HEMODİYALİZDE GÖRÜLEN KOMPLİKASYONLARIN YÖNETİMİ

Benzer belgeler
HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

SEVDA ARAT ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İBNİ SİNA HASTANESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI HEMODİYALİZ ÜNİTESİ

28. Ulusal Böbrek Hastalıkları, Diyaliz Ve Transplantasyon. Hazırlayan Fatma KARAGÖZ Hemodiyaliz Hemşiresi

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

Hemodiyaliz. Prof Dr Hayriye Sayarlıoğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e.

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

HEMODİYALİZDE KANIN KORUNMASI. Hem.Refiye Başeğmez

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI

RENAL PREOPERATİF DEĞERLENDİRME. Dr. Mürvet YILMAZ SBÜ. Bakırköy Dr. Sadi Konuk SUAM

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ

RENAL REPLASMAN TEDAVĠ SEÇENEKLERĠ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

Hipersensitivite, Alevlenme Reaksiyonları ve Anaflaksi. Hem. Okan Duran Medikana internatinational. Ankara Hastanesi 19 Nisan 2014

Hemodiyaliz cihazı: Pompalar, sensörler, monitörler. Doç. Dr. Tolga YILDIRIM HÜTF Nefroloji Bilim Dalı

ANEMİNİN ÖNLENMESİ VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Şeniz YENİAY TEKİRDAĞ DEVLET HASTANESİ Diyaliz Ünitesi

KAN VE SIVI RESÜSİTASYO N -1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI Dr.İlker GÜNDÜZ

Doç. Dr. Mehtap Bulut UÜTF Acil Tıp AD

FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU HEMODİYALİZ HEMŞİRE RESERTİFİKASYON SINAV SORULARI

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

KVC YOĞUN BAKIMDA HİPOTANSİF VE KANAMALI HASTAYA YAKLAŞIM HEM. ASLI AKBULUT KVC YOĞUN BAKIM

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

HEMODİYALİZ FİZYOLOJİK PRENSİPLERİ VE DİYALİZ YETERLİLİĞİ NEŞE KIRIÇİMLİ ÖZEL A MERKEZ DİYALİZ MERKEZİ /BURSA

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU HEMODİYALİZ HEKİM RESERTİFİKASYON SINAV SORULARI

Anestezi Uygulama II Bahar / Ders:9. Anestezi ve Emboliler

Doç.Dr. Sezgi ÇINAR PAKYÜZ. Celal Bayar Ünv. SYO,Hemşirelik Bölümü, İç Hastalıkları Hemşireliği AbD.-MANİSA

Periton diyaliz hastalarında başarıya ulaşmak için ortaya çıkmış DİYALİZ YETERLİLİĞİ Kompleks bir değerlendirme ve analizi gerektirmektedir.

DİYALİZ ÜNİTESİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

HEMODİYALİZ ENDİKASYONLARI VE REÇETELENDİRİLMESİ

Diyaliz hastalarında morbidite ve mortalite oranı genel populasyondan kat daha yüksektir.*

Magnezyum (Mg ++ ) Hipermagnezemi MAGNEZYUM, KLOR VE FOSFOR METABOLİZMA BOZUKLUKLARI

Dahiliye kliniğinde hemodiyaliz kararı vermek? Dr. Funda Türkmen

HEMODİYALİZ ( Fizyolojisi, tekniği ve yöntemleri )

Olgular. Kan Gazı Değerlendirilmesi Sunum planı. AKG Endikasyonları

HEMODİYAFİLTRASYON. Dr. Adem Sezen

HEMODİYALİZ DOZU Uygulamada Yaşanan Sorunlar

HEMODİYALİZİN REÇETELENDİRİLMESİ. Dr. Abdullah UYANIK

Toksikolojide Hemodiyaliz, Hemoperfüzyon, Hemofiltrasyon. Dr. Evvah Karakılıç Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır.

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

KULLANMA TALİMATI NEOFLEKS HİPERTONİK

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul

Nabızsız Arrest. TYD Algoritması: Yardım çağır KPR başla O2 ver Monitöre veya defibrilatöre bağla. Ritim kontrolü

HEMODİYALİZDE ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI VE TEDAVİ YAKLAŞIMLARI. Dr. Fatma Ayerden Ebinç

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

Gebelikte yeni gelişen Proteinüri ve Böbrek fonksiyon bozukluğu

BÖBREK YERİNE KOYMA TEDAVİ DEĞİŞİKLİKLERİNDE YAŞANAN ZORLUKLAR

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

HİBRİT TEDAVİLER. Dr. Aykut SİFİL Dokuz Eylül Üniversitesi

Hemşire Sevgi YATARKALKMAZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Allerji ve İmmünoloji BD

İlk Hemodiyaliz Reçetesini Nasıl Planlayalım? Dr. Oktay OYMAK Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bölümü KKTC-Girne 2018

Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi. Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler

II. YIL ASİSTANLARININ SORUMLU OLDUĞU KONULAR:

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI

24 Ekim 2014/Antalya 1

Arter Kan Gazı Değerlendirmesi. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi

TÜRK NEFROLOJİ DERNEĞİ 2011 YILI TÜRK BÖBREK KAYIT SİSTEMİ RAPORU DR. NURHAN SEYAHİ

DİYALİZİN OLMAZSA OLMAZLARI. Selma ÇOBAN Bursa Çekirge Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Hemşiresi

KARDİYOPROTEKTİF HEMODİYALİZ

DİYABETİK DİYALİZ HASTALARINDA YAŞANAN SORUNLARI NASIL AŞALIM? HEMŞİRE SİBEL TALAY Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi

HEMODİYALİZİN AKUT KOMPLİKASYONLARI

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI (TUS) (İlkbahar Dönemi) KLİNİK TIP BİLİMLERİ TESTİ 10 NİSAN 2016 PAZAR ÖĞLEDEN SONRA

Talasemide Transfüzyon. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Hematoloji BD

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Kardiyak Problemler ve Karaciğer Nakli

Transfüzyon Reaksiyonları

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RIDVAN EGE HASTANESİ KAN ve KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU UYGULAMA REHBERİ DOÇ.DR. MELTEM AYLI KAN MERKEZİ SORUMLUSU

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

RENAL REPLASMAN TEDAVİLERİNDEN EV HEMODİYALİZİ

HİZMETE ÖZEL. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu DOSYA

HİZMETE ÖZEL. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu DOSYA

TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TEMEL KURALLARI VE GERİ BİLDİRİM

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi

Bahar Çetin. D.Med. Diyaliz Merkezi-Sorumlu Hemşire Lüleburgaz/Kırklareli

DİYALİZ: GENEL BİLGİLER

Hazırlayan: Fadime Kaya Acıbadem Adana Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi Hazırlanma Tarihi:

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

KURU AĞIRLIĞI NASIL SAPTAMALI?

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

Beslenme ve İnflamasyon Göstergeleri Açısından Nokturnal ve Konvansiyonel Hemodiyalizin Karşılaştırılması

HEMODİYALİZ İŞLEMİ (I)

Akut böbrek hasarının (ABH) önlenmesi: hangi sıvıyı tercih edelim? Doç.Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Göğüs Ağrısı Olan Diyaliz Hastasına Yaklaşım

Hemodiyaliz Hastalarında Serum Visfatin Düzeyi İle Kardiyovasküler Hastalık Ve Serum Biyokimyasal Parametreleri Arasındaki İlişki

Transkript:

HEMODİYALİZDE GÖRÜLEN KOMPLİKASYONLARIN YÖNETİMİ Uzm. Hemşire: Hayriye AKKUŞ DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi 19.10.2017

SUNUM AKIŞI (25 dk) SIK GÖRÜLEN HAYATI TEHDİT ETMEYEN KOMPLİKASYONLAR Hipotansiyon % 20 30 Kramp % 5 20 Bulantı Kusma % 5 15 Başağrısı % 5 Göğüs ağrısı % 2 5 Sırt ağrısı % 2 5 Kaşıntı % 5 Ateş titreme % 1 NADİR GÖRÜLEN CİDDİ KOMPLİKASYONLAR Disequilibrium (dengesizlik) sendromu Diyalizer reaksiyonları Aritmi Kalp tamponadı Kanama (Kafa içi, gastrointestinal sistem Konvülsiyon Hemoliz Hava embolisi Diyalizerin yırtılması Diyalizde kanın pıhtılaşması

GİRİŞ Hemodiyaliz tedavisi; kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan hastalarda, vücutta biriken üremik toksik maddelerin temizlenmesini, sıvı-elektrolit ve asitbaz denge bozukluklarının düzelmesini sağlayan renal replasman tedavi (RRT) yöntemlerinden biridir. Hemodiyaliz Tedavisinin uygulanması sırasında; Ciddi olmayan akut komplikasyonlar sıklıkla görülmesine karşın, Nadiren hayati risk taşıyan akut komplikasyonlar da görülmektedir.

HİPOTANSİYON - NEDENLERİ 1. İntravasküler volümün aşırı azalmasına bağlı; Hedef kuru ağırlığın düşük tutulması Aşırı interdiyalitik sıvı alımı Hızlı ultrafiltrasyon Düşük sodyumlu diyalizat 2. Vazokontrüksiyon sağlanamaması; Otonom nöropati, Antihipertansif ilaç kullanımı Diyaliz sırasında gıda alımı Sıcak diyaliz solüsyonu Asetat diyalizi 3. Kardiyak faktörler; Kalp yetmezliği Sol ventrikül hipertrofisi Beta bloker kullanımı 4. Az sıklıkta görülen durumlar; Perikardiyal tamponad Gizli kanama Sepsis

HİPOTANSİYONUN KLİNİK BULGULARI Kademeli veya ani düşüş Nabızdaki artış Sersemlik Esneme Baş dönmesi Uyku hali Halsizlik Bulantı ve kusma Kramp Soğuk, nemli cilt (terleme) Göğüs ağrısı Solgunluk Bilinç kaybı

HİPOTANSİYON- TEDAVİ UF durdurulur Hastanın solunum sıkıntısı yoksa, sırtüstü yatırılarak ayaklar 30 derece yukarı kaldırılır İzotonik (%0.09) ya da hipertonik NaCl (%1.5-3), hasta diyabetik değilse hipertonik glikoz (%10-20) ya da mannitol solüsyonu hızlı verilebilir. Oksijen inhalasyonu sağlanır Diyaliz öncesi ağırlığı ve hedef ağırlığı değerlendirilir Sıvı hedefinin doğru olup olmadığı değerlendirilir Kullandığı ilaç listesi incelenir.

HİPOTANSİYONU ÖNLEME UF kontrollü HD cihazı tercih edilmeli Hastada tuz kısıtlamasına gidilmeli Kuru ağırlık hedefi doğru belirlenmeli, Antihipertansif ilaçlar diyaliz öncesinde verilmemeli, hasta bilgilendirilmeli Ciddi anemi varsa (Hgb< 8 gr/dl) düzeltilmeli Diyalizat Na düzeyi normal (138-140 mmol/l) ya da hafif yüksek olmalı Diyalizat ısısı düşük tutulmalı Hastaların diyalizde beslenmesi engellenmeli Diyabetik hastalarda etkin kan şekeri kontrolü Hipoalbüminemik hastalara albümin verilmeli

KAS KRAMPLARI - NEDENLERİ Hipotansiyon Kuru ağırlığın altına inilmesi Diyalizat sodyumunun düşük tutulması Elektrolitlerdeki değişiklikler Hipoksi

KAS KRAMPLARI- TEDAVİ Uf kapatılır Hipertonik sol. (%1.5- %3 NaCl ya da %10- %20 glukoz) ıv infüzyon verilir Hipotansiyon ile birlikte ise, İzotonik NaCl solüsyonu ıv infüzyonu uygulanır. Kasılan kaslara germe egzersizleri yapılır. Kuru ağırlığı değerlendirilir. Hipertonik NaCl SUSAMA HİSSİ!!!!!! Hipertonik glukoz solüsyonu DM olan hastaya verilmez!!!!

KAS KRAMPLARI- ÖNLEME Hipotansiyonun engellenmesi, İnterdiyalitik sıvı alımının azaltılması, Kuru ağırlığın değerlendirilmesi, Sodyum profili uygulanması, Oxazepam uygulanması ile kas krampları önlenebilir. Kramp olan kaslara uygulanan egzersiz programları yararlı olabilir. Vitamin E tedavisinin (gece yatarken 400/U) bacak kramplarının sıklığını ve şiddetini azalttığı bildirilmiştir. Ani tedavide hipertonik NaCl, Mannitol, Glukoz verilir, UF durdurulur. Hastanın KURU AĞIRLIĞINI doğru olarak değerlendirdiğinizden emin misiniz?

BULANTI VE KUSMA- NEDENLERİ Genellikle hipotansiyon ile ilişkilidir Yetersiz diyaliz Üremik sendromun belirtisi (diyaliz ile hafifler) Hiperkalsemi Serebral ve gastrointestinal nedenler; (dolu mide, diyabetik gastroparezi, kullanılan ilaçlar) Asetat diyalizi Diyaliz dengesizlik sendromunun erken bulgusu???

BULANTI KUSMA- TEDAVİ VE ÖNLEM Hipotansiyon engellenmeli, varsa düzeltilmeli Diyalizin ilk saatinde kan akım hızı %30 kadar azaltılmalı Diyaliz seansında oral gıda alınmı engellenmeli Doktor İstemine göre antiemetik ilaç verilmeli Bikarbonat diyalizi tercih edilmeli ***Üremik hastalar, ilk tedavileri sırasında disequilibrium sendromu yönünden, dikkatli bir ön değerlendirme ve izlem gerektirir!!!

BAŞ AĞRISI- NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ NEDENLERİ Genelde hipotansiyona bağlıdır Yanlış kuru ağırlık nedeniyle fazla sıvı çekilmesi Üremi Hastanın aşırı alkol ya da kafein tüketimi Endişe/gerginlik Asetatlı diyaliz Diyaliz dengesizlik sendromunun erken bulgusu olabilir!!!! BELİRTİLER Hipotansiyon Bulantı veya kusma Baş veya yüz bölgesinde ağrı

BAŞ AĞRISI TEDAVİ VE ÖNLEM Hipotansiyondan kaçınılmalı Diyaliz başlangıcında kan akım hızı düşük tutulmalı Kafeinli ya da alkollü içecekler tüketilmemeli Bikarbont diyalizi uygulanmalı Parasetamol verilmeli

GÖĞÜS VE SIRT AĞRISI- NEDENLERİ Sıklıkla anjina pektoris!!! Anemi Kalp tamponadı İlk kullanım sendromu Hemoliz Hava embolisi bulgusu olabilir Kalp kası iskemisi (koroner arter hastalığı) Sıvı çekilmesinden kaynaklanan hipotansiyon Hipovolemi Bilinen kardiyak hastalığı olan hastada kan akış hızının arttırılması

GÖĞÜS VE SIRT AĞRISI- TEDAVİ VE ÖNLEM Angina pektorise bağlı ise; KB, nabız, solunum kontrolü EKG izlemi Oksijen inhalasyonu Dil altı nitratlar Ciddi anemi varsa aneminin düzeltilmesi İlk kullanım sendromuna bağlı ise; Diyaliz membranı değiştirilir Hemolize bağlı ise; Diyaliz sonlandırılır Set ve diyalizör değiştirilerek diyalize devam edilir.

KAŞINTI- NEDENLERİ Kuru cilt Sekonder hiperparatiroidizm Dokulardaki anormal kalsiyum, magnezyum ve fosfor seviyeleri Allerji Yükselmiş bir BUN ile üremi TEDAVİ Elektrolit düzeylerini düzenlemek için yeterli diyaliz Kuru ciltler / alerjiler için losyonlar veya ilaçlar Ca x P çarpımı artmış hastalarda P düzeylerinin kontrol altına alınması, paratiroid bezlerinin incelenmesi ÖNLEME Üremi ve sekonder hiperparatiroidizm kontrolü Elektrolit düzeylerini düzenlemek için yeterli diyaliz

ATEŞ VE TİTREME- NEDENLERİ Enfeksiyon:(kateter, fistül veya greft ) Septisemi; Ateş, titreme, kusma ve baş ağrısı Hipotansif şok Solunum yolu hastalığı Soğuk diyalizat veya arızalı termostat Pirojenik Reaksiyon Ölü bakterilerin varlığına bağlı ateş reaksiyonu endotoksinleri Düşük molekül ağırlıklı endotoksin parçaları, membran gözenek büyüklüğü dağılımına bakılmaksızın herhangi bir zarı geçebilir Kontaminasyondan Kaynaklanan Bikarbonat solüsyonu Su sistemi Makine Diyaliz cihazı veya kan setleri

ATEŞ TİTREME- TEDAVİ Pirojen reaksiyonu düşünülüyorsa; Hastanın diyaliz öncesi ateşi var mı? Ateş diyaliz seansı sonlandığında hemen düşüyor mu? Ateşin pirojen reaksiyona bağlı olduğu düşünülse bile, mutlaka kan kültürü alınmalı Endotoksinlere bağlı ateşte genellikle antipiretik tedavi yeterlidir. Enfeksiyona bağlı ateşlerde diyaliz sonunda antibiyotik tedavisi uygulanmalı Diyaliz tedavisi normal sürede tamamlanmalı.

ATEŞ TİTREME- TEDAVİ Hastanın vücut ısısı takibi Diyaliz cihazının dezenfeksiyonu Su sisteminin dezenfeksiyonu Diyalizat kontaminasyonunun engellenmesi Kateterlerin kullanımında aseptik koşullara uyulması HD de kateter kullanımının azaltılması Diyaliz öncesi fistüllü kolun yıkanması Fistül girişimlerinin aseptik koşullarda yapılması Enfeksiyona duyarlılığı azaltmak için; Yeterli diyaliz sağlayın Hemoglobin düzeyini optimize edin Biyo-uyumlu diyalizör kullanın

DİYALİZ DENGESİZLİK SENDROMU Genellikle ilk diyaliz seansında gelişir Diyaliz sırasında ya da hemen sonrasında görülür Sistemik ya da nörolojik (karakteristik EEG) bulgular Üremik tablonun hızlı düzeltilmesinin neden olduğu BEYİN SU İÇERİĞİNİN ANİ ARTIŞI SEREBROSPİNAL SIVI ph sının ANİ DÜŞÜŞÜ BEYİN ÖDEMİ TABLOSU

DİYALİZ DENGESİZLİK SENDROMU- BULGULAR HAFİF BULGULAR Bulantı Kusma Huzursuzluk Baş ağrısı CİDDİ BULGULAR Bilinç bulanıklığı Konvülziyonlar Koma

DENGESİZLİK SENDROMU - TEDAVİ Hafif Form Diyaliz hızı azaltılır Semptomatik tedavi yapılır Seans bitince sonlandırılır. Şiddetli Form Derhal diyaliz durdurulur Hava yolu açılır IV Mannitol verilir. %20 50 ml/saat toplam 100 ml Konvulziyonda IV diazepam yapılır

DİYALİZ DENGESİZLİK SENDROMU - ÖNLEME!!! Düşük kan akım hızı!!! Kısa süreli diyaliz!!! Düşük etkinlikli diyalizör (BUN %30 altında azaltılmalı)

DİYALİZ MEMBRAN REAKSİYONLARI Anaflaktik Tip (Tip A) Nonspesifik Tip (Tip B)

ANAFLAKTİK (Tip A) REAKSİYON- NEDENLERİ Etilen oksit sterilizasyonu AN69 mambranı ile birlikte ACE inhibitörü kullanımı Kontamine diyaliz solüsyonları Diyalizerlerin tekrar kullanımı (reuse) Heparin alerjisine bağlı aşırı duyarlılık reaksiyonlarıdır.

ANAFLAKTİK (Tip A)- BELİRTİLER Hafif Belirtiler Kaşıntı Ürtiker Öksürük Hapşırma Burun akıntısı Gözlerde sulanma Abdominal kramp Diyare Ciddi Belirtiler Dispne Hipotansiyon Fistül bölgesinde ya da tüm vücutta sıcaklık hissi Kardiyak arrest

ANAFLAKTİK (Tip A)- TEDAVİ Diyaliz sonlandırılır, Kan setleri klemplenerek atılır. IV antihistaminik, steroid ve adrenalin uygulanır. Acil kardiyopulmoner resüsitasyon gerekebilir

ANAFLAKTİK (Tip A)- ÖNLEME Diyalizerler yeterince yıkanmalı (2000 ml NaCl solüsyonu) Etilen oksit allerjisi olan hastalarda gama ışını ya da buhar ile sterilize edilmiş diyalizörler kullanılmalı Gerekirse diyaliz öncesi IV antihistaminik uygulanmalı ACE inhibitörü alan hastalarda AN69 membranı kullanılmamalı Heparin allerjisi varsa heparinsiz diyaliz ya da sitrat antikoagülasyonlu diyaliz yapılmalı, Kontamine diyaliz solüsyonu kullanılmamalı Seans arasında cihazların dezenfeksiyonları yapılmalı Ünitede kardiyopulmoner resüsitasyon ekipmanı bulundurulmalıdır.

NONSPESİFİK (Tip B) REAKSİYONLAR NEDENLERİ Etiyolojisi tam olarak bilinmemektedir Kompleman aktivasyonu ile ilişkili olabilir Anaflaktik (Tip A) reaksiyonundan daha sık görülür Klinik tablo daha hafiftir Diyalizin başlangıcından itibaren 5-10 dk.- 1 saat içinde görülür BELİRTİLERİ Göğüs ağrısı Sırt ağrısı Bulantı, kusma Hipotansiyon görülebilir.

NONSPESİFİK (Tip B)- TEDAVİ VE ÖNLEM Tedavisi destekleyici niteliktedir Nazal oksijen verilmelidir Göğüs ağrısı yapan diğer nedenler düşünülmelidir Diyaliz tedavisini sonlandırmaya gerek kalmaz Tip B reaksiyonları önlemede; Reuse uygulaması ya da Kompleman aktivasyonuna daha az yol açan membranların (sellüloz asetat, hemophan, sentetik...) kullanılması yararlı olabilir.

ARİTMİ- NEDENLERİ Sol ventrikül hipertrofisi Kalp yetmezliği İskemik kalp hastalığı Diğer nedenler; Yaş Solunum yetmezliği Hücre dışı hacmin hızlı azalması Elektrolit ve asit-baz dengesizliği Kardiyak ve büyük damar cerrahisi Digoxin tedavisi Sempatik işlev bozukluğu Artmış fosfat ve PTH

ARİTMİ- TEŞHİS VE TEDAVİ Elektrolitler, bikarbonat ve glikoz seviyeleri için kan örnekleri alınır EKG, oksijen, IV sıvı HD'yi durdurmamız gerekebilir. Elektrolit bozukluğunun düzeltilmesi (özellikle potasyum, kalsiyum ve magnezyum) Hastanın hemodinamik olarak dengesiz olması ve tedavi edilebilir bir ritmi varsa AED (otomatik harici defibrilatör) ile kardiyoversiyon Digoksin, supraventriküler taşikardide ventriküler hızı kontrol etmek için kullanılabilir. Hipokalemiyi önlemek için diyalizat potasyumu 3-3.5 meq / L'ye yükseltilmelidir Amiodaron, ventriküler aritmiler için normal dozda kullanılabilir

ARİTMİ - ÖNLEME Diyaliz sırasında düşük hemoglobin seviyeleri ve hipoksinin önlenmesi baba, çok sıcak oluyor! Endişelenme, en azından solungaçlar daha sonra hipoksik hale geldiğinde daha fazla oksijen almak için ısınmaya ayarlarlar. Optimum kalsiyum, fosfat ve PTH seviyelerinin korunması Oksijen kullanımı

KALP TAMPONADI Açıklanamayan hipotansiyonu olan hastalarda akla; Perikardiyal effüzyon ve kalp tamponadı gelmelidir. Perikardiyal effüzyon

KANAMA- NEDENLERİ ve BELİRTİLERİ NEDENLERİ Trombosit disfonksiyonu HD sırasında anti-koagülasyon kullanımı Kontrolsüz hipertansiyon Karaciğer hastalığı, sepsis, bazı ilaçlar (özellikle anti-platelet ilaçlar) İğnelerin damar erişim yerinden den çıkması Erişim rüptürü (anastomoz veya anevrizmada) Çatlak diyalizer Diyalizer bağlantılarının gevşek yapılması BELİRTİLERİ Hipotansiyon Makine basınç değişimi alarmları Şok Nöbetler Kardiyak arrest

KANAMA- TEDAVİ Kan kaybının kaynağı saptanır Diyaliz durdurulur Mümkünse kanı geri verilir (kirletilmemiş sistem) Doktora haber verilir Semptomlar tedavi edilir Kan basıncını desteklemek için normal serum fizyolojik verilir Nefes darlığı için oksijen inhalasyonu sağlanır

KANAMALAR- ÖNLEME Erişim alanını asla kapalı tutmamalı Heparin dozunu gözden geçirilmeli Düşük riskli - düşük dozlu konvansiyonel heparin, düşük molekül ağırlıklı heparin kullanılmalı Set bağlantı yerleri gevşek bırakılmamalı Çok yüksek / yüksek riskli - heparin ve protamin ile bölgesel antikoagülasyon, heparinsiz diyaliz, bölgesel sitrat antikoagülasyonu uygulanabilir

KONVÜLZİYON- NEDENLERİ Üremik ensefalopati Disequilibriyum sendromu Aluminyum ensefalopatisi Hipertansif ensefalopati İntrakranial kanama Metobolik değişimler Kr. alkolizme bağlı abstinens (alkol yoksunluğu) Akut Hiperkalsemi Hipernatremi Aritmi Hava embolisi

KONVÜLZİYON- TEDAVİSİ Diyaliz sonlandırılır, hava yolu açılır. Kan şekeri, Ca ve diğer elektrolitler için kan alınır. Hipokalsemik hastalarda 3,5-4.0 meq\l kalsiyum içeren diyalizat kullanılır Hipoglisemik hastaya IV glukoz verilir Acil durumda solunum kontrolü ile IV diazepam yapılır

KONVÜLZİYON ÖNLEM Duyarlı gruplar saptanmalı BUN değeri 130 mg/dl den yüksekliği Çocuk hasta Ciddi hipertansiyon EPO kullanımı Alkolizim Asidoz ile birlikte prediyaliz hipokalsemi varlığı İlk diyaliz süresi ve kan akım hızı azaltılması Diyalizat Na düzeyinin plazma düzeyine eşit veya daha yüksek tutulması

HEMOLİZ- NEDENLERİ 1. Diyalizat ile ilgili 2. Hemodiyaliz ekipmanı ile ilgili 3. Hastaya özgü nedenler

HEMOLİZ-Diyalizat ile İlgili Nedenler Yüksek diyalizat ısısı, Hipoosmolar diyalizat yada hipoosmolar plazma genişletici kullanımı (serum osmolalite <260 mmol/l). Hipoosmolar diyalizatın nedeni makinenin kondaktivite ayarlarının bozulması ve hatalı elektrolit üretimi yapılmış diyaliz solüsyonudur Formaldehid, kloramin, gluteraldehid, çamaşır suyu, metaller (bakır, çinko), nitrit ve nitrat ilşkili olabilir

HEMOLİZ-Hemodiyaliz Ekipmanı ile İlgili Nedenler Hatalı (dar) üretimi olan set kullanmak Pompa ve set arasında uyumsuzluk durumları Set kıvrımları ve arter setinde negatif basınç uygulaması Set, iğne ve kateterde pıhtı olması Pompa hızının yüksek olması Tek iğne diyaliz Çok hızlı UF

HEMOLİZ- Hastaya Özgü Nedenler Hipersplenizm; diyalizör yada kan tüplerinden çıkan silikon partiküllerine bağlı olabileceği düşünülmektedir Mikroanjiyopati; Trombolitik trombositopenik purpura, Hemolitik üremik sendrom (HÜS) Poliarteritis nodasa (PAN) SLE Skleroderma Enfeksiyonlar; hepatit, pnömoni İlaçlar; immünolojik etki yada oksidatif stres ile ilşkili (fenasetin, kinin, penisilin, alfa-metil dopa, sulfonamid vb) Hipofosfotemi; 2,3 difosfogliserat eksikliği Yetersiz diyaliz; üremik ortamda oksidatif stresle ilişkili hemoliz kolaylaşmakta, biyouyumsuz membran kullanımı oksidatif stresi arttırmaktadır.

HEMOLİZ- BELİTİLERİ Klinik bulgular; Göğüste sıkışma hissi, Nefes darlığı, Ateş Bulantı Titreme Terleme Bel ağrısı Bulgular Ven setindeki kan şarap rengindedir Santrifüj edilmiş kan plazması pembe renktedir Ciltte koyu pigmentasyon (methemoglobinemi, hemopeksin birikimi). Düşük Hgb ve Htc Hiperkalemi, EKG değişikliği, aritmi

HEMOLİZ- TEDAVİ Kan pompası durdurulur Hemolizli kan atılır Kan ve diyalizat solüsyonu örnekleri alınmalıdır Serum K değerine göre tekrar diyaliz uygulanır Hemoliz diyaliz sonrası da devam edebilir hasta izlenmelidir Gerekirse hemotransfüzyon yapılır.

HEMOLİZ- ÖNLEME Diyaliz solüsyonları ve diyaliz suyunun uygun üretimi ve kontrolü Diyaliz makinası ve ekipmanlarının kontrolünün yapılması Diyalizör içinde kan akımının kabul edilebilir limitlerde akmasını sağlamak Kan akımına karşı direnci minimale indirmek Bu amaçla; Büyük iğne kullanılmalı 14-15 gauge Diyalizer kan akım hızı ve damar çapı arasında uyumluluk olmalı Negatif arter basıncı engellenmeli (>150 mmhg) İğne ve kanüller doğru pozisyonda olmalı Set ve pompa doğru pozisyonda ve uyumlu olmalı Resirkülasyon minimalize edilmeli Vasküler giriş sisteminin bakımı kurallara uygun yapılmalı

HAVA EMBOLİSİ En ciddi HD kompikasyonlarındandır ve mortalite nedeni olabillir Klinik; hastanın pozisyonuna bağlıdır Oturan hastada, hava serebral venöz sisteme birikerek, venöz dönüşü engeller bilinç kaybı, konvülziyon, ölümle sonuçlanabilir. Sırtüstü yatan hastada, hava sağ ventrikül- akciğer- sol ventrikül- kalp ve beyin arterlerine ilerler. Dispne, öksürük, gögüste sıkışma, kardiyak ve nörolojik disfonksiyona neden olur. Bulgular; diyalizerin ven setinde hava kabarcıkları ve köpüklenme görülür

HAVA EMBOLİSİ- NEDENLERİ En sık hava girişi arter iğnesi etrafındaki negatif basınç varlığındadır. Gevşek kalan set bağlantılarından Yırtılan kan setlerinden Serum infüzyon setleri yolu ile Diyaliz sonunda setteki kanın geri dönüşü uygun yapılmadığında Hava dedektörünün kapatıldığı durumlarda Santral venöz kateter kapağının kontrolsüz açılmasından kaynaklanır.

HAVA EMBOLİSİ- TEDAVİ ve ÖNLEM İlk yapılması gereken ven setinin klampe edilmesi ve kan pompasının durdurulması Hasta göğsü ve başı aşağı gelecek şekilde sol yana yatırılmalıdır Maske ve endotrakeal tüple %100 O2 verilir ve gerekirse CPR yapılmalı Hava perkütan olarak ventrikülden iğne ile boşaltılmaya çalışılmalı En iyi tedavi önlemedir. Diyaliz makinasının hava dedektörleri dahil uygun fonksiyon görmesinin sağlanması Damara erişim noktalarının ve set bağlantılarının gevşek bırakılmaması Santral venöz kateter lümen uçlarındaki kapaklar klemp açık iken çıkarılmamalı Diyaliz sonlandırma işlemi serum fizyolojik ile yapılmalı IV infüzyon tedavilerinin yakın takibi ile önlem alabiliriz.

DİYALİZER YIRTILMASI VE PIHTILAŞMA Diyalizer Yırtılması Nedenleri Hatalı diyalizer üretimi veya artmış venöz basınç (pıhtılaşma veya diyalizer setinde bükülmeye bağlı) Diyalizer yırtılmasının aşırı kan kaybı ve sepsis gibi riskleri vardır. Pıhtılaşma Nedenleri Yetersiz antikoagülasyon, Yüksek venöz basınç, Yavaşlamış kan akımı Diyaliz sisteminde hava olması

HEMODİYALİZDE PIHTILAŞMA NEDENLERİ HASTAYA AİT NEDENLER Htc yüksekliği Trombositoz Anti kardiyolipin Ab varlığı (IgG, IgM ve IgA) Lupus antikoagülan pozitifliği M.myelom, DM Diyaliz giriş yerindeki resirkülasyon. HD e BAĞLI NEDENLER Fistül-greft darlığı, set uyumsuzluğu Düşük kan akımı Yüksek UF hızı Antikoagülasyon dozunun yetersizliği Diyaliz sırasında lipid içerikli parenteral beslenme Kanlanma odacıklarının kullanımı(hava ile karşılaşma, köpük oluşumu) Dilalizde kan ve kan transfüzyonu yapılması

PIHTILAŞMA - BELİRTİLERİ Setlerde kanın koyu renk alması Diyalizörde çizgilenmeler Damlama odacığında köpüklenme ve pıhtı oluşumu Venöz sette pıhtı Transducer monitörlerin kanla dolması Pıhtılaşma diyalizörde veya arteriyel sette ise arter ve ven basınçları arasındaki fark artar. (Ven basıncı azalmıştır.) Pıhtılaşma venöz sette ise hem arteriyel hem de venöz basınç artar.

Hemodiyaliz komplike bir işlemdir. Hemodiyaliz hazırlığında titiz olunmalıdır. Hemodiyaliz sırasında karşılaşılan komplikasyonların; Sebeplerini bilmek, Belirtileri ve bulgularını bilmek, Yönetimini yapabilmek, komplikasyonlara erken müdahale açısından büyük önem taşır. Diyaliz tedavisi sırasında komplikasyonları önlemek için yakın izlem ve teşhis önemlidir. İzlemler hastanın hemodiyaliz tedavi tablosuna mutlaka kaydedilmeli, Sürekli izlem ve erken teşhis ile komplikasyonları azaltabilir hatta önleyebiliriz