İzleme planı hazırlayan işletmeci (5) 12. Adım : Belirsizlik değerlendirmesi Ölçüm ekipmanlarının kalite güvencesi Sadeleş?rmeler ve alış@rmalar
Uyum Döngüsü Mevzuat ( MRR ) İzleme planı (tesise özgü) İyileştirme önerileri Teftişler Yıl boyu izleme Yetkili Makam Uyum kontrolleri Tahsislerin sona erdirilmesi Yıllık rapor Akreditasyon kuruluşu Akreditasyon & Gözetim Onay Mevzuat ( AVR ) Picture by 2
Uyum Döngüsü Mevzuat ( MRR ) İzleme planı (tesise özgü) İyileştirme önerilerl Teftişler Yıl boyu izleme Yetkili Makam Uyum kontrolleri Tahsilerin sona erdirilmesi Yıllık rapor Akreditasyon kuruluşu Akreditasyon & Gözetim Onay Mevzuat ( AVR ) Picture by 3
Uyum Döngüsü Tesis işletmecisi Yetkili Makam Doğrulayıcı Akreditasyon kuruluşu İzleme planının hazırlanması İzleme planının kontrol edilmesi & onaylanması İzlemenin yerine ge?rilmesi Te7iş Akreditasyon için başvuru Akreditasyonun devam e1rilmesi Akreditasyon süreci Yıllık emisyon raporunun hazırlanması Doğrulanmış emisyon raporunun sunulması (Yerinde) kontroller Yıllık emisyon raporunun doğrulanması Göze?m Tahsislerin sona erdirilmesi Picture by Raporun kabul edilmesi ya da gerçek emisyonların belirlenmesi 4
Belirsizlik Tanım MRR nin 3(6) maddesi (No. 601/2012), Türk MevzuaInın 4(b) maddesi belirsizlik Ölçülen değerlerin dağılımını niteleyen, tesadüfi ve sistema?k faktörlerin etkisini içerecek şekilde yüzde olarak ifade edilen, ve değerlerin dağılımındaki olası asimetrikliği de dikkate alarak, elde edilen değerlerin %95 oranında doğru olduğunu tanımlayan parametreyi tanımlar. %x in belirsizlik eşik değeri, %95 olasılıkla doğru değerin ölçülen değerin %x lik kısmında yer aldığına dair bir gerekliliği ifade eder. 5
Belirsizlik ve Kalibrasyon MRR nin 12(1)(a) maddesi (No. 601/2012), Türk MevzuaInın 11(1)(a) maddesi Her bir kaynak akışı ve emisyon kaynağı için, faaliyet verilerinin ve hesaplama faktörlerinin Ek- II de belir?len kademelere uygun olduğuna ilişkin bilgi ve belgeleri CA ya sunacak@r Belirsizlik gerekliliklerine uygun olduğu her yıl tekrar kontrol edilecek?r (ya da kalibrasyondan sonra) MRR nin 58(3)(a) ve 59(1) maddeleri (No. 601/2012), Türk mevzuainın 49(3)(a) ve 50(1) maddeleri İşletmeci, ölçüm ekipmanlarının düzenli aralıklarda kalibrasyonunu, ayarlanmasını ve tetkikini temin eder, uygun olan durumlar için, bu tebliğin gereksinimleri kapsamında uluslararası ölçüm standartları ve tanımlanmış risklere uygun olup olmadığını kontrol eder. Kalite güvence prosedürü yazılı prosedürlerle de belirleneceklerdir izleme planı 6
Belirsizlik - İlgisi Specific informa.on on uncertainty can be found in EC Guidance Documents 4 and 4a Source: Umweltbndesamt GmbH in EC Guidance Document 4 7
Faaliyet Verisi (Yakıt/malzeme miktarı) MRR nin 27. maddesi (No. 601/2012), Türk MevzuaInın 25. maddesi Faaliyet verisinin (yakıt/malzeme) belirlenmesi için iki yol vardır: a) Emisyona yol açan işlemler sırasında yapılacak sürekli ölçüm esaslı b) İlgili stoklardaki değişiklikleri de dikkate alarak ayrı olarak elde edilen miktarların ölçümlerinin toplanması esaslı (yığın ölçümü) Her iki durumda da kaynak akışlarının yakıt ya da malzeme miktarı sayaçlar kullanılarak ölçülecek?r. 8
Belirsizlik uyum sağlamak İşletmeci taratndan (MRR Madde 28, TR Madde 26) YA DA Xcari ortak (Art 29 MRR, Art 27 TR) taratndan sahip olunan ölçüm aletleri(mi) arasındaki farkların göze?lmesi Belirsizlik değerlendirmesi için basitleş?rmelere izin verilmiş?r. Uyum sağlandığını ortaya koymak için tavsiye edilen hiyerarşik yaklaşım: 1. MI yasal metrolojik kontrole muhatap@r (NLMC, misal olarak genellikle?care? yapılan yakıtlar / vergi tahsila@na muhatap malzemeler ile alakalı) NLMC de izin verilen en yüksek hatayı kullanın 2. MI kullanım özellikleri ile uygun bir ortamda hayata geçirildi a) Örneğin üre?cinin belirlediği değerlerde mümkün olan en yüksek hatayı alın b) kalibrasyondan gelen hata payı x ihxyax ayarlama faktörü nü kullanın. 3. Komple belirsizlik değerlendirmesi hatanın ilerlemesi kanunları (ör. GUM) Birçok durumda uyumluluk NLMC aracılığıyla ya da kalibrasyondan gelen sonuçları kullanarak sağlanır genişlezlmiş hata payı değerlendirmesi genellikle gerekli değildir. 9
Belirsizlik İşletmecinin kendi kontrolü 10 Source: Umweltbndesamt GmbH in EC Guidance Document 4
Belirsizlik Rota CO-1 Ölçüm ekipmanı (MI) ulusal yasal metrolojik kontrole tabidir (NLMC). NLMC kapsamında olmanın en geçerli kanıi, ölçüm ale?nin resmi doğrulama/ kalibrasyon serxfikasıdır. Bu basitleş?rme, mükerrer mevzua@ ve yönetsel zorlukları önler NLMC ye tabi olan ölçüm aletleri (MI) sık sık ve düzenli olarak bir kamu otoritesi ya da görevlendirilmiş yetkili kuruluş taralndan kontrol ve kalibre edilecek?r NLMC genellikle piyasa işlemlerinin (?caret) kabul edilmiş standartlara referans gerek?rmesi halinde uygulanabilir (izlenebilirlik). NLMC ye tabi ölçüm alez (MI): Toplam belirsizlik= Kullanım sırasında izin verilen azami hata (NLMC) 11
Belirsizlik Rota CO-2a ve CO-2b Ölçüm aletleri (MI) kullanım özellikleri için uygun olan bir ortama kurulur. Öncelikler: 1. Adım: Ölçüm aletleri için alakalı etki parametrelerini dikkate alan çalışma koşulları (örneğin, akış, ortam, T, p, vs.) ve izin verilen en yüksek sapma mevcumur. Alterna?f: üre?ci, etki parametrelerini hesaba katarak çalışma koşullarını belirler, ölçüm aletlerinin uluslar arası standartlar ile uyumlu olduğunu ilan eder (CEN, ISO, OIML, CE e?ketlemesi,..) 2. Adım: 1.Adım kapsamındaki işletme şartları karşılanır (örneğin, bir kontrol listesi sağlanır) 3. Adım: Düzenli kalibrasyonun yapıldığı gösterilir (CEN, ISO,..). Uygunluğuna dair ve kalibrasyonun üre?ci taralndan önerilen prosedürleri kullanılarak yapıldığına ve sonuçların üre?ci taralndan belirlenmiş özellikler ile uyumlu olduğuna (en iyi durum: akkr. ens?tü) dair kanıtlar gösterilir (örneğin kalibrasyon ser?fikası) 4. Adım: Etkili kontrol sistemi için yazılı prosedürler devam eprilir (MRR Madde 58 (3), TR Madde 49(3)): Ölçüm ale?nin kalite güvencesi, Düzel?ci Faaliyet 12
Belirsizlik Rota CO-2a Ölçüm alex kullanım gerekliliklerine uygun bir ortama kurulur. Ölçüm ale? 1.adımdan 4. adıma kadar uyum içindeyse, şu farz edilebilir ki: Üre?cinin belirlediği özellikler/speksler, Yasal metrolojik kontrol ile belirlenen özellikler, ve Komisyon un kılavuzu gibi kılavuz dökümanlar (Kılavuz Döküman 4 ün 2. Eki yaygın ölçüm aletleri ve ilave işletme koşulları için belirsizlik aralığına dair ih?yatlı değerleri sağlamaktadır. ) çalışma esnasında azami seviyede kabul edilebilir belirsizlik için uygun kaynaklardır. Ölçüm aletlerinin kurulduğu ortam, kullanım özellikleriyle uyumlu olmalıdır : Toplam belirsizlik= Kullanım sırasında kabul edilebilir azami hata (kaynak) 13
Belirsizlik Rota CO-2b Ölçüm aletleri kullanım özelliklerine uygun bir ortama kurulmalıdırlar Ölçüm aletleri 1. Adımdan 4. Adıma kadar uyum içindeyse, şu farz edilebilir ki: Ayarlama sebebiyle genişle?lmiş belirsizlik, şununla çarpılır; Kullanımdan kaynaklanabilecek daha fazla hatayı hesaba katmak için ih?yatlı ayarlama faktörü (mesela 2) Toplam belirsizlik olarak kullanılabilir Not: ayarlama sadece tek nokta kontrolünden daha detaylı olmalıdır Mesela, akredite olmuş bir laboratuvar taralndan, en iyi durumda, örnek olarak, kalibrasyon ölçümüne dair belirsizliğin ifadesi kılavuzu kullanılarak yerine ge?rilecek?r. Ölçüm aletlerinin kurulduğu ortam, kullanım özellikleriyle uyumlu olmalıdır : Toplam hata payı= Ayarlamadan gelen belirsizlik ih.yatlı ayarlama faktörü 14
Belirsizlik Rota CO-3 Ölçüm aletlerinin kullanım özelliklerine uygun bir yere konuşlandırılmaması halinde, ya da bunun ortaya konulamaması durumunda özelleş?rilmiş belirsizlik değerlendirilmesi yürütülür (örneğin GUM kullanılarak Ölçümdeki belirsizliğin ifade edilmesine dair kılavuz) İşletmeci özelleş?rilmiş belirsizlik değerlendirmesini yürütme hakkına daima sahip?r, şöyle ki, işletmeci bu durumda daha güvenilir sonuçlar elde edeceğine inanıyorsa (ya da basitleş?rmeye gidebilmek için hiçbir yol mümkün değilse) Önemli not: özel hata payı değerlendirmesinin bu değerlendirmenin tamamıyla sılrdan oluşturulduğu anlamı taşıması gerekmemektedir. daha kapsamlı hesaplamalar için, basitleş?rme yollarından elde edilen belirsizlikler, kullanın eğer uygun ise- başlangıç noktası olarak kullanın, şöyle ki, hata dağılımı üzerinden gidin. Hiçbir basitleşzrme yolu mümkün değil: Özelleş.rilmiş belirsizlik değerlendirmesini kullanın 15
Belirsizlik Rota CO-3 Basitleştirme mümkün değil Komple belirsizlik değerlendirmesi correlated/independent temperature Measuring range Reynold s number Corrosive fluids viscosity 16
Belirsizlik Rota CO-3 BasitleşXrme uygulanamıyor özelleşxrilmiş belirsizlik değerlendirmesi Gerçekten bu kadar karışık mı? Genel olarak, EVET işletmeciler belirsizliği etkileyen bütün parametreleri kavramış bulunmalıdırlar FAKAT: en ilgili olanlara odaklanınız Kılavuz doküman 4, pra?k amaçlara dönük, doğru olan hesaplama yaklaşımlarına dair birçok örnek sunar, şöyle ki; 17
Belirsizlik Ticari ortağın kontrolü 18 Source: Umweltbndesamt GmbH in EC Guidance Document 4
Belirsizlik Ticari ortağın kontrolü Şart: 19 İşletmeci, bu aletlerin, işletmeciye en az bir kademe kadar uygun çalışma şansı sunduğunu, daha güvenilir sonuçlar sağladığını ve kendi aletlerini kullanmaktansa kontrol risklerine daha açık olduğunu teyit etmelidir. Genel kanı NLMC nin?cari ortaklıklar bağlamında uygulanabilir olduğu yönündedir. Hata payı için NLMC kapsamında çalışırken (MPES) izin verilen en yüksek hatayı kullanınız. Eğer MPES gereken kademe için çok yüksek ise işletmeci?cari ortağından belirsizlik hususunda bilgi alacak@r. İşletmeci, ayrıca, mümkün olduğu durumda?cari ortağın ölçüm ale?nden, doğrudan ölçüm okuması yapabilir Tamir ve kalibrasyon için sorumluluklar dış kaynaklıdır. Kendi ölçüm alez yerine Zcari ortağın kontrolünde olan ölçüm alez: sadece en az bir kademe yüksek ölçüde uyumluluğa izin veriyorsa, kontrol risklerine daha az maruz kalan daha güvenilir sonuçlar sağlıyorsa kullanınız.
Belirsizlik Hatanın yayılmasına dair kanunlar Bir toplamın İlinXli/ilinXsiz belirsizliği Bir ürünün ilinxli/ilinxsiz belirsizliği İlin?li girdilere örnekler: x girdi miktarları; u nispi belirsizlikler Kömürün yıllık tüke?mi, yığınların aynı tar@ bandı ile tar@lması ne?cesinde elde edilir. Sapma etkilerine ve tar@ bandının kalibrasyonuna bağlı olarak gelişen belirsizlikler, ve tar@ sonuçları ile ilişkili belirsizlikler ilişkilendirilir 20
Belirsizlik- uygunluğun ortaya konması Gerekli kademe karşılanmadığı takdirde ne olur? Düzel?ci faaliyetlerin yürütülmesi, şöyle ki; kademe gerekliliklerini sağlayan bir ölçüm sisteminin kurulması, ya da Gerekli kademeyi sağlamanın teknik olarak uygulanamaz olduğunu ya da makul olmayan maliyetler ge?receğini gösterecek kanıt sağlanır ve belirsizlik değerlendirmesine uygun olarak bir sonraki alt kademeyi kullanılır. Düzel.ci faaliyet yürütülür, şöyle ki; kademe gerekliliklerini karşılayan bir ölçüm sistemi kurulur, ya da Gerekli kademeyi karşılamanın teknik olarak uygulanamaz olduğunu ve makul olmayan maliyetlere sebebiyet vereceğini gösteren kanıtlar sağlanır 21
Belirsizlik Örnek Bir A kategorisi tesisi sadece bir kaynak akışına sahip?r: Doğal Gaz Doğal gaz her biri tek akış ölçüm ale? ile donanmış iki kazanda harcanır. Kazan 1 - yıllık kullanımı: 7,000 knm³ (MI 1 hata payı 95% : 4%) Kazan 2 - yıllık kullanımı: 3,000 knm³ (MI 2 hata payı 95% : 10%) Bu tesis doğal gaz için yıllık toplam yakıt miktarı için gereken kademeyi karşılıyor mudur (Xer 2: ±5%)? Doğal gaz kullanımının belirlenmesi kademe 2 ile uyumludur. 22
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Tesis her yıl için ortalama 15,000 ton CO 2 salmaktadır. düşük emisyonlu tesisler Yakıt/Malzeme Kategori Belirlenen emisyonlar (t CO 2 / a) Faaliyet verisi için asgari izleme yükümlülükleri Light Fuel-Oil Standart Ticari Yakıt 6,500 Tier 1 (± 7.5%) Kil Seramikler : Metod A 8,000 Tier 1 (± 7.5%) Linyit Mazot Diğer katı yakıtlar (gözenek yapıcı malzeme) Diğer gaz ve sıvı yakıtlar (yardımcı güç kaynağı) 498 De-minimis 2 De-minimis 23
Örnek: Tuğla ve Sırsız Porselen Tesisi Hafif Fuel- Oil Özel bilgi Yakıt kamyonlarda ge?rilir ve tanklarda saklanır (depolama kapasitesi <5%) Bağımsız taraflar arasındaki?cari işlemler NLMC ye tabidir ( Rota CT- 1 ) NLMC taralndan izin verildiği haliyle, kullanımda, izin verilen azami hata kullanılır. Uyumu göstermek 24 İşletmeci ortağından resmi ayarlama ser?fikasını/protokolünü sağlamasını istemelidir. Şunu not edin ki, burada uyumsuzluk pek mümkün değildir en asgari seviyedeki ka@ yasal yükümlülük bile 7.5% dan (kademe 1) daha az bir belirsizlik talep etmelidir. Eğer NLMC bu amaçlar için ayrıca daha yüksek belirsizliğe izin veriyorsa daha fazla kanıt gerekecek?r, şöyle ki; hangi doğruluk aralıklarının kullanımına izin verildiğini gösteren belgeler, mesela, tedarikçi ile sadece belli doğruluk aralığındaki ölçüm cihazlarının kullanıldığına dair kontrat dökümanları (örneğin gaz şebeke sağlayıcısı ile)
Örnek : Tuğla ve Sırsız porselen tesisi Light Fuel- Oil için belirsizlik değerlendirme sonuçları: Faaliyet verisi için uygulanan kademe: Kademe 2 (± 5.0%), faturalara bağlı olarak Kademe gereklilikleri ile uyumlu olmanın delili: örneğin, < Üç tedarikçimizden gelen kamyonların mil akışı ölçekleri için en son resmi kalibrasyon ser.fikaları ektedir> 25
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Kil Özel Bilgi Kil, işletmeci taralndan doğrudan kil ocağından toplanır. İşletmeci kili ocaktan tesislere kamyonlar aracılığıyla taşır. Kamyonlar, işletmecinin sahip olduğu kantarda tar@lacaklardır. Ticari işlem yoktur NLMC ye tabi değildir. Ölçüm ale?, kullanım özelliklerine bağlı kalınan bir ortamda kullanılacak@r. ( Rota CO- 2a, 1.Adımdan 4. Adıma ) Uyumun Gösterilmesi 26 Nem ih?vası hesaba ka@lacak@r MRR kuruluk haline a@~a bulunur. 1. Adım: Etkide bulunan ilgili parametreleri dikkate alan işletme ortamı mevcumur. 2. Adım: Etkide bulunan ilgili parametreleri dikkate alan işletme şartları karşılanmış@r. 3. Adım: İşleme garan?si temin edilmiş kalibrasyon prosedürleri 4. Adım: Faaliyet verisini ölçmek için daha fazla kalite güvence prosedürü
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Kile dair belirsizlik değerlendirmesinin sonuçları: Faaliyet verisi için uygulanan kademe : Kademe 2 (± 5.0%); ulaşılan belirsizlik oranı= 4.5% 1: (E=0, S begin = S end ) 2: 3: 27
Örnek: Tuğla ve Fayans tesisi Kil için hata payı değerlendirmesi sonuçları: Kademe gereklilikleri ile uyumlu olma durumunun kanıtları: 1. Adım : kantar kullanım kılavuzunda ürezcinin belir1ği özelliklere bakınız ( MPES ± 5.0% ); (ham) kil in nem muhtevasının belirlenmesi için numune planına bakınız 2. Adım : Kantarın ilgili parametreleri için kontrol listesi Üretici speklerinde listelenen parametreler Üretici tarafından belirlenen değer Gerçekte uygulanan değerler / şartlar Uyumlu mu? Isı -15 +50 C -15 +40 C Evet Ölçüm aralığı 2-50 ton 10-35 ton Evet Rüzgar Hızı < 20 m/s < 15 m/s Evet Ayarlama Aralığı Her iki yılda bir Her iki yılda bir Evet 3. ve 4. Adımlar : Örneğin, <Kamyon kantarı WB XYZ123 için alınan en son kalibrasyon serzfikaları ve kalite yönezm prosedürü ektedir. > 28
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Linyit Özel Bilgi Gözenek oluşturan malzeme Yakıt piyasadan alınır fatura kullanınız Bağımsız taraflar arasındaki?cari işlemler NLMC ye tabidir ( Rota CT- 1 ) NLMC nin izin verdiği haliyle, kullanımda izin verilen en yüksek hata kullanılmış@r. Uyum sağlandığının ortaya konması Light Fuel- Oil e bakınız. De- minimis kaynak akışı Bir hesaplama yöntemi kullanılabilir Ekstra bir çaba sarfetmeden Kademe 1 den daha yüksek bir kademe kullanılabilir. 29
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Linyit için belirsizlik değerlendirmesi sonuçları: Faaliyet verisi için uygulanan kademe: Kademe 3 (± 2.5%), faturalara bağlı olarak Kanıt: örneğin <linyit tedarik ebğimiz.cari ortaklarımızdan talep edilen resmi kalibrasyon ser.fikalarının en son halleri ektedir > Not: Eğer bu ser?fikalar mevcut değilse, halen faaliyet verisi faturalar aracılığıyla belirlenebilir. Ancak, herhangi bir kademe ile uyumluluk göstermediği hallerde, bu bir kademesiz yaklaşım olacak@r sadece de- minimis kaynak akışları için geçerlidir. 30
Örnek: Tuğla ve Fayans Tesisi Mazot Özel Bilgi Mazot yardımcı güç kaynağı için kullanılır Ayrıca diğer mobil kaynaklar için kullanılabilir (EU ETS taralndan ele alınmamış) Ölçüm talep ediliyor Hesaplama yöntemi kullanılır Dizel için hata payı değerlendirmesi sonuçları: Faaliyet verisi için uygulanan kademe: De- minimis Hesaplama yöntemi: 31 Faaliyet Verisi = AOH x CAP x (3600 / 10 9 ) x (1 / NCV) Yıllık emisyonlar = AD x NCV x EF AOH Yıllık çalışma saatleri CAP Yardımcı güç kaynağının kurulmuş kapasitesi (kw) AD Faaliyet verisi (t) NCV Net kalorifik değer (TJ/t, eğer mümkün ise, mesela, Ek VI ya da Ulusal Envanterden alınmış) EF Emisyon faktörü (t CO 2 /TJ, eğer mümkün ise, mesela, Ek VI ya da Ulusal Envanterden alınmış)
Alternatif Ölçüm-temelli yöntem MRR nin 40ff Maddesi, TR Madde 38ff Sürekli emisyon ölçüm sistemleri (CEMS) İki öğe gerek?rir: GHG konsantrasyonunun ölçümü Gaz akış kaynağının hacimsel akışı Genişle?lmiş QA/QC ölçümleri gereklidir Uygulama EN 14181, EN 1529 ve diğer ilgili standartlar Kalite Güvence Seviyelerinin sağlanması (QAL 1, 2, 3 ve yıllık göze?m tes?) Güçlendirici/ teyit edici hesaplamalar 32
Vaka takdimi CEMS Ölçüm Temelli Yaklaşım (CEMS) kireçtaşı Baca gazı temizliği yoğunlaştırıcı Bölgesel ısıtma Alçı taşı hava elektrik kömür Kömür yakmalı kazan Source: 33
CEMS Gerekliliklerinin gözden geçirilmesi QAL1 QAL2 QAL3 AST Ne zaman? CEMS in kuruluşundan önce Kuruluş ve kalibrasyon aşamasında Çalışma sırasında QAL2 den bir yıl sonra Sıklık Bir kez En azından her beş yılda bir Sürekli olarak Yıllık olarak Kim? İşletmeci Akredite Laboratuvar İşletmeci Akredite laboratuvar İlgili standartlar EN 14181, EN ISO 14956, EN 15267-3 EN 14181, EN 15259 EN 14181 EN 14181, EN 15259 34
Alternatif Ölçüm Temelli Yöntem QAL 1: Kurulumundan evvel CEMS in potansiyel uygunluğunu göstermek için kullanılan prosedür (EN ISO 14956, EN 15267-3) QAL 2: Standart referans metodu EN 14181 e karşılık belirsizlik oranının kalibrasyon fonksiyonundan elde edilmesi (baca gazı akışı için önerilen standart: EN 16911-2) Yönetmelikte geçen kademe yükümlülükleri ile karşılaşerabilmek amacıyla belirsizlik, QAL2 aracılığıyla elde edilir (baca gazı akışı dahil) 35 QAL 3: Kontrol çizelgeleri/şablonları kullanılarak süregelen kalite kontrolü (örneğin Shewart, CUSUM), bakım aralıklarının ve çalışma limitlerinin belirlenmesi. (ref. QAL1) AST: mini - QAL2; CEMS in doğru bir şekilde çalış@ğını ve kalibrasyon fonksiyonunun geçerliliğini teyit eder. Daha kapsamlı okuma : EC Kılavuz Dökümanı 7 ye bakınız.
İzleme planı hazırlayan işletmeci (5) 12. Adım: Belirsizlik değerlendirmesi Ölçüm ekipmanlarının kalite güvenceleri Sadeleş?rmeler ve örnekler Örnek alış@rma
Örnek alıştırma Soru 1: MI, NLMC ye tabi bir ölçüm ale?dir. Gerekli kademeye uyarlı olduğunu nasıl gösterirsiniz? Soru 1a: Eğer gerekli kademeye ulaşılamamışsa nasıl hareket edersiniz? Soru 2: Ölçüm ale? kullanım özelliklerine uygun bir yere kuruldu. Normal çalışma şartları için üre?ci ilgili parametreleri ve aralıkları belirledi. Uyumu sergilemek adına nasıl hareket edersiniz? Soru 3: Ölçüm aletlerinin birisi üre?ci taralndan belirlenen özelliklere uygun olarak kurulamıyor. Nasıl hareket edersiniz? Soru 3a: Geçmişteki kalibrasyonlar sapmanın %5 olduğunu gösterdi. Belirsizlik değerlendirmesinde, bu gözlem nasıl hesaba ka@labilir? 37
38 Örnek Alıştırma Soru 4: Üre?cinin belirlediği özelliklere göre genişle?lmiş belirsizlik oranı ±5% olarak belirlendi. Ancak siz, kademe 4 (±1.5%) e uyumlu kalmayı is?yorsunuz. Uygun şekilde hareket etmek için hiyerarşik bir yaklaşım belirleyiniz. Soru 5: Doğal gazın akış ölçeri %3 oranında genişle?lmiş belirsizliğe sahip. Bir elektronik hacim dönüştürücüsü, sonuçları, standart hata payı %6 olan standart şartlara dönüştürüyor. Bu düzenek hangi kademe ile uyum içerisinde olabilir? Soru 6: Gaz yağının yıllık toplam kullanımı tankerlerin taşıdığı toplam miktar üzerinden hesaplandı (MPES NLMC: 0.5%). Her biri 25,000 litre taşıyan 30 kamyonun tedariki ile Yıllık 750,000 lt Tesisteki gaz yağı depolama tankerinin kapasitesi 40,000 lt (seviyelerin okunmasındaki belirsizlik: 2.5%) Yakıt miktarının saptanmasındaki toplam belirsizliği belirleyiniz. En yüksek kademe ile uyumlu olabiliyor musunuz?
Sorular? Daha fazla bilgi nereden alınabilir? Mevzuat No. 601/2012 (MRR) hmp://eur- lex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv.do?uri=consleg:2012r0601:20120801:en:pdf Avrupa Komisyonu web sayfasındaki kılavuz dökümanlar hmp://ec.europa.eu/clima/policies/ets/monitoring/documenta?on_en.htm özellikle 4 ve 4a kılavuz dökümanları