PROGRESİF AKIMLAR UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ
Elektrik Akımları Eski sınıflamada elektrik akımları: Yönüne göre: Doğru akım (Galvanik akım) Alternatif akımlar Klinik ve elektrofizyolojik etkileri göz önüne alındığında: Alçak frekanslı akımlar (1-1000 Hz arasında olup, genellikle 1-200 Hz arasındaki frekanslar kullanılır) Faradik akım Diadinamik akım Progresif akımlar Triangüler akımlar Uzun fazlı akımlar Eksponansiyel akımlar Sinüzoidal akımlar TENS Orta frekanslı akımlar (1-1000 KHz arasında olup genellikle 4-20 KHz frekansları kullanılır) Yüksek frekanslı akımlar (1 MHz den fazladır)
Ancak pratikte bu akımların kendisi yerine daha çok modülasyonları kullanılmakta olup bunlarda terminolojik karmaşaya neden olmasın diye atımlı akımlar (pulse akımlar) başlığı altında toplanmıştır. Bu akımlar alternatif akım, doğru akım, polifazik akım ve bunların modülasyonlarından oluşmuştur. Yeni adlandırma (atımlı akımlar)
Dalga formları: Monofazik (düz yada galvanik akım) Bifazik (alternatif) Polifazik dalga formu Akım modülasyonu: Devamlı model Kesikli model Surge modeli Rampa modeli Atımlı akımlar
Bu tip akımlarda akımın şiddeti yavaş bir şekilde artar sonra yine yavaş olarak azalır. Her akım dalgasında, akımın şiddetinde artış ve azalma beraberdir. Kısa veya uzun süreli olabilir. Kısa süreli olanlar normal kas ve sinirleri uyarırken, uzun süreli olanlar denerve kasların uyarılmasında etkilidirler. Progresif Akımlar
Triangüler akımlar Uzun fazlı akımlar Eksponansiyel akımlar Sinüzoidal akımlar Basit sinüzoidal akımlar Sinüzoidal akım modelleri (diadinamik akımlar) Sınıflandırma
Kısa ve uzun süreli olup, tek ve çift yönlüdürler. Kesikli galvanik akımın özelliklerine sahiptir. Farkı akımın yavaş artıp azalmasıdır. Kasta yorulma olmaması için arada dinlenme dönemlerinin olması gerekir. Kasılma tüm kas lifelerinde beraber olur. Uygulama esnasında ağrı ve kas yorgunluğu bu tür akımlarda görülmez. Çift yönlü olanların analjezik özellikleri yanında trofik özellikleri de vardır. Triangüler akım
Uzun fazlı akımlar Akımın şiddeti ve süresi progresif artış gösterir. Uzun süreli kesikli galvaniye benzer. Tek veya çift yönlüdürler. Akımın devam süresi uzundur. Akımın şiddetindeki artış ve azalma ani olmaz, yavaş bir seyir gösterir. Normal kaslardan çok denerve kasları uyarır. Trofik ve analjezik etkileri vardır. Uzun fazlı ve triangüler akımlar son yıllarda çok kullanılmamaktadır.
Bu akıma ait grafikte şu fazlar görülebilir: Çıkış fazı, akımın sıfırdan kasılma oluşturana kadar geçen zamandır. Hastalığa göre ayarlanır. Sürekli akımın devam ettiği faz: Akım bir süre istenilen şiddette devam eder. İniş fazı: Akım yavaş olarak sıfıra iner. İstirahat fazı: Bu sürede dokudan akım geçmez. Bu fazlar daha sonra aksi yönde tekrarlanır. Uzun fazlı akımlar
Tek ve çift yönlü, kısa ve uzun süreli olan bu akımların özelliği, akım şiddetinin eksponansiyel bir eğri oluşturarak artıp azalmasıdır. Akımın şiddetinin artış ve azalmasında, bir dairenin kesik yayları gibi birbirine ekli iki grafik oluşur. Akımın azaldığı süre, arttığı sürenin hemen hemen iki katıdır. Tek tek ve birbirini takip eden dalgalar halinde kasılmalar oluşturacak şekilde uygulanırlar. Gerek sağlam ve gerekse denerve kasları uyarmak için kullanılırlar. Analjezik etkisi belirgindir. Ancak akımın şiddetinin 5-10 dakika aralarla artırılması gerekir. Uygulama esnasında önce deri dokunma duyarlılığını ortadan kaldırır, sonra duysal uyarıların geçişini bloke eder. Eksponansiyal akımlar
Akımın şiddetinin yavaş yavaş artması, kasın kasılmasını ve uyarıya cevabını arttırmaktadır. Böylelikle 6-8 saat süren analjezi sağlanmış olur. Belirgin trofik etkilerine ilaveten doku metabolizmasını düzenleyici etkileri de vardır. Eksponansiyel akımlarla iyontoforez de yapılabilir. Hergün uygulanır. Hastalık endikasyonuna göre 2-3 hafta devam ettirilebilir. Hastaya uygulanırken, hastalar elektrodlar altında karıncalanma duyarlar. Aktif ve inaktif elektrodlar diğer alçak frekanslı akımların kullanımında olduğu gibi ağrılı yere, sinir boyunca ve su içine konularak tatbik edilir. Eksponansiyal akımlar
Bunlar basit bir sinüzoidal grafik çizerler. Burada, akım verilmeye başlanınca, akımın şiddeti bir yönde gittikçe artmaya başlar. Belirli seviyeye gelince tekrar azalma gösterir, sıfıra iner, sonra aynı şekilde ters yönde azalıp artmaya devam eder. Bu olay böylece tekrarlayarak sürüp gider. Bu grafiğin birinci bölümüne alternans veya yarım period, tamamına ise tam periyod denir. Yarı periyod süresi 0,01 sn dir. Normal şehir akımının verdiği akım şeklidir. Şehir akımı frekansı 50 olup, çift yönlü alternatif bir akımdır. Aydınlanma, ısınmada ve endüstride kullanılmaktadır. Sinüzoidal akımlar
Değişik modelleri geliştirilmiştir. Bunlara ait örnekler şu şekilde sınıflandırılabilir: Basit sinüzoidal akımlar Sinüzoidal akım modelleri Sinüzoidal akımlar
Basit sinüzoidal akımlar Normal şehir akımıdır. Frekansı sn de 50 dir. Faradik akım gibi tetanik akım oluşturur. Kesikli galvani akımın uygulama tekniği gibi tatbik edilir. Günde tek seans halinde 20-30 dk verilir. Her uygulamada 10-20 ma lik akım yeterlidir. Akımın devam süresi kısa yada uzun olabilir. Hastalar otururken, yan yatarken veya sırtüstü pozisyonlarında kolaylıkla yapılabilir. Analjezik, eksitan ve trofik etkilidirler. Zamanımızda sık kullanılmamaktadır.
Bunlar diadinamik akımlardır. Modülasyon akımları da denir. MF DF LP CP RS Sinüzoidal akım modelleri
2. motor nöron hastalıklarına bağlı kas paralizileri (trofik etki) Ağrılı 2. motor nöron hastalıkları (analjezik etki) Ağrılı periferik nöropatiler Sudeck atrofisi ve omuz el sendromu Periferik damar hastalıkları Kas atonileri Eklem ve eklem çevresi travmaları Eklem sertlikleri ve skatris dokuları Romatizmal hastalıklar OA Yumuşak doku romatizmaları Nöromalar Atonik yaralar Progresif akımların endikasyonları
Akut musküler travmalar Kalp pili olanlar Boyunda karotid sinüs üzerine Duyarlı cilt üzerine Gebelikte uterus üzerine uygulanmaz Progresif akımların kontrendikasyonları