BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI

Çin Halk Cumhuriyeti BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI Hazırlayanlar Hasan KÖSE İhracatı Geliştirme Uzmanı Batuhan UYSAL İhracatı Geliştirme Uzman Yard. Ülke Masaları II Dairesi İhracat Genel Müdürlüğü T.C. Ekonomi Bakanlığı Ağustos 2011 1

İÇİNDEKİLER Sayfa GENEL DEĞERLENDİRME...5 1. İnci Nehri İdari Bölgeleri ve Genel Özellikleri...13 1.1 Guangdong Eyaleti...13 2. İnci Nehri Deltası nın Temel Ekonomik Avantajları...21 2.1 Birbirini Tamamlama Avantajı...21 2.2 Avantajlı Jeopolitik Konum...22 2.3 Reformların Rekabet Gücünü Artırması...22 2.4 Kümelenme...22 3. Pazar Araştırması Kapsamında Öne Çıkan Şehirler ve Sektörler...22 3.1 Guangzhou ve Guangzhou da Öne Çıkan Sektörler...23 3.2 Shenzhen ve Shenzhen de Öne Çıkan Sektörler...26 3.3 Xiamen ve Xiamen de Öne Çıkan Sektörler...28 4. BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI DIŞ TİCARET VERİLERİ...31 4.1 Fujian Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...31 4.1.1 Fuzhou Şehri Dış Ticareti (Fuzhou limanı yoluyla yapılan ticaret)...31 4.1.2 Xiamen Şehri Dış Ticareti (Hangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret)...32 4.2 Guangdong Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...34 4.2.1 Guangzhou Şehri Dış Ticareti (Guangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret)...34 4.2.2 Jiangmen Şehri Dış Ticareti (Jiangmen limanı yoluyla yapılan ticaret)...36 4.2.3 Shantou Şehri Dış Ticareti (Shantou limanı yoluyla yapılan ticaret)...37 4.2.4 Shenzhen Şehri Dış Ticareti (Shenzhen limanı yoluyla yapılan ticaret)...39 4.2.5 Zhanjiang Şehri Dış Ticareti (Zhanjiang limanı yoluyla yapılan ticaret)...41 4.3 Hainan Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...42 4.3.1 Haikou Şehri Dış Ticareti (Haikou limanı yoluyla yapılan ticaret)...42 4.4 Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...44 4.4.1 Nanning Şehri Dış Ticareti (Nanning limanı yoluyla yapılan ticaret)...44 4.5 Hong Kong Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...45 4.6 Makao Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti...46 4.6.1 Makao nun Dış Ticareti (Makao limanı yoluyla yapılan ticaret)...46 2

5. Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticaret Verileri...47 5.1 Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti...47 TABLOLAR Sayfa Tablo 1: Çin Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeleri...5 Tablo 2: Büyük İnci Nehri Deltası ndaki Başlıca Endüstriler...21 Tablo 3: Guangzhou Otomotiv Sektörü Kümelenme Bölgeleri...24 Tablo 4: Fuzhou (limanı yoluyla) Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...31 Tablo 5: Fuzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...32 Tablo 6: Fuzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...32 Tablo 7: Xiamen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...33 Tablo 8: Xiamen(limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...33 Tablo 9: Xiamen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...34 Tablo 10: Guangzhou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...34 Tablo 11: Guangzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...35 Tablo 12: Guangzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...35 Tablo 13: Jiangmen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...36 Tablo 14: Jiangmen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...36 Tablo 15: Jiangmen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...37 Tablo 16: Shantou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...37 Tablo 17: Shantou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...38 Tablo 18: Shantou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...38 Tablo 19: Shenzhen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...39 Tablo 20: Shenzhen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...39 Tablo 21: Shenzhen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...40 Tablo 22: Zhanjiang ın Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...41 Tablo 23: Zhanjiang (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...41 Tablo 24: Zhanjiang (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...42 Tablo 25: Haikou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...42 Tablo 26: Haikou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...43 Tablo 27: Haikou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...43 Tablo 28: Nanning in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...44 Tablo 29: Nanning (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...45 Tablo 30: Nanning (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...45 Tablo 31: Makao nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $)...46 Tablo 32: Makao (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...46 Tablo 33: Makao (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...47 Tablo 34:Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti (limanlar yoluyla)(2008 2010) (milyon $)...48 Tablo 35: Fuzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...48 Tablo 36: Fuzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...48 Tablo 37: Xiamen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...49 Tablo 38: Xiamen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...49 Tablo 39: Guangzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010)(milyon $)...50 Tablo 40: Guangzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...50 3

Tablo 41: Shenzen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...51 Tablo 42: Shenzen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...51 Tablo 43: Jiangmen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...52 Tablo 44: Jiangmen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...52 Tablo 45: Nanning in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...53 Tablo 46: Nanning in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...53 Tablo 47: Zhanjiang ın TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...54 Tablo 48: Zhanjiang ın TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...54 Tablo 49: Shantou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...54 Tablo 50: Shantou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...55 Tablo 51: Haikou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...55 Tablo 52: Makao nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...55 Tablo 53: Makao nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $)...56 4

GENEL DEĞERLENDİRME 2010 yılında dış ticaret hacmi 3 trilyon dolara yaklaşan Çin in 2010 yılı ihracatı bir önceki yıla göre % 31,3 artarak 1,57 trilyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2010 yılı ithalatı ise, bir önceki yıla göre % 39 artarak 1,39 trilyon dolara yükselmiştir. Son yıllarda dünya ticaretinden aldığı pay hızla artan Çin, dünyanın bir numaralı ihracatçısı konumuna yükselmiştir. Tablo 1: Çin Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeleri Resmi Adı Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Başkenti Pekin Yönetim Komünist tek parti yönetimi Devlet Başkanı Hu Jintao (15 Mart 2003 ten beri) Hükümet Başkanı Wen Jiabao (16 Mart 2003 ten beri) Nüfus 1,32 milyar (2010) Dil Mandarin (Pekin Lehçesi) İnançlar Ateist (Resmi), Taoist Budist, Hristiyan %3 4, Müslüman %1 2 Yüzölçümü 9 561 000 km² Şanghay (15,6 milyon), Pekin (13,1 milyon), Guangzhou (11 milyon), Başlıca Şehirleri Shenzen (8,5 milyon), Dongguan (6,5 milyon), Tianjin (5,2 milyon) Afganistan, Bhutan, Birmanya, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Kuzey Kore, Laos, Moğolistan, Nepal, Pakistan, Rusya Federasyonu, Komşuları Tacikistan, Vietnam GSYİH (milyar ABD $) 5,627 (2010) Kişi Başına GSYİH (ABD 7.795 (2010) (sagp) $) İhracat (milyar ABD $) 1,587 (2010) İthalat (milyar ABD $) 1,315 (2010) Enflasyon Oranı TÜFE %3,3; ÜFE %5,5 (2010) Büyüme Oranı %10,2 (2010) İşsizlik Oranı %4,2 (2010) Dış Borç 413,9 milyar $ (2010) Uluslararası Rezervler 2,769 trilyon $ (2010) Para Birimi/Döviz Kuru Yuan (Renminbi=Rmb); 1 ABD $ = 6,60 Yuan (2010) Resmi Web Sitesi www.gov.cn (* 2010 yılı rakamları EIU tahminidir.) Kaynak: EIU, China Country Report, Ocak 2011 Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkiler, 2000 yılından bu yana düzenli bir gelişme göstermektedir. İkili ticaret 2005 yılında 7,4 milyar, 2010 yılında ise 19,5 milyar $ a yükselmiştir. İkili ticari ilişkilerdeki memnuniyet verici gelişmeye rağmen, Çin ile ticarette Türkiye'nin karşı karşıya olduğu dış ticaret açığı yıllar itibariyle artış göstermektedir. İkili ticarette, 2010 yılı itibariyle Türkiye aleyhine gerçekleşen dış ticaret açığı 14,9 milyar $ dır. Türkiye nin Çin e ihracatı yıllar itibariyle artış göstermekle birlikte, gerek Çin in ithalat potansiyeli gerek Türkiye'nin üretim ve 5

ihracat kapasitesi dikkate alındığında yeterli görülmemektedir. 2000 yılında sadece 96 milyon $ olan Türkiye nin Çin e ihracatı, 2005 yılında 550 milyon $ a, 2010 yılında ise 2,26 milyar $ a yükselmiştir. Çin ile ticari ilişkilerimiz ithalat ağırlıklı bir gelişim sergilemektedir. 2000 yılında 1,3 milyar $ olan ithalatımız, 2005 yılında 6,8 milyar, 2010 yılında ise bir önceki yıla göre %35 oranında artarak, 17,18 milyar $ olarak gerçekleşmiştir. İhracat artışına karşılık pek çok ihraç ürününün ithal girdiler içermesi, maruz kaldığı yatırım patlaması ve taahhüt sektöründeki gelişmeler nedeniyle Çin in ithalatında da önemli bir artış kaydedilmiştir. 2025 yılında milli gelirini 5 e katlaması beklenen Çin le ilgili olarak örneğin taahhüt/inşaat sektöründeki öngörülere bakıldığında; 2025 yılına kadar ABD nin bugünkü nüfusundan fazla (yaklaşık 350 milyon) kişinin şehir hayatına katılması ve 2030 yılında Çin in şehir nüfusunun 1 milyar olması beklenmektedir. 2025 yılına kadar 5 milyar m² yol, 170 büyük transit sistemin, 40 milyar m² inşaat alanını kapsayacak 5 milyon adet binanın (50 bini gökdelen) yapılması planlanmaktadır. Çin in inşaat sektöründeki bu atılımlarının da başta mermer olmak üzere inşaat malzemelerine olan talebi tetiklemesi beklenmektedir. Ayrıca, çalışma çerçevesinde görüşülen Guangzhou Belediyesi Dış Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Bürosu yetkililerin de ifade ettiği gibi Çin ekonomisinde yeni bir dönem başlamıştır. Çin, uyguladığı 11 inci 5 Yıllık Plan da ihracatını artırmaya öncelik verirken artık ithalatını artırmaya odaklı 2011 2015 dönemini kapsayan 12 inci 5 Yıllık Planı uygulamaya başlamıştır. 1,5 trilyon $ nı aşan ithalat potansiyeline sahip olan ve iç tüketime dayalı büyüme sürecine geçmeye çalışan Çin e yönelik olarak ürün eyalet bazlı pazara giriş çalışmalarının yapılması diğer bir ifadeyle Çin pazarının eyaletler bazında değerlendirmesinin yapılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Xiamen şehrinde 06 09 Mart 2011 tarihleri arasında düzenlenen ve milli katılım organizasyonu Ege İhracatçı Birliği EİB tarafından yapılan 11. China Xiamen International Stone Fair Uluslararası Doğaltaş, Mermer ve Doğaltaş İşleme Teknolojileri Fuarı ndaki EİB info standında bilgilendirme hizmeti verilmiş, Çin mermer sektöründeki gelişmeler hakkında bilgi toplanmıştır. İlaveten, 15 19 Nisan 2011 tarihleri arasında 1. fazı icra edilen ve Türkiye nin de milli katılım organizasyonu olan CANTON 2011/109. Çin Uluslararası İthal ve İhraç Ürünleri Fuarı ziyaret edilmiş ve eş zamanlı olarak bahse konu fuarın organize edildiği Guangzhou şehrinin de içinde yer aldığı İnci Nehri Deltası nda (Pearl River Delta) bir Yerinde Pazar Araştırması gerçekleştirilmiştir. Bahsekonu çalışmaya katkı sağlamak amacıyla 15 21 Mayıs 2011 tarihleri arasında yine Guangzhou da düzenlenen ve milli katılım organizasyonu İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği İMMİB tarafından gerçekleştirilen CHINAPLAS 2011 Çin Plastik ve Kauçuk Endüstrisi Fuarı ndaki İMMİB info standında bilgilendirme hizmeti verilmiş, plastik sektöründe faaliyette bulunan Çinli firmalarla görüşmeler yapılmıştır. Bahsekonu çalışma çerçevesinde, Çin anakarasının önemli üretim ve ticaret merkezlerinden biri olarak kabul edilen ve 42.800 km² lik bir alanı kapsayan İnci Nehri Deltası nda ekonomik faaliyet açısından öne çıkan şehirlerden Guangzhou ve Shenzhen de özellikle makine ve ekipman, elektrik malzemeleri, oto yedek parça sektörlerinde, Xiamen de mermer sektöründe faaliyette bulunan Çinli, Türk ve diğer ülke firmaların yanısıra ticareti geliştirme kuruluşları (ticaret ve sanayi odaları, dernek, birlik, vb.) ile görüşmeler yapılmıştır. Bahsekonu görüşmelerde İnci Nehri Deltası iş yapma pratikleri, sektörlerde pazarların durumu, pazarlara hakim rakip ülkeler, sektörlere uygulanan genel mevzuat, lojistik imkanları, nakliye giderleri, mallarla ilgili tüketici 6

öncelikleri gibi konularda pazar bilgileri toplanmıştır. Özellikle Guangzhou ve Shenzen de iş yapan Türk işadamları ile de görüşmeler yapılmış, bu firmaların sektörleri ile ilgili ticaret fırsatları ve Çin pazarına giriş konularındaki tecrübelerinden istifade edilmiştir. Çin de Türkiye ve Türk sanayi ürünleri konusunda olumlu ya da olumsuz bir önyargının bulunmadığı ancak Türkiye nin ve Türk sanayi ürünlerinin çok tanınmamasının ticaretin gelişmesine önemli bir engel teşkil ettiği gözlemlenmiştir. Bu bilgi, ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının yanı sıra özel sektörde faaliyet gösteren firmalar ile yapılan görüşmelerden de çıkan bir sonuçtur. İnci Nehri Deltası, sermaye, teknoloji ve müteşebbis becerilerini komşusu olan Hong Kong dan alarak 1990 ların başından itibaren Çin de en hızlı büyüyen bölge olmuştur. Mevcut durumda İnci Nehri Deltası, Çin anakarasının önemli üretim merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. İnci Nehri Deltası ndaki para birikimi, üretim kaynaklıdır. İnci Nehri Deltası, Çin de imalatın yoğun şekilde gerçekleştirildiği Guangzhou, Shenzhen, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Zhuhai, Jiangmen, Huizhou ve Zhaoqin şehirlerinden oluşmaktadır. Bu şehirlerin oluşturduğu ekonomik büyüklük, Çin in % 10 unu oluşturmaktadır. İnci Nehri Deltası ndan bahsedilirken Çin ekonomisinin kalbi, atölyesi ticaret merkezi, açık pazar, iş odaklı mantalite, güçlü üretim merkezi, ulaşım ve üretim altyapısı güçlü, makine, otomotiv, elektronik, mobilya, doğaltaş mermer sektörleri ifadelerini sık sık duyabilirsiniz. Bu bölge, üretim, perakende satış, mevduat, patent başvurusu sayısı, ödenen vergi miktarı, dış ticaret, cep telefonu sayısı, internet kullanımı açısından Çin de bir numaradır. Bu ifadeler rakamlara da yansımakta, bu bölgedeki şehirlerin dış ticaretleri dünyadaki birçok ülkenin dış ticaretinden fazla olmaktadır. Örneğin, bölgenin önemli şehirlerinden ve elektronik sektörünün merkezi Shenzen in ithalatı 2010 yılında 174 milyar, ihracatı 286 milyar $, Guangzhou nun ithalatı 50 milyar, ihracatı 56 milyar $, Xiamen in ithalatı 32 milyar, ihracatı 53 milyar $ dır. Guangdong eyaletinde 90 bin yabancı (fabrika) yatırımı, 3 bin temsilcilik ofisi vardır. Dünyanın ilk 500 şirketinin % 20 sinin ofisleri ve üretim kolları Guangzhou dadır. İnci Nehri Deltası, son zamanlarda adını 9 büyük şehri birbirine bağlayarak, 42 milyon kişinin yaşadığı dünyanın en büyük mega şehrinin inşa edileceği bölge olarak da duyurmaktadır. Ocak 2011 de Çinli şehir planlamacıları, İnci Nehri Deltası nı Bütünleştirme adını taşıyan bu projeyi masaya yatırmışlardır ve bu projenin maliyeti de 190 milyar $ olarak öngörülmektedir. Bu yeni mega şehir, Çin de imalatın yoğun şekilde gerçekleştirildiği ve Çin deki ekonomik büyüklüğün % 10 unu oluşturan Guangzhou, Shenzhen, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Zhuhai, Jiangmen, Huizhou ve Zhaoqin şehirlerini kapsayacak ve bu şehirleri bir araya getirecektir. Bu projenin gerçekleştirilmesi durumunda (ki 6 yılda bitirilmesi planlanmaktadır) projede şehir merkezi büyüklüğü açısından Londra dan 26 kat daha büyük bir şehir ortaya çıkacak ve önümüzdeki 6 yılda, 9 ayrı şehirdeki ulaşım, enerji, su, telekomünikasyon ağlarını birbirine bağlamak için yaklaşık 150 büyük altyapı projesi başlatılacaktır. Bu projede, Türk firmaları açısından da yeni fırsatlar ortaya çıkabilecektir. Ek olarak, mega şehri Hong Kong a bağlayacak bir demiryolu da inşa edilecektir. Şehirlerin birbirine bağlanmasındaki amaç, insanların çok daha rahat seyahat edebilmelerini ve farklı alanlardaki farklı olanaklardan daha rahat bir şekilde faydalanmalarını sağlamaktır. Sonuç olarak, bu projeyle sanayi ve istihdamın ülke içinde daha eşit bir şekilde dağılması ve kamu hizmetlerinin daha adil olarak kullanılması hedeflenmektedir. İnci Nehri Deltası denilince kuşkusuz akla ilk gelen ekonomik olay, Guangzhou da1957 den beri ilki Nisan Mayıs; ikincisi ise Ekim Kasım aylarında olmak üzere yılda iki kez düzenlenen ve 7

sektörler halinde gruplanmış 3 faz olarak yapılan Çin İthalat ve İhracat Fuarı, diğer adıyla CANTON Fuarı dır (www.cantonfair.org.cn). Çin'in ihraç ettiği tüm ürünlerin aynı anda sergilendiği bu fuardaki katılımcı firma sayısı yıllık ortalama 24 bindir. Ziyaretçi sayısı ise yaklaşık 160 farklı ülkeden 200 bin civarındadır. Fuarda, ABD, İngiltere, Kanada, Brezilya, Arjantin, Avustralya, Güney Kore, Tayvan, Tayland, Malezya, Singapur, Filipinler, Hindistan, Pakistan, Rusya Fed., Mısır, Suriye, İran, Türkiye, Rusya, İsveç, Norveç, İsviçre, İspanya, Yeni Zelanda, Fransa, Almanya, Hollanda, Güney Afrika, Kolombiya dan gelen firmalar ürünlerini sergilemiştir. 2011 yılı Nisan ayında CANTON Fuarı nın 1. fazına milli katılım organizasyonu ile Türkiye den 37 firma katılım sağlamıştır. CANTON Fuarı, Çin in en büyük, dünyanın en büyük 3 fuarından biridir. CANTON, pasaportunuzu ibraz ederek 200 Yuan ücret karşılığı aldığınız giriş kartının 5 sene geçerli olması ve kaybettiğinizde yenisini almak için ceza ödediğiniz kendine özgü kuralları olan kurumsal bir fuardır. Türkiye ile Çin arasındaki ticareti de belirleyen fuar olarak da bilinen CANTON fuarının ticaret hacminin her yıl 25 30 milyar $ olduğu hesap edilmektedir. Fuar esnasında Gunagzhou da otel hizmetleri başta olmak üzere her şey en az %50 zamlı olmaktadır. Fuar öncesi, günlüğüne 50 $ verilen bir otele, fuar esnasında 100 $ fiyat ödenebilmektedir. Çinli firmalar, bu pazarda çalışan yabancı tedarikçiler, Çin pazarının büyüklüğü, pazardaki fırsatlar konusunda memnuniyetlerini ifade etmişlerdir. Çin pazarının küresel ekonomik krizden etkilenmediğini ve büyümeye devam ettiğini belirtmişlerdir. Çin de Türkiye ve Türk sanayi ürünleri konusunda olumlu ya da olumsuz bir önyargının bulunmadığı ancak Türk ürünlerinin pazarda tanınmadığı görülmüştür. Türkiye nin ve Türk sanayi ürünlerinin çok tanınmamasının ticaretin gelişmesine önemli bir engel teşkil ettiği gözlemlenmiştir. Bu bilgi, ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının yanı sıra özel sektörde faaliyet gösteren firmalar ile yapılan görüşmelerden de çıkan bir sonuçtur. Tanınmanın en iyi yolu da sektörel (ihtisas) fuarlarına Türk firmalarının yoğun katılımı ile mümkün olacağıdır. Zira mermer sektöründe Xiamen de düzenlenen Mermer ve Doğaltaş Fuarı, bu sektörün dünyadaki en önemli fuarlarından biridir ve bu fuara Türk firmalarının yoğun katılımı söz konusudur. Bu fuar sayesinde, adeta Türkiye adı ile mermer Çin de özdeşleşmiştir. Diğer yandan, CANTON Fuarı genel bir fuar olduğundan katılımcı Türk firmalarının çoğunluğu Çin pazarını hedeflemekten ziyade Ortadoğu, Afrika gibi bölgelerden Çin den ithalat yapmak amacıyla gelen gelen ithalatçı firmalarla bağlantı yapmak saikiyle Türk firmaları bu fuara ilgi göstermektedirler. Zaten Guangzhou da Çin in diğer şehirlerine nazaran Ortadoğu ve Afrikalı işadamlarını yoğun olarak görmek ve bu işadamlarına yönelik hizmet veren otel ve lokantalara rastlamak mümkündür. Guangzhou şehri adeta Çin tarafından az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için bir ticaret merkezi olarak konumlandırılmıştır. Kurumsal olarak iş yapan Avrupalı firmaların daha çok Şanghay ve çevresinde iş yaptıkları görüşmelerden derlenen bilgilerdendir. İnci Nehri Deltası nda bazı şehirler adeta bazı sektörler ile anılmaktadır. Xiamen mermer, Foshan mobilya ve mobilya aksesuarları, Zhongshan ise aydınlatma (avize, vs.) ile anılmaktadır. Bu şehirlerde sektörel kümelenme olmuş, sektörel kümelenme de beraberinde ölçek ekonomisini getirmiştir. Ölçek ekonomisi ile bu şehirlerdeki üretim altyapısı, know how sayesinde girdi maliyetleri düşmekte buralarda üretim yapan firmaların birim maliyetleri düşmektedir. Çin anakarasının üretim merkezi olan bu bölgenin ekonomik başarısının altında yatan en büyük sır sektörel kümelenme ve ölçek ekonomisini yakalamasıdır. Örneğin 8

mermer sektörünün kümelendiği Xiamen şehri, sadece Çin in değil dünyanın o sektördeki en önemli üretim merkezi, bu şehirde düzenlenen Doğaltaş Fuarı, dünyanın en önemli üç fuarından biridir. Bu bağlamda, Türkiye ve Çin deki işgücü ve enerji maliyetleri ile ilgili bir karşılaştırma yaparak Çin e rekabet gücü kazandıran esas nedenin sektörel kümelenme ve ölçek ekonomisi olduğu görüşü doğrulanabilir. Türkiye deki işgücünün saati 3 $, Çin de 2 $ dır. Sanayide kullanılan elektrik fiyatlarına bakıldığında Türkiye de elektriğin kwh si 0,14 $ Çin de ise elektriğin kwh si 0,12 $ dir. Görüşmelerden elde edilen değerlendirmelere göre CANTON fuarına katılmak Çin pazarını hedefleyen firmalarımız için sektörel fuarlar kadar etkin değildir. 2011 Mayıs ayında Guangzhou da düzenlenen ve bu sene plastik sektörü firmalarımızın katılım sağladığı CHINAPLAS fuarı da Çin pazarını hedefleyen firmalarımız açısından önemli bir adımdır. İlaveten, diğer Asya ülkeler işadamlarının Avrupa ülkelerinde düzenlenen fuarlara başta vize ve uzaklık problemleri nedeniyle son yıllarda özellikle Çin deki sektörel fuarları tercih etmeleri de Çin deki sektörel fuarların önemini artırmıştır. Çin e mal satılamaz imajı ile Türkiye ile Çin arasındaki coğrafi uzaklık, Türk firmalarının bu pazara ve bu pazarı araştırmaya ilgilerini azaltsa da; Türk lojistik firması ile yapılan görüşmede Çin le olan doğal taş (özellikle mermer) ticaretimiz sayesinde deniz nakliyesinin yaygın olduğu ve Türkiye ile Çin arasındaki ticaret açısından çok ciddi bir engel teşkil etmediği görülmüştür. İlaveten Batı dan Doğu ya nakliye masrafları daha ucuzdur. Türkiye den Çin e 20 lik bir konteynerin nakliyesi 20 30 gün sürmekte ve navlun bedeli 1.500 $ civarındadır. Türk Hava Yolları nın (THY) da Guangzhou ya seferlere başlaması ile de Çin pazarını hedefleyen Türk firmaları için yeni bir nakliye kolaylığı anlamına gelmektedir. THY ile 1 kg kargo 2 ila 3 $ arasında değişmektedir. Çin de dağıtım ağında işine ve sektörüne hakim dağıtıcı/ithalatçı bir firma ile çalışmak özellikle Türkiye nin ve Türk ürünlerinin tanınmadığı bu pazarda önem arz etmektedir. Zira, Çin pazarında iyi tanınan bir dağıtıcı firmaya duyulan güven, firmanın pazara arz ettiği ürünler için de referans olmaktadır. Görüşülen dağıtıcı firmalar pazara arz edilecek yeni ürünlerde müşterileri kendilerinin ikna etmelerinin daha kolay olduğunu belirtmişlerdir. Çin pazarına (özellikle İnci Nehri Deltası na) tedarik sağlayan Türk firmalar da dahil yabancı firmaların çoğu Hong Kong ta posta kutusu şirketi tabir edilen bir şirket kurmakta, bu şirketin temsilcilik ofisini de Guangzhou ya da Shenzen de açmaktadırlar. Doğrudan Türkiye deki faaliyet belgesi ile Çin de temsilcilik açan firmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Temsilcilik ofislerinin kiraları yer, konum ve binanın özelliklerine göre değişmekle birlikte orta üstü sayılabilecek bir konumdaki 50 m² ofisin kirası 6.000 (yaklaşık 1000 $) ila 15.000 Yuan arasında değişmektedir. Merkezi ve lüks bir konuma sahip yerlerde ofis kiraları ise metrekaresi 200 ila 300 Yuan arasındadır. Yabancı firmalar, temsilcilik ofislerinde çalıştırdıkları Çinli elemanları ile pazarlama faaliyetlerini daha rahat yapabilmektedirler. İngilizce bilen Çinli bir sekreter sosyal güvenlik primi dahil ortalama 2.000 ila 3.000 Yuan arasında ücret alırken Çinli bir pazarlama müdürü/elemanı 10.000 ila 15.000 Yuan arasında maaş almaktadır. Guangzhou ve Shenzen deki fabrikalarda çalışan işçilerin asgari ücretleri ise işçilerin vasıflarına göre 1.000 ila 2.000 Yuan arasında değişmektedir. 9

Bahsekonu temsilcilik ofisleri, daha çok Çin den diğer ülkelere tedarik yapmak amacıyla açılmış ofislerdir. Daha çok Çin den mal getiren firmaların yüklenen ürünleri denetlemeleri, Çin den yeni tedarik kaynakları bulmak amacıyla açtıkları ofislerdir. Son 2 3 yıldır özellikle (tek taraflı) sadece Türkiye ye mal satmak amacıyla Türkler tarafından açılan ofislerin kapandığı da yapılan çalışma esnasında tespit edilen bir durumdur. Ancak, ticaretini çeşitlendiren, örneğin Vietnam dan alıp Çin e, Güney Kore den alıp Hong Kong a, Türkiye den alıp Tayvan a satan Türk firmalarının başarılı olduğu, ticaretlerini, cirolarını artırdıkları da tespit edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı 42.800 km² lik bir alanı kapsayan Büyük İnci Nehri Deltası, dünyanın en hızlı gelişen ekonomik bölgelerinden ve önde gelen imalat merkezlerinden biridir. Akademik çevrelere göre, Büyük İnci Nehri Deltası, en hızlı büyüyen ekonominin en hızlı büyüyen bölgesidir. 1978 yılı itibariyle Hong Kong, imalat kaplanı olarak bilinen önemli bir merkezdir. Guangdong Eyaleti ise fakir ve arka planda kalmış bir tarım bölgesiyken, Shenzen küçük bir balıkçı kasabası olarak bilinmektedir. Dönemim ÇHC Devlet Başkanı Deng Xiaoping in Açık Kapı Politikası reformları ile bu bölgedeki sosyoekonomik koşullar bir anda değişmiştir. Çin anakarasının ticarete açılması ve Hong Kong da maaşların yükselmesiyle Hong Kong taki pek çok imalatçı ucuz işçilik, düşük arazi kirası ve işletme maliyetlerinden yararlanmak için Shenzen e ve İnci Nehri Deltası nın diğer bölgelerine akın etmeye başlamıştır. Böylece emek yoğun sektörlerdeki faaliyetler Çin anakarasında yapılırken yönetim, tasarım, AR GE, kalite kontrol ve finans gibi yüksek katma değerli faaliyetler Hong Kong da sürdürülmeye devam etmiştir/etmektedir. Açık Kapı Politikası nın etkisiyle 1980 lerde başta Shenzen olmak üzere Özel Ekonomik Bölgeler gelişmeye başlamıştır. Ekonomik yükselme, tüm İnci Nehri Deltası na yayılmış ve Dongguan, Shunde, Nanhai ve Zhongshan gibi yerleşim bölgelerinde hızlı bir şehirleşme süreci yaşanmıştır. 1992 yılı ile birlikte Deng Xiaoping in İnci Nehri Deltası na olan desteği daha da artmış, Çin in iç bölgelerinden milyonlarca göçmen ve mevsimlik işçi daha iyi bir yaşam standardına sahip olmak için İnci Nehri Deltası na gelmeye başlamıştır. Lojistik üsleri, havaalanları, metrolar gibi şehirlerarası bağlantılar İnci Nehri Deltası nın megapolleşmesine olumlu katkıda bulunmuştur. 2001 yılında ÇHC nin, Dünya Ticaret Örgütü ne (DTÖ) üye olması da İnci Nehri Deltası nın gelişimini hızlandırmıştır. Bu üyelikle beraber Büyük İnci Nehri Deltası nda Hong Kong a rakip birçok liman ve lojistik merkezi açılmıştır. Bu durum, Hong Kong un uluslararası geçit olma gücünü olumsuz etkilemiş, İnci Nehri Deltası limanları lehine bir durum ortaya çıkarmıştır. Zira, Hong Kong sınırlı doğal kaynakları ile dış kaynaklara ihtiyacı olan özel idari bir bölgedir. Ayrıca, 29 Haziran 2003 te ÇHC ve Hong Kong arasında yapılan ve karşılıklı ticaretin artırılmasını hedefleyen bir serbest ticaret anlaşması olan Daha Yakın Ekonomik İşbirliği Anlaşması (CEPA) da İnci Nehri Deltası ndaki ekonomik faaliyetlere hız kazandırmıştır. Çin in önemli bir üretim merkezi olması yanı sıra aynı zamanda önemli bir ticaret ve iş merkezidir. İnci Nehri Deltası, aynı zamanda Çin in Güney Ejderhası olarak da adlandırılmaktadır. Ekonomik olarak en üretken eyalet olan Guangdong Eyaleti, önemli reeksport merkezi Hong Kong un da içinde bulunduğu Büyük İnci Nehri Deltası her geçen yıl ekonomik olarak daha da gelişmektedir. 2000 yılından önce Büyük İnci Nehri Deltası, Çin dış ticaretinin üçte birini yaparken 2010 a geldiğimizde Guangdong Eyaleti tek başına Çin dış ticaretinin üçte birini yapmaktadır. Bu rakamlardan da görüldüğü gibi, Büyük İnci Nehri Deltası hakkında bilgi sahibi olmadan Çin le yapılacak ticarette başarılı olmak tam anlamıyla imkansızdır. İnci Nehri Deltası nın yukarıda sayılan özelliklerinden dolayı bu Delta da çok sayıda 10

yerli ve yabancı firmanın çalışma ofisi, bankaların genel merkezleri, yabancı temsilcilikler bulunmaktadır. Guangzhou, Shenzen ve Hong Kong limanları, hem yolcu hem de kargo ticaretinde Çin in önemli bir giriş çıkış kapılarıdır. İlaveten, İnci Nehri Deltası nın da içinde yer aldığı Çin in kıyı bölgelerinde yaşayan, yüksek gelir düzeyinde olan yaklaşık 200 milyon Çinli bulunmaktadır. Bu nüfus, harcama kapasitesi, zevk ve tercihlerin gelişmişliği açısından Türk firmalarının ve Türkiye turizminin önemli bir hedef kitlesidir. İnci Nehri Deltası aynı zamanda Çin in son yıllarda tüketici eğilimlerini belirleyen kaliteli ürün kullanan 200 milyon zengin Çinli nüfusun önemli bir oranını da barındırmaktadır. 1,3 milyar nüfusa sahip Çin de 400 milyon Çinlinin kişi başına düşen yıllık geliri 8.000 $ dır. Çin in kıyı bölgelerinde yaşayan, yüksek gelir düzeyindeki bu Çinli nüfus, Almanya, Fransa, İngiltere nüfusunun toplamı kadardır. Özellikle bu yüksek gelir grubunun alım gücü, kaliteli ve katma değeri yüksek Türk malları için de önemli bir fırsattır. Geriye kalan 900 milyon Çinlinin kişi başına düşen yıllık geliri ise bunun onda biri (800 $) kadardır. Daha az gelire sahip olan grup, kırsal ve iç kesimlerde yaşarken daha zengin olan grup da büyük şehir merkezlerinde ve kıyı kesimlerde yaşamaktadırlar. Çin de bu iki tip tüketici kesimi, iki farklı tüketim eğilimini ortaya çıkarmıştır. Birincisi, yüksek kalitede ve teknolojide üretilen, zengin kesimin beklentilerini ve isteklerini karşılayabilecek ürünleri tüketirken, ikinci tip tüketici kesim, daha geniş bir kesime hitap eden göreceli olarak daha düşük kalitede ve daha düşük fiyatlı ürünleri tüketmektedir. İnci Nehri Deltası nda yaşayan nüfus birinci tip tüketici kesimidir. Birinci grubun tükettiği ürünlerde hem kalite olarak hem de fiyat olarak ABD ve Avrupa daki ürünlerle aynı göstergeler mevcuttur ve uluslararası şirketler/markalar da zaten bu pazara hakimdir. Türk firmalarının da öncelikle hedeflemesi gereken bu pazardır. İkinci grubun tükettiği ürünlerde ise uluslararası şirketleri/markaları görmek zordur. Guangzhou ve Shenzen de özellikle Türkiye ye ürün tedariki amacıyla kurulan Türk firmaları son 2 3 yıldır Türkiye den de ürün getirerek Çin pazarına vermeye başladıklarını, bu ürünlerin de (Çin pazarına tedarik sağlayan Türk firmalarının tabiriyle Avrupa ayarında ) kaliteli/markalı ürünler olduklarını ifade etmişlerdir. Diğer seviyedeki ürünleri zaten Çinliler kendileri üretmekte ve tedarikini yapmaktadırlar. Ölçek ekonomisi ve kümelenme ile seri üretimi ve üretimdeki birim maliyetleri düşürmede başarılı olan Çinli üreticiler ile rekabet edebilmek, diğer bir ifadeyle Çin pazarında yer almak istiyorsanız bir üründe Çinli firmalardan daha iyi olunması gerekmektedir. İlaveten Çin pazarında ürüne referans kazandırabilmek de önem arz etmektedir. Ürünümüz şu projede kullanılıyor ya da bu ürün şu markette satılıyor ifadesi o ürün için önemli bir referanstır. Belli bir referansı yakalayan bir ürünün bir sonraki aşaması isim yaparak yukarıya çıkması, Çin pazarında marka olmasıdır. Diğer yandan, düşük gelirle çalışan işgücü, ekonominin büyümesine paralel olarak daha yüksek ücretler talep etmeye başladıkça veya daha yüksek getirisi olan işlere yöneldikçe Çin iç pazarı daha büyüyecek ve daha önemli bir konuma gelecektir. Çin ekonomisindeki büyüme devam ettikçe gelirler artacak ve Çinli çalışanlar artık patronları ne verirse ona razı olmayacaklardır. Çünkü bugünkü çalışanlar, geçmişteki çalışanlara göre daha iyi eğitim almış durumdadırlar ve daha yüksek ücret, daha iyi bir iş ortamı ve iş güvencesi beklemektedirler. 11

Diğer yandan, son yıllarda Çin de göçmen ve mevsimlik işçilerin ücretleri artırılarak gelir piramidinin en altındaki kesimin de güçlenmesi sağlanmıştır. Bu bir anlamda, Henry Ford un düşük ücretli işçilerin ücretlerini bir anda arttırarak düşük fiyatlı araçlarını onlara satma imkanı bulması gibidir. Bu durum, Çin de artan gelirlere paralel olarak tüketici tercihlerinin kaliteli ürüne olan taleplerini de artırmakta/artıracaktır. İlaveten, Çin deki ekonomik gelişim ve refah eşit olarak dağıldıkça iç kesimlerdeki tüketicilerin önemi de artmakta, bununla beraber tüketici eğilimlerindeki bölgesel farklılaşma azalmaktadır. Son zamanlarda, devletin de gelir dağılımındaki bölgesel dengesizlikleri düzeltme çabaları, büyük üretim kapasitesine sahip şirketlerin üretim merkezlerini iç bölgelere doğru kaydırmasına sebep olmuş, bu durum da iç bölgelerdeki refahı artırmış dolayısıyla tüketici eğilimlerini, tercihlerini etkilemiştir. Bu duruma en güzel örnek Shenzen dir. Shenzen de özellikle elektronik sektöründe faaliyette bulunan Tayvanlı firmalar artan işçilik maliyetleri nedeniyle üretimlerini iç bölgelere kaydırmaktadırlar. Çin de tek çocuk politikası nedeniyle doğurganlık oranı düşmektedir. Fakat Çin de nüfusundaki genç nüfus yoğunluğu hala fazla olduğundan tüketim artışının fazla olacağı ve tüketime bağlı büyümenin giderek artacağı öngörülmektedir. Çin Dış Ekonomi ve Ticaret Üniversitesi öğretim görevlilerinden Kong Shuhong a göre, Çin'de lüks malların gençler tarafından tüketilmesi eğiliminin son derece açık olduğunu, bunun esas nedeninin Çin'de "tek çocuk" fazlalığı olduğunu ifade etmiştir. 1980'li ve 1990'lı yıllarda doğanların çoğu, tek çocuk oldukları için, küçüklüklerinden beri anne babalarından en güzel şeyleri almaya alışmış ve aileler tüketim alışkanlıklarını tek olan çocuklarına göre belirlemişlerdir. Bu gençler, daha çok kişilik ve mevki arayışında bulunmaktadırlar ve el bebek, gül bebek yetişme tarzını, kendi bireysel/yetişkin hayatlarına taşımaktadırlar. Bu yeni hayat tarzı da yeni bir tüketim eğilimini beraberinde getirmektedir. Bu bilgiyi, Guangzhou ve Shenzen de lüks markaların satışlarınının yapıldığı Alış Veriş Merkezlerine (AVM) olan genç nüfusun yoğun ilgisi ve tüketme eğilimi teyit etmektedir. Çin'de şehirlerdeki gençler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, gençlerin %60'ından fazlası, "hayatın güzelliğinden zamanında zevk alma" görüşüne katılarak, kaliteli mal almak istediklerini belirtmiştir. Gençlerin lüks mal tutkusu, birkaç lüks mal araştırma kuruluşu ve lüks marka satıcısının Çin pazarında ortaklaşa saptadığı bir olgudur. Dünya Lüks Mal Derneği'ne göre, önümüzdeki 3 5 yıl boyunca, Çin'deki lüks mal tüketen ana güç, 25 30 yaşları arasındaki gençler olacaktır. Bu gençler, Çin'deki lüks mal piyasasının gelişmesi için önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Çin de yapılan bir araştırmaya göre ise, birçok Çinli genç, lüks mal almak için banka hesaplarından fazla para çekip borca girmektedir. İş dünyasındaki şahsiyetler, lüks harcamalarının, kişisel varlıklarının ortalama olarak %4'ü düzeyinde olduğunu söylemektedir. Oysa Çin'deki bazı genç tüketicilerin lüks mal için yaptıkları harcamalar, kişisel varlıklarının %40'ını aşmaktadır. Şanghay daki telekomünikasyon şirketinde çalışan bir genç, gazetecilere şunları söylemiştir: "Kısa süre önce 10.000 yuana Apple marka bir dizüstü bilgisayar aldım. Kredi kartımdan taksitle ayda yalnızca 3.000 yuan ödeyebiliyorum. Bu da aşağı yukarı maaşının % 70'ini oluşturuyor. Kredi kartıyla harcama yapmayı seviyorum." İnci Nehri Deltası nda yapılan görüşmelerden izlenimlere yukarıda kısaca değindikten sonra İnci Nehri Deltası, şehirler ve öne çıkan sektörler sonraki bölümlerde detaylı olarak incelenecektir. Büyük İnci Nehri Deltası, büyük bir coğrafyayı ve nüfusu kapsadığından bu bölgeyi incelerken en azından eyaletler ve özel/özerk bölge başlığı altında incelemek daha faydalı olacaktır. Bu 12

anlamda, ticari ilişkilerde ve alınacak kararlarda bölgesel farklılıkları ayırt etmek adına her eyalet ve özel/özerk bölge genel özellikler itibariyle ayrı ayrı incelenecektir. 1. İnci Nehri İdari Bölgeleri ve Genel Özellikleri Büyük İnci Nehri Deltası nda Fujian, Guangdong ve Hainan eyaletleri, Guangxi Zhuang özerk bölgesi ile Hong Kong ve Makao da özel idari bölgeleri vardır. Fujian Eyaleti ne bağlı Fuzhou ve Xiamen şehirleri vardır. Guangdong eyaletine bağlı 11 adet şehir vardır. Bunlar; Dongguan, Foshan, Guangzhou, Huizhou, Jiangmen, Shantou, Shenzen, Zhanjiang, Zhaoqing, Zhongshan, Zhuhai dir. Hainan Eyaleti ne bağlı tek şehir ise Haikou dur. Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi ne bağlı Liuzhou ve Nanning şehirleri vardır. 1.1 Guangdong Eyaleti Guangdong Eyaleti başta Guangzhou ve Shenzhen gibi önemli şehirleriyle, Çin ekonomisinin kalbi olarak görülmektedir. Toplam üretim, toplam perakende satış sayısı, mevduat, patent başvurusu sayısı, ödenen vergi miktarı, dış ticaret değerleri, cep telefonu kullanım sayısı, kişi başına düşen internet sayısı, GSYİH değeri gibi hemen her ekonomik göstergede son 10 yıl boyunca Çin in bir numaralı eyaleti olarak dikkat çekmektedir. Eyalet dünyanın en önemli imalat merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu özelliği ile bölgedeki 10 milyon insana iş imkanı sağlayarak Büyük İnci Nehri Deltası nın ekonomik ve sosyal gelişimine çok önemli bir katkı sağlamaktadır. Tarihi 16. yy dan beri tüm dünya ile (özellikle Guangzhou merkezli) ticari bağlantılara sahip bir eyalettir. 1978 de başlayan Deng Xiaoping in Açık Kapı Politikası, başta Hong Kong olmak üzere, diğer ekonomiler ile ticari bağlantılar yapmasında büyük avantajlar sağlamıştır. Coğrafyası ve İklimi Batısında Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi, kuzeyinde Hunan ve Jiangxi eyaletleri, kuzeydoğusunda Fujian Eyaleti, güneyinde de özel yönetim bölgeleri olan Hong Kong ve Makao ile Güney Çin Denizi bulunmaktadır. Eyalet genelinde subtropikal iklim görülmektedir. Yazlar çok sıcak ve yeterince yağışlıdır. Kışlar ise ılık ve nispeten daha az yağışlı geçmektedir. Dört mevsimde de çiçeklerin açtığı kar yağışının pek görülmediği bir bölgedir. Yıllık ortalama sıcaklık 19 26 derece arasındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Guangdong Eyaleti, 179,756 km² lik bir alana sahiptir. Nüfusu 94,49 milyon dur. Guangdong, Güney Çin Denizi inin güneyinde yer alıp 4,300 km lik bir kıyı şeridine sahiptir. Çin'in en uzun kıyı şeridine sahip eyaletidir. 13

Ekonomi ve Yatırım Atmosferi Guangdong Eyaleti, Çin in dış ticaretinin 1/3 ünden fazlasını yapmaktadır. Ayrıca eyalet, ülkenin en önemli Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI) merkezidir ve Çin in yabancı yatırım teşebbüslerinin neredeyse çeyreğini içermektedir. Kişi başına düşen gelir, ortalama 5 bin $ civarındadır ve yıllık toplam perakende satışlar 150 milyar $ dır. Son yıllarda, Guangdong Eyaleti ekonomi yönetimi, katma değeri yüksek, çevreye daha duyarlı sektörlere yoğunlaşmayı ve hizmetler sektörünün payının artırılması hedeflemektedir. 2007 yılında uygulamaya konulan bu hedefler daha sıkı düzenleyici tedbirler, daha yüksek asgari ücretler ve farklılaşan ihracat teşviklerini beraberinde getirmiştir. Bu tedbirler neticesinde, Guangdong eyaleti, Zhejiang eyaletinden 1 sonra ülkenin en yüksek asgari ücretini veren ikinci eyaleti olmuştur. 2011 yılı itibariyle asgari işçi ücreti, 1.300 Yuan (200 $) düzeyindedir. Guangdong eyaleti ihracat temelli hafif sanayilerde çok başarılı bir eyalettir. Bu kapsamda 9 tane sektör ön plana çıkmaktadır. Bunlar tekstil, gıda ve meşrubatlar, inşaat malzemeleri, elektronik ve bilgi teknolojileri, elektrik makineleri ve ekipmanı, petrokimya, ormancılık ve kağıtçılık, kozmetik ve otomotiv dir. Şu anda hedef, yeni ve yüksek teknolojili sanayilere geçmektir. Bu hedef doğrultusunda oyuncak, ayakkabı ve mobilya gibi katma değeri az ve işgücü yoğun sektörlerdeki fabrikalar kapatılmıştır. Böylece vasıfsız işçi yığınları Guangdong u terk etmek zorunda kalmışlardır. Ancak mühendisler ve diğer vasıflı çalışanlar için Guangdong cazip bir bölge haline gelmektedir. Eyaletin amacı, öncelikle elektronik haberleşme, ulaşım araçları ve elektrikli makineler imalatında atağa geçerek eyaleti geleceğe hazırlamaktır. Bu esnada, tüm bunların gerçekleştirilmesi yolunda yabancı yatırım teşebbüsleri çok daha fazla önem kazanmıştır. Bu bölgede yabancı yatırımlar genellikle bilgisayar aksesuarları, bilgisayar, biyolojik ürünler, mekanik ve elektrikli ürünler, saf kimyasallar ve geleneksel ürünleri içeren imalat sanayine yapılmaktadır. Guangdong bir imalat merkezi olarak, yoğun bir şekilde ara ve sermaye ürünleri ithal etmektedir. Bu ürünlerin başlıcaları; hammaddeler, parçalar ve bileşenleri, elektronikler, makinelerdir. Guangdong Eyaleti nin 200 den fazla ülke ve bölgeyle ticari bağlantısı vardır ve 100 den fazla ülke bu eyalette yatırım yapmaktadır. Ayrıca 90.000 den fazla yabancı yatırım teşebbüsleri ve 3.000 civarında temsilcilik ofisi bulunmaktadır. Bu bölgedeki en önemli yabancı yatırımcılar; Tayvan, Japonya, Güney Kore, Singapur ve ABD dir. Kamu kaynaklı olmayan teşebbüsler, ekonomide gelişimin temel unsurları olarak dikkat çekmektedir ve piyasaya yönelik ekonomi her geçen gün etkisini göstermektedir. Guangdong Eyaleti nin gelecekte bölgesel bir finans, modern lojistik, uluslararası iş, gezi ve alışveriş merkezi olması beklenmektedir. Eyalette, yaklaşık 75 adet üniversite ve yaklaşık 200 adet mühendislik araştırma merkezi bulunmaktadır. Altyapı ve Ulaşım 1 Zheijang da asgari işçi ücreti 1310 Yuan (201,5 $) düzeyindedir. 14

Guangdong Eyaleti, re eksport merkezleri Hong Kong ve Makao ya yakınlığından ve imalat merkezi olmasından dolayı eyaletin altyapısına önem verilmiştir ve gerekli yatırımlar yapılmıştır. Hali hazırda tahmini maliyetleri 57 milyar $ olan 26 altyapı projesi devam etmektedir. Demiryolları Pekin Guangzhou ve Pekin Kowloon demiryolları ana demiryolu ağlarını oluşturmaktadır. Guangdong Eyaleti n demiryolu hattı, tüm ülkenin demiryolu hattının sadece % 2 sini oluşturmaktadır. Mevcut durumda 19.000 km olan demiryolu hattının 2020 yılı itibariyle 29.000 km uzunluğuna çıkarılması hedeflenmektedir. Bu hedefin hayata geçirilmesiyle genel olarak ulaşım sürelerinin yarı yarıya azalacağı tahmin edilmektedir. Fakat eyalet genelinin aksine, Guangzhou şehrinin metro ağı çok gelişmiştir ve özellikle şehir merkezinin hemen hepsini kapsamaktadır. Guangzhou daki Baiyun Uluslararası Havaalanı ile şehir merkezi arasına kurulacak olan metro hattının da en kısa zamanda tamamlanması beklenmektedir. Otoyollar Çin de en etkin otoyol ağının Guangdong Eyaleti nde olduğunu söylenebilir. Guangzhou, Shenzen ve Hong Kong arasında Guangzhou Shenzen Ulusal Otoyolu ile taşımacılık yapan konteyner terminalleri bulunmaktadır. Mevcut durumda yapımı devam eden Otoyolları Geliştirme Projesi tamamlandığında 5.000 km sini otobanların oluşturacağı toplam 140.000 km lik otoyol uzunluğuna erişilecektir. Havaalanları Guandong eyaletinde 7 havalimanı bulunmaktadır. Bunların en önemlisi, THY nin de İstanbul dan seferleri olduğu Guagzhou daki Baiyun Uluslararası Havaalanı dır. Diğer 6 büyük havaalanı büyüklük sırasına göre Shenzen, Shantou, Zhuhai, Foshan, Zhanjiang ve Meizhou da bulunur. Baiyun Uluslararası Havaalanı, 90 yurtiçi ve 25 yurtdışı noktaya yıllık toplam 25 milyon yolcu kapasitesiyle uçuş yapmaktadır. Yıllık yük kapasitesi 200 bin tondur. Limanlar Guandong eyaletinin önde gelen limanları; Shenzen in ünlü Yantian Limanı, Guangzhou Limanı, Shantou Limanı, Shekou Limanı ve Zhanjiang Limanı dır. Yantian Limanı, dünyada ilk 10 liman içindedir. Guangzhou Limanı ise Çin in 3. büyük limanıdır. Turizm Guangdong Eyaleti nde 4 önemli dağ, turistik yerler olarak ön plana çıkmaktadır. Bunlar, Xijiao, Luofu, Boluo ve Dinghu dağlarıdır. Binlerce kilometrelik kıyı şeridi boyunca güzel plajlar yer almaktadır. Ayrıca Nanhua Tapınağı da, Guangdong Eyaleti nin önemli turistik yerlerinden birisidir. Guangdong Eyaleti nin güneyi, daha çok Shenzen, Zhuhai, Hong Kong ve Makao gibi çevre bölgelerden gelen turistlerin uğrak merkezidir. Ayrıca Guanghzou şehrinin 2.000 yıllık bir tarihi olmasından dolayı bu şehir, tarihi ve kültürel yerler açısından çok önemlidir. Chen Ailesi nin Ancestral Tapınağı, Zhenhai Kulesi, İnci Nehri kenarı ve Guangzhou Müzesi turistlerin ilgisini çeken yerlerin başlıcalarıdır. 15

1.2 Fujian Eyaleti Çin Halk Cumhuriyeti'nin güneydoğu sahilinde Fujian eyaleti, ismini bu eyalette bulunan iki şehrin, Fuzhou ve Jian'ou'nun isimlerinden meydana gelmektedir. Bölge, coğrafi konumundan dolayı hem Tayvan hem de Hong Kong yatırımları için uygun bir üs haline gelmiştir. Bu konumundan dolayı Fujian ın ekonomisi, özellikle Tayvan ekonomisine bağımlı bir hale gelmiştir. Bu bağımlılığının gelecekte de devam edeceği beklenmektedir. Quanzhou Şehri ne bağlı olan Jinjiang, önemli bir ayakkabı merkezidir. Çin in en büyük 20 ayakkabı üreticisinin 8 i Jinjiang de bulunmaktadır. Xiamen şehri ise doğal taş (mermer) sektöründe sadece Çin de değil dünyada da öne çıkan bir yerdir. Tarihi 17. yy da Qing hükümdarlığında Tayvan ve Fujian birleşik durumdadırlar. 19. yy ın sonlarında ayrılmışlardır. 1950 yılına gelindiğinde, dağlık arazisi ve zayıf ulaşım bağlantıları sebebiyle Doğu Çin in en izbe eyaleti olarak görülmektedir. 1970 lerden sonra Fujian, Tayvan a yakınlığından dolayı özellikle ekonomik olarak gelişince zamanla önemli şehirlerden birisi haline gelmiştir. Coğrafyası ve İklimi Fujian kuzeyde Zhejiang, batıda Jiangxi ve güneyde Guangdong eyaletleri ile komşudur. Doğusunda Tayvan Boğazı ve boğazın diğer yakasında da Tayvan bulunur. Yıl boyu sıcak ve nemli bir hava hakimdir. Yıllık ortalama sıcaklık 17 ile 21 derece arasındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Fujian Eyaleti, 121.400 km² lik bir alana sahiptir. Nüfusu yaklaşık 35 milyondur. Ayrıca, Fujian 3.324 km lik bir kıyı şeridine ve 1.401 adaya sahiptir. Ancak Kinmen ve Matsu olmak üzere iki takımada Tayvan ın idaresi altındadır. Altyapı ve Ulaşım Demiryolları Fujian Eyaleti ndeki demiryolu hattı, Fuzhou ve Xiamen şehirlerini bağlanmaktadır. Otoyollar Fuzhou daki otoyolların toplam uzunluğu 54.876 km dir. Bunun 727 km si otobandır. Havaalanları Fuzhou Chengle Uluslararası Havalimanı, Xiamen Gaoqi Uluslararası Havalimanı, Quanzhou Jinjiang Havalimanı, Nanping Wuyishan Havalimanı önde gelen sivil havalimanlarıdır. Bu havalimanlarının yıllık yolcu kapasitesi 6,5 milyon, yük kapasitesi 200.000 tondur. Japonya, 16

Malezya, Tayland, Hong Kong ve Singapur gibi ülkeler başta olmak üzere, toplamda 45 ülkeye doğrudan uçuş imkanı bulunmaktadır. Limanlar Önde gelen limanları Fuzhou, Quanzhou, Mawei, Meizhou, Zhongyin, Dongdu ve Maluan dır. Turizm Fujian Eyaleti, doğa güzellikleri bakımından büyüleyicidir. Turistik yerler olarak tapınaklar ön plana çıkmaktadır. Guanghua, Kaiyuan, Nanshan Tapınakları önemli tapınaklardır. Wuyi ve Tailao Dağı doğa güzellikleri açısından görülmesi gereken dağlardır. Özellikle Wuyi Dağı görenleri tam anlamıyla büyülemektedir. Matsu İbadethaneler Merkezi de Meizhou Adası nda bulunmaktadır. Ayrıca Fuzhou da olan Fuzhou nun Üç Hazinesi görülmeye değerdir. Xiamen şehri ise botanik bahçeleri ve Piyano Adası olarak da bilinen Gulangyu ile ünlüdür. Xiamen, Çin in en temiz şehri olmasıyla da dikkat çekmektedir. 1.3 Hainan Eyaleti Sebze ve tropikal meyve üretimiyle tanınan Çin'in güney ucundaki Hainan Eyaleti, Çin'in "sebze sepeti" ve "meyve tepsisi" olarak adlandırılmaktadır. Eyalette üretilen tarımsal ürünler, yurt içindeki 100'den fazla küçük ve orta büyüklükteki kente gönderilmenin yanı sıra ABD, AB ülkeleri, Rusya, Japonya ve Güneydoğu Asya Ülkeleri de dahil 20'den fazla ülke ve bölgeye ihraç edilmektedir. Hainan'da üretilen kış meyve ve sebzelerinin % 90'nından fazlası, eyalet dışına satılmaktadır. Mayıs 2011 de Antalya Büyükşehir Belediyesi, Çin'in Hainan Eyaleti'ne bağlı Haikou kentiyle kardeş şehir olmuştur. Coğrafyası ve İklimi Hainan, Çin'in en küçük eyaletidir. Çin in güney ucundaki eyalet, takımadalar halinde 200'den fazla ada içerir. Doğusunda Filipinler, güneyinde Malezya ve Brunei Sultanlığı, güneydoğusunda Endonezya nın Natuna Adaları ile batıda Vietnam ile komşudur. Adada tropikal deniz iklimi görülmektedir. Tsunami ve tayfunlar görülmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 23 derece dolaylarındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Hainan eyaletinin yüzölçümü 33,920 km 2 'dir. Başkenti ve en büyük şehri Haikou'dur. Nüfusu 8,6 milyon dur. Altyapı ve Ulaşım Demiryolları Guangdong Hainan demiryolu hattı, Pekin Kowloon, Pekin Guangzhou ve Nanning Kumming demiryolu hatlarıyla bağlantıyı sağladığından önemli bir hattır. 17

Otoyollar Hainan Eyaleti, eyaletin tüm bölgelerine ulaşan geniş bir otoyol ağına sahiptir. Sanya ve Haikou gibi önemli merkezlere ulaşan otobanlar da mevcuttur. Havaalanları Haikou da Meilan Uluslararası Havalimanı ve Sanya da Fenghuang Uluslararası Havalimanı bulunmaktadır. 39 merkeze iç hat ve Hong Kong, Singapur, Tayland, Malezya gibi çeşitli ülkelere de dış hat uçuşları bulunmaktadır. Limanlar Haikou, Sanya, Basuo ve Yangpu en önemli 4 limanıdır. Haikou ve Sanya limanları 24 ülke ve bölgeden toplam 69 okyanus trafiğindeki üsse açılmaktadır. Turizm Leihuling ve Luojingpan kraterleri, Sanya daki Luobi Mağarası ve eski yerleşim yerlerinden Yazhou önemli turistik mekanlardandır. Ayrıca Haikou daki Hindistan Cevizi Festivalleri de turistlerin ilgisini çekmektedir. 1.4 Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi Tarihi II. Dünya Savaşı'nda Japon saldırılarının başlıca hedeflerinden biri olan bölge, savaş sonrasında Japonlardan geri alınarak 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin bir yönetim bölgesi olarak ilan edildi ve 1958'de Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi oluşturuldu. Coğrafyası ve İklimi Çin'in güneyinde yer alan bölge, batıda Yunnan, kuzeyde Guizhou, kuzeydoğuda Hunan, güneydoğuda Guangdong eyaletleri ile Vietnam ve Tonkin Körfeziyle çevrilidir. Guangxi topraklarının büyük bölümünün yüksekliği 500 ile 1000 m arasında değişen tepelerden oluşur. Bölgede nemli bir hava hakimdir. Sıcaklık yıl boyunca tarım yapılmasına elverişlidir. Yağmur getiren muson rüzgarlarının da etkisiyle yağışlar fazladır. Yıllık ortalama sıcaklık 17 23 derece arasında değişmektedir. Yüzölçümü ve Nüfus Guangxi nin yüzölçümü 236.700 km 2 'dir. Başkenti ve en büyük şehri Nanning'dir. Nüfusu 48,9 milyon'dur. Guangxi nüfusu Çinli, Zhuang, Yao, Meo ve Dung halklarından oluşur. Sayıları yaklaşık 14 milyon olan ve Tay kökenli olan Zhuanglar genellikle bölgenin orta ve batısında, Çinliler ise doğusunda yaşarlar. 18

Altyapı ve Ulaşım Guangxi nin büyüyen turizm potansiyeli nedeniyle son yllarda altyapı yatırımları artmaktadır. Demiryolları 2006 10 yıllarında Guangxi nin demiryolları altyapısını geliştimek için 15 milyar $ civarında yatırım yapılmıştır. Çin in en modern demiryolu hatlarından biri olan Nankun Demiryolu Hattı nın Guangxi ile de alternatif bağlantısı bulunmaktadır. Otoyollar Guangxi deki otoyolların toplam uzunluğu 62.024 km dir. 1.500 km sini otobanlar oluşturmaktadır. Nanning, Liuzhou ve Guilin e bağlanan karayollarının merkezinde yer alır. Guangxi den, Sichuan Eyaleti ndeki birçok şehre direk deniz bağlantısı kuran Güneybatı Denizi Geçit Otobanları nın bir kısmına geçiş mümkündür. Hong Kong arasında Guangzhou Shenzen Ulusal Otoyolu ile taşımacılık yapan konteyner terminalleri bulunmaktadır. Otoyolları Geliştirme Projesi tamamlandığında 1.500 km sini otobanların oluşturacağı toplam 140.000 km lik otoyol uzunluğuna erişilecektir. Havaalanları Guangxi de 6 havalimanı bulunmaktadır. Bunların en önemlileri, Guilin, Nanning ve Beihai dir. Guilin Havalimanı, Çin in en yoğun ve etkin çalışan havalimanlarından birisidir. 22 farklı havayolları şirketi, iç ve dış hatlara uçuşlar yapmaktadır. Pekin, Şanghay ve Hong Kong a düzenli uçuşlar mevcuttur. Limanlar Guangxi nin önde gelen limanları Beihai, Qinzhou ve Fangchenggang dır. İç nehir limanı olarak da Nanning, Wuzhou ve Guigang önemli limanlardır. Beihai ve Fangchenggang limanları aracılığıyla 100 den fazla liman ile uluslararası boyutta ekonomik ilişkiler kurulmaktadır. Turizm Çin in en güzel plajları bu bölgede yer almaktadır. Kuzeyindeki azınlık köyleri doğa güzellikleri ile dikkat çekmektedir. Yangshou ve Guilin milyonlarca turisti çeken popüler mekanlardır. Nanning tabiat güzellikleri ve kaliteli içme suyu ile Çin in Yeşil Şehri olarak bilinir. Nanning de Qingxiu Dağı ve Liangfengjiang Milli Orman Parkı dikkat çeken turistik yerlerdir. 1.5 Hong Kong 19

Hong Kong ile ilgili detay bilgiler için (www.ulkemasalari.gov.tr) adresindeki Hong Kong Ülke Bilgi Notu na bakınız. 1.6 Makao Tarihi Çin'in güney kıyısında bulunan Makao, 1557'de Portekizlilerin bir ticaret üssü ve Çin'de misyonerlik çalışmaları merkezi olarak kurdukları Makao'nun yönetimi, 1887'de Çin hükümeti tarafından Portekiz'e bırakılmıştır. 1987'de Çin ile Portekiz arasında, Makao'nun 1999'da Çin'e geri verilmesini öngören bir antlaşma imzalanmıştır. Bu tarhiten itibaren Çin e bağlı özel yönetim bölgesi olmuştur. Coğrafyası ve İklimi İnci Nehri nin batısındaki bir yarımadada yer almaktadır. Aynı adlı yarımadada, Guangzhou'nun (eski Kanton) 115 km kadar doğusunda, Hong Kong'un batısında, Zhujiang Irmağı kıyısında yer alan Makao, kıyılarının açığındaki iki küçük adayı (Taipa ve Coloane) da içerir. Aşırı sıcak ve belli dönemlerde yağışlı yazlar ile yarı tropik bir iklime sahiptir. Makao'da hava durumu olarak en iyi mevsim, kış mevsimidir. Ekim Aralık ayları günlerin güneşli, ılık ve nemin çok düşük olduğu aylardır. Ocak Mart aylarında ise hava oldukça soğuk fakat güneşlidir. İlkbahar'da nem artmaya başlar, yazın sonuna kadar iklim ılıktır ve nemli yağmurlar tayfunlara sebep olur. Rüzgar serttir ve tayfunların zamanı kestirilemez. Makao, aşağı yukarı bütünüyle kentleşmiştir ve tarıma ayrılan alanlar toplam yüzölçümün ancak %10'u kadardır. Yıllık sıcaklık ortalaması 22 derece, yıllık yağış ortalaması 1.800 mm'dir. Yüzölçümü ve Nüfus Yakınındaki Dangzai Adası ve Luhuan Adası da dahil toplam yüzölçümü 25,8 km 2 'dir. Makao nun nüfusu 550 bindir. Makao nüfusunun %99'unu Çinliler, %1'ini Portekizliler ve diğer yabancılar oluşturur. En yaygın dil Çince (Kanton Lehçesi), en yaygın din de Budizm'dir. Altyapı ve Ulaşım Makao, stratejik coğrafi konumunun yanısıra gelişmiş bir altyapı ağına da sahiptir. Bu yüzden Güney Çin in iş merkezi haline gelmiştir. Böylece, İnci Nehri Deltası ndaki diğer şehirler ile Makao arasında ekonomik entegrasyon oluşmuştur. Otoyollar Makao, bir yarımada ve Taipa ve Coloane adalarından oluşmaktadır. Yarımadayı Taipa Adası na bağlayan üç köprü ve iki adayı birbirine bağlayan 2,2 km lik bir köprü bulunmaktadır. 20

Havaalanları Makao Havalimanı ndan Tayvan, Şanghay, Manila, Bangkok, Singapur ve iç hatlardaki birçok noktaya ulaşım vardır. Makao daki uygulamaya göre, yolculuklarında bu havalimanını kullanan tüm yolcular, yolcu ve havaalanı vergisine tabi bulunmaktadırlar. Limanlar Makao nun oldukça gelişmiş ve etkin kullanılan bir limanı bulunmaktadır. Feribotla ulaşımın etkin olması taksilerin, otobüslerin ve diğer kara taşıtlarının kullanımını da kolaylaştırmıştır. 500 bine yakın yolcu feribotlarla taşınabilmektedir. Turizm Eğlence, bahis ve oyun merkezi olarak bilinen Makao da, Largo do Senado gibi Portekiz ve Barok tarzı evlerin bulunduğu göz alıcı plajlar dikkat çekmektedir. St. Paul Kalıntılar Şehri, Monte Kalesi ve Makao Müzesi görülmesi gereken turistik mekanlardandır. Ayrıca, Hac Sa Koyu ve Bambu Koyu adalarda bulunan güzel koyların başında gelir. 2. İnci Nehri Deltası nın Temel Ekonomik Avantajları 2.1 Birbirini Tamamlama Avantajı Farklı şehirler ve eyaletler bölgenin tüm ihtiyacını karşılamak için yeni ve birbirlerini tamamlayan sektörleri barındırmaktadır. Örneğin, imalat sanayinde bir yıldız olan Guangdong eyaleti dünyanın en önemli imalat üslerinden biri haline gelmiştir. Bunun yanında, Hong Kong modern lojistik hizmetleri, finans ve ticarete odaklanmıştır. Bu sayede, dünyanın en büyük ve modern ticari servis merkezi haline gelmiştir. Makao ise turizm, eğlence, kumar ve bahis sektörlerinde gelişmiştir ve iş yapmaya gelenlerin eğlence ve dinlenme durağı haline gelmiştir. Hainan eyaleti de sebze ve tropikal meyve üretimiyle tüm dünya tarafından tanınmaktadır. Bu açıdan İnci Nehri Deltası nı kendi kendine yeten bir bölge olarak tanımlayabiliriz. Bir başka deyişle, her bölgenin farklı alanlara yönelmesinden dolayı bir bütün olarak birbirlerini tamamlamışlardır. Böylece ortak hareket ettiklerinde yine bir bütün olarak gelişip kalkınacaklardır. Tablo 2: Büyük İnci Nehri Deltası ndaki Başlıca Endüstriler Eyalet veya Özerk/Özel Başlıca Endüstriler İdari Bölge Ayakkabı imalatı, şeker kamışı, kolza, elekronik, çay, makine Fujian teçhizatları, petrokimyasallar, su ürünleri, yapı malzemeleri, tekstil Tekstil, gıda ve meşrubatlar, yapı malzemeleri, elekronik ve bilgi Guangdong teknolojileri, elektrikli cihazlar ve makineler, petrokimyasallar, ormancılık, mobilya, kâğıtçılık, kozmetik ve otomotiv Guangxi Şeker kamışı, mineraller, doğalgaz, pirinç, mısır, patates, buğday Hainan Turizm, tarım ürünleri(doğal kauçuk, kahve, tropikal çiçekler, 21

Hong Kong Makao hindistan cevizi, muz ve karpuz gibi tropik meyveler) Finansal servisler, lojistik, turizm, profesyonel ithalat ve ihracat hizmetleri, taşımacılık ve depolama, oteller, imalat ve altyapı geliştirme, gayrimenkul Turizm, tekstil, sigortacılık, inşaat, gayrimenkul, imalat, oyuncak, elektronik, ayak giyimi ve kumarbazlık 2.2 Avantajlı Jeopolitik Konum Büyük İnci Nehri Deltası, kolay ulaşım ağlarına sahiptir. Büyük İnci Nehri Deltası ndan başkente ulaşım rahattır. Pekin Guangzhou ve Pekin Kowloon demiryolu hatlarıyla kuzey güney arasındaki bağlantı kolayca sağlanmıştır. Ayrıca Büyük İnci Nehri Deltası, Guangdong eyaletinin avantajlı jeopolitik konumu sayesinde ekonomik gelişimini hızlı bir biçimde sürdürmeye devam etmektedir. Başta Guangdong eyaleti olmak üzere Büyük İnci Nehri Deltası nın uzun yıllardır Çin ekonomisinin kalbi olarak atmaya devam ettiğine şüphe yoktur. Gelecekte de Guangdong eyaletinin bu rolü devam edecektir. Büyük İnci Nehri Deltası tıpkı yabancı yatırımları çektiği gibi Çin in diğer bölgelerinden de yatırım çekmeye devam edecektir. Bu yatırımların Çin in ekonomik kalkınmasında etkili olacağı kesindir. 2.3 Reformların Rekabet Gücünü Artırması Büyük İnci Nehri Deltası, Çin de özellikle ekonomik anlamda reformların öncüsü olarak bilinmektedir. Hong Kong la anlaşmalar yapıldıktan sonra uluslararası pazarlarla sıkı bağlantılar kurulmaya başlanmıştır. Yabancı yatırımlara açılan ilk bölge olan Büyük İnci Nehri Deltası, dünya standartlarındaki yerel ve yabancı sermayeli orijinal ekipman imalatçıları ile ülkenin en gelişmiş ve rekabetçi bölgelerinden birisidir. Bu üreticiler teknolojik inovasyonlarla değer zincirinde yükselmeye ve rekabet güçlerini daha da artırmaya çalışmaktadırlar. Bu açıdan ilgili sektörler, işçileri, bilim insanlarını ve mühendisleri cezbedici politikalar sergilemeye çalışmışlardır. Ülkenin her yerinden bu bölgeye çeşitli nitelikteki iş gücü akını yaşanmıştır. Böylece bölgenin işgücü niteliği ve niceliği yüksek seviyelere gelmiştir. İşgücü niteliğinin ve niceliğinin yüksek oluşu, rekabet gücündeki pozitif göstergelerin en önemlilerinden birisidir. 2.4 Kümelenme Sektörel Kümelenmelerin en önemli örnekleri son yıllarda Çin de ortaya çıkmaktadır. Çin deki sistemde ulusal boyutta geniş bir küme oluşturulmuştur. Bu ana kümenin altında bölgesel alt kümeler yer almıştır. Ulusal boyutta olan bu yapıda Büyük İnci Nehri Deltası öne çıkan bölgelerden birisidir. Örneğin, Xiamen Şehri, mermer ve doğaltaşlar sektöründeki kümelenme ile dikkat çekmektedir. Genellikle, ham/blok mermerin ithal edildiği, işleme sürecindeki her aşamanın aynı bölgede bir bütün olarak bulunmasının verimlilik ve maliyet açısından faydalı olduğu kabul edilmektedir. Böylece Xiamen, mermer ve doğaltaşlar sektöründe son yıllarda dünyaca bilinen bir şehir haline gelmiştir. 3. Pazar Araştırması Kapsamında Öne Çıkan Şehirler ve Sektörler 22

3.1 Guangzhou ve Guangzhou da Öne Çıkan Sektörler Dünyanın ilk 500 şirketinin % 20 sinin ofisleri ve üretim kolları Guangzhou da bulunmaktadır. Çin in en büyük iç ticaret ve dağıtım merkezi olarak bilinmektedir. Guangzhou da kozmopolit bir yapı bulunmaktadır. Orta Doğulu ve Afrikalı işadamlarının yoğunluğu dikkat çekmektedir. Türkiye den Çin ile ticarete başlayan çoğu işadamının ilk uğrak yeri Guangzhou dur. Guangzhou da iş yapmaya gelen yabancı iş adamlarının yoğunluğu, dünyaca ünlü markaların bu bölgeye akın etmesi, katma değeri yüksek sektörlerin bu bölgede kümelenmesinden dolayı emlak fiyatları ve ortalama işçi ücretleri her geçen gün daha da yükselmektedir. Öne Çıkan Sektörler Otomotiv Sektörü Otomotiv Sektörü nde Guangzhou Şehri nin yükselen grafiği dikkat çekmektedir. 2010 yılında 1,35 milyon adet üretim ile tüm ülkenin % 7,5 ine ulaşmıştır. 2010 yılındaki toplam üretim parasal değer olarak ise 44 milyar $ ile Guangzhou nun tüm sanayi üretiminin % 19,5 ini kapsar hale gelmiştir. Guangzhou, Çin in en çok otomobil ve parçaları üreten 2. şehridir. Guangzhou nun 2010 yılındaki otomobil ve parçaları toplam ihracatı 1,73 milyar $ a ulaşmıştır. 2010 yılında Guangzhou da Otomotiv Sektörü ndeki faaliyet göstren şirketlerden 552 si ihracat yapmıştır. Guangzhou nun 2010 yılındaki otomobil ve parçaları ithalatı değeri ise 3,28 milyar $ olmuştur. Guangzhou da üretilen otomobillerin %70 i Çin de kullanılmaktadır. Şehirde, belli başlı 600 otomobil parçaları üreticisi bulunmaktadır. Çin Otomotiv Sektörü nde, önümüzdeki yıllardaki yeni hedef hibrid (melez) otomobillerin yaygınlaştırılmasıdır. Bu kapsamda Guangzhou da 2012 yılına kadar hibrid otomobillerin yıllık üretim kapasitesinin 3 bine, hibrid otobüslerin yıllık üretim kapasitesinin ise bine çıkması beklenmektedir. Bölgesel Ürün Kümelenmeleri: 2007 yılında şehir, Çin Ticaret Bakanlığı tarafından Otomobil ve Parçaları İhracatı Üssü olarak seçilmiştir ve bu anlamda 135 km 2 lik bir alan sektör kümelenmesi için ayrılmıştır. Hükümet bu kapsamda yatırımcılara bedava arsa tahsis etmektedir. Yatırımcı şirketler, özel iş gücü havuzlarından faydalanarak kalifiye iş gücü bulmakta da sorun yaşamamaktadırlar. Bunun sonucu olarak fabrika kurmak ve üretime geçmek 1 yıl içinde gerçekleşebilmektedir. Guangzhou daki otomotiv sektörü kümelenmeleri doğu, güney ve kuzey otomotiv sektörü kümelenmeleri şeklinde üçe ayrılmıştır. Doğu Kümelenmesi nde sedan ve iş araçlarına ve bunlara yönelik parçalara öncelik verilmiştir. Güney Kümelenmesi nde ise büyük araçların ve bunlara yönelik parçalarının AR GE sine ve üretimine öncelik verilmiştir. Son olarak, Kuzey Kümelenmesi nde otomotiv parçalarının ve ilgili servislerin AR GE sine öncelik verilmiştir. Pazar araştırması çalışması kapsamından daha çok Japon otomobil firmalarının yatırım yaptığı HUADU Otomobil Sanayi Bölgesi (www.hdautocity.com) ziyaret edilmiştir. Bahsekonu bölge, 50.000 m 2 üzerine kuruludur ve içinde işciler için konaklama, yabancı yatırımcı firmaların sahipleri/yöneticileri için golf sahası, firmalarda eğitim gören 20 bin stajyer öğrencinin okuduğu yerleşkeyi de barındırmaktadır. Guangzhou Havalimanı na 12 km uzaklıkta olan bölgeye metro 23

ile erişim için de altyapı çalışmaları devam etmektedir. Mevcut durumda, çoğunluğu (132 si) oto yedek parça üreticisi olmak üzere toplam 166 firma faaliyet göstermektedir. Tablo 3: Guangzhou Otomotiv Sektörü Kümelenme Bölgeleri Kümelenme Bölgeleri Alan Üretim Değeri (milyar $) A. Doğu Kümelenmesi 44.77 km 2 19,9 I. Guangzhou Gelişim Bölgesi Otomotiv Alanı 20 km 2 3,8 Iı. Huangpu Otomotiv Endüstrisi Parkı 2.77 km 2 11,3 Iıı. Zengcheng Otomotiv Endüstrisi Üssü 22 km 2 4,8 B. Güney Kümelenmesi 28.27 km 2 12,7 I. Nansha Gelişim Bölgesi Otomotiv Üssü 22.5 km 2 10,9 Iı. Panyu Otomotiv Endüstrisi Parkı 5.77 km 2 1,8 C. Kuzey Kümelenmesi 56.67 km 2 1,0 I. Huadu Otomotiv Endüstrisi Üssü 50 km 2 0,5 Iı. Conghua Araç Ve Otomotiv Parçaları Endüstrisi Üssü 6.67 km 2 0,5 Petrokimya Sektörü 2010 yılında, Petrokimya Sanayi nde 30,2 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Bu sektör, Guangzhou nun tüm sanayi üretiminin % 13,4 ünü kapsamaktadır. 2010 yılı itibariyle Guangzhou da bu sektördeki yabancı yatırımcılar, 9,8 milyar $ değerinde yatırım yapmıştır. Bu yatırımlar Guangzhou nun Petrokimya Sektörü ndeki uluslararası rekabet gücünün yüksek olduğunu göstermektedir. Guangzhou Petrokimya Sektörü ndeki yatırımda öncelikli ürün ve hizmet grupları şunlardır; Petrol arıtma, etilen işleme, kimyasal ve hammaddeleri üretimidir. Elektronik ve Bilişim Sektörü 2010 yılında, Elektronik ve Bilişim Endüstrisi nde 27,7 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Sektördeki payı Guangzhou için en yüksek olan ince ekranlı LCD yanısıra dijital yüksek kaliteli televizyonlar, aydınlatma ürünleri, 3D televizyonlar ve bunların ekipmanı üretimde öncelikli sırayı almaktadır. Yatırım planlarında dijital ev teknolojileri ikinci sırayı almaktadır. Google mail tarzı Bulut Bilişim Teknolojisi ni yaymak da Guangzhou da diğer önemli bir yatırım planıdır. Bu kapsamda; e devlet, sağlık, eğitim, belediye yönetimi ve kültürel alanlarda aktif hale geçecek bir Bulut Bilişim Teknolojisi kullanımının yaygınlaşması hedeflenmektedir. Gemi İnşa Sektörü 2010 yılında Guangzhou da, Gemi İnşa sanayinde 4,6 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Gemi inşa ve bakımı sektöründe belli başlı 60 şirketin faaliyet gösterdiği Guangzhou da, şirketler uluslararası platformda marka olan şirketlerle stratejik ortaklık kurarak rekabet güçlerini artırmaya çalışmaktadırlar. Guangzhou nun 2010 yılında bu sektördeki Gemi İnşaatı ihracatı 2,45 milyar $ a ulaşmıştır. 2010 yılı rakamlarına göre Guangzhou, Çin in 5. en çok gemi ihraç eden şehri olmuştur. Bu başarıdaki önemli etkenlerden birisi ihracatta hedeflenen ürün kalitesinin yükseltilmiş olmasıdır. Bu sektörde de Guangzhou kümelenmeyi başarmıştır. 2008 20 İnci Nehri Deltası Bölgesel Gelişim ve Reform Planı nda da Guangzhou nun dünya standartlarında büyük ölçekli gemi üretimi ve bakımı üssü olacağından bahsedilmektedir. 24

Finans Sektörü Guangzhou nun (Hong Kong a alternatif) güçlü bir finans şehri olması hedefine paralel olarak finansal reformlar ve yenilikler artırılmaya çalışılmaktadır. Örneğin 2010 yılında, elektronik ödeme gibi finansal altyapı yatırımlarına toplam 16,6 milyar $ harcanmıştır. Ayrıca Hong Kong ve Makao gibi finansı güçlü merkezlerle bağlantı daha da kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Finans sektörünün, 2010 yılında yarattığı katma değer 9,5 milyar $ olarak hesaplanmıştır. Döviz değişimi alanında, Guangzhou daki ilk franchising, Baiyun Havaalanı nda verilmiştir. Finans sektöründe kümelenme girişimleri de dikkat çekmektedir. Zhujiang Yeni İş Merkezi ve Yuancun Finans İşlemleri Bölgesi, finansal yatırımların çekilmeye çalışıldığı merkezlerdir. Küçük girişimcilere cazip krediler vermek ve taşra bölgesindeki yatırımları artırmak amacıyla Huadu, Zengcheng ve Conghua bölgelerindeki bankalara destekler verilmektedir. Fuar ve Kongre Sektörü Guangzhou, Çin in ilk fuar organizasyonunu yapan şehir olarak tarihe geçmiştir. Çin İthal ve İhraç Ürünleri Fuarı (CANTON Fuarı) Çin deki ilk fuar olarak bilinmektedir. Bir marka haline gelmiş olan fuar son yıllarda sektörel yatırımcılara ve üreticilere yönelik olmaktan ziyade, geniş kapsamlı çalışan ticaret erbabına yönelik olmaktadır. 2010 yılı boyunca Guangzhou da, 21 önemli merkezde 373 fuar/kongre yapılmıştır. Bunların 200 ü yatırım amaçlıdır. Bu etkinliklere katılan kişi sayısı ise 11,4 milyon olmuştur ve bu sayı yaklaşık olarak Guangzhou nun toplam nüfusu kadardır. Asya Çin İthal ve İhraç ürünleri Fuar Kompleksi diğer adıyla Pazhou Kompleks, 338 bin metrekarelik kapalı alanı ve toplam 700 bin m 2 nin üzerinde alanıyla şehrin en büyük ve en modern gösteri merkezidir. Pazhou Kompleks ten sonra, Liuhua Fuar/Gösteri Merkezi ve Baiyun Yeni İş Merkezi Fuar/Gösteri Alanı diğer önemli etkinlik alanlarıdır. Bunlar dışında proje halinde bulunan birçok büyük fuar/gösteri merkezi de bulunmaktadır. Bu projelerle birlikte Guangzhou Şehri, Büyük İnci Nehri Deltası nın fuar/kongre ve konferans üssü olma özelliğini gelecekte de devam ettirecektir. Plastik Sektörü Guangzhou da düzenlenen CHINAPLAS 2011 kapsamında da fark ettiğimiz üzere, Çinli firmaların genellikle plastik hammaddeleri ve yeni nesil plastik işleme makinelerine ilgi gösterdiği görülmektedir. Fuardaki diğer ülkelerden gelen firmaların da genellikle hammaddelere ve plastik işleme makineleri ithalatına yönelmek istediği görülmektedir. Plastik sektörü, katma değeri yüksek bir sektördür. Bu yüzden, her ülke kendi imalatını kendi yapmak ve son mamul ihraç etmek istediğinden hammadde ve makine ithalatı yapmaya çalışmaktadır. Guangzhou nun 2009 yılında plastik sektöründeki (Fasıl 39) Türkiye den ithalatı, 179 bin $ dan 2010 yılında 328 bin $ a çıkmış olsa da bu rakam, Guangzhou nun plastik sektöründeki toplam ithalatının %1 ini bile oluşturmamaktadır. Kısacası, Türkiye nin Guangzhou ya bu sektördeki ihracatı henüz gelişme aşamasındadır ve istenilen düzeyde değildir. Lojistik Sektörü 25

Guangzhou demiryolu, karayolu, havayolu ve su taşımacılığında Çin in en önemli merkezi konumundadır. 2010 yılındaki kargo trafiği 575 milyon tona yükselmiştir. 397 milyon ton ile karayolu taşımacılığı ilk sırayı almaktadır. Bunun ardından sırasıyla, 102 milyon ton ile su taşımacılığı, 68 milyon ton ile demiryolu taşımacılığı, 7 milyon ton ile boru hattı taşımacılığı ve 1 milyon ton ile havayolu taşımacılığı gelmektedir. THY nin de sefer yaptığı Baiyun Uluslararası Havaalanı, stratejik konumu ve yüksek taşıma kapasitesiyle Çin de hava taşımacılığının merkezlerinden biridir. 3.2 Shenzhen ve Shenzhen de Öne Çıkan Sektörler Shenzhen ve çevresi, özellikle 1986 ile 1996 yılları arasındaki gelişmesiyle dağlık ve ormanlık araziden nufüs ve faaliyet açısından yoğun bir kente dönüşmüştür. Shenzen, Büyük İnci Nehri Deltası nın nüfusunun sadece % 4,3 ünü barındırmasına rağmen, bölgenin ihracatının % 25 ini yapmaktadır. Shenzen de kişi başına gelir yüksektir ve 2010 yılı verilerine göre 15 bin $ civarındadır. 17 yıldır Shenzen ticaret hacmi açısından Çin in en büyük şehridir. 2010 yılında Shenzen in dış ticaret hacmi, Türkiye ninkinden fazladır. Elektronik sektörünün merkezi Shenzen in ithalatı 2010 yılında 174 milyar, ihracatı 286 milyar $ dır. Shenzhen, Guangdong Eyaleti ndedir. 12 milyon civarında nüfusa sahiptir. Shenzhen Limanı dünyanın en yoğun limanlarındandır. Hong Kong'un kuzeyindedir ve Hong Kong'la çok sıkı ekonomik ilişkilere sahiptir. Bu güçlü ilişkiler sayesinde Shenzen, Hong Kong ekonomisinin gelişiminden en üst düzeyde faydalanan şehirlerden birisi olmuştur. 2007'de, kenti Hong Kong'a bağlayan bir köprü yapılmıştır. Bu köprü bağlantısı, Shenzen nin ekonomisi yanı sıra hayat standartını da olumlu yönde değiştirmiştir. Şehirde, 200 metrenin üzerinde 23 kadar gökdelen vardır. Yabancı yatırımlarla şehir hızla büyümüş ve yatırımlar açısından Çin de ilk sıralarda yer almaktadır. Shenzen, dengeli endüstriyel yapısı ve sağlıklı endüstriyel zincirleri ile de bilinmektedir. Yabancı yatırımlar artış gösterse de Shenzhen halkında (Guangzhou da olduğu gibi) kozmopolit bir yapı görülmemektedir. Tıpkı Guangzhou gibi, Shenzhen de de katma değeri yüksek sektörlerin burada kümelenmesinden dolayı emlak fiyatları ve ortalama işçi ücretleri her geçen gün daha da yükselmektedir. Öne Çıkan Sektörler Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü 80 li yıllarda yabancı yatırımlarla canlanan Shenzhen, özellikle 90 lı yıllarla beraber markalaşma ve AR GE konusunda ön plan çıkmaya başlamıştır. 90 lı yıllarda yüksek teknolojili ürünlerin imalatına ve markalaşmaya hızlı bir geçiş yapılmıştır. 2000 li yıllarda bu geçişin etkileri, daha belirgindir. 2008 yılında, Elektronik ve Bilgi Teknolojileri sanayinde sadece yüksek teknolojili ürünlerin üretim değeri 120,6 milyar $ a yükselmiştir. 2008 yılından sonra da ekonomik kriz ortamındaki değişmelerle bazı ihracatçı firmaların iflas ettiği görülmektedir. Fakat bu iflas eden firmaların genellikle düşük fiyatlı, kaliteli ve teknolojik yeniliklere uzak ürünler ürettiği görülmektedir. Yüksek teknolojili ürünler ve yüksek katma değerli ürünler üreten, know how ve inovasyonu ön plana çıkaran firmalar krizden olumsuz etkilenmemişlerdir. Bunun yanında, Shenzhen Dünyanın Elektronik Çöplüğü olarak da bilinmektedir. Dünyanın tüm hurda elektroniği buraya akmaktadır. Shenzen de belli işlemlerden geçirilip ya kullanılmakta ya da 26

satılmaktadırlar. Bu elektronik geri dönüşüm işlemleri de getirdikleri yüksek katma değerlerle dikkat çekmektedir. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri üretimi öncülüğünde ve Hong Kong'un kuzeyinde olmasının da katkısı ile dünyanın en yoğun 4. limanı ünvanını kazanan Shenzhen Limanı, Çin de Elektronik ve Bilgi Teknolojileri nin kalbi olarak bilinmektedir. Elektronik Sektörü ndeki markalaşma, bir anlamda kaliteyi de yansıttığından elektroniğin kalbi olan Shenzhen de daha da bir ön plana çıkmaktadır. Özellikle elektronik ürünlerde, Shenzhen deki fiyatlar tüm dünya için referans fiyat olarak kabul edilmektedir. Shenzhen de her yıl, bu sektörle ilgili olarak ortalama 20 civarında büyük ölçekli fuarlar yapılmaktadır. Dünya pazarının sürekli büyümesi, hızlı bilişim ve durmak bilmeyen inovasyon artan talep Shenzen ekonomisini de geliştirmekte, Shenzhen in ihracatına da pozitif yönlü bir ivme kazandırmaktadır. Shenzhen in Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü nün ihracatı 2007 yılında 460 milyar $ civarında olmuştur. Bu sektördeki üreticilerin özellikle Avrupa ya ihracat yapanları, Türkiye ye yatırım yaparak Avrupa pazarına tedarik yapmak istemektedirler. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri sektöründe Türkiye ile Çin in ilişkileri de gelişmektedir. Örneğin, savunma sanayinde, ASELSAN ve ROKETSAN, Çinlilerle beraber çalışmalar yapmaktadırlar. Mermer Sektörü Mermer sektörünün kümelendiği Xiamen Şehri nden sonra Türkiye den en çok mermer ihraç edilen ikinci şehir olan Shenzhen e, Türkiye nin mermer ihracı 2010 yılında 156 milyon $ değerindedir. Bu rakam 2009 yılına göre %85 oranında artmıştır. Çin e mermer ihracatında bir numara olan Türkiye, Shenzhen e olan mermer ihracatında da bir numarada yer almaktadır. Shenzhen, mermer ithalatının % 46 sını Türkiye den yapmaktadır. Hazır Giyim Sektörü Shenzhen de 3 bin civarında hazır giyim imalatçısı bulunmaktadır. Bunların 1.200 tanesinin markaları vardır ve 100 ünlü Çin markası da bunların içindedir. Üretimin %60 ı ihracata yöneliktir. Bunun yanında hazır giyim sektöründe ithalat da önemli yer tutmaktadır. Çin in en çok milyonerinin bulunduğu şehir olan Shenzhen de halkın, gelir durumu genel olarak iyi olduğundan yabancı markaları satın almak için büyük paralar ödemeye razı oldukları görülmektedir. Aynı kalitede olan iki elbisenin birisi Çin malı, diğeri yabancı mal ise yabancı malın fiyatı daha yüksek olsa da kolaylıkla satılabilmektedir. Shenzhen in Hong Kong a yakınlığından faydalanmak isteyen bu sektördeki birçok uluslararası üst düzey firma, Shenzhen i Çin pazarına orta ve uzun vadede giriş kapısı olarak görmektedir. Makine Sektörü İhracata yönelik birçok sektör Shenzhen de hayat bulmaktadır. Shenzen, dünyanın en iyi birleştirilmiş fotokopi makineleri ve yazıcı imalat merkezi, Çin in en iyi mikro motor ihracat merkezi, Çin in en büyük enjeksiyon kalıpları imalatı merkezi ve dünyanın en büyük konteyner imalat merkezi olarak dikkat çekmektedir. Shenzhen özellikle enjeksiyon makineleri ve özel ekipmanı üretimi ile pres döküm alanında ön plana çıkmaktadır. Shenzhen makine sektöründe, 27

dünyanın ve Çin in birçok ünlü markasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu firmaların çekirdek teknolojileri kişisel mülkiyet haklarıyla korunmaktadır.. Mobilya Sektörü Mobilya sektör kümelenmesinde Foshan şehri ön planda olsa da, Çin in mobilya ihracatının %25 i Shenzhen üzerinden yapılmaktadır. Shenzhen bu sektörde de birçok ünlü yabancı ve yerli markaya ev sahipliği yapmaktadır. Bu markalar, kaliteli ürünlerini Foshan gibi kümelenme merkezlerinde üretip yüksek katma değer yaratarak Shenzhen üzerinden iç ve dış pazarlara sunmaktadır. Gıda Sektörü Shenzhen gıda sektöründe, pirinç, un, çay, bira, et ürünleri, fasulye, meşrubat, konserve gıdalar ön plana çıkmaktadır. Shenzhen, Gıda Sektörü nde en kaliteli, marka değeri yüksek olan ürünleri ile bilinmektedir. Bu ürünler içlerinde ABD, Japonya, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Brezilya, Güney Afrika ve Rusya nın da bulunduğu 70 den fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Lojistik Sektörü Çin de Lojistik Sektörü nün lideri konumunda olan Shenzhen, 200 den fazla uluslararası ağa açılmaktadır. Şehirde 3 bin civarında lojistik şirketi bulunmaktadır. 100 civarında da ünlü markalardan oluşan çok uluslu şirket vardır. Bu firmalar Shenzhen deki modern lojistik sektörünün avantajlarından ve ticaret potansiyelinden faydalanmak için bu şehirde yer almışlardır. Shenzhen Limanı, mevcut durumda dünyanın en yoğun 4. limanı olsa da önümüzdeki yıllarda Hong Kong Limanını geçerek 3. sıraya yükselmesi beklenmektedir. 3.3 Xiamen ve Xiamen de Öne Çıkan Sektörler Xiamen, mermer sektörü ile adından söz ettrimektedir. Mermer sektöründe Xiamen de düzenlenen Mermer ve Doğaltaş Fuarı, bu sektörün dünyadaki en önemli fuarlarından biridir ve Türk firmalarının yoğun katılımı söz konusudur. Bu fuar sayesinde, adeta Türkiye adı ile mermer Çin de özdeşleşmiştir. Xiamen Limanı Çin in 8. en yoğun, dünyanın ise 30. en yoğun limanı olarak gösterilmektedir. Xiamen, Tayvan Boğazı nın batısında turistik bir kıyı şehridir. Dünyanın en çok güneş gözlüğü üreten şehridir. Her yıl ortalama 120 milyon adet güneş gözlüğü üretilmektedir. Ayrıca, dünyanın en büyük tungsten minerali tedarikçisidir. Öne Çıkan Sektörler Mermer Sektörü ve Xiamen Mermer, Doğal Taş ve Doğal Taş İşleme Teknolojileri Fuarı 28

Mermer sektörünün kümelendiği Xiamen şehri, sadece Çin in değil dünyanın o sektördeki en önemli üretim merkezi, bu şehirde her yıl Mart ayında düzenlenen XIAMEN INTERNATIONAL STONE FAIR Doğaltaş Fuarı (Xiamen Mermer, Doğal Taş ve Doğal Taş İşleme Teknolojileri Fuarı nda www.stonefair.org.cn), dünyanın en önemli üç fuarından biridir. Xiamen de şehir merkezine yaklaşık 40 km mesafede bulunan doğaltaş işleme merkezi, fabrikaların merkezi SHUITO dır. Shuito da, kesme, işleme, cilalama olmak üzere fabrikalar belli konularda uzmanlaşarak Xiamen in mermer sektöründe ölçek ekonomisini ve kümelenmeyi başarmasını sağlamışlardır. 1000 işcinin çalıştığı Çin de mermer sektöründe söz sahibi olan Çinli firmaların da Shuito da fabrikaları vardır. Bazı yabancı firmalar da (örneğin İngiliz firmaları) Türkiye den mermeri blok alıp Çin e getirip Xiamen de işledikten sonra kendi ülke pazarlarına tedarik etmektedirler. 2025 yılına kadar ABD nin bugünkü nüfusundan fazla (yaklaşık 350 milyon kişinin) şehir hayatına katılması ve 2030 yılında Çin in şehir nüfusunun 1 milyar olması beklenmektedir. 2025 yılına kadar 5 milyar m 2 yol, 170 büyük transit sistemin, 40 milyar m 2 inşaat alanını kapsayacak 5 milyon adet binanın (50 bini gökdelen) yapılması planlanmaktadır. Çin in inşaat sektöründeki bu atılımlarının da başta mermer olmak üzere inşaat malzemelerine olan talebi tetiklemesi beklenmektedir. Çin in mermer ithalatında bir numaralı tedarikçi ülke olan Türkiye, Çin de mermer sektörünün kümelendiği Xiamen de çok iyi bilinmektedir. Rakamlar da bu bilgiyi doğrulamaktadır. Xiamen şehri, mermer ithalatının % 50 den fazlasını Türkiye den yapmaktadır. Xiamen Doğaltaş Fuarı, da edinilen bilgilere göre de Türkiye den hem Xiamen e hem bütün Çin e yapılan mevcut mermer ihracatının %90 ını ham/blok mermer oluşturmaktadır. Çin ihtiyacı olan hammaddelerin/madenlerin ithalatında her türlü imkanını seferber etmekte, mevzuatında kolaylıklar sağlamaktadır. Çin, mermer (GTİP 2515) için Türkiye ye gümrük vergisi uygulamamaktadır. İlaveten, Çin mermeri tüketim amaçlı, kendi projeleri için ithal etmektedir. Mermer sektöründe faaliyet gösteren Çinli firmaların Türkiye deki mermer ocaklarına yaptıkları sık ziyaretlerin de Türkiye nin Çin in en büyük mermer tedarikçisi olmasının en önemli sebeplerindedendir. Çinli firmalar, Türkiye deki ocaklara gelip gerektiğinde blokları seçip ithalat gerçekleştirmektedirler. Tayvanlılar da aynı yöntemi izlemektedirler. 2011 Xiamen Fuarı nda da bazı Türk firmaları, Türkiye deki ocaklarına Çinliler tarafından yapılan iş ziyaretlerinin resimlerine standlarında yer vermişlerdir. Türkiye ye sık ziyaret yapan Çinli firmaların kartvizitlerinde Türkiye de kullandıkları (Turkcell) cep numaraları vardır. Bazı Çinli firmalar mermer ocaklarının yoğun olduğu bölgelerimizi il il değil ilçe ilçe, belde belde bilmektedirler. Xiamen Doğaltaş Fuarı, Xiamen Jinhongxin Exhibition Co., Ltd.tarafından düzenlenen ve ağırlıklı olarak doğaltaş ürünleri ile doğaltaş işlemeleri makine ve ekipmanının sergilendiği bir ihtisas fuarıdır. 2011 yılında 11. kez düzenlenen fuar, Çin in doğal taş sektöründeki en önemli fuarı olarak değerlendirilmektedir. Bahsekonu fuarın Türkiye milli katılım organizasyonu EİB Ege İhracatçı Birliği (www.eib.org.tr) tarafından yapılmaktadır. Doğaltaş ve teknolojileri sektörünün tüm kollarından ortalama 1.300 civarında firmanın stand açarak katıldığı fuarın ağırlıklı olarak doğaltaş ürünleri, blok ve plakalar, makine ve ekipman alanları ile ilgilenen her yıl ortalama 100 binden fazla profesyonel ziyaretçisi bulunmaktadır. 29

Xiamen, Çin in en önemli doğal taş üretim ve ticaret merkezidir. Çin tüm doğal taş ticaretinin yaklaşık %60 ı Xiamen limanından gerçekleştirilmektedir. Örnek vermek gerekirse, 2010 yılında Xiamen limanından yapılan doğal taş ithalat ve ihracatının toplamı 3,5 milyar $ civarındadır. Bu nedenle bu bölgede düzenlenen fuar, aynı sektörde Çin in başka bölgelerinde düzenlenen diğer fuarlara göre bir adım öndedir. Fuar, aynı zamanda Stone Congress adı altında, dünya doğal taş sektörünün önde gelenlerinin katılımıyla düzenlenen kongreye ev sahipliği yapmasıyla öne çıkmaktadır. Bu etkinlik ile doğal taş sektörünün tüm ilgililerinin bir araya gelerek sektörle ilgili bilgi alış verişinde bulunmalarının sağlanması amaçlanmaktadır. Küresel krizin etkisiyle mevcut pazarlarda son dönemde yaşanan daralma sonucu doğal taş sektörümüz için önemi bir kat daha artan Çin pazarında bu konuda düzenlenen en önemli fuar olarak değerlendirilen Xiamen Fuarına katılım, gerek Çin pazarına girmek isteyen, gerekse pazardaki payını arttırmak isteyen çok sayıda firmamız için önem arz etmektedir. Fuarı destekleyen kuruluşlar arasında China Council for the Promotion of International Trade / Xiamen Municipal Government / China Stone Material Association / China Chamber of Commerce of Metals Minerals & Chemicals Importers & Exporters / Xiamen Municipal Trade Development Bureau / China Council for the Promotion of International Trade, Xiamen Subcouncil sayılabilir. 2011 yılında Fuar, toplam 105.000m 2 'lik bir alanda gerçekleştirilmiştir. Fuara 1.070 i Çin den, 300 ü yabancı olmak üzere toplam 1370 firma iştirakçi olarak katılmıştır. Toplam sergi alanının yaklaşık %17'si (18.000m 2 ) uluslararası katılıma ayrılmıştır. Fuarda yer alan 300 yabancı katılımcı, 35 farklı ülkeyi fuarda temsil etmiştir. Fuarı, çeşitli ülkelerden gelen 120.478 kişi ziyaret etmiştir. Gelen ziyaretçilerin %80 i Çin den gelen alıcılar, %20 si ise 130 farklı ülkeden gelen yabancı ziyaretçilerdir. Fuar, hem Çin hem de Almanya, ABD, İsviçre, Fransa, İspanya, Vietnam, Tayland, Ürdün, Kore, Japonya, Lübnan, Portekiz, Belçika gibi ülkelerden büyük miktarda alım yapan gruplar tarafından ziyaret edilmektedir. Fuarda, en az bir firma ile temsil edilen ülkeler şunlardır; Almanya, Amerika, Avustralya, Brezilya, Çin, BAE, Endonezya, Ermenistan, Fas, Filistin, Finlandiya, Fransa, Hindistan, Hong Kong, İngiltere, İran, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Lübnan, Mısır, Norveç, Pakistan, Polonya, Portekiz, Singapur, Suriye, Suudi Arabistan, Tayvan, Tunus, Türkiye, Vietnam ve Yunanistan. 2011 yılında, fuarda en büyük ülke katılımı Türkiye ye aittir. Türkiye milli katılımı, 39 firma ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Türkiye de 41 adet bireysel katılım mevcuttur. İtalya 34, Hindistan 21, Brezilya 19, İran 16, Portekiz 16, Mısır 13, Fransa 10 firma ile fuarda yer almıştır. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü Xiamen de her yıl 12 milyon adet cep telefonu üretilmektedir. Dijital televizyonlar, faks makineleri, otomobil için teyp gibi bazı elektronik ürünlerin üretiminde, Xiamen şehri önde 30

gelen şehirlerden birisidir. Ayrıca, şehirde ve çevresindeki alanda dünyanın en üst düzey gösterge paneli üreten firmalarının bulunduğu kabul edilmektedir. Makine Sektörü Xiamen, Çin in en büyük mühendislik makineleri imalatçısı bölgelerinden birisidir. Devletin son yıllarda, kalkınmada öncelik verdiği 5 sektörden biri olan mühendislik makineleri sektöründe Xiamen in gelişimi göze çarpmaktadır. Xiamen de 180 makine ve metalurji firması bulunmaktadır. 4. BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI DIŞ TİCARET VERİLERİ 4.1 Fujian Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti 4.1.1 Fuzhou Şehri Dış Ticareti (Fuzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Fuzhou nun yaptığı ithalatta Tayvan, Endonezya, Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Fuzhou ya yaptığı 6 milyon $ lık ihracatla Fuzhou nun ithalatında 50. sıradadır. Fuzhou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Fuzhou dan yaptığı 114 milyon $ lık ithalatla 24. sırada yer almaktadır. Tablo 4: Fuzhou (limanı yoluyla) Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 6239 5978 8788 Dünya 10162 8945 11172 1 Tayvan 1447 1043 1487 1 ABD 2357 2371 2603 2 Endonezya 119 452 1110 2 Japonya 946 844 1029 3 Japonya 837 742 885 3 Hong Kong 483 326 538 4 İngiltere 437 410 883 4 Almanya 443 345 414 5 Güney Kore 600 421 542 5 Malezya 304 394 403 6 Almanya 284 234 486 6 Tayvan 271 292 358 7 Avustralya 126 214 395 7 Hollanda 293 253 347 8 Arjantin 366 141 277 8 Endonezya 388 227 322 9 Çin 459 208 268 9 Singapur 229 245 322 10 Güney Afrika 50 130 243 10 İngiltere 228 220 274 11 Hindistan 259 282 227 11 Brezilya 227 125 240 12 Tayland 139 105 149 12 Kanada 244 201 237 13 Brezilya 18 227 148 13 Güney Kore 186 153 198 14 Fransa 26 50 113 14 İtalya 212 163 189 15 İspanya 20 30 113 15 Avustralya 163 159 180 16 İran 38 22 106 16 Vietnam 108 116 158 17 Malezya 202 130 89 17 Nijerya 187 131 158 18 İngiltere 40 52 89 18 Fransa 123 132 149 19 Ukrayna 90 79 84 19 Belçika 111 102 146 20 Hollanda 19 45 84 20 Panama 91 78 138 21 Belçika 45 88 83 21 BAE 177 130 122 22 Şili 89 103 82 22 Rusya 109 62 118 23 Filipinler 17 53 78 23 Tayland 88 93 114 31

24 Rusya 15 84 71 24 TÜRKİYE 51 50 114 50 TÜRKİYE 0 1 6 25 Hindistan 77 61 113 Fuzhou nun ithalatında başlıca ürünler olarak demir cevheri, taşkömürü, soya fasülyesi, optik cihazlar ve petrol gazları gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 5: Fuzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 6.239 5.978 8.788 2601 Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 486 616 853 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 47 385 761 1201 Soya Fasulyesı 359 323 711 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 956 374 666 2711 Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 89 168 540 8542 Elektronık Entegre Devreler 284 258 312 8708 Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları 57 71 217 3908 Polıamıdler (Ilk Sekılde) 225 212 213 2301 Et, Sakatat, Denız Hayvanı vs. (Yemeye Uygun Olmayan) Unu, Pelletı, Kıkırdakları 195 163 184 2933 Sadece Azotlu Heterosıklık Bılesıkler 0 55 147 7202 Ferro Alyajlar 2 89 145 8407 Alternatıf Rotatıf Kıvılcım Ateslemelı, Icten Yanmalı Motorlar 32 39 140 8479 Kendıne Ozgu Fonksıyonlu Makıne Ve Cıhazlar 44 40 110 7209 Demır/Celık Yassı Mamul, Soguk Haddelenmıs Kaplanmıs (600mm. Den Genıs) 142 80 107 3915 Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar 86 106 100 Fuzhou nun ihracatında ayakkabı, televizyon alıcıları, römorklar ve mobilyalar başlıca ürünlerdir. Tablo 6: Fuzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 10.162 8.945 11.172 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 660 622 746 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 1.001 877 656 8904 Romorkorler Ve Itıcı Gemıler 231 430 407 9403 Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları 305 300 396 8502 Elektrojen Grupları, Rotatıf Elektrık Konvertısorlerı 434 278 395 8901 Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar 357 243 342 8501 Elektrık Motorları, Jeneratorler 309 188 304 6403 Ayakkabı; Yuzu Derı, Tabanı Kaucuk, Plastık, Tabıı, Sunı Vb Kosele 266 278 299 6404 Ayakkabı; Yuzu Dokuma Maddelerınden, Tabanı Kaucuk, Plastık Vb 264 203 294 6908 Sırlı Seramıkten Doseme, Kaldırım Tasları, Somıne, Duvar Karosu 177 214 273 7606 Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm 242 108 250 4011 Kaucuktan Yenı Dıs Lastıkler 161 208 222 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 153 127 217 1604 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Balıklar; Balık Yumurtası Ve Havyar 160 164 206 4.1.2 Xiamen Şehri Dış Ticareti (Hangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) 32

Xiamen in yaptığı ithalatta petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, komşu ülke Tayvan ve dev ekonomiler ABD ve Japonya gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Xiamen e yaptığı 400 milyon $ lık ihracatla Xiamen in ithalatında 16. sıradadır. Xiamen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Xiamen den yaptığı 448 milyon $ lık ithalatla 29. sırada yer almaktadır. Tablo 7: Xiamen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 22315 21587 32092 Dünya 43897 39703 53062 1 Suudi Arabistan 81 3097 6566 1 ABD 9280 8067 11325 2 Tayvan 3972 4147 6408 2 Japonya 5646 3989 4303 3 ABD 2373 2279 2657 3 Hong Kong 2399 2219 2989 4 Japonya 2199 1523 2459 4 Almanya 2051 1943 2577 5 Çin 1484 1216 1810 5 Hollanda 1747 1498 1854 6 Güney Kore 1722 1061 1714 6 Tayvan 1048 1216 1833 7 Malezya 849 776 1089 7 Güney Kore 1204 1179 1728 8 Endonezya 440 544 943 8 Filipinler 724 1116 1597 9 Tayland 656 661 874 9 İngiltere 1279 1177 1481 10 Almanya 843 772 778 10 Meksika 564 709 1352 11 Hindistan 607 408 531 11 Malezya 862 824 1159 12 Avustralya 280 324 501 12 İtalya 767 723 941 13 Brezilya 410 557 484 13 Fransa 726 702 931 14 Singapur 319 326 454 14 Hindistan 697 637 929 15 Kanada 225 236 417 15 İspanya 704 756 899 16 TÜRKİYE 181 221 400 16 Avustralya 730 736 895 17 Kosta Rika 263 287 387 17 BAE 706 819 894 18 İtalya 303 268 370 18 Kanada 843 709 868 19 Arjantin 473 120 268 19 Rusya 649 478 811 20 İngiltere 351 174 262 20 Brezilya 523 498 780 21 Filipinler 327 146 231 21 Endonezya 473 495 723 22 İspanya 115 85 183 22 Suudi Arabistan 481 540 683 23 İran 165 180 165 23 Şili 423 411 661 24 Yemen 620 120 157 24 Tayland 453 447 634 25 Fransa 146 104 149 25 Singapur 529 460 576 26 Yeni Zelanda 44 76 131 26 Belçika 494 457 519 27 Norveç 74 76 121 29 TÜRKİYE 312 311 448 Xiamen in ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, optik cihaz ve aletler, elektronik entegre devreler, soya fasülyesi ve mermer gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 8: Xiamen(limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 22.315 21.587 32.092 2709 Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) 2.273 3.654 6.652 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 1.743 1.920 3.603 8542 Elektronık Entegre Devreler 1.549 1.393 1.706 1201 Soya Fasulyesı 989 881 948 2515 Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 411 430 753 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 152 380 746 8473 Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların 385 343 691 33

Aksamı 2516 Granıt, Porfır, Bazalt, Gre Ve Yontulmaya/Insaata Elverıslı Dıger Taslar 521 471 620 8802 Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları 158 407 562 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 670 544 560 2902 Sıklık Hıdrokarbonlar 894 530 543 3901 Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 390 512 518 Xiamen in ihracatında televizyon alıcıları, ayakkabı, işlenmiş taşlar, optik cihazlar ve otomatik bilgi işlem makineleri başlıca ürünlerdir. Tablo 9: Xiamen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 43.897 39.703 53.062 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 3.493 2.648 3.886 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 2.507 2.498 3.266 6802 Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 2.173 2.242 2.570 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 1.230 1.468 2.266 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 3.074 1.836 1.522 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 1.280 1.135 1.470 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 800 934 1.359 6103 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Pantolon Vs. (Orme) 759 946 1.265 6403 Ayakkabı; Yuzu Derı, Tabanı Kaucuk, Plastık, Tabıı, Sunı Vb Kosele 990 930 1.220 9506 Jımnastık, Atletızm, Dıger Spor Ve Acık Hava Oyunları Esyası 1.083 881 1.063 6104 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) 713 855 1.014 4.2 Guangdong Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti 4.2.1 Guangzhou Şehri Dış Ticareti (Guangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Guangzhou nun yaptığı ithalatta Japonya, Tayvan gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Guangzhou ya yaptığı 43 milyon $ lık ihracatla Guangzhou nun ithalatında 54. sıradadır. Guangzhou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Guangzhou dan yaptığı 423 milyon $ lık ithalatla 27. sırada yer almaktadır. Tablo 10: Guangzhou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 40.726 37.631 50.739 Dünya 49.985 42.878 56.203 1 Japonya 6.787 6.734 9.153 1 Hong Kong 15.018 11.883 14.968 2 Tayvan 4.774 4.159 5.053 2 ABD 8.688 8.065 9.733 3 Çin 3.271 3.028 3.589 3 Japonya 3.224 3.155 4.017 4 Almanya 1.570 3.209 3.515 4 Almanya 1.633 1.356 1.755 5 ABD 2.568 2.693 3.509 5 İngiltere 1.280 1.144 1.419 6 Güney Kore 2.442 2.276 2.908 6 Hindistan 746 871 1.201 7 Malezya 1.129 1.565 2.633 7 Brezilya 665 584 1.146 8 Avustralya 812 1.272 2.350 8 Avustralya 861 827 997 9 İspanya 1.978 1.273 2.152 9 Endonezya 543 437 962 10 Hong Kong 2.338 1.465 1.682 10 Malezya 615 594 939 11 Fransa 1.422 737 1.577 11 İtalya 856 665 939 12 Tayland 1.151 1.099 1.381 12 Tayland 658 555 930 34

13 Belçika 598 634 835 13 Fransa 712 791 904 14 Singapur 1.005 593 783 14 Belçika 654 676 803 15 Brezilya 555 336 781 15 Singapur 683 536 794 16 İtalya 467 400 631 16 Hollanda 690 654 782 17 Hindistan 477 455 579 17 Vietnam 482 511 756 18 Kanada 342 330 549 18 Tayvan 509 404 738 19 İsviçre 910 276 505 19 Rusya 830 405 734 20 G. Afrika 739 267 450 20 Kanada 709 586 672 21 İngiltere 473 301 432 21 Güney Kore 739 471 608 22 Hollanda 499 293 422 22 BAE 578 518 564 23 Endonezya 232 226 398 23 İspanya 504 421 541 24 Porto Riko 62 134 339 24 Suudi Arabistan 332 382 504 25 Şili 275 371 312 25 Meksika 450 345 464 26 İran 558 256 305 26 Filipinler 261 280 441 54 TÜRKİYE 28 24 43 27 TÜRKİYE 395 273 423 Guangzhou nun ithalatında başlıca ürünler olarak bakır, alüminyum, hava ve uzay taşıtları, optik cihazlar, elektronik entegre devreler ve elmaslar gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 11: Guangzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 40.726 37.631 50.739 7404 Bakır Hurda Ve Dokuntuler 1.475 2.357 4.945 7602 Alumınyum Dokuntu Ve Hurdaları 1.406 1.640 2.603 8802 Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları 1.125 1.572 2.258 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 1.232 1.510 2.211 8542 Elektronık Entegre Devreler 1.655 1.896 2.009 8708 Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları 1.313 1.571 1.955 7102 Elmaslar 1.482 1.116 1.557 3915 Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar 1.478 1.098 1.107 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 2.417 754 761 3907 Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) 585 478 738 2601 Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 608 351 670 5205 Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) 502 591 630 Guangzhou nun ihracatında klima cihazları, elektrotermik cihazlar, kıymetli metaller ve optik cihazlar başlıca ürünlerdir. Tablo 12: Guangzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 49.985 4.2878 56.203 8415 Klıma Cıhazları Vantılatorlu, Isı, Nem Degıstırme Tertıbatlı 2.649 2.490 3.472 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 2.494 2.285 2.944 7113 Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası 1.305 1.413 2.081 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 1.262 1.126 1.493 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 874 1.137 1.439 6907 Karo, Kupler Vb. Esya Cılasız/Sırsız Seramıkten 871 958 1.261 8901 Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar 875 833 1.209 8504 Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler 1.129 876 1.200 8418 Buzdolapları, Dondurucular, Sogutucular, Isı Pompaları 1.087 922 1.121 8534 Baskı Devreler 1.082 950 1.111 35

7102 Elmaslar 1.279 936 1.111 8525 Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kaydedici Cihazlar 1.291 1.088 1.104 4.2.2 Jiangmen Şehri Dış Ticareti (Jiangmen limanı yoluyla yapılan ticaret) Jiangmen in yaptığı ithalatta Japonya, Tayvan gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Jiangmen e yaptığı 3 milyon $ lık ihracatla Jiangmen in ithalatında 54.sıradadır. Jiangmen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Jiangmen den yaptığı 72 milyon $ lık ithalatla 25. sırada yer almaktadır. Tablo 13: Jiangmen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 3.633 3.283 4166 Dünya 9.416 7.603 9.484 1 Japonya 468 551 787 1 Hong Kong 2.475 2.067 2.722 2 Tayvan 385 374 400 2 ABD 1.665 1.396 1.616 3 Çin 324 262 365 3 İngiltere 380 301 337 4 ABD 413 359 303 4 Almanya 333 244 285 5 Arjantin 80 62 241 5 Japonya 333 235 277 6 Almanya 170 104 189 6 Avustralya 212 190 237 7 Güney Kore 202 146 188 7 Kanada 188 172 203 8 Brezilya 293 123 178 8 İtalya 202 158 176 9 Tayland 138 138 168 9 BAE 123 132 169 10 Hong Kong 161 122 111 10 Malezya 86 105 167 11 Endonezya 36 86 96 11 Endonezya 191 113 152 12 Vietnam 99 107 95 12 Panama 177 126 147 13 Hindistan 33 43 82 13 Singapur 81 161 134 14 İtalya 92 65 80 14 Brezilya 181 62 130 15 Fransa 55 42 79 15 Fransa 130 103 128 16 İran 9 5 66 16 Hollanda 127 131 127 17 Malezya 45 39 63 17 Rusya 112 70 126 18 Singapur 68 56 63 18 Nijerya 160 76 123 19 Avustralya 45 135 57 19 Güney Kore 187 86 122 20 Kanada 59 44 53 20 Hindistan 61 72 114 21 Pakistan 51 48 53 21 İspanya 120 94 113 22 Belçika 41 23 33 22 Tayland 58 56 89 23 Suudi Arabistan 18 20 33 23 Tayvan 100 59 79 24 İngiltere 27 21 31 24 Filipinler 38 47 74 25 Güney Afrika 18 16 29 25 TÜRKİYE 58 44 72 54 TÜRKİYE 2 2 3 26 İran 42 36 72 Jiangmen in ithalatında başlıca ürünler olarak soya fasülyesi, azotlu bileşikler, gemiler, pamuk, demir cevheri ve polimerler gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 14: Jiangmen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 3.633 3.283 4.166 1201 Soya Fasulyesı 497 349 455 36

2933 Sadece Azotlu Heterosıklık Bılesıkler 300 210 295 8908 Sokulecek Gemılerle, Suda Yuzen Sokulecek Dıger Araclar 43 269 286 5205 Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) 93 98 136 4104 Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) 61 63 103 2601 Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 15 20 98 3901 Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 93 89 98 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 79 201 90 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 26 22 74 8443 Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler 48 44 70 4707 Kagıt Ve Karton Dokuntu Ve Kırpıntıları 54 43 68 8541 Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller 101 55 65 Jiangmen in ihracatında motosiklet, baskı devreler, demir, muslukçu eşyaları ve gemiler başlıca ürünlerdir. Tablo 15: Jiangmen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 9.416 7.603 9.484 8711 Motosıklet, Mopetler, Motorlu Bısıkletler, Sepetler 757 413 560 8534 Baskı Devreler 274 256 427 7323 Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı 398 348 414 8481 Muslukcu, Borucu Esyası Basınc Dusurucu, Termostatık Valf Dahıl 359 264 369 8901 Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar 116 171 327 8609 Demıryolu Tasımacılıgında Kullanılan Konteynerler 482 108 268 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 300 266 246 8414 Hava Vakum Pompası, Hava/Gaz Kompresoru, Vantılator, Aspırator 272 198 237 9405 Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 236 182 223 6203 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 246 198 209 7321 Demır Celık Soba, Ocak, Izgara, Ocak, Mangal Vb. Ev Esyası 251 204 201 4.2.3 Shantou Şehri Dış Ticareti (Shantou limanı yoluyla yapılan ticaret) Shantou nun yaptığı ithalatta Endonezya, Tayvan ve Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Shantou ya yaptığı 1 milyon $ dan küçük ihracatla Shantou nun ithalatında 65.sıradadır. Shantou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Shantou dan yaptığı 55 milyon $ lık ithalatla 30. sırada yer almaktadır. Tablo 16: Shantou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 3.378 3.736 4.615 Dünya 7.399 6.991 9.098 1 Endonezya 82 213 654 1 Hong Kong 2.118 1.820 2.651 2 Tayvan 510 459 583 2 ABD 1.166 1.111 1.321 3 Japonya 541 426 488 3 Filipinler 153 343 623 4 Çin 416 387 463 4 Japonya 425 307 374 5 Güney Kore 395 418 424 5 BAE 286 279 318 6 ABD 121 287 185 6 Malezya 258 226 211 7 Almanya 127 153 184 7 İngiltere 195 184 206 8 Singapur 91 94 175 8 Kanada 182 151 197 9 Suudi Arabistan 67 87 146 9 Güney Kore 128 134 181 37

10 Filipinler 39 43 141 10 Panama 205 146 163 11 Vietnam 27 182 120 11 Singapur 98 99 153 12 Tayland 90 89 112 12 Almanya 126 122 147 13 Malezya 113 88 97 13 Tayvan 47 82 131 14 Brezilya 78 52 91 14 Endonezya 97 90 128 15 İran 85 115 83 15 Suudi Arabistan 95 118 124 16 Hong Kong 89 63 69 16 Tayland 86 96 120 17 İngiltere 73 70 59 17 Hollanda 100 89 100 18 Hindistan 35 22 42 18 İspanya 103 92 97 19 Yeni Zelanda 10 33 39 19 İtalya 105 89 96 20 Katar 3 12 36 20 Avustralya 82 81 94 21 Avustralya 29 69 35 21 Vietnam 43 72 90 22 Burma 3 45 34 22 Fransa 69 68 87 23 İtalya 41 27 30 23 Meksika 64 64 86 65 TÜRKİYE 1 1 0 30 TÜRKİYE 32 36 55 Shantou nun ithalatında başlıca ürünler olarak taşkömürü, propilen, plastik hurdası, petrol gazları, elektronik entegre devreler ve hidrokarbonlar gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 17: Shantou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 3378 3736 4615 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 60 378 637 3902 Propılen Ve Dıger Olefınlerın Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 246 438 469 3915 Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar 68 65 215 2711 Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 186 233 201 8542 Elektronık Entegre Devreler 110 132 174 2902 Sıklık Hıdrokarbonlar 112 99 150 3901 Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 100 139 145 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 138 148 136 2702 Lınyıt (Sıyah Kehrıbar Harıc) 4 11 116 3907 Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) 78 63 85 3923 Esya Tasıma Ambalajı Icın Plastık Mamullerı, Tıpa, Kapak, Kapsul 72 66 84 9001 Optık Mamuller (Lıf, Demet, Kablo, Polarızan Esya, Lens, Gozluk) 35 48 80 Shantou nun ihracatında oyuncaklar, kazak, porselen, mobilyalar ve telefon için elektrikli cihazlar başlıca ürünlerdir. Tablo 18: Shantou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 7399 6991 9098 9503 Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 484 689 1151 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 404 372 401 6911 Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası 278 337 380 9403 Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları 273 295 315 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 317 264 290 7115 Kıymetlı Metallerden/Kaplamalarından Dıger Esya 1 0 274 6108 Kadın/Kız Cocuk Icın Ic Ve Gece Gıyım Esyası (Orme) 270 257 262 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 254 217 261 8544 Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık K 290 198 259 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 346 227 237 38

6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 273 199 204 1605 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar 283 94 198 6913 Seramıkten Heykelcıkler Ve Dıger Sus Esyası 112 166 192 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 121 135 192 4.2.4 Shenzhen Şehri Dış Ticareti (Shenzhen limanı yoluyla yapılan ticaret) Shenzhen in yaptığı ithalatta Tayvan, Japonya ve Güney Kore gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Shenzhen e yaptığı 189 milyon $ lık ihracatla Shenzhen in ithalatında 45. sıradadır. Shenzhen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Shenzhen den yaptığı 1,36 milyar $ lık ithalatla 29. sırada yer almaktadır. Tablo 19: Shenzhen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 153.065 133.597 173.858 Dünya 238.647 216.722 285.916 1 Çin 41.675 38.605 50.248 1 Hong Kong 84.879 76.082 103.784 2 Tayvan 20.946 19.051 24.795 2 ABD 41.809 38.231 49.799 3 Japonya 18.398 14.458 18.843 3 Almanya 6.372 6.193 9.024 4 Güney Kore 13.183 12.951 16.731 4 Japonya 7.605 6.689 8.218 5 Malezya 7.134 7.101 8.553 5 İngiltere 5.824 5.026 6.793 6 İngiltere 6.390 5.558 6.466 6 Singapur 7.206 8.706 6.621 7 Tayland 4.779 4.813 6.171 7 Hollanda 5.775 5.007 6.218 8 Singapur 3.881 3.730 5.279 8 Güney Kore 5.440 5.122 5.890 9 Filipinler 4.072 2.850 3.446 9 Hindistan 3.812 4.594 5.389 10 Almanya 2.976 2.880 3.209 10 Fransa 3.267 3.029 4.550 11 Angola 1.244 1.357 2.352 11 Malezya 3.513 4.148 3.929 12 Avustralya 916 1.161 1.865 12 BAE 3835 3.410 3.633 13 Kosta Rika 1.219 1.102 1.634 13 Kanada 2.931 2.590 3.617 14 Fransa 1.421 1.395 1.585 14 Avustralya 2494 2.676 3.463 15 Suudi Arabistan 2.638 972 1.439 15 İtalya 2.832 2.717 3.456 16 Hong Kong 3.211 1.103 1.275 16 Brezilya 2.073 1.838 3.386 17 Kanada 947 728 1.233 17 Tayvan 2.766 2.336 3.326 18 Güney Afrika 1.623 937 1.066 18 Tayland 1.940 2.002 3.237 19 Endonezya 1.052 1.018 1.024 19 İspanya 2.379 2.321 3.174 20 Umman 545 493 1.024 20 Panama 1.766 1.315 2.966 21 İran 1.471 991 1.012 21 Rusya 6113 1.882 2.832 45 TÜRKİYE 106 115 189 29 TÜRKİYE 946 895 1.361 Shenzhen in ithalatında başlıca ürünler olarak elektronik entegre devreler, optik cihazlar, petrol, telefon için elektrikli cihazlar, otomatik bilgi işlem makineleri ve büro makineleri gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 20: Shenzhen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 153.065 133.597 173.858 8542 Elektronık Entegre Devreler 36.811 37.360 47.590 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 10.927 8.246 10.068 2709 Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) 8.781 5.750 8.565 39

8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 5.987 6.296 8.457 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 7.175 6.369 7.882 8473 Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların Aksamı 6.194 5.589 6.957 8541 Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller 5.043 4.744 6.629 8534 Baskı Devreler 3.072 2.504 3.200 8443 Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler 1.707 1.968 3.195 8536 Gerılımı 1000 Voltu Gecmeyen Elektrık Devresı Techızatı 2.794 2.423 2.986 8504 Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler 1.999 1.975 2.795 7110 Platın, Paladyum, Rodyum, Irıdyum, Osmıyum, Rutenyum (Ham, Pudra Vb.) 479 1.407 2.636 2711 Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 1.138 1.279 2.321 8532 Sabıt, Degısken Ayarlanabılır Elektrık Kondansatorlerı 1.701 1.669 2.217 8548 Pıl, Batarya, Akumulator. Dokuntu/Hurda Vb. Yerde Belırtılmeyen Makıne Vb. Aks./P 136 91 1.438 3903 Stıren Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 1.537 1.320 1.411 3907 Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) 1.182 1.031 1.357 8479 Kendıne Ozgu Fonksıyonlu Makıne Ve Cıhazlar 916 634 1.352 9001 Optık Mamuller (Lıf, Demet, Kablo, Polarızan Esya, Lens, Gozluk) 1.353 1.176 1.249 8486 Yarı Iletken Dısk, Elektronık Entegre Devresı, Duz Panel Gostergesının Imalatı Ic 421 613 1.132 8523 Ses Ve Dıger Fenomenlerı Kaydetmek Icın Dısk, Bant, Katı Hal Kalıcı Depolama Aygı 1.851 1.412 1.110 8529 Radyo, Televızyon, Radar Cıhazları Vb Cıhazların Aksam Ve Parcaları 1.141 923 1.096 8543 Kendıne Has Fonksıyonlu Elektrıklı Makıne Ve Cıhazlar 423 524 1.086 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 2.550 1.051 1.062 8507 Elektrık Akumulatorlerı, Separatorlerı 1.218 938 1.028 8544 Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık 946 777 1.010 8525 Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kayded 361 428 1.002 7410 Bakırdan Ince Yaprak Ve Serıtler Kalınlık<0, 15mm 838 744 1.001 Shenzhen in ihracatında telefon için elektrikli cihazlar, otomatik bilgi işlem makineleri, büro makineleri ve baskı makineleri başlıca ürünlerdir. Tablo 21: Shenzhen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 238.647 216.722 285.916 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 34.026 38.102 49.130 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 20.433 16.400 24.865 8473 Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların Aksamı 12.439 10.483 11.161 8443 Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler 7.556 7.179 9.684 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 10.793 8.124 8.528 9403 Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları 3.845 4.990 7.350 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 4.335 4.201 6.721 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 3.134 3.415 5.916 8504 Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler 4.499 4.005 5.752 6104 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) 3.589 3.363 5.473 8542 Elektronık Entegre Devreler 2.333 3.296 4.681 8521 Vıdeo Kayıt Ve Gosterme Cıhazları 5.637 5.457 4.612 9401 Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları 3.967 3.659 4.518 40

8518 Mıkrofon, Hoparlor, Kulaklık, Ses Yukseltıcı Setler, Mesnetlerı 2.915 2.888 4.045 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 3.093 3.111 3.859 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 2.012 2.515 3.633 9503 Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 3.067 2.686 3.422 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 2.632 2.519 3.194 8543 Kendıne Has Fonksıyonlu Elektrıklı Makıne Ve Cıhazlar 1.761 1.596 3.176 9405 Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 2.650 2.187 3.015 4.2.5 Zhanjiang Şehri Dış Ticareti (Zhanjiang limanı yoluyla yapılan ticaret) Zhanjiang ın yaptığı ithalatta Suudi Arabistan, İran ve Venezuella gibi petrol ihracatçısı ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Zhanjiang e yaptığı 5 milyon $ lık ihracatla Zhanjiang ın ithalatında 67.sıradadır. Zhanjiang ın ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Zhanjiang dan yaptığı 6 milyon $ lık ithalatla 39. sırada yer almaktadır. Tablo 22: Zhanjiang ın Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 18.741 12.258 18.041 Dünya 3.741 2.198 3.107 1 Suudi Arabistan 3.466 1.834 2.113 1 ABD 602 472 645 2 İran 1.966 1.350 1.627 2 Vietnam 216 188 342 3 Avustralya 1.514 895 1.281 3 Hindistan 87 81 263 4 Venezuella 1.367 404 1.177 4 Hong Kong 180 138 191 5 Umman 1.042 770 1.158 5 Makao 101 74 135 6 Sudan 1.011 630 1.151 6 Güney Kore 300 68 130 7 Brezilya 1.077 595 1.044 7 Japonya 458 110 124 8 Libya 131 546 901 8 Tayvan 124 60 115 9 Angola 1.354 389 855 9 Singapur 112 107 103 10 Nijerya 274 394 566 10 Avustralya 52 125 86 11 Hindistan 815 312 463 11 Malezya 135 57 83 12 Malezya 168 246 435 12 Endonezya 73 47 78 13 BAE 398 223 418 13 İran 67 68 75 14 Zambiya 4 25 414 14 Filipinler 41 30 69 15 Cezayir 0 237 349 15 Meksika 94 44 59 16 ABD 243 214 319 16 BAE 32 9 57 17 Güney Afrika 265 374 294 17 Hollanda 175 28 51 18 Endonezya 195 386 256 18 Brezilya 72 29 47 19 Kanada 394 259 236 19 Tayland 81 60 47 20 Kuveyt 151 0 208 20 Yunanistan 11 5 38 21 Ukrayna 183 255 201 21 Rusya 45 25 36 67 TÜRKİYE 64 18 5 39 TÜRKİYE 42 4 6 Zhanjiang ın ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, demir cevheri, soya fasülyesi, hurda bakır ve manganez gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 23: Zhanjiang (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 18.741 12.258 18.041 2709 Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) 12.623 8.196 12.264 2601 Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 2.041 1.816 1.987 41

1201 Soya Fasulyesı 435 278 553 7402 Rafıne Edılmemıs Bakır; Elektrolıtık Rafıne Icın Bakır Anotları 2 21 408 2602 Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 688 281 344 2844 Radyoaktıf Elementler Ve Radyoaktıf Izotoplar Vb. Bılesıklerı, Karısımları, Artık 0 0 242 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 551 148 234 2603 Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 396 91 204 3104 Potaslı Mıneral/Kımyasal Gubreler 412 229 178 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 168 170 140 Zhanjiang ın ihracatında petrol yağları, azot karışımları, kabuklu hayvanlar ve balık başlıca ürünlerdir. Tablo 24: Zhanjiang (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 3.741 2.198 3.107 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 478 361 534 3105 Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 99 63 287 1605 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar 422 216 231 0306 Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 4 163 230 0304 Balık Fıletoları Ve Dıger Balık Etlerı (Taze/Sogutulmus/Dondurulmus) 2 82 126 1604 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Balıklar; Balık Yumurtası Ve Havyar 202 73 114 7606 Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm 108 11 109 7208 Demır/Celık Sıcak Hadde Yassı Mamullerı Genıslık 600mm. Fazla 135 15 105 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 66 68 100 9403 Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları 47 49 89 3103 Fosfatlı Mıneral/Kımyasal Gubreler 164 119 85 2818 Sunı Korendon Alumınyum Oksıt Ve Hıdroksıt 89 15 66 2511 Tabıı Baryum Sulfat (Barıt)Tabıı Baryum Karbonat 71 45 64 2901 Asıklık Hıdrokarbonlar 20 13 58 4.3 Hainan Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti 4.3.1 Haikou Şehri Dış Ticareti (Haikou limanı yoluyla yapılan ticaret) Haikou nun yaptığı ithalatta Umman, Libya, Angola gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Haikou ya yaptığı 1 milyon $ dan küçük ihracatla Haikou nun ithalatında 80. sıradadır. Haikou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Haikou dan yaptığı 1 milyon $ lık ithalatla 58. sırada yer almaktadır. Tablo 25: Haikou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 7.786 6.784 7.978 Dünya 1.546 1.659 2.038 1 Umman 2.748 1.482 1.976 1 Hong Kong 549 500 569 2 Libya 360 530 1.467 2 Singapur 130 138 374 3 Angola 861 765 965 3 ABD 183 145 167 4 ABD 322 1.239 638 4 Japonya 140 114 112 5 Fransa 438 557 564 5 Endonezya 16 61 89 6 Vietnam 204 233 416 6 Germany 15 19 70 42

7 Suudi Arabistan 1.038 562 407 7 Vietnam 21 176 69 8 Brezilya 21 98 352 8 Güney Kore 70 48 64 9 Japonya 246 156 230 9 Tayvan 13 13 50 10 Endonezya 27 127 174 10 Meksika 17 27 48 11 Tayvan 63 63 85 11 Malezya 18 26 45 12 Yemen 595 155 75 12 Bangladeş 48 10 33 13 Almanya 401 302 67 13 Hollanda 18 10 32 14 Kanada 30 2 66 14 Rusya 40 30 28 15 İtalya 31 6 61 15 Tayland 11 45 27 16 Avustralya 36 108 57 16 Avustralya 40 56 26 17 Tayland 8 32 53 17 Sri Lanka 0 0 23 18 Güney Kore 20 18 43 18 Filipinler 22 51 20 19 BAE 75 0 38 19 İspanya 12 14 18 20 Singapur 29 28 34 20 İsrail 9 12 17 21 İngiltere 4 4 34 21 Belçika 9 3 14 22 Filipinler 25 11 20 22 Ukrayna 14 4 13 23 Malezya 18 22 17 23 Şili 3 2 12 24 Yeni Zelanda 1 1 17 24 Polonya 12 6 11 25 Avusturya 25 59 16 25 Kanada 4 4 8 26 Finlandiya 8 1 16 26 Brezilya 4 0 8 80 TÜRKİYE 0 0 0 58 TÜRKİYE 1 0 1 Haikou nun ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, hava ve uzay taşıtları, talaş, taşkömürü ve demir gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 26: Haikou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 7.786 6.784 7.978 2709 Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) 5.713 3.654 4.938 8802 Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları 678 1.832 1.431 4401 Yakmaya Mahsus Agaclar; Yonga, Talas, Dokuntu, Kırıntı Vb 106 232 302 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 78 137 213 7209 Demır/Celık Yassı Mamul, Soguk Haddelenmıs Kaplanmıs (600mm. Den Genıs) 125 93 165 4703 Sodalı Ve Sulfatlı Odun Hamuru 0 0 57 4705 Yarı Kımyasal Odun Hamuru 0 0 45 2905 Asıklık Alkoller Vb. Halojenlenmıs, Sulfolanmıs, Nıtrolanmıs/Nıtrozalanmıs Turevl 53 34 41 8486 Yarı Iletken Dısk, Elektronık Entegre Devresı, Duz Panel Gostergesının Imalatı Icin 0 0 37 3004 Tedavıde/Korunmada Kullanılmak Uzere Hazırlanan Ilaclar (Dozlandırılmıs) 101 120 30 Haikou nun ihracatında petrol yağları ve gazları, azotlu mineraller, transistörler ve balık başlıca ürünlerdir. Tablo 27: Haikou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 1.546 1.659 2.038 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 272 582 676 2711 Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 307 327 407 0304 Balık Fıletoları Ve Dıger Balık Etlerı (Taze/Sogutulmus/Dondurulmus) 24 160 222 43

3102 Azotlu Mıneral/Kımyasal Gubreler 124 125 149 8541 Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller 0 0 94 0303 Balıklar (Dondurulmus) 31 38 65 1605 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar 97 47 43 8544 Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık K 34 36 40 0306 Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 3 38 38 6212 Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer 37 32 30 4.4 Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti 4.4.1 Nanning Şehri Dış Ticareti (Nanning limanı yoluyla yapılan ticaret) Nanning in yaptığı ithalatta Avustralya, Vietnam ve ABD gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Nanning e yaptığı 107 milyon $ lık ihracatla Nanning in ithalatında 23.sıradadır. Nanning in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Nanning den yaptığı 9 milyon $ lık ithalatla 41. sırada yer almaktadır. Tablo 28: Nanning in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 9.599 8.827 11.742 Dünya 7.311 6.515 9.912 1 Avustralya 971 1.598 1.798 1 Vietnam 3.053 4.037 6.178 2 Vietnam 943 1.001 1.317 2 Hindistan 442 376 719 3 ABD 277 789 1.189 3 Hong Kong 244 243 508 4 Brezilya 1.576 1.780 1.104 4 ABD 357 244 343 5 Hindistan 596 373 507 5 Japonya 317 118 236 6 Endonezya 387 353 501 6 Güney Kore 241 107 190 7 Güney Afrika 249 245 435 7 Tayland 190 94 178 8 Peru 350 266 423 8 Endonezya 304 180 152 9 Arjantin 599 141 371 9 Brezilya 188 50 138 10 Cezayir 0 9 368 10 Avustralya 211 134 134 11 Tayland 73 56 275 11 Bangladeş 159 120 102 12 Malezya 153 151 255 12 Tayvan 109 49 80 13 Singapur 169 150 204 13 Pakistan 71 7 79 14 Ukrayna 35 45 202 14 Malezya 89 51 72 15 Almanya 142 185 199 15 Arjantin 14 5 63 16 Japonya 139 129 197 16 Hollanda 148 29 49 17 Meksika 63 97 193 17 Almanya 91 44 49 18 Suudi Arabistan 351 58 178 18 Sri Lanka 26 7 38 19 Tayvan 97 91 167 19 Angola 186 86 37 20 Angola 0 0 161 20 Singapur 60 20 35 21 İran 203 128 134 21 Filipinler 69 37 33 22 Sudan 7 6 109 22 Mısır 20 21 31 23 TÜRKİYE 59 33 107 23 İtalya 55 20 30 24 Kanada 613 169 102 24 İsviçre 8 9 27 25 Şili 238 66 100 25 Yeni Zelanda 28 20 27 26 Gabon 170 21 93 41 TÜRKİYE 9 6 9 44

Nanning in ithalatında başlıca ürünler olarak soya fasülyesi, demir cevheri, taşkömürü, manganez ve petrol gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 29: Nanning (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 9.599 8.827 11.742 1201 Soya Fasulyesı 1.687 1.914 2.161 2601 Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 1.379 1.467 1.547 2701 Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar 638 1.004 1.473 2602 Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 959 669 897 2709 Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) 0 0 730 2603 Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 702 632 557 2607 Kursun Cevherlerı Ve Konsantrelerı 360 205 467 2608 Cınko Cevherlerı Ve Konsantrelerı 259 405 436 2503 Her Nevı Kukurt (Sublıme, Presıpıte Ve Kolloıdal Kukurt Harıc) 1.252 189 341 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 124 77 225 2713 Petrol Yaglarının/Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yagların Kalıntıları 97 107 206 1511 Palm Yagı Ve Fraksıyonları (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) 158 137 154 Nanning in ihracatında azot karışımları, pamuk, otomatik bilgi işlem makineleri ve fosfatlı mineraller başlıca ürünlerdir. Tablo 30: Nanning (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 7311 6515 9912 3105 Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 708 626 1038 5208 Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) 1 182 489 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 2 28 388 3103 Fosfatlı Mıneral/Kımyasal Gubreler 454 184 339 6212 Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer 90 137 275 6104 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) 116 232 226 5903 Plastık Emdırılmıs, Sıvanmıs, Kaplanmıs Mensucat 6 12 226 2809 Dıfosfor Pentaoksıt; Fosforık Asıt Ve Polıfosforık Asıtler 287 158 225 8704 Esya Tasımaya Mahsus Motorlu Tasıtlar 328 246 223 0712 Kurutulmus Sebzeler (Butun, Kesılmıs, Dılımlenmıs, Kırılmıs, Toz Halınde) 5 6 198 0703 Sogan, Salot, Sarımsak, Pırasa Ve Dıger Soganımsı Sebzeler (Taze/Sogutulmus) 55 60 149 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 110 134 141 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 6 65 136 6115 Corap; Kulotlu, Kısa; Uzun Konclu, Soketler (Orme) 33 117 132 4.5 Hong Kong Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Hong Kong ile ilgili dış ticaret bilgiler için (www.ulkemasalari.gov.tr) adresindeki Hong Kong Ülke Bilgi Notu na bakınız. 45

4.6 Makao Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti 4.6.1 Makao nun Dış Ticareti (Makao limanı yoluyla yapılan ticaret) Makao nun yaptığı ithalatta Çin, Hong Kong, Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ve bölgelerin yanı sıra Fransa ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Makao ya yaptığı 7 milyon $ lık ihracatla Makao nun ithalatında 34. sıradadır. Makao nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Makao dan yaptığı 1 milyon $ dan küçük ithalatla 65. sırada yer almaktadır. Tablo 31: Makao nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti (2008 2010) (milyon $) İTHALAT İHRACAT 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Dünya 5.880 4.751 5.629 Dünya 1.998 961 870 1 Çin 2.111 1.452 1.714 1 Hong Kong 394 377 265 2 Hong Kong 544 505 578 2 Bilinmeyen Bölge 190 87 259 3 Fransa 285 369 505 3 Çin 245 140 99 4 Japonya 455 382 478 4 ABD 798 164 96 5 İsviçre 256 300 418 5 Vietnam 21 22 24 6 ABD 334 328 384 6 Tayvan 27 20 20 7 İtalya 153 214 259 7 Almanya 81 37 17 8 Almanya 149 133 165 8 Japonya 27 13 13 9 Tayvan 178 140 135 9 Meksika 22 10 12 10 İngiltere 103 95 107 10 Hollanda 15 8 9 11 Singapur 203 145 104 11 Singapur 6 6 9 12 Tayland 65 60 83 12 Fransa 27 11 9 13 Güney Kore 63 74 81 13 İngiltere 40 13 8 14 Finlandiya 76 59 77 14 Filipinler 16 12 6 15 Malezya 67 55 68 15 Kanada 15 6 4 16 Avustralya 50 63 53 16 Avustralya 6 4 3 17 Endonezya 28 30 44 17 Panama 2 2 3 18 Makao 464 72 40 18 Malezya 4 5 3 19 Suudi Arabistan 30 27 29 19 İtalya 12 2 2 20 Güney Afrika 17 23 28 20 Güney Afrika 2 1 1 21 Hollanda 22 21 26 21 İsveç 5 2 1 34 TÜRKİYE 5 3 7 65 TÜRKİYE 3 1 0 Kaynak: Trademap, 2011, (www.trademap.org) Makao nun ithalatında başlıca ürünler olarak kıymetli metaller, sınıflandırılamayan ürünler, telefon için elektrikli cihazlar, petrol yağları, elektrik enerjisi, saat ve otomobil gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 32: Makao (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 5.880 4.751 5.629 7113 Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası 247 304 488 9999 Sınıflandırılamayan Urunler 0 0 349 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 241 243 341 2710 Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar 447 335 321 2716 Elektrık Enerjısı 202 195 254 9101 Kol, Cep Ve Dıger Saatler 156 193 240 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 93 135 227 46

8703 Otomobılı, Steysın Vagonlar, Yarıs Arabaları 161 122 224 2204 Taze Uzum Sarabı (Kuvvetlendırılmıs Saraplar Dahıl)Uzum Sırası 74 118 180 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 110 87 146 9504 Topluca Oynanan Oyunlar Icın Esya; Bılardo, Bovlıng Tertıbatı 189 172 141 3304 Guzellık/Makyaj Ve Cılt Bakımı Icın Mustahzarları 84 102 124 8525 Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kaydedici cihazlar 114 70 98 3004 Tedavıde/Korunmada Kullanılmak Uzere Hazırlanan Ilaclar (Dozlandırılmıs) 57 70 88 9102 Kol, Cep Ve Dıger Saatler (9001 Harıc) 48 57 88 Kaynak: Trademap, 2011, (www.trademap.org) Makao nun ihracatında sınıflandırılamayan ürünler, çeşitli tekstil ürünleri ve televizyon alıcıları başlıca ürünlerdir. Tablo 33: Makao (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 1.998 961 870 9999 Sınıflandırılamayan Urunler 1 0 604 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 232 53 29 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 255 57 25 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 15 19 23 6109 Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 82 16 15 2204 Taze Uzum Sarabı (Kuvvetlendırılmıs Saraplar Dahıl)Uzum Sırası 9 3 13 6104 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) 53 17 12 6203 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 127 17 12 6212 Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer 16 8 8 6006 Dıger Orme Mensucat 24 8 7 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 17 7 7 5209 Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 17 9 7 6205 Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek 20 10 6 6114 Dıger Gıyım Esyası (Orme) 41 17 5 Kaynak: Trademap, 2011, (www.trademap.org) 5. Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticaret Verileri 5.1 Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti Aşağıdaki tablodan da görüldüğü üzere, Global Trade Atlas ve Trademap verilerine göre, Büyük İnci Nehri Deltası nın tüm limanları yoluyla 2010 yılında Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası arasındaki toplam dış ticaret hacmi (Hong Kong hariç) 3,25 milyar $ dır. Bu rakamın 2,49 milyar $ ı Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye ye ihracatı, 760 milyon $ ı ise Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye den yaptığı ithalattır. 2008 yılında 446 milyon $ ve 2009 yılında 418 milyon $ civarında olan Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye den yaptığı ithalat (Hong Kong hariç), 2010 yılında % 81 artarak 760 milyon $ seviyesine gelmiştir. 2009 yılında 1,62 milyar $ olan Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye ye ihracatı, yine 2010 yılında % 53,7 artarak, 2,49 milyar $ seviyesine gelmiştir. 2009 yılında Hong Kong un yine hariç olduğu verilere baktığımızda ise dış ticaret hacminin 2,03 milyar $ olduğu görülmektedir. Bu açıdan 2010 yılında Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası dış ticaret hacminin(hong Kong hariç) % 60 oranında artması, Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası arasındaki dış ticaret ilişkilerinin giderek güçlendiğinin bir göstergesidir. 2009 yılındaki 47

dış ticaret hacminin (Hong Kong hariç) % 46 sı Shenzhen Limanı aracılığıyla yapılmıştır. Bu oran 2010 yılında % 47,7 ye ulaşmıştır. İkinci sırayı ise Türkiye nin Çin e olan mermer ihracatının en yoğun olduğu liman olan Xiamen Limanı almaktadır. Tablo 34:Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti (limanlar yoluyla)(2008 2010) (milyon $) TR DEN İTHALAT TR YE İHRACAT HACİM Limanlar 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Fuzhou 0 1 6 51 50 114 51 51 120 Xiamen 181 221 400 312 311 448 493 532 848 Guangzhou 28 24 43 395 273 423 423 297 466 Haikou 0 0 0 1 0 1 1 0 1 Jiangmen 2 2 3 58 44 72 60 46 75 Shantou 1 1 0 32 36 55 33 37 55 Shenzhen 106 115 189 946 895 1.361 1.052 1.010 1.550 Zhanjiang 64 18 5 42 4 6 106 22 11 Nanning 59 33 107 9 6 9 68 39 116 Hong Kong 189 226 248 193 100 118 382 326 366 Makao 5 3 7 3 1 0 8 4 7 Büyük İnci Nehri Deltası Toplamı 635 644 1.008 2.042 1.720 2.607 2.677 2.364 3.615 Kaynak: Global Trade Atlas ve Trademap, 2011, (www.gtis.com/gta), (www.trademap.org) Fuzhou nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı 300 bin $ lık ithalat, 2009 yılında 1 milyon dolar seviyesine ulaşmış ve 2010 yılında ise hızlı bir artışla 5,7 milyon $ seviyesine yükselmiştir. Bu ilerlemede Fuzhou nun Türkiye den yaptığı izole edilmiş tel (GTİP 8544) ithalatındaki artış etkili olmuştur. Tablo 35: Fuzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,3 1,0 5,70 8544 Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık 0 0,9 5,14 7318 Demır/Celıkten Cıvata, Somun, Tavan Halkası, Vıda, Percın, Pım Vb. 0,07 0,02 0,14 Fuzhou nun 2008 ve 2009 yıllarında Türkiye ye yaptığı ihracat, 50 milyon $ dolaylarında seyretmektedir. 2010 yılındaki yükselişte Türkiye nin Fuzhou dan lazerler ve diğer optik cihazlar (GTİP 9013) ithalatındaki artışın önemli bir payı vardır. Böylece Fuzhou nun 2010 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat, 113,8 milyon $ olmuştur. Tablo 36: Fuzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 51,4 50,1 113,8 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 0,0 3,4 50,1 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 6,8 11,1 9,8 8502 Elektrojen Grupları, Rotatıf Elektrık Konvertısorlerı 8,2 4,6 7,8 8501 Elektrık Motorları, Jeneratorler 1,7 5,0 6,6 8413 Sıvılar Icın Pompalar, Sıvı Elevatorlerı 4,1 3,3 3,8 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 6,1 4,8 2,9 8536 Gerılımı 1000 Voltu Gecmeyen Elektrık Devresı Techızatı 1,6 2,2 2,4 6406 Ayakkabı Aksamı, Ic Taban, Topuk Rampası, Getr, Tozluk, Dolak Vb 0,4 0,4 2,4 48

5402 Sentetık Lıf Iplıgı (Dıkıs Iplıgı Harıc) (Toptan) 0,1 1,1 1,9 5603 Dokunmamıs Mensucat (Emdırılmıs) 0,3 0,9 1,7 6210 Plastık, Kaucuk Sıvanmıs, Emdırılmıs Elyaftan Hazır Gıyım Esyası 0,9 0,6 1,1 9105 Dıger Saatler 0,7 0,5 1,1 8539 Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 0,2 0,1 1,1 5804 Tuller Ve Dıger Mensucat Parca, Serıt, Motıfler Halınde 0,0 0,2 1,0 Xiamen in Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 yılında %88 ini, 2009 yılında % 85 ini ve 2010 yılında % 95 ini ham/blok mermer (GTİP 2515) oluşturmaktadır. Xiamen in Türkiye den yaptığı ithalat, 2008 yılında yaklaşık 181 milyon $ iken, 2009 yılında 221 milyon $ a ve 2010 yılında ise 400 milyon $ civarına yükselmiştir. Türkiye den Xiamen e mermer ihracatı 2009 2010 yıllarında % 101 oranında artmıştır. Türkiye den Xiamen e ihracatta, mermerden sonra sığır derileri (GTİP 4104) ikinci sırada gelmektedir. Tablo 37: Xiamen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 180,8 220,9 400,4 2515 Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 160,3 189,7 382,5 4104 Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 5,5 6,5 7,9 3202 Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 5,8 5,6 4,2 2840 Boratlar; Peroksıboratlar (Perboratlar) 0,8 0,7 1,4 2810 Bor Oksıtlerı; Borık Asıtler 0,3 0,2 0,5 3917 Plastıkten Tupler, Borular, Hortumlar; Conta, Dırsek, Rakor Vb 0,1 0,2 0,4 3901 Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 0,0 0,0 0,4 2619 Curuf, Moloz Ve Demır/Celıgın Imalınden Elde Edılen Dıger Dokuntuler 0,0 0,0 0,3 4707 Kagıt Ve Karton Dokuntu Ve Kırpıntıları 0,0 0,0 0,3 3809 Mensucat, Kagıt, Derı Vb Icın Boya, Fınısaj Mustahzarları 0,2 0,4 0,2 6802 Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 0,1 0,4 0,2 8544 Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık 0,2 0,2 0,2 3915 Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar 0,0 0,0 0,2 6109 Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,0 0,0 0,1 4203 Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,0 0,0 0,1 4009 Vulkanıze Edılmıs Kaucuktan Boru Ve Hortumlar Ve Donanımları 0,0 0,0 0,1 1509 Zeytınyagı Ve Fraksıyonları (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) 0,0 0,1 0,1 Xiamen in 2009 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 312 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 311 milyon $ olmuştur. 2010 yılında 447 milyar $ seviyelerine yükselen Xiamen in Türkiye ye yaptığı ihracatta ayakkabı (GTİP 6402) ve taşlar(gtip 6802) önemli bir paya sahiptir. Tablo 38: Xiamen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 312,1 310,9 447,7 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 35,1 29,7 50,5 6802 Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 29,5 37,0 42,5 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 5,8 28,3 24,3 5402 Sentetık Lıf Iplıgı (Dıkıs Iplıgı Harıc) (Toptan) 17,0 18,0 23,2 6201 Erkek/Erkek Cocuk Icın Dıs Gıyım 8,3 10,3 18,7 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 23,6 37,7 16,7 49

6210 Plastık, Kaucuk Sıvanmıs, Emdırılmıs Elyaftan Hazır Gıyım Esyası 3,9 8,1 15,9 9607 Kayarak Isleyen Fermuar Vb. Aksam, Parcaları 10,7 7,9 11,5 6601 Semsıye (Bahce Semsıyelerı Dahıl) 4,7 3,4 10,3 6406 Ayakkabı Aksamı, Ic Taban, Topuk Rampası, Getr, Tozluk, Dolak Vb 7,0 6,2 9,0 5603 Dokunmamıs Mensucat (Emdırılmıs) 5,1 4,8 8,1 9506 Jımnastık, Atletızm, Dıger Spor Ve Acık Hava Oyunları Esyası 5,4 3,2 7,3 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 0,2 0,8 6,6 Guangzhou nun Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 yılında %32 sini, 2009 yılında % 14 ünü ve 2010 yılında % 33 ünü mermer (GTİP 2515) oluşturmaktadır. Guangzhou nun Türkiye den yaptığı ithalat 2008 yılında 28 milyon $ civarında iken, 2009 yılında 24 milyon $ civarına düşmüş 2010 yılında ise yaklaşık 43 milyon $ a yükselmiştir. Türkiye den Guangzhou ya ihracatta, mermerden sonra boratlar (GTİP 2528) ikinci sırada gelmektedir. Tablo 39: Guangzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010)(milyon $) Tüm Ürünler Toplam 28,4 24,3 42,7 2515 Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 9,3 3,4 14,3 2528 Tabıı Boratlar Vb. Konsantrelerı 3,6 6,8 5,0 3202 Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 1,2 1,3 3,1 5209 Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 2,2 2,6 3,0 7404 Bakır Hurda Ve Dokuntuler 0,0 0,0 2,0 2810 Bor Oksıtlerı; Borık Asıtler 1,4 0,6 1,3 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 0,3 0,6 1,1 4104 Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 0,9 0,4 0,9 4113 Dıger Hayvanların Dıger Derı Ve Koselelerı 0,1 0,6 0,8 2819 Krom Oksıtlerı Ve Hıdroksıtlerı 0,0 0,4 0,7 8708 Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları 0,1 0,1 0,7 3207 Seramık, Emaye/Cam Sanayınde Kullanılan Boya, Sır, Cıla Vb. 0,1 0,3 0,6 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,5 0,6 0,6 0802 Dıger Kabuklu Meyveler (Taze/Kurutulmus) (Kabugu Cıkarılmıs/Soyulmus) 0,4 0,7 0,6 5407 Sentetık Iplık, Monofıl, Serıtlerle Dokumalar 0,4 0,3 0,6 5211 Pamuk Men (Dokuma, %85 >Pamuklu, Sunı Sentetık Karısık, 200g/M2 Den Agır) 0,7 0,8 0,5 4203 Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,2 0,2 0,5 3302 Sanayıde Hammadde Olarak Kullanılan Koku Veren Maddelerın Karısımları 0,1 0,2 0,5 6203 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,2 0,2 0,4 Guangzhou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 395 milyon $ iken, 2009 yılında 273 milyon $ seviyelerine gerilemiştir. 2010 yılında 423 milyar $ a yükselen Guangzhou nun Türkiye ye yaptığı ihracatta optik cihazlar (GTİP 9013) ve klima cihazları (GTİP 8415) önemli bir paya sahiptir. Tablo 40: Guangzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 395,1 272,6 423,1 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 64,8 47,1 92,3 8415 Klıma Cıhazları Vantılatorlu, Isı, Nem Degıstırme Tertıbatlı 85,4 28,4 62,5 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 25,0 24,9 35,0 50

8501 Elektrık Motorları, Jeneratorler 29,8 26,7 28,0 6907 Karo, Kupler Vb. Esya Cılasız/Sırsız Seramıkten 5,1 6,4 8,2 8539 Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 19,1 14,3 7,9 8509 Ev Islerı Icın Elektromekanık Elektrık Motorlu Cıhazlar 3,9 3,7 7,8 7323 Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı 3,6 4,0 7,6 9405 Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 6,9 3,0 7,4 7219 Paslanmaz Celıkten Yassı Hadde Mamulu (600mm Den Genıs) 0,0 1,2 6,7 8215 Sofra Ve Mutfak Esyası 2,0 3,9 6,6 9401 Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları 5,3 3,7 6,3 3920 Plastıkten Dıger Levha, Yaprak, Pelıkul Ve Lamlar 1,9 2,5 5,7 8419 Isı Degısıklıgı Yontemı Ile Maddelerı Islemek Icın Cıhazlar 0,9 1,2 4,9 8414 Hava Vakum Pompası, Hava/Gaz Kompresoru, Vantılator, Aspırator 19,1 9,3 4,7 7113 Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası 11,2 2,1 4,3 7306 DEMIR/CELIKTEN DIGER TUPLER, BORULAR, ICI BOS PROFILLER 4,2 9,2 4,1 Shenzhen in Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 ve 2009 yıllarında % 73 ünü ve 2010 yılında % 83 ünü mermer(gtip 2515) oluşturmaktadır. Shenzhen in Türkiye den yaptığı ithalat 2008 yılında yaklaşık 106 milyon $ iken, 2009 yılında yaklaşık 115 milyon $ a ve 2010 yılında ise yaklaşık 189 milyon $ a yükselmiştir. Türkiye den Shenzhen e ihracatta, mermerden sonra tekstil ürünleri ikinci sırada gelmektedir. Tablo 41: Shenzen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 105,6 114,6 188,6 2515 Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 77,8 84,6 156,5 6203 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 2,1 2,0 3,7 2840 Boratlar; Peroksıboratlar (Perboratlar) 1,9 2,1 2,7 7013 Masa, Mutfak, Tuvalet, Ev Tezyınatı Vb Icın Cam Esya 1,5 1,8 2,7 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 2,1 1,8 2,2 6109 Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 2,7 2,2 2,2 5407 Sentetık Iplık, Monofıl, Serıtlerle Dokumalar 1,1 0,9 1,9 4203 Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 1,4 1,0 1,4 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 1,6 1,1 1,4 5209 Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 1,2 1,4 1,2 6105 Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek (Orme) 0,7 0,7 0,7 5112 Taranmıs Yunden, Ince Hayvan Kılından Dokumalar 0,5 0,7 0,7 2513 Sunger Tası, Zımpara Tası (Tabıı Korındon Ve Dıger Tabıı Asındırıcılar) 0,7 0,7 0,7 5208 Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) 0,5 0,6 0,7 7403 Arıtılmıs Bakır, Islenmemıs Bakır Alasımları 0,0 0,3 0,6 Shenzhen in 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 950 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 900 milyon $ seviyelerine gerilemiştir. 2010 yılında 1,36 milyar $ a yükselen Shenzhen in Türkiye ye yaptığı ihracatta elektrikli ürünler önemli bir paya sahiptir. Tablo 42: Shenzen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 946,3 894,7 1.360,7 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 115,7 208,8 229,0 8504 Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler 36,1 38,3 65,0 51

8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 29,5 47,0 62,3 6911 Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası 28,3 29,4 50,1 8528 Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 73,4 32,5 49,9 9503 Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 9,2 19,5 34,4 8529 Radyo, Televızyon, Radar Cıhazları Vb Cıhazların Aksam Ve Parcaları 16,2 15,9 33,8 9405 Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 15,8 11,6 33,2 8521 Vıdeo Kayıt Ve Gosterme Cıhazları 26,6 25,2 30,5 9401 Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları 18,5 14,8 27,4 8518 Mıkrofon, Hoparlor, Kulaklık, Ses Yukseltıcı Setler, Mesnetlerı 20,0 22,2 27,1 8507 Elektrık Akumulatorlerı, Separatorlerı 24,4 19,5 26,4 9013 Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 24,5 10,0 25,6 4002 Sentetık Kaucuk, Taklıt Kaucuk, Stıren Butadıen Kaucugu Vb 0,0 0,4 23,3 9018 Tıp, Cerrahı, Dıscılık, Veterınerlık Alet Ve Cıhazları 12,8 17,2 21,9 Jiangmen in 2008 yılında Türkiye den yaptığı 2,21 milyon $ lık ithalat 2009 yılında 1,6 a gerilemiştir. 2010 yılında ise tekrar yükselerek 2,6 milyon $ olmuştur. Jiangmen in Türkiye den yaptığı ithalatta emniyet camları (GTİP 7007) ve pamuk (GTİP 5205) ilk sıralardadır. Tablo 43: Jiangmen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 2,2 1,6 2,6 7007 Emnıyet Camları 0,1 0,4 0,8 5205 Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) 0,2 0,2 0,5 5211 Pamuk Men (Dokuma, %85 >Pamuklu, Sunı Sentetık Karısık, 200g/M2 Den Agır) 0,0 0,0 0,3 5209 Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 0,6 0,2 0,3 3202 Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 0,5 0,0 0,2 4105 Koyun Ve Kuzuların Dabaklanmıs Derılerı 0,0 0,0 0,2 3207 Seramık, Emaye/Cam Sanayınde Kullanılan Boya, Sır, Cıla Vb. 0,1 0,1 0,1 3809 Mensucat, Kagıt, Derı Vb Icın Boya, Fınısaj Mustahzarları 0,0 0,1 0,1 4302 Dabaklanmıs, Aprelenmıs Kurkler 0,0 0,0 0,1 Jiangmen in Türkiye ye yaptığı ihracat, 2008 yılında 58 milyon $, 2009 yılında 44 milyon $ ve 2010 yılında 72 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. Tablo 44: Jiangmen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 58,3 43,8 71,6 8711 Motosıklet, Mopetler, Motorlu Bısıkletler, Sepetler 0,6 3,7 6,7 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 5,7 6,0 5,8 8481 Muslukcu, Borucu Esyası Basınc Dusurucu, Termostatık Valf Dahıl 6,7 4,5 5,3 7323 Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı 3,5 3,4 4,7 8501 Elektrık Motorları, Jeneratorler 2,7 2,7 4,6 8539 Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 1,4 1,9 4,5 8714 Motosıklet Ve Motorsuz Tekerleklı Tasıtların Aksam, Parcaları 5,2 3,0 4,3 9405 Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 1,5 1,2 3,5 8413 Sıvılar Icın Pompalar, Sıvı Elevatorlerı 1,5 1,7 2,8 8407 Alternatıf Rotatıf Kıvılcım Ateslemelı, Icten Yanmalı Motorlar 3,8 2,2 2,8 8513 Kendı Elektrık Kaynagı Ile Calısan Elektrık Lambası Ve Aksam, Parcası 3,4 1,2 2,4 8467 El Ile Kullanılan Pnomatık/Motorlu Aletler 0,0 0,2 2,1 52

Nanning ile Türkiye arasındaki dış ticaret, son yıllarda Türkiye nin lehine olarak gerçekleşmektedir. 2010 yılında Türkiye nin Nanning Şehri ne maden cevherleri ihracatı 90 milyon $ civarında olmuştur. Nanning in Türkiye den yaptığı ithalatta çinko, bakır ve kurşun (GTİP 26) gibi madenlerin önemli bir payı vardır. Nanning in Türkiye den yaptığı ithalat, 2008 yılında 60 milyon $ iken 2009 yılında 33 milyon $ a gerilemiştir. 2010 yılında ise Nanning in Türkiye den madenler ithalatının artması sonucu 107 milyon $ seviyelerine yükselmiştir. Tablo 45: Nanning in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 59,3 32,9 107,2 2608 Cınko Cevherlerı Ve Konsantrelerı 20,5 22,5 43,7 2603 Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 20,0 0,0 26,7 2607 Kursun Cevherlerı Ve Konsantrelerı 7,6 8,2 13,6 3824 Kımya Ve Baglı Sanayıde Kullanılan Kımyasal Urunler 0,0 0,0 10,2 2610 Krom Cevherlerı Ve Konsantrelerı 1,1 0,3 5,1 2711 Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 0,0 0,0 4,5 2602 Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 3,0 0,3 1,9 4104 Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 1,0 0,9 0,5 7801 Islenmemıs Kursun 0,0 0,0 0,4 3201 Debagatte Kullanılan Bıtkısel Menselı Hulasalar Ve Turevlerı 0,5 0,3 0,3 8409 Icten Yanmalı, Pıstonlu Motorların Aksam Parcaları 0,0 0,0 0,2 3202 Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 0,0 0,2 0,2 Nanning in Türkiye ye yaptığı ihracat, 2008 yılında 9 milyon $ seviyelerinde, 2009 yılında 6,3 milyon $ ve 2010 yılında 8,5 milyon $ civarında olmuştur. Tablo 46: Nanning in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 9,0 6,3 8,5 2809 Dıfosfor Pentaoksıt; Fosforık Asıt Ve Polıfosforık Asıtler 5,2 3,5 3,1 3806 Kolofanlar, Recıne Asıtlerı, Turevlerı, Esans Ve Yagları 0,7 0,7 1,2 3105 Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 0,3 0,4 0,9 7202 Ferro Alyajlar 0,3 0,0 0,7 2823 Tıtan Oksıtlerı (Saf Tıtan Oksıtlerı) 0,3 0,3 0,7 2833 Sulfatlar; Saplar; Peroksısulfatlar (Persulfatlar) 0,5 0,3 0,4 3505 Dekstrınler, Kımyasal Degısıme Ugramıs Nısastalar, Tutkalları 0,0 0,0 0,2 3206 Dıger Boyayıcı Maddeler 0,0 0,0 0,2 6802 Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 0,3 0,2 0,2 1515 Dıger Bıtkısel Sabıt Yaglar (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) 0,0 0,1 0,2 3604 Senlık Fıseklerı, Isaret Fıseklerı, Yagmur Fıseklerı, Sıs Isaretlerı Vb. 0,5 0,5 0,1 0910 Zencefıl, Safran, Zerdecal, Kekık, Defne Yaprakları, Korı Ve Dıger Baharat 0,0 0,0 0,1 Zhanjiang ile Türkiye arasındaki dış ticarette, 2009 yılında Türkiye nin lehine dış ticaret fazlası gerçekleşmiştir. Bu durumun oluşmasında Zhanjiang ın Türkiye ye Ferro Alyajlar(GTİP 7202) ihracatının keskin düşüşü etkili olmuştur. Zhanjiang ın 2008 yılında Türkiye den yaptığı 64 milyon $ lık ithalatta krom cevherinin (GTİP 2610) önemli bir payı vardır. Krom cevheri 53

ithalatının giderek düşmesi sonucu, Zhanjiang ın Türkiye den yaptığı ithalat 2009 yılında 18 milyon $ ve 2010 yılında da 5 milyon $ seviyelerine gerilemiştir. Tablo 47: Zhanjiang ın TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 64,4 18,4 4,8 2610 Krom Cevherlerı Ve Konsantrelerı 52,3 16,4 2,3 4104 Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 0,7 1,1 1,2 2602 Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 3,4 0,7 0,9 3202 Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 0,0 0,0 0,3 Zhanjiang ın 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 42 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 3,9 milyon $ seviyelerine gerilemiştir. 2010 yılında 5,7 milyar $ seviyelerine yükselen Zhanjiang ın Türkiye ye yaptığı ihracatta çimento(gtip 2523) ilk sıradadır. Tablo 48: Zhanjiang ın TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 42,0 3,9 5,7 2523 Cımento 1,5 1,0 1,6 7202 Ferro Alyajlar 34,6 1,7 0,8 8419 Isı Degısıklıgı Yontemı Ile Maddelerı Islemek Icın Cıhazlar 0,5 0,2 0,5 1605 Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar 0,2 0,0 0,5 0306 Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 0,0 0,4 0,5 2818 Sunı Korendon Alumınyum Oksıt Ve Hıdroksıt 0,1 0,0 0,4 2508 Dıger Kıller 0,0 0,0 0,2 5911 Teknık Isler Icın Dokumaya Elverıslı Maddeden Dıger Esya 0,1 0,1 0,2 4002 Sentetık Kaucuk, Taklıt Kaucuk, Stıren Butadıen Kaucugu Vb 0,0 0,0 0,2 8516 Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 0,0 0,0 0,2 3105 Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 0,2 0,0 0,1 2507 Kaolın Ve Dıger Kaolınlı Kıller 0,1 0,1 0,1 2826 Florurler; Florslıkatlar, Floralumınatlar Ve Dıger Kompleks Flor Tuzları 0,0 0,1 0,1 7606 Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm 0,0 0,0 0,1 4015 Vulkanıze Kaucuktan Her Turlu Gıyım Esyası Aksesuarı (Eldıven) 0,0 0,0 0,1 Shantou nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı yaklaşık 700 bin $ lık ithalat, 2009 yılında 600 bin $ a ve 2010 yılında da 500 bin $ a gerilemiştir. Shantou nun Türkiye den yaptığı ithalatta koyunların diğer deri ve köseleleri (GTİP 4112) nin payı artmaktadır. Tablo 49: Shantou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,7 0,6 0,5 4112 Koyun Ve Kuzuların Dıger Derı Ve Koselelerı 0,0 0,1 0,1 2515 Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 0,4 0,3 0,1 5112 Taranmıs Yunden, Ince Hayvan Kılından Dokumalar 0,0 0,0 0,1 5212 Pamuk Men (Dıgerlerı; M2<= 200gr.) 0,0 0,0 0,1 54

Shantou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı 32,5 milyon $ lık ihracat 2009 yılında 35,5 milyon $ ve 2010 yılında 55,4 milyon $ seviyelerine yükselmiştir. Tablo 50: Shantou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 32,5 35,5 55,4 9503 Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 5,3 9,0 17,4 6911 Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası 7,2 6,5 10,2 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 1,1 5,8 6,5 3926 Plastıkten Dıger Esya 1,6 1,6 3,0 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 1,3 1,0 1,9 3919 Plastıkten, Yapıskan Levha, Yaprak, Serıt, Lam Vb. Duz Sekılde 0,8 0,9 1,6 6913 Seramıkten Heykelcıkler Ve Dıger Sus Esyası 0,6 0,7 1,6 8302 Adı Metallerden Donanım, Tertıbat Vb. Esya 0,9 0,7 1,0 8532 Sabıt, Degısken Ayarlanabılır Elektrık Kondansatorlerı 0,2 1,0 0,8 7219 Paslanmaz Celıkten Yassı Hadde Mamulu (600mm Den Genıs) 0,4 0,1 0,7 8480 Metal Dokumu Icın Kasalar, Plakalar, Kalıp Modellerı 0,5 0,4 0,6 6212 Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer 0,0 0,1 0,6 0306 Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 0,0 0,0 0,6 3901 Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 0,1 0,2 0,5 Haiko nun 2009 ve 2010 yıllarında Türkiye den ithalatı olmamıştır. Haikou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat yaklaşık 800 bin $ olmuştur. 2009 yılında 400 bin $ ve 2010 yılında ise yaklaşık 700 bin $ seviyelerine gelmiştir. Haikou nun Türkiye ye yaptığı ihracatta en büyük payı plastik(gtip 3920) almıştır. Tablo 51: Haikou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,8 0,4 0,7 3920 Plastıkten Dıger Levha, Yaprak, Pelıkul Ve Lamlar 0,7 0,4 0,5 8534 Baskı Devreler 0,0 0,0 0,1 Makao nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı 5 milyon $ lık ithalatta tekstil ürünlerinin önemli bir payı vardır. 2009 yılında Makao nun Türkiye den yaptığı ithalat, 3,4 milyon $ a gerilemiştir. Makao nun Türkiye den yaptığı deri ve köseleden seyahat eşyası(gtip 4202) ithalatının artmasının etkisiyle, 2010 yılında Türkiye den yaptığı toplam ithalat 6,5 milyon $ a yükselmiştir. Tablo 52: Makao nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 5,0 3,4 6,5 4202 Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 0,0 0,6 2,1 6203 Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 1,0 0,7 0,8 4203 Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,6 0,4 0,7 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 0,3 0,3 0,6 6109 Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,4 0,3 0,6 6205 Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek 0,4 0,2 0,3 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,2 0,1 0,2 6202 Kadın/Kız Cocuk Icın Dıs Gıyım 0,0 0,0 0,1 55

3304 Guzellık/Makyaj Ve Cılt Bakımı Icın Mustahzarları 0,1 0,0 0,1 6105 Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek (Orme) 0,1 0,0 0,1 6106 Kadın/Kız Cocuk Icın Bluz, Gomlek, Gomlek; Bluz (Orme) 0,1 0,0 0,1 5208 Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) 0,1 0,0 0,1 3926 Plastıkten Dıger Esya 0,0 0,0 0,1 3305 Sac Mustahzarları 0,0 0,1 0,1 Kaynak: Trademap, 2011, (www.trademap.org) Makao nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 3,1 milyon $ olmuştur. 2009 yılında bu rakam 1,2 milyon $ a gerilemiştir. 2010 yılında da Makao nun Türkiye ye yaptığı ihracat yoktur. Tablo 53: Makao nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler (2008 2010) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 3,1 1,2 0,0 6109 Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,0 0,0 0,0 6110 Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 0,5 0,1 0,0 6204 Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,1 0,1 0,0 Kaynak: Trademap, 2011, (www.trademap.org) 56