GLOKOM Doç.Dr.Özcan Ocakoğlu
GÖZ İÇİ BASINCI=GLOKOM?? Göz içi basıncı nasıl oluşur? Göz içi basıncının normal değeri nedir? Göz içi basıncı neden yükselir? Glokom nedir? Glokomda risk faktörleri nelerdir? Glokom hasarı nasıl oluşur? Glokom sınıflandırması? Glokomun belirtileri nelerdir? Glokomun tanısı nasıl konur? Glokomun tedavisi nasıl yapılır?
GÖZİÇİ BASINCI NASIL OLUŞUR? Aköz hümör? Üretim Salınım Dolanım
GÖZ İÇİ BASINCININ NORMAL DEĞERİ NEDİR? Normal GİB optik sinir üzerinde harabiyete ve görme alanlarında kayba yol açmayacak basınç seviyesi 9 mmhg alt sınır 22 mmhg üst sınır
GÖZ İÇİ BASINCI NEDEN YÜKSELİR? Aköz hümör dengesi Üretim 2 mikrolitre/dk = dışa salınım 2 mikrolitre/dk Aköz hümörün dışa salınımı 3 yolla olabilir; Trabekulum-Schlemm kanalı-ven ( Geleneksel yol) Siliyer adale lifleri arasındaki boşluklardan (uveoskleral) İris ve koroid dokusu üzerindeki damarlar Eğer dışa akım yollarında bir engel varsa Basınç artışı optik disk üzerinde hasar
GLOKOM NEDİR? Glokom deyimi eski Yunancada gri-mavi (glaukos) Halk arasında karasu hastalığı Günümüzde glokom hastalığı Görme sinirinin önemli bir görevi olan çevre görmeyi bozarak körlüğe kadar gidebilen kayıplara yol açan bir optik nöropati Hastalığın ortaya çıkışında artan GİB nın en önemli faktör normal sınırlar içinde hatta düşük sayılabilecek basınç değerlerinde bile optik sinir üzerinde harabiyet GİB artışı dışında başka faktörler??
GLOKOMDA RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? Vasküler Olmayan Göz içi basıncı Santral kornea kalınlığı (ince kornea) Aile öyküsü Miyopi Yaş ve ırk Genetik Endokrin (şekerli diabet, guatr) Vasküler Sistemik (Hemodinami, vazospazm) Lokal (Disk kanamaları, peripapiller atrofi)
GLOKOM SIKLIĞI Toplumda sıklık %3 yaşlı popülasyonda bu oran daha sık Dünyada körlüğün 2. en sık nedenidir 70 milyon insanın görme kabiliyetlerini yitirdiği En az 7 milyon insanın her iki gözünde görme kaybı Türkiye de durum Sıklığı %2.5 Glokom tedavisi için ilaç kullanan 140 bin hasta Tanı konulanlar, hastaların sadece ¼ ü
GLOKOMATÖZ HASAR NASIL OLUŞUR? Glokom hasarının temelinde retina gangliyon hücrelerinde kayıp vardır. Retina sinir lifi tabakasını oluşturan gangliyon hücreleri ve onların aksonları glokomatöz hasar sürecinde ölürler. Hücre ölümü 2 yolla gerçekleşir: Nekroz (ölüm) Apoptozis (programlanmış hücre kaybı) Nekroza yol açan mekanizmalar klasik olarak mekanik ve iskemik teorilerle izah edilmeye çalışılmıştır.
GLOKOM SINIFLANDIRMASI AÇIK AÇILI GLOKOMLAR PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM PRİMER JUVENİL GLOKOM NORMAL BASINÇLI GLOKOM OKÜLER HIPERTANSIYON SEKONDER AÇIK AÇILI GLOKOMLAR AÇI KAPANMASI GLOKOMU PRİMER AÇI KAPANMASI GLOKOMU SEKONDER AÇIK AÇILI GLOKOMLU KONJENİTAL GLOKOM
PRIMER AÇIK AÇILI GLOKOMLAR- Belirtiler? Subjektif belirtiler: Baş ağrısı, görmede bulanıklık, yakın görmede sorunlar, karanlık adaptasyonu bozuklukları Görme keskinliği glokomun son devrelerine kadar normal (erken tanıda güçlük!!) Periferik görme alanı kaybı iki göz birlikte kullanıldığından diğer göz kompanse eder son evrede tubuler görme Glokomun erken tanısı (rutin muayene) GİB ölçümleri Göz dibi muayeneleri
GLOKOMUN TANISI NASIL KONUR? Göz tansiyonunun ölçümü (Tonometri) Ön kamara açısının muayenesi (Gonyoskopi) Optik disk muayenesi (Funduskopi) Sinir lifi tabakası muayenesi Görme alanı muayenesi (Perimetri)
GÖZ TANSİYONUNUN ÖLÇÜMÜ (TONOMETRİ) Goldmann tonometresi
ÖN KAMARA AÇISININ MUAYENESİ (GONYOSKOPİ) SL:Schwalbe s line TM:Trabecular meshwork SS:Scleral spur CBB:Ciliary body band
OPTİK DİSK MUAYENESİ (FUNDUSKOPİ) Tüm yöntemlerdeki amaç, optik diskte erken değişiklikler glokomatöz hasarda ilerleme Direkt - indirekt oftalmoskopi Bilgisayarlı görüntü ve analiz sistemleri Tekrarlanabilir ve güvenilir olması değişikliklerin daha iyi izlenebilmesi
Bilgisayarlı görüntü ve analiz sistemleri Heidelberg Retina Tomografı Normal Glokom
SİNİR LİFİ TABAKASI MUAYENESİ Sinir lifi fotoğrafisi Tarayıcı laser polarimetre Optik Koherens Tomografi (OCT)
GÖRME ALANI MUAYENESİ (PERİMETRİ) Erken Glokom Yerleşik Glokom Son evre Glokom
GLOKOMUN TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? Glokomun tedavisindeki temel prensip Görme sinirinin ve bu sinirin fonksiyonları olan periferik görmenin (görme alanı) ve görme keskinliğinin korunabilmesidir Glokomun tedavisinde seçenekler Medikal (ilaç), cerrahi ve laser tedavisi
MEDİKAL (İLAÇ) TEDAVİSİ Hümor aköz yapımını Göz sıvısının dışa azaltanlar çıkışını arttıranlar Beta-blokerler Prostoglandinler (Timolol maleate, (Latanoprost, Betaxolol, Levobunolol, Carteolol, Metipranolol Travoprost, ) Topikal-sistemik KAİ Bimatoprost) (Dorzolamide, Sempatomimetikler Asetozolamide) (pilokarpin ve türevleri) Alfa agonistler (Aproclonidine, Brimonidine) Sabit kombinasyon tipi ilaçlar Timolol maleat + Dorzolamide + Latanoprost Cosopt Xalcom
LASER TEDAVİSİ Laser iridotomi Laser Trabeküloplasti Siklofotokoagülasyon Transskleral (Argon, diot laser TSSFK)
CERRAHİ TEDAVİ Filtrasyon Cerrahisi Trabekülektomi Non-penetran Cerrahi Viskokanalostomi Derin sklerektomi Şant Cerrahisi Ahmed, Krupin, Molteno implantları