YARGITAY 1. HUKUK DA RES

YARGITAY 1. HUKUK DA RES

YARGITAY 1. HUKUK DA RES E: 2007/9740 K: 2007/11187 T: 21.11.2007 DAVADAN FERAGAT KES N HÜKÜM DAVANIN HER AfiAMASINDA FERAGAT ED LEB LECE KURALI* Özet: Feragat kesin hükmün sonucunu do urur. Bu nedenle davan n her aflamas nda hüküm kesinleflinceye kadar davadan feragat edilebilir. Taraflar aras nda görülen davada; Davac, kayden paydafl oldu u çekiflme konusu tafl nmaza, daval n n hakl bir nedeni olmaks z n kullanmak suretiyle elatt n ileri sürerek, elatman n önlenmesi ve ecrimisil iste inde bulunmufltur. Daval, davan n reddini savunmufltur. Mahkemece, davan n k smen kabulüne karar verilmifltir. Karar, davac vekili taraf ndan süresinde temyiz edilmifl olmakla; Tetkik Hakiminin raporu okundu, düflüncesi al nd. Dosya incelendi, gere i görüflülüp, düflünüldü. KARAR Dava, çapl tafl nmaza elatman n önlenmesi ve ecrimisil isteklerine iliflkindir. Mahkemece, davan n k smen kabulüne karar verilmifltir. Davac vekilinin, vekaletnamesindeki feragat yetkisine dayanarak karardan sonra 8.5.2007 tarihli dilekçesiyle davadan feragat etti i anlafl lmaktad r. Bilindi i üzere; feragat kafi hükmün hukuki neticelerini do urur ve davan n her aflamas nda baflka bir ifadeyle yarg lama sonuçlan p hüküm kesinleflinceye kadar davadan feragat edilebilir. O halde, mahkemece feragat nedeniyle bir karar verilmek üzere hüküm bozulmal d r. Hal böyle olunca, davac n n temyiz itiraz yerindedir. Kabulüyle, hükmün feragat nedeniyle bir karar verilmek üzere HUMK un 428. maddesi gere ince BOZULMASINA, al nan peflin harc n temyiz edene geri verilmesine, 21.11.2007 tarihinde oybirli iyle karar verildi. (*) Dergimizin 2008/2 say s da yay mlanan 04.12.2007 tarihli Yarg tay 4. Hukuk Dairesi Karar na bak n z.

1550 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 3 Y l 2008 YARGITAY 1. HUKUK DA RES E: 2007/10825 K: 2008/1589 T: 12.02.2008 MUR S MUVAZAASI DAVACILIK SIFATI TEML K TAR H NDE M RASÇI OLMAYAN K fi N N HAKLARI (MK m. 706, BK m. 213 ve Tapu Kanunu m. 260;1.04.1974 tarih 1/2 Say l Y BK) Özet: Yarg tay Hukuk Genel Kurulu nun benimsedi i uygulamaya göre, temlikten sonra miras b rakan n evlendi i kiflinin muris muvazaas na dayanan davay açmas mümkündür. Bu nedenle dava açan n temlik tarihinde mirasç olmad ndan söz edilerek davan n reddedilmesi isabetli olmam flt r. Taraflar aras nda görülen davada; Davac, miras b rakan efli Hasan' n evlenmeden bir gün önce çekiflme konusu tafl nmazlar n, mal kaç rmak amac yla ve muvazaal olarak ilk eflinden olma daval k zlar na temlik etti ini ileri sürerek miras pay oran nda tapu iptali ve tescili iste inde bulunmufltur. Daval lar, murisin hür iradesi ile tasarrufta bulundu unu, mal kaç rma kast yla hareket etmedi ini, öz evlatlar na kars vecibelerini yerine getirmek arzusu ile temliki ifllemi yapt n, davac ile evlili ine r zalar n ald n belirterek, davan n reddini savunmufllard r. Mahkemece, evlilik nedeni ile edinilebilecek haklar n evlilik aktinden sonra do aca, çekiflme konusu tafl nmazlar n evlilik aktinden önce yap lm fl oldu u gerekçesiyle davan n reddine karar verilmifltir. Karar, davac vekili taraf ndan süresinde duruflma istekli temyiz edilmifl olmakla, duruflma günü olarak saptanan 12.02.2008 Sal günü için yap lan tebligat üzerine temyiz eden vekiller ile temyiz edilen vs. vekili geldiler, duruflmaya baflland, süresinde verilen ve kay t olundu u anlafl lan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü aç klamalar dinlendi, duruflman n bitti i bildirildi, ifl karara b rak ld. Bilahare Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor okundu, düflüncesi al nd. Dosya incelenerek gere i görüflülüp düflünüldü: KARAR Daya, muris muvazaas hukuksal nedenine dayal tapu iptali ve tescili iste ine iliflkindir. Mankemece, davan n reddine karar verilmifltir.

Yarg tay Kararlar 1551 Dosya içeri i ve toplanan delillerden; daval lar n miras b rakan n ilk eflinden olma k zlar, davac n n ise, ikinci efli oldu u, miras b rakan n çekiflme konusu tafl nmazlar n 01.06.2000 tarihinde sat fl suretiyle daval k zlar na temlik etti i ve temlikten bir gün sonra 02.06.2000 tarihinde davac ile evlendi i, davac n n, daval lara yap lan temlikin mirastan mal kaç rma amaçl ve muvazaal oldu unu ileri sürerek, eldeki davay açt anlafl lmaktad r. Dava dilekçesinin içeri i ve iddian n ileri sürülüfl biçimine göre Borçlar Kanunu nun 18. maddesi ve 01.04.1974 tarih 1/2 Say l Yarg tay nançlar Birlefltirme Karar nda ifadesini bulan muris muvazaas hukuksal nedenine dayan ld aç kt r. Bilindi i üzere; uygulamada ve ö retide muris muvazaas olarak tan mlanan muvazaa, niteli i itibariyle nisbi (mevsuf-vas fl ) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras b rakan gerçekten sözleflme yapmak ve tapulu tafl nmaz n devretmek istemektedir. Ancak mirasç s n miras hakk ndan yoksun b rakmak için esas amac n gizleyerek, gerçekte ba fllamak istedi i tapulu tafl nmaz n, tapuda yapt resmi sözleflmede iradesini sat fl veya ölünceye kadar bakma sözleflmesi do rultusunda aç klamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda yerleflmifl Yarg tay çtihatlar nda ve 1-4-1974 tarih 1/2 Say l nançlar Birlefltirme Karar nda aç kland üzere görünürdeki sözleflme taraflar n gerçek iradelerine uymad ndan, gizli ba fl sözleflmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunu nun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen flekil koflullar ndan yoksun bulundu undan, sakl pay sahibi olsun veya olmas n miras hakk çi nenen tüm mirasç lar dava açarak resmi sözleflmenin muvazaa nedeni ile geçersizli inin tesbitini ve buna dayan larak oluflturulan tapu kayd n n iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki, bu tür uyuflmazl klar n sa l kl, adil ve do ru bir çözüm ulaflt r labilmesi, daval ya yap lan temlikin gerçek yönünün di er bir söyleyiflle miras b rakan n as l irade ve amac n n duraksamaya yer b rakmayacak biçimde ortaya ç kar lmas na ba l d r. Bir iç sonu olan ve gizlenen gerçek irade ve amac n tespiti ve ayd nl a kavuflturulmas genellikle zor oldu undan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplan lmas yan nda birlikte ve do ru flekilde de erlendirilmesinde büyük önem tafl nmaktad r. Öte yandan miras b rakan n sa l nda mal varl n n tamam n veya bir k sm n, mirasç lar aras nda hoflgörü ile karfl lanabilecek makul ölçüler içerisinde paylaflt rm flsa mirasç s ndan mal kaç rma iradesinden söz etme olana yoktur. O halde miras b rakan n denklefltirme yap p yapmad üzerinde durulmas, miras b rakandan tüm mirasç lar na intikal eden, tafl n r, tafl nmaz ve haklar n araflt r lmas, tapu kay tlar ve varsa öteki delil ve belgelerin mercilerinden getirtilmesi, her bir mirasç ya geçirilen mallar n ve haklar n nitelikleri ve de erleri hakk nda uzman bilirki-

1552 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 3 Y l 2008 fliden rapor al narak paylaflt rman n m, yoksa mal kaç rma amac n n m üstün tutuldu unun ayd nl a kavuflturulmas zorunludur. Mahkemece, davac n n temlik tarihinde mirasç s fat tafl mad gerekçesiyle davan n reddine karar verilmifltir. Oysa, temlik tarihinden bir gün sonra miras b rakanla evlenmekle murisin ölüm tarihinde ve terekenin aç lmas ile davac n n mirasç l k s fat kazand kuflkusuzdur. Bu durumda, Yarg tay Hukuk Genel Kurulunun 01.03.2000 tarih, 2000/126 esas, 2000/143 say l karar nda belirtildi i üzere, miras b rakan n temlikten sonra evlendi i kifli taraf ndan muris muvazaas hukuksal nedenine dayal olarak tapu iptali ve tescili davas açabilece i öngörülmüfltür. Hemen belirtilmelidir ki, muris muvazaas hukuksal nedenine dayal olarak aç lan iptal ve tescil davalar nda davac n n yapaca ifl, kendisinden de il terekeden mal kaç r lmak için tafl nmaz n muvazaal temlik edildi ini, murisin ölüm tarihinde ve dava tarihinde kendisinin de mirasç oldu unu ispat etmekten ibarettir. Bu itibarla iptal, tescil davas n n aç ld ve miras b rakan n ölüm tarihinde mirasç olan bir kiflinin temlik tarihinde mirasç olup olmad n n aranmas na gerek olmay p, durumun davan n aç ld ve miras b rakan n ölüm tarihine göre de erlendirilmesi gerekir. Hal böyle olunca, yukar da aç klanan ilkeler çerçevesinde iflin esas - na girilmesi, taraflar n delillerinin eksiksiz toplanmas, gerekli araflt rma ve incelemenin yap lmas sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davac n n temliki ifllemin yap ld tarihte mirasç olmad ndan söz edilerek yaz l oldu u üzere. davan n reddine karar verilmesi do ru de ildir. Davac n n, temyiz itiraz yerindedir. Kabulü ile hükmün aç klanan nedenlerden ötürü HUMK'un 428. maddesi gere ince BOZULMASINA, al - nan peflin harc n temyiz edene geri verilmesine, 13.12.2007 tarihinde yürürlü e giren avukatl k ücret tarifesinin 14. maddesi gere ince gelen temyiz edenler vekili için 550.00'fler YTL duruflma avukatl k paras n n temyiz edilenden al nmas na, 12.02.2008 tarihinde oybirli iyle karar verildi.