2. Kütahya İli, Doğa Turizmi Master Planı (2013-2023) 3. Devlet Meteoroloji İstasyonu Genel Müdürlüğü Verileri 4. Kütahya Orman İşletme Müdürlüğü 5. Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü, Orman Yangınlarıyla Mücadele 2013 Yılı Eylem Planı 13