Y l 1 Say 4 Mart-Nisan 2007 Mülkiyeliler Birli i stanbul fiubesi Ad na mtiyaz Sahibi ve Sorumlu A. Müfit Erkarakafl Yay n Koordinatörü Ayla fieflan Genel Yay n Yönetmeni Ayd n Demirer aydin.demirer@dunya.com Yay n Kurulu Nejla An l M. Alâeddin Asna Ali Boratav Hüseyin Ergün Gülseren Karaçizmeli Cemil Oktay Erkan Oyal Gencer Özcan Hüsamettin Ünsal Yaz flleri Müdürü lknur Akgül Ard ç ilknur@birikimmedya.com Editör An l Keskin anil@birikimmedya.com Dan flma Kurulu Prof. Dr. Ülke Deniz Ar bo an Oral Çal fllar Nuri Çolako lu Okay Gönensin Prof. Dr. Ünsal Oskay Prof. Dr. Ertu rul Tokdemir Prof. Dr. Mete Tunçay Prof. Dr. Nermin Abadan Unat Dr. Artun Ünsal Prof. Dr. lhan Unat Mehmet Y. Y lmaz. Katk da Bulunanlar Tolga Aykaç Murat Ayman Diren Bakar Esvet Ersoy Yrd. Doç. Dr. Zeynep K v lc m Forsman Dr. Gökhan Günayd n Özlem Helvac Ebru Küçük Etyen Mahçupyan Prof. Dr. Bask n Oran Figen Özden Doç. Dr. Gökhan Özer Prof. Dr. Faz l Sa lam fiimal To ral Reklam Müdürü Filiz Akkaya Tel: 0.212 320 85 81-220 57 11 Görsel Yönetmen Hilal Rak c Foto raf Editörü Emrah Do an Yap m Birikim Medya Reklam ve Tan t m Hizmetleri Ltd. Halil R fat Pafla Mah. Hergün Sok. No: 24 Okmeydan, fiiflli- stanbul Tel: 0.212 320 85 81-220 57 11 Faks: 0.212 320 92 89 ayla@birikimmedya.com www.birikimmedya.com Renk ayr m ve bask Mart Matbaac l k Tel: 0.212 321 23 00 MÜLK YEL LER B RL STANBUL fiubes cadiye Cad. No: 7 Kuzguncuk- stanbul Tel: 0.216 342 30 15-42 www.mulkiyeistanbul.org Yay n türü Yerel Süreli Yay n UYARI Derginin her hakk sakl d r. Mülkiyeliler Birli i stanbul fiubesi nin ücretsiz yay n d r. Ücret karfl l sat lamaz. Bu dergide yay nlanan her türlü yaz, foto raf, makale ve illüstrasyonlar n elektronik ortamlar da dahil, yay n ve ço altma hakk sadece Mülkiyeliler Birli i stanbul fiubesi ne aittir. Dergide yer alan hiç bir yaz -foto raf-materyal izinli veya izinsiz ço alt lamaz, kullan lamaz, al nt yap lamaz. Yay mlanan yaz, foto raf, ürün tan t mlar ve reklamlar n sorumlulu u, yazarlar n kendisine ve reklam verenlere aittir. Az nl k s cakl k üzerine Az nl k laf n oldum olas sevmedim, benimseyemedim. Bu sözcük, bende hep hafif bir küçümsemeyle birlikte bütünden ayr tutulan, ötekilefltirilen, baflkas ym fl gibi kabul edilen bir ça r fl m yapagelmifltir. Osmanl n n kozmopolitik, çok kültürlü/etnisiteli imparatorluk dokusu, Cumhuriyet döneminde ulus-devlet yaratma çabalar yla tekdüzeli e do ru bir geçifl yapm flt r. Bugün asl nda o kozmopolit imparatorluk dokusunu bir nebze tafl yabilen yer olarak da sadece stanbul kalm flt r az nl klar yla beraber. Hat rlanmal d r ki, Mülkiyeli dostumuz M. Hikmet Yavuz Yi it in Mülkiye Tarihi isimli kitab nda yer ald üzere, Mülkiye, 1 Aral k 1877 de Mekteb-i Mülkiye yi fiahane ad yla Darülfünun binas ndaki bir dairede Ohannes Efendi nin dersi ile aç lm fl bir ö renim dönemi. Bugün de epey bir stanbullunun iflten ya da mahallesinden dolay bir Rum, Ermeni ya da Musevi arkadafl mevcuttur ve derin, renkli dostluklar süregelmektedir. Bu yüzden stanbullular, bu fakl l klar n yaratt insani zenginli i hisseden ve yaflayan bir ayr cal a sahiptir adeta. Ve az nl klar konusundaki hoyratl incinerek bazen yüzleri k zararak izlemektedirler. O yüzdendir ki, Hrant Dink in öldürülüflü, hemflerisini kaybetmenin üzüntüsüyle 200 bin kiflilik o sessiz, o cumhuriyet döneminde hiç görülmemifl ölçüde zarif, içten ve siyaset üstü bir insani tepkiye neden olmufltu. Dergimizin bu say s nda, ana konular m zdan biri olarak iflte bu dostlar m z n o sessiz durufluna bakmak istedik. Komflumuz, dostumuz, arkadafl m z, kentlimiz olan az nl klar m z n o sakin ve bugünlerde k r lgan bir ürkeklik içerisindeki mevcudiyetlerini irdelemeye çal flt k çeflitli yönleriyle. Bu arada, bizler içe dönük siyasi dünyam za s k fl p kalm flken, evrende enteresan fleyler oluyor. Biz de buralarda nasibimizi al yoruz, ondan olsun kaçam yoruz devekuflu misali. Efendim, ay lar k fl uykusuna dalamad. As l, en büyük sorun muhtemel felaket hem de hakikisinden, komplodan ç kma de il, malumumuza girdi i üzere küresel s nma. Ömer Madra Hocam z, y llard r 94.9 Aç k Radyo da her sabah b k p usanmadan hayk r yordu: s n yoruz. Bizler de k fl uykusundan ancak bu y l ay lar uyuyamay nca uyand k. Uzayan sonbahar, bir türlü gelmeyen k fl, umar z ileride gelecek kötü k fllar n uyar c s de ildir diye temenni ediyoruz da acaba öyle mi? flte bu yeni sorunumuz, art k gündelik hayata da sohbetlere de giren konuyu bir dosya halinde iflliyoruz Mülkiye stanbul da. Il k bir bahar ve bildik bir yaz temennisiyle. A. Müfit Erkarakafl Mülkiyeliler Birli i stanbul fiubesi Yönetim Kurulu Baflkan 3
içindekiler mart-nisan 2007 y l 1 say 4 6 Mülkiyelilerden haberler. 12 Mülkiyeliler in stanbul tarihi yeniden canland r ld... 16 stanbul un kültür-sanat rehberi 20 Oral Çal fllar n Mülkiye y llar nostaljisi 22 Yrd. Doç. Dr. Zeynep K v lc m Forsman, hem çocuk, hem asker olmay anlat yor. 24 HBI Güvenlik Sistemleri ile güvenli imiz üzerine... 25 Prof. Dr. Faz l Sa lam, de erli Anayasa Hukuk Profesörümüz Prof. Dr. Yavuz Sabuncu nun ard ndan neler söyledi? 26 Hrant Dink in cenazesinde gördüklerimiz ve hissettiklerimiz 28 Az nl klar söz haklar n n ne kadar n kullanabiliyor? Baflta Hrant Dink in anlat m yla Türkiye deki az nl klar, haklar ve yaflad klar 40 nsanlar dünyay kendi elleriyle yok etmek üzere. Acilen al nmas gereken önlemleri konunun uzmanlar anlat yor! 51 D fliflleri Bakanl en çok ona yak flt, TRT de devrim yaratt, pek çok ifl baflard ama kansere yenik düfltü. smail Cem asl nda kimdi? 53 Kotalar kalkt, haz r giyim sektörü 2007 ye umutla bakar oldu! 58 Artun Ünsal, zeytin ve zeytinya n n doyumsuz öyküsünü yazd 60 Üroloji Uzman ve Androloji Derne i Baflkan Prof. Dr. Halim Hattat la cinsel sa l k üzerine 62 T pta yeni geliflen teknolojiler ve tedavi yöntemleri! 65 SPA merkezleri bedeninizi ve zihninizi diriltmeniz için size kap lar n aç yor. 66 Ali Kamil Uzun çizgileriyle hayat yorumluyor 58 62 28 51 40 53 22 4
cemiyet Hasret Giderme Kokteylleri nin 1. y ldönümü kutland Birli imiz in her vesileyle belirtti i flekilde Sivil toplum kurulufllar, güçlerini üyelerinden al r sözüne olan inanc m z ile bizler ne yapabiliriz? sorusunu kendimize sormufltuk tam 1 y l önce karl bir fiubat günü. Gördük ki bizlerden beklenen, her fleyi çözmemiz de ildi. Bizlerden beklenen, ne kadar zaman ve emek ay rmak istiyorsak o kadar n n yeterli oldu uydu. Biz de beraber olal m, nefleli vakit geçirelim, sanal ortamda tan flt klar m zla yüz yüze tan flal m, hasret giderelim istedik Sonuçta, Hasret Giderme Kokteyllerini yapmaya karar verdik. Yaz : Tolga Aykaç, Özlem Helvac, fiimal To ral Önceleri korkumuz vard. Kimler gelecekti? Kaç kifli olacakt k? Samimi ve nefleli bir ortam yaratabilecek miydik? Yoksa birkaç a r buluflmadan sonra projemiz sona m erecekti? Tüm bu sorularla karl bir k fl günü yapt m z kahvalt da kuru bir fikir olarak ortaya ç kan ayl k kokteyllerimizin 12. sini fiubat Ay nda 82 kiflinin kat l m yla gerçeklefltirdik. Ve gördük ki 82 kiflinin kat l m yla bu düflüncemizi gelifltirmifl ve gerçeklefltirmifl bulunmaktay z. Bu nedenle gururluyuz. Art k, her dönem mezununun kat ld, takvimlere iflaretlenen, günlerce an lar konuflulan kokteyllerimiz var. Ancak unutulmamal d r ki, organizasyonlar n baflar ya ulaflmas az say da kiflinin kiflisel çabalar yla de il perde arkas ndaki özverili bir ekibin çal flmas sayesindedir. Bu vesileyle, bize olan inanc n hiç kaybetmeyen sevgili ablam z Gülseren Karaçizmeli ye, varl ndan güç ald m z a abeyimiz Gazi Turgay Özmansur a, zor zamanlarda bizleri motive eden Mete Saadetlio lu na, moderatörümüz Esat Koçal a ve Baflkan m z Müfit Erkarakafl nezdinde tüm Yönetim Kurulu na ve tabii ki tüm kat l mc lara teflekkürü bir borç biliriz. Tüm bu bahsettiklerimiz d fl nda, en büyük kazanc m z, e er baflarabildiysek sizlerde Mülkiye için ben Tolga Aykaç, Özlem Helvac, fiimal To ral. ne yapabilirim? sorusunu sordu unuzu görebilmemizdir. Neden mi? Çünkü inan - yor ve biliyoruz ki Mülkiyelilik ruhunu yaflatmak ve gelecek nesillere aktarmak her Mülkiyelinin görevidir. En büyük temennimiz, fikirlerinizi paylaflman zd r. ster çal flma komitelerinde yer al n, ister çevrenizdeki dostlar n z Birlik e üye yap n, ister elefltirilerinizi bizlerle paylafl n, ister etkinliklere kat l n, ister yol gösterin. Ama yan - m zda olun, Birlik te olun. Paylaflabilmeyi ö reniyoruz art k Hasret Giderme Kokteyllerinde Teflekkürler herkese teker teker. Kat - l m n z, heyecan n z, kahkahalar n z, paylaflt klar n z, ö rettikleriniz ve siz oldu unuz için sonsuz teflekkürler. Sevgiler. 6
cemiyet Mülkiyeliler Arkeoloji müzesini gezdi Sabah saat 09.30. Ortal k buz gibi. Pek çok insan pazar sabah n yorgan na sar l p, sa a sola dönerek yatak keyfi yaparak geçiriyor. Bense sokaklarday m. Arkeoloji Müzesi gezisine gidiyorum. Esvet Ersoy, geziden notlar al rken Yaz : Esvet Ersoy Birkaç arkadafl müze öncesi Yeflil Ev in limonlu unda kahvalt yapmaya karar vermifltik. Europa Nostra ödülü alm fl bu tarihi otelin limonlu u stanbul da kahvalt yap lacak en güzel yerlerden biridir. D flar da f rt na bile olsa siz camdan bir binada yeflillikler içinde ve gökyüzüne bakarak kahvenizi içip koltu unuza gömülebilir, kendinizi üzüm salk mlar ndan lambalar n rengarenk s cakl ile s tabilirsiniz. Hizmetin dört dörtlük oldu unu söyleyemem ama ambiyans mükemmeldir. Fonda çalan Arielle Dombasle, Amor Amor CD si bizi neflelendirerek k p r k p r yapt. (Yoksa burada m kalsak, birkaç dergi falan??) Evet, hafif bir kahvalt dan sonra müzeye do ru yola ç kt k ve müze kap s önünde bulufltuk. Yaklafl k 45 kifli idik. Ankara dan bile Mülkiyeli misafirimiz vard. Ve iki grup halinde gezmeye bafllad k. Müze binas müzede sergilenen A layan Kad n lahitinden esinlenerek yap lm fl harikulade bir bina. Sadece binan n kendisini bile görmeye de er. O kadar güzel bir yap n n daha ortal kta, insanlar n yolu üzerinde olmas n dilerdim. Göz okfluyor ve sizi davet ediyor. Müze 1891 y l nda aç lm fl. Yap l fl hikayesi ilginç. Osman Hamdi Bey hani flu bildi imiz Kaplumba a Terbiyecisi nin ressam olan Osman Hamdi Bey taraf ndan yapt r l yor. Osman Hamdi yi Paris e hukuk ö rensin diye yolluyorlar ve o ressam ve arkeolog olarak geri dönüyor. Ailesinin saray ile yak nl sayesinde o zamanlar Osmanl topraklar içinde yer alan Sayda Krallar Nekrapolünde kaz izni al yor. Müzenin yap lmas na neden olan ve skender e ait oldu u san lan bu güne kadar gördü üm en güzel lahdi buluyor. Bugün lahtin skender e ait olmad söyleniyor ama rehberimiz Feridun Bey e göre bu hala üzerinde düflünülebilecek bir olas l k. Lahit o kadar güzel ki. Ço umuz ona hak veriyor, hatta öyle olmas n diliyoruz. Bu arada müzenin tam karfl s nda lk 8
cemiyet Sanayi-i Nefise Mektebi ni kuran ve bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi nin temellerini atan da Osman Hamdi Bey. Babas na Frans zca mektup yazan ilginç, entelektüel bir zat. Neyse biz geziye geri dönelim. Arkeoloji Müzesi o kadar zengin bir yer ki bar nd rd eserler aç s ndan dünyan n en büyük müzeleri ile yar fl yor. 1992 y l nda Avrupa Konseyi taraf ndan Y l n Müzesi seçilmifl. Yani New York, Paris, Londra, Kahire gibi yerlerde kofla kofla müze dolafl yoruz ve her zaman gidebilece imiz için stanbul Arkeoloji Müzesini gezmeyi hep öteliyoruz ya biraz haks zl k oluyor Osman Hamdi Bey e. Gezi 4,5 saat sürdü. Ö rendi imiz kadar ile eleman ve mali kaynak yetersizli i ile gezemedi imiz çok fazla salon varm fl. Örne in Truva Hazinelerinin sergilendi i salon bunlardan biri. Gezimiz süresinde sürü ile ilginç fley ö rendik. Sar msa n ölümsüzlü ü elde etmifl Keutagos un kan n emdi i için uzun ömür verdi ini, pantolon denen modan n ran n tozlu çöllerinden ç kt n, barok un Portekizce flekilsiz inci anlam na geldi ini ve barok sanat n üslup bozulmas oldu unu, gay in anlam n n mutlu oldu unu, (arkadafllar m zdan biri bunu butlu olarak anlad için ayr ca bir espri konusu oldu) Afrodit ad n n köpük demek olan afros tan geldi ini, ilk posta sistemini Asurlular n kurdu unu vs. vs. Bu arada çok önemli bir fley daha ö renmifl olduk. Bugünün medyas n n yapt - n milattan önce de heykelt rafllar yap - yormufl. O bizim gördü ümüz tafl gibi kad nlar ve erkekler asl nda öyle güzel falan de illermifl. Heykel yap l rken idealize ediliyorlarm fl. O zaman ki kad nlar da bizim gazetelerde ki mankenlere bakt m z gibi heykellere bak p küfürü bas yorlard herhalde. Yunanl lar keli saçl, zay f yap l temsil ederken, Romal lar bu konuda daha gerçekçi davranm fllar, gerçe e uygun cisimlendirmifller insanlar. mparatoriçe Faustina büstü örne in, g d l ve tombik bir kad n. Geziyi Çini Müzesini ve sonras nda dünyan n ilk yaz l anlaflmas olan (.Ö.1269) Kadefl Anlaflmas n n bulundu k sm gezerek bitirdik. Müze ile ilgili önemli bir elefltiri müzenin bir tane bile Türkçe kitapç olmamas. ngilizce ve Almanca var ama Türkçe yok. Kimse çeviri yapt rmay m ak l etmiyor, yoksa Türkler mi müzeyi dolaflm yor anlayamad m. Kafeterya hizmetleri yetersiz. Kafeteryada Nescafe ve Cola d fl ndaki tüm ürünler istisnas z Ülker mamulü. Kültür Bakanl DOS M al mlar bu flekilde yap yormufl. Ac kt n z da baflka seçene iniz yok. Müzenin krokisi verilmiyor dolaflanlara. Biz rehber ile gezdik ama rehberimiz olmasayd elimizde salonlar n yerini gösteren bir plan olmayacakt. Bunun nedenini sordu umuzda ma- azada ki görevli asl nda bir plan bulundu- unu ama Rehberler Birli inin bize ifl kalmaz gerekçesi ile da tt rmad n söyledi. E er do ru ise utanç verici! Çok yorgun ve keyifli bir geziyi biraz yemek ve alkol ile taçland rmaya karar verdik. Ve 23 kifli Sultanahmet te yine Arielle Dombasle n müzikleri eflli inde (bugünlerde moda anlafl lan) masalar m zda mumlar yanan çok romantik ve s cac k bir atmosferde nefleli bir sohbete koyulduk. Baz lar m z ile çocuklar m z n ayn okula gitti ini, baz lar m z n iflini keflfettik. Sevgili Gazi nin ve Barbaros un çekti i foto raflara bakarak kritik ettik. O masada otururken fark etti im fley art k 40 n geçtikten sonra, geride b rakt m fley önümdekine göre azald kça ortak geçmiflim olan insanlarla paylafl mlar m n daha fazla tat verdi- iydi. Sabah uyku keyfi yapmam flt m ama akflam eve döndü ümde yorgun ve daha mutlu idim. lk f rsatta ilk geziye kat lmak ve orada görüflmek üzere. 10
mülkiye tarihçesi stanbul daki Mülkiye Kim Korkar Emar dan 1.5,Tesla Son Teknoloji Sevgili Mülkiyeliler, 3 yüzy la yay lan 147 y ll k bir geçmiflimiz var. Mekteb-i Mülkiye nin 1859 da stanbul da kuruldu unu ve 1936 y l nda Ankara ya tafl nd n söyledi imizde karfl m - za 77 y ll k bir stanbul serüveni ç kmaktad r. Yani, matematik olarak flu anki 147 y - l n ço u stanbul da geçmifltir. stanbul da Mülkiye nin izini sürdü ümüzde mekân olarak iki yer karfl m za ç kmaktad r. Bunlardan ilki Ca alo lu Anadolu Lisesi binas d r; ikincisi ise en uzun süreli mekân olan ve bugün Y ld z Teknik Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi olan binad r. Eski ad yla Y ld z Saray Yaveran Dairesi olan bu bina Barbaros Bulvar n n Conrad Oteli yolu üzerindedir. flte bu binada tarihi bir gerçekli i yaflatmak ve sahip ç kmak amac yla 21 fiubat Çarflamba günü minik bir tören organize ettik. Bu binaya Mülkiye burada idi plaketi takt k. Halen Y ld z Teknik Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi nde Profesör olan Mülkiyeli arkadafl m z Gencer Özcan n koordinasyonunda, Dekan m z Prof. Dr. Celal Göle, YTÜ BF Dekan Prof. Dr. Haldun Gülalp, Dekan Yard mc s ve Mülkiyeli arkadafl m z Feride Gönel ile ayn Fakültede görev yapan bir zamanlar Mülkiye ö retim kadrosunda bulunan Prof. Dr. Taner Timur, Prof. Dr. Faz l Sa lam, Mülkiyeli Prof. Dr. Emre Kongar, yine Mülkiyeli arkadafl m z Doç. Dr. Esra Danac o lu ve di- er arkadafllar m z n kat ld klar güzel bir tören ile yukar da bahsetti imiz eski binam za plaket ast k. Tören sonras Fakültede derin mevzularla bezenmifl uzun ve keyifli bir sohbetimiz oldu. YTÜ BF nin mükemmel, samimi ve dostça ev sahipli i hepimizi çok mutlu k ld. Kendilerine bir kez daha teflekkürlerimizi sunuyoruz. Evet, stanbul daki Mülkiyeliler, Yolunuz o tarafa düflerse gidin, binam za ve plâketimize bak n. Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyetin ilk y llar nda uzun y llar ad Mülkiye ile an lan bu binada ö renim görmüfl büyüklerimizi yad edin. Geçmiflimizin verdi i gururu ve sorumluluklar tekrar hissedin. Kadir Has Caddesi, No: 7, Haliç Sahil Yolu, Balat-Eyüp / Fatih 34087 stanbul Tel: 0212 523 22 11 (pbx) Faks: 0212 523 22 78 12 Merkez Mahallesi, Çukurçeflme Caddesi, Serhat Ç kmaz Sokak, No: 1/A (Adliye Yan ), Gaziosmanpafla 34245 stanbul Tel: 0212 417 13 88 Faks: 0212 616 61 05 Gsm: 0532 455 48 37
mülkiye tarihçesi Mülkiye nin tarihi 3 Ocak 1839 da ilan edilen Tanzimat- Hayriye ferman ile bafllayan teokratik devlet sisteminden hukuka ba l devlet sistemine geçifl ad mlar 18 fiubat 1856 da ilan edilen Islahat ferman ile h zland. Has, zeamet ve t mar sisteminin kald r ld ve yeni Eyalet Modeli nin sonucunda vilayetler oluflturuldu. 24 Eylül 1858 de Dâhiliye Nezareti ( çiflleri Bakanl ) kuruldu. Bu sistemin gere i olan valiler, mutasarr flar, kaymakamlar ve kaza müdürlerinin görev ve yetkilerini içeren bir kanun yürürlü e konuldu. Bu görevlere getirilecek Genel dare Elamanlar n yetifltirecek bir okul ihtiyac böylece do du. Kaymakaml k ve Müdürlük gibi Umur-i Mülkiye de müstahdem olacak memurlara mahreç olmak üzere bir Mekteb-i Mülkiye aç lmas için yap lan çal flmalar sonucunda haz rlanan gerekçe Sadrazam Mehmet Ali Pafla ya bildirildi. Bab - Ali de uzun görüflmeler sonucunda kabul edilen gerekçe, bir tezkere ile Padiflah Abdülmecit e sunuldu. Padiflah teklifi onaylad ve sadrazaml a iletti. Mekteb-i Mülkiye nin tüzü ünü haz rlamak, okul binas n n yerini, derslerini okutacak hocalar saptamak üzere, ilk Maarif Naz r Abdürrahman Sami Pafla n n da kat lmas yla, Meclis-i Al-i Tanzimat topland ve flu kararlar ald : - Kaymakaml k ve kaza müdürlü ü gibi mülkiye amirli i ile mal müdürlü ü gibi maliyecileri yetifltirmek üzere, Mekteb-i Mülkiye ad yla bir meslek okulu aç lacak, - Bu okulda hükümet merkezindeki dairelerde maafls z ya da çok az maaflla çal flan ve yafl otuzu geçmemifl kâtiplerle ilkö renimini görmüfl gençlerden seçme s nav n kazananlar okutulacak, - Okulu bitirdikten sonra bunlar n atamalar yap lmadan, bu memuriyetlere aç ktan hiç kimse atanmayacak, - Okulda tarih, co rafya, hesap, ekonomi politik ve Tanzimat Ferman nda bildirilen ifller için haz rlanan ve yeni yürürlü e giren yasalar ve Osmanl Devleti nin di- er devletlerle yapt antlaflmalar okutulacak, - Kaymakam ve müdürlerin maafllar n n yetersiz oluflu ve geçimlerine yetmeyecek kadar az oluflu, bunlar rüflvete sevk etti i gibi, görevlerin kötüye kullan lmas yla hazineyi de büyük zarara soktu undan, Mülkiye den mezun olanlar n maafllar yükseltilecek, - Aç l flta 50 ö renci kabul edilecek. Bu karar n yürürlü e girmesiyle yap lan s nav sonucunda 12 fiubat 1859 Cumartesi günü Sadrazam Ali Pafla baflkanl nda tüm hükümet üyelerinin ve stanbul un tüm ileri gelenlerinin kat ld bir törenle Mekteb-i Mülkiye aç ld. ki y ll k ö retim süresi ile 1867 y l na kadar mezunlar veren Mülkiye de bu y ldan itibaren süre dört y la ç kar ld, ö retime baz yeni dersler eklendi. 2 fiubat 1877 de Padiflah iradesiyle okulun yüksek okul haline getirilmesi hükme ba land, ö renim süresi befl y la ç kar ld, okula giriflte yeni k staslar getirildi, al nacak ö renci say s art r ld, Frans zca ö renim mecburi tutuldu, özel üniforma flart getirildi, iç yönetim için yönetmelik haz rlanmas sa land. 1 Aral k 1877 de Mülkiye Mekteb-i Mülkiyye-i fiahane ad yla Darülfünun binas ndaki (sonradan Darülmuallimin olan Maarif Nezareti Binas, daha sonra K z Lisesi) bir dairede Ohannes Efendi nin dersi ile aç ld. 1877 y l ndan 1950 y l nda Ankara Üniversitesine ba lanarak Siyasal Bilgiler Fakültesi ad n al ncaya kadar geçen sürede ö renim süresi ve derslerde de ifliklikler, seçme s nav kald r lmas tekrar konmas, yat l l - n kald r l p tekrar konmas, ad n n de ifltirilmesi, hatta bir dönem (1915-1918) kapat lmas gibi birçok de ifliklik yaflayan Mülkiye Ankara daki binas na tafl nd 1936 y l na kadar stanbul dad r. Kaynak: M. Hikmet Yavuzyi it; Mülkiye Tarihi. 14
ajanda DERG Türkiye yemyeflil bir dergiye kavufltu: Yeflil Z TEMA Vakf n n ç kard çevre dergisi Yeflil Z, Ocak-fiubat say s yla tüm çevreci okurlar n be enisini toplad. Biriniz Yoksa Eksi iz Sizinle Yefliliz slogan yla yay n hayat na geçen derginin yay n kurulunda, çevreyle ilintili 14 sivil toplum kuruluflu yer al yor. Yüzde yüz Türk mal geri dönüflümlü ka da bas lan ve kolay okunan bir formatla haz rlanan Yeflil Z in ilk say daki kapak konusu Do a Dostu Enerjiler: Günefl, Rüzgar ve Su Enerji dosyas, do a bize daha ucuz ve kendiyle dost enerji türleri sunarken; onlar kullanmamakta neden inat ediyoruz? sorusunu sormam z sa l yor. Yeflil Z de birbirinden ilginç konu ve konuklar var. Yaflam Hakk bölümünde yaflama dönüfl öyküleri, Proje de K rm tl Kufl Cenneti nde süzülen Yal çapk nlar n n seyirlik öyküsü, Sosyal Sorumlulukta baflar öyküleri, G e n i fl Aç da objektiflere TEMA Vakf n n dergisi ve gündeme tak lanlar, Yeflillik te çevre Yeflil Z, Mart ay nda ikinci say s n yay nlayacak. ad na kim, nerede, ne demifl? Haberler de Türkiye den ve dünyadan önemli geliflmeler, Posta Kart nda yurtd fl nda yap - lan ilginç ziyaret ve toplant lar yer al yor. Kitapl k, Yeflil Takvim, Bir Dost, Kanaatkar da be eni ile izleyece iniz di er köfleler. Derginin en hofl yan ise tüm sayfalarda alt yaz fleklinde faydal bilgiler sunmas. Yeflil Z in sat fl fiyat 5 YTL. Abone olun, çevrenizden haberiniz olsun! Ayr nt l bilgi için TEMA tel: 0.212 283 78 16. K TAP mge Kitabevi nden iki önemli kitap: smet Pafla ve Psikanalizin Yedi Temel Kavram 1999 y l nda Gazeteciler Cemiyeti nden en iyi belgesel ödülünü alm fl bir kitap.. Savafllar zamanm fl muzaffer bir kumandan... natç bir diplomat... Cumhuriyet kurmufl bir devlet adam... Kafas nda 40 tilkiyi kuyruklar n birbirine de dirmeden gezdiren bir politikac... deal bir efl... Örnek aile babas... Kimine göre ise tek parti döneminin ast ast k, kesti i kestik diktatörü... Ülkenin unutulmaz Milli fief i... Hayranlar kadar smet Pafla düflmanlar da oldu; sevenleri Can Dündar-Bülent Çapl mge Kitabevi, 127 sayfa, 3. Bask, kadar nefret edenleri de... Ama Fiyat 15 YTL. kimse onu görmezden gelemedi. Bu belgesel-kitap 2. Adam görmeyenlerle, görmezden gelenlerle yeniden tan flt r yor. Psikanalizin Yedi Temel Kavram Psikanalizin Yedi Temel Kavram, bugüne kadar kitaplar on üç dilde yay mlanan psikanalist J.-D. Nasio nun en çarp c eserlerinden biridir. Freud ve Lacan n çal flmalar ndan yola ç karak okuru psikanalizin kastrasyon, hesaptan düflme, narsisizm, fallus, üstben, özdeflim, yüceltme kavramlar ile tan flt ran Nasio, bu eserinde uzmanlara oldu u kadar psikanalize merakl okura da hitap etmektedir. Ö rencilerin, psikologlar n, yarg çlar n, e itimcilerin, bak - c lar n, yaflam n n bir noktas nda insan ruhunun derinliklerini kavramaya yönelen herkesin, sadece baflkalar na de il ayn J.D. Nasio zamanda kendisine dair de bir mge Kitabevi, 244 sayfa, 1. Bask, Fiyat 14 YTL. fleyler bulabilece i bir kitap... 16
ajanda ajanda S NEMA Uygunsuz belgesel En bafltan itiraf edeyim: fiu an gösterimde olan üstelik Oskar alan Holivut Belgeseli yle ilgili oldukça önyarg l yd m. Hatta daha seyretmeden çok a r elefltirece im demifltim kendi kendime. Amaa diye bafllayaca m san yorsan z aldan yorsunuz; Önyarg lar m beni hiç yan ltmad... Yaz : Murat Ayman Lise ça lar mdan beri -ki bu yaklafl k 20 y ll k bir süreci ifade ediyorelimden geldi ince popüler bilimsel yay nlar, kitaplar takip ederim. K sacas kendimi bildim bileli küresel s nma n n, sebeplerinin ve olas sonuçlar n n fark nday m. Bu konunun insanl n gündemine nihayet oturmas gerçekten beni sevindiriyor. Ancak bu filmi seyredene kadar, konunun neden birden bire popüler oldu unu bir türlü anlayam yordum. Size bir sürü bilgi verip ukalal k yapmayaca m. Zaten herkes, eminim ki enine boyuna bilgilenmifltir. Her dergide her gazetede, okuyucuyu konuyla ilgili ayr nt lara bo an bir dolu yaz lar ç k yor. Nerede kiminle muhabbet etsem laf dönüp dolafl p dünyan n bafl na bu sene (!) musallat olan küresel s nma belas na geliyor. Dünyan n dengesi bozulmufl, mevsimler kaym fl vs. vs. Yapmay n arkadafllar! Bilim adamlar, konuyu gündeme alabilmek için y llard r u rafl yorlar. fiimdiye kadar neredeydiniz? Sak n ola ki, ama bu sene bunun etkileri çok görüldü de ondan demeyin. Bu sene yaflanan ola and fl iklimsel olaylar eminim ki geçmiflte de yaflanm flt r. Gelecek y llardaki k fllar, mevsim normallerinde veya daha so uk biçimde yaflayabiliriz. Neyse! Gelelim bana garip gelen bir baflka konuya: Geçenlerde gereksiz bir uluslararas örgütün (örgütü merak edenler internetten araflt rs n) finanse etti i bir grup bilim adam, küresel s nma n n, yüzde gayet önemli bir oranda insanlardan kaynakland na karar vermifl... Hadi can m! Ben küresel s nman n suçlusunu, Çin de nüfusu h zla artan Pandalar san - Murat Ayman, Al Gore un, Uygunsuz Gerçek belgeselini Mülkiye stanbul için izledi yordum. Bunu niye daha önce söylemediniz? Dünyay babas n n mal zanneden ve tepe tepe kullanan insano lu flimdiye kadar masumdu öyle mi? Bilimin, siyasetin elinde ne kadar saçmalayabilece ini gösteren küçük bir örnek... Zaman gelmiflken, Ne olacak flimdi? nin cevab n vereyim. Biz seçimimizi yapt k. Avc toplay c l ktan yerleflik hayata geçtik. htiyac m z olandan fazlas n üretmeye bafllad k ve bu fazlayla politikac lar beslemeye bafllad k. Dünya 13 bin y l önce Mezopotamya da bafllayan tar msal üretimle flans n kaybetti... Yapacak çok fazla bir fley kalmad. Konu da l yor, sadede geleyim. Sonuç olarak, yukar da sayd m garipliklerin sebepleri konusunda kafamda soru iflaretlerini gidermifl, Amerika n n flaibeli ma lup baflkan aday Al Gore un verdi i eflsiz ve çarp c (!) bilgilerle art k ayd nlanm fl bulunuyorum. Nihayet filme geçebiliriz Evet, baflrolde Al Gore var. Amerika tarihinin en flaibeli seçiminde yenildikten sonra, üstat kendini küresel s nma mücadele- sine adam fl. Baya da kafa yormufl, epey bilgilenmifl. Konuyu neredeyse benim kadar biliyor... Neresinden bafllayay m ki bu uygunsuz belgeseli çok a r elefltirmeye bilmiyorum. Siyasetini en son konuflal m isterseniz. Önce belgesel tekni ini ele alal m... 90 dakikal k filmin büyük bir k sm nda, gerçekte küresel s nma diye bir sorun un varl na bizi ikna etmeye çal flan ve birbirini do rulayan istatistikler verildi. Karbondioksit ve di er sera gazlar ndaki art fllar, s cakl k de iflimleri, y llara göre dikkat çeken ola and fl iklimsel olaylar, buzul alanlardaki azalma vs. vs. Son derece yorucuydu. Oysaki biz zaten bu konuda gayet ikna olmufl durumday z: Evet sera gazlar artt, buzullar eriyor, felakete gidiyoruz... kna olmas gereken sizlersiniz Say n Al Gore... Ama neyse ki araya duygusal ve dramatik (tam anlam yla Holivut tarz ) parça atmay ak l etmifller. statistiklerin aras nda Al Gore un, bir kaza sonucu ölümün k y s ndan dönen o lundan; akci- er kanserinden ölen, koruyucusu olarak gördü ü k z kardeflinden; tütün eken, bo- a yetifltiren babas ndan; kendisinin y l n bilmem kaç ay çiftliklerinde zaman geçirdi inden, di er kalan aylarda da Vaflington da bir apart otelde safahat içinde e itimini tamamlad ndan haberdar oluyoruz. Bu eklemelerle bize, beni bu ifle yönelten fley yaflad m bu duygusal travmalar oldu, ayr ca ben do ay severim, üstelik zenginim, hem de entelektüelim, Bush gibi aptal de ilim mesaj veriyor, Müstakbel ABD Baflkan... Kusura bakma, bunlar ucuz numaralar üstat, yemezler... Arada att n slogan kaç rmad k: Siyasetçilerin de renewable oldu unu ve renew edilmesi gerekti ini söyledin... Sonra, Amerika n n küresel s nma ile ilgili itiraflar na geçiyor. Sera gazlar n n yüzde bilmem kaç n atmosfere vererek bu konuda ilk s rada olduklar n, Kyoto protokolünü imzalamad klar n (buray h zl geçiyor) ancak baz eyaletlerin (san r m 3-4 eyalet ad verdi) ve baz flehirlerin, (70-80 tane kadar) Kyoto flartlar n uygulamaya bafllad klar n (buralarda biraz vurgu var) söylüyor. Wahfli Bat n n Roma mparatorlu u, dünyan n 6 ülkesinden 5 ine silah sat yor; dünyadaki kötülüklerin yüzde 90 n n do rudan ya da dolayl nedeni; bar fl götürece- iz dedi i yerde çocuklar ve masum siviller ölüyor; demokrasi götürece i yer diktatörlükten bin beter oluyor; bir türlü kana, petrole, do al kayna a doymadan tüm dünyay önüne katm fl sömürüyor... Ve flimdi bu afla l k sistemin imparatoru olmak isteyen adam, timsah gözyafllar dökerek, gözümüzün içine baka baka, Afrika daki açl nüfus art fl na ba l yor; Amerikal lar n, küresel s nma sorununun da üstesinden gelece ine inand n, daha önceki baflar lar n n buna bir gösterge oldu unu söylüyor. Amerikal lar daha önce neler neler baflarm fllar bir bilseniz: Örne in; demokrasiyi icat etmifller, köleli i kald rm fllar, (Afrika dan insan kaç r p onlar bir as rdan fazla sömürdükten sonra tabii) okullarda rk ayr mc l n kald rm fllar, (önce sorun yarat p sonra o sorunun çözümünü baflar diye yutturmakta üstlerine yok) komünizmi y km fllar (yahu komünizm daha bafllamad ki gafil!) Velhas l ciddi ciddi bizimle dalga geçiyor... Amerikan filmlerinin klifle bir örgüsü vard r: Baflar lmas gereken çok zor bir ifl mutlaka bulunur (enteresan zorluklar bulmada da üstlerine yok.) Bu zor iflin üstesinden mutlaka gelinir. Ya tanr çözer ya da kahraman bir Amerikal. Ve bütün Holivut filmlerinin Amerika y gizli ya da aç k olarak övmek gibi bir derdi vard r. Bunu kendilerini elefltiriyorken bile yaparlar. flte flu andaki zorlu ifl küresel s nma meselesidir. Kahraman m z da Al Gore. Amerika n n Demokrat Parti den Baflkan Aday, hiç flüpheniz olmas n ki, Al Gore; seçimin ana temas da küresel s nma olacakt r. Küresel s nma n n bu y l moda olmas n n anlam budur. Bush, dünyaya bar fl ve demokrasi getirmek için aday olmufltu. Rezaleti gördünüz. Al Gore, seçim kampanyas nda dünyay küresel s nma dan kurtaraca n söyleyecek. Art k bafl m za gelecekleri siz düflünün... 18 19