KÜSPE VE MELAS EBRU YÜCEL 20626638

KÜSPE Pancar küspesi şeker pancarından şekerin ekstraksiyonu sonunda difüzyonda elde edilir. Ekstraksiyon işleminin sonunda elde edilen şekeri alınmış kıyıma sulu küspe,preselerden geçirilerek sıkılan küspeye ise sıkılmış küspe denir.

BECAN MAKİNA SAN. TİC. A.Ş. Küspe kırıcı presten çıkan küspeyi parçalayıp ufalamak için kullanılır.parçalama işlemi makina içersindeki dönen bıçakların ve karşısındaki sabit karşılıklarının arasında kalan küspenin parçalanıp toz haline gelmesinden ibarettir.

MADDE 5 - Yem Kanundaki sınıflandırmaya göre Yönetmelik kapsamına alınan yem çeşitleri-şeker sanayi kalıntıları II- Kökeni Bitkisel Olan Sanayi Kalıntıları Şeker Sanayii Kalıntıları : Şeker pancarı veya kamışından şeker üretillirken elde edilen kalıntılardır. Şeker pancarı posası veya talaşı,,-şeker kamışı posası veya talaşı, - melaslı şeker pancarı posası, - melas vb şeker sanayii kalıntıları, bu gruba girerler.

Küspeşeker sanayisinin başlangıcından beri,içerdiği faydalı proteinler,mineraller ve karbohidratlar açısından iyi bir hayvan yemi olarak bilinmektedir. Ayrıca yüksek miktarda düşük enerjili besinsel lif içermesi,nişasta ve fitat içermemesi nedeniyle buğday kepeğiyle kıyaslandığında önemli bir lif kaynağı olarak kabul edilir(bertin et al.,1988). YaşŞeker Pancarı Posası (SPP) % bileşimi Kuru madde* %10,79 Ham kül ** %8,54 Ham protein** %8,62 Ham yağ** %1,27 Nsuz öz madde** %56,61 Ham selüloz** %24,95 *Taze materyal üzerinden **Kuru madde üzerinden (Farklı Silaj Katkı Maddelerinin Yas Seker Pancarı Posası Silajı Kalitesine Etkileri)

Melas nedir? Kamış ve pancar şekeri fabrikalarında, sakarozun kristal halde elde edilmesi için yapılan kademeli işlemlerin en sonunda geriye kalan ve koyu kahve renkli, ortalama % 50 şeker ihtiva eden, yüksek viskoziteli (kıvamlı) şuruba melas denir. İçeriğinde şeker ve azot, protein, vitamin vb. organik maddelerce zengin melas hayvan beslenmesinde kullanılan değerli bir sanayi hammaddesidir. Şeker fabrikalarının iki önemli yan ürünü olan melas ve küspe, belirli oranlarda karıştırılarak yine değerli bir hayvan yemi olan (Melaslı Kuru Küspe) elde edilir

Melasın Kimyasal Özellikleri Özellikler Kuru madde %, en az Sakaroz %, en az Özgül ağırlık, en az g/cm3 Ham kül %, en çok İnvert şeker %, en çok Arsenik mg/kg, en çok Bakır mg/kg, en çok Çinko mg/kg, en çok Demir mg/kg, en çok Kalay mg/kg, en çok Kurşun mg/kg, en çok (GIDA SANAYİİ ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU, SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI,DPT) Miktar 77,0 48,0 1,2 12,0 0,60 1,0 18,0 100,0 100,0 100,0 2,0

Açık melas- koyu melas Açık melas genel olarak şekerleme üretiminde kullanılır. Açık renkli ilk melas yaklaşık; % 65 karbohidrat, % 24 su, % 6 kül, az miktarda minerallerle B grubu vitaminlerden oluşur. Koyu melas ise sığır, koyun ve at yemlerinde kullanılır. Endüstride melas alkollü içki ve birtakım kimyasalların üretiminde de kullanılır. Koyu renkli son porsiyon melas ise % 55 karbonhidrat, % 24 su, daha yüksek yüzdede (açık melasa göre) mineral ve vitaminler içerir.

Kullanım alanları Melasın başlıca kullanım alanları şunlardır: Hayvancılık (düşük sakkaroz oranlı melas) Kömür sanayi Gübre yapımı Yem üretimi Alkol üretimi Maya üretimi

Biyoteknolojik yöntemlerle melas kullanımı-aroma maddesi üretimi Williopsis saturnus mayası kullanılarak melastan fermantasyon yoluyla ve melas ortamında fuzel yağı ilavesiyle biyodönüşüm yoluyla izoamil asetat üretimi, Pichia mayası kullanılarak melastan fermantasyon yoluyla etil asetat üretimi, İzoamil asetat ve etil asetat gıdalara meyvemsi tat ve koku verdiklerinden gıda endüstrisinde sıklıkla kullanılan aroma maddeleridir.melas hem içerik bakımından, hem de ucuz temin edilebilmesi açısından bu çalışmada önem taşımaktadır.(çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Doktora Tezi, Murat YILMAZTEKİN)

Melas-Biyoyakıt hammaddesi Biyoetanol; tarımsal materyalden, atıkları da dahil olmak üzere elde edilmektedir. Renksiz bir sıvı olup kimyasal formülü C2H5OH seklindedir. Tarımsal materyal olarak, bileşiminde şeker (meyve, şeker pancarı, melas, besi pancarı vb.) ve nişasta(patates, hububat vb.) bulunan ürünler söz konusudur. G.Afrika Cumhuriyetinde biyoetanol üretiminde kullanılan hammaddenin %70 ini melas oluşturmaktadır. 2004 yılında Brezilya dünyada en fazla biyoetanol üreten ve sarfeden ülke olmuştur. Hammadde olarak şeker kamışı melası kullanmaktadır.

Melas-Alkol üretimi Ülkemizde bulunan 30 şeker fabrikasından 4 ü de (Erzurum, Eskişehir, Malatya, Turhal) alkol üretim birimi bulunmaktadır. Şeker üretim artığı olan ve %50 seker içeren melas, bu tesislerde alkole dönüştürülmektedir. Elde edilen alkol daha çok içki üretiminde değerlendirilmektedir.

Maya-melas etkileşimi Pancar melasının alkol fermantasyonu:laktik asidin maya fermantasyonu parametrelerindeki etkileri, J. J. Essia Ngang, F. Letourneau, and P. Villa Endüstriyel pancar melası,özellikle fermantasyonda laktik asit bakterilerinin gelişimi için değerli bir besin maddesidir. Alkol fermentasyonunda üretilen laktik asit mayalar için inhibitör olup kendine özgü gelişme hızlarını ve şıranın osmatik basıncına bağlı olarak da alkol üretim hızını etkiler. Saccharomyces cerevisiae bu çalışmada çeşitli ham ve değiştirilmiş melas şıralarına konulmuş,laktik asidin mayanın gelişme hızına etkisi incelenmiştir.

Tablo 1.Şıranın şeker ve şeker dışı özellikleri Değişim (ilave) Şıralar Başlangıç şeker(g/l) Başlangıç şeker dışı madde(g/l) Osmatik basınç(osmol) Ham melas A 70 50,6 0,6 B 140 101,2 1,3 Değiştirilmiş melas Sükroz(70g/) Sorbitol(97.5 g/l) C D 140 70 50,6 148,1 0,85 1,3 Aynı şeker dışı madde içeriğindeki A ve C şıralarında ethanol üretim hızındaki azalışlar biraz farklılık gösterirken,b ve D şıralarında aynı azalışı gösterirler.

KAYNAKLAR www.turkseker.gov.tr www.konyaseker.gov.tr www.kutahyaseker.gov.tr www.dpt.gov.tr http://www.kkgm.gov.tr/yonetmelik/yem.html http://www.tradett.com/companies/ http://www.pankobirlik.com.tr/fabrikasyonasamalari.aspx Yükselen Hammadde Fiyatları,Charles C. Stallings, Ph. D.,Sütçülük Bilimi Profesörü, Beslenme Uzmanı,Virginia Tech. Üniversitesi,Blacksburg, VA USA,cstallin@vt.edu

Becan Makina San. Tic. A.Ş. Biyoetanol Üretimi ve Önemi,Selma GÜVEN, Onur GÜNEŞER, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü,Çanakkale, www.teknolojikarastirmalar.org Çukurova Üniversitesi,Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Murat YILMAZTEKİN,BİYOTEKNOLOJİK YOLDAN DOĞAL İZOAMİL ASETAT VE ETİL ASETAT AROMALARININ ÜRETİMİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, ADANA, 2009 Alcoholic fermentation of beet molasses: Effects of lactic acid on yeast fermentation parameters, J. J. Essia Ngang, F. Letourneau, and P. Villa, Appl Microbiol Biotechnol (1989) 31:125-128

TEŞEKKÜRLER