Piyasalar Genel Bakış 1 yıla sığacak kadar çok konunun 31 günde gerçekleştiği, dengelerin sürekli değiştiği bir ay bitti. Dengelerin sürekli değişmesi, bu yılın çok zor bir yıl olacağına yönelik endişeleri haklı çıkartıyor görünüyor. TCMB ayın başında, hafta sonunda, döviz piyasaları ile ilgili düzenlemeler yaptı. Aralık ayı enflasyonu beklentileri de aşarak, çok düşük çıkıp güzel bir sürpriz yaptı. İsviçre Merkez bankası sabit kur uygulamasını aniden terk etti. TCMB Ocak ayındaki PPK toplantısında politika faizini 50 baz puan indirdi. Petrol fiyatları düşmeye devam etti, Suudi Kral ın ölümü düşüşe sadece kısa bir ara verdirdi. ECB en sonunda parasal genişleme paketini açıkladı Fed ay sonunda yaptığı toplantısında korkulduğu gibi şahin olmadı TCMB başkanı Başçı enflasyon raporu ile ilgili konuşmasının sonunda faiz indirim sinyali verdi. Rusya Ukrayna gene karıştı. Rusya ya yaptırımların uzatılması gündemde.yunanistan gene gündemde başa oturdu. Alışılmadık şekilde bir hafta sonu, ayın hemen başında, merkez bankası döviz piyasaları ile ilgili yeni düzenlemelere gitti ve kısaca, bankalara artık döviz cinsi borçlanmalarının uzun vadeli olmasının onlar için daha avantajlı olacağını, kısa vadeli borçlanmalarda ek maliyetler getireceğini açıkladı. Bu dolar bazındaki ek maliyetlerin yanında TL likiditesinde sıkışıklık devam ettirilerek döviz almanın maliyeti daha da yukarı çekildi. Bankaların döviz cinsi yükümlülüklerinin kurların bu günlerde olduğu gibi çok volatil hareket ettiği dönemlerde ciddi sıkıntılar yaratmasını önlemek amacıyla atılış bir adım olarak düşünebiliriz. Son Faiz indirim tartışması ise kurda 2.500 seviyesinin görülmesine neden olarak CDS in 200 lerden işlem görmesine neden oldu 2
Yurtiçi Görünüm Yakın dönemde açıklanan öncü göstergeler ve finansal koşullardaki sıkılaşma, ekonominin 2015 in başlarında da belirgin güç kazanamayacağını düşündürüyor. Son dönemdeki düşüşe rağmen, enflasyon beklentilerinin halen % 5 lik orta vadeli enflasyon hedefinin uzağında bulunuyor. Enerji ve hammadde fiyatlarındaki gidişatın enflasyon görünümü açısından takip edilmesi gerekiyor. Cari açıktaki gerileme ve mali disiplinin korunuyor olması olumlu tarafta yer almaktadır. Fed faiz artırım dönemine yaklaşırken global risk iştahında belirgin güçlenme ihtimali zayıf görünüyor. Bu doğrultuda kurlardaki düşüş dönemlerinin, riskleri kapatmak için kullanılmasını önermeye devam ediyoruz. 3
Büyüme Zayıf Seyrediyor Tüketici Güven Endeksi ve PMI Ocak ayında geriledi. Ayrıca finansal koşullardaki sıkılaşma ekonominin 2015 in başında da çok güç kazanamayacağını düşündürüyor. 60 55 50 45 40 140 130 120 110 100 90 80 35 PMI 70 Tüketici Güveni (ikinci eks.) 60 30 50 01.07 01.08 01.09 01.10 01.11 01.12 01.13 01.14 01.15 4
Kredi Büyümesi Yatay Kredi faizlerindeki artışın da etkisi ile tüketici kredilerinde kısa vadede bir ivmelenme beklenmiyor Tüketici Kredileri Büyüm e Hızı ve Faiz Oranı 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% Tük. Kred. 13 haftalık 10% büyüme hızı Ortalama faiz oranı (ikinci 5% eks.) 0% 06.12 10.12 02.13 06.13 10.13 02.14 06.14 10.14 9% 10% 11% 12% 13% 14% 15% 16% 17% 5
Cari Açıkta İyileşme Son 12 aydaki cari açığın milli hasılaya oranı Kasım ayı itibari ile % 5.8 e geriledi. Petrol fiyatlarında 10 dolarlık düşüş, cari açığı 4-5mlr dolar iyileştiriyor. Bu doğrultuda 2015 sonunda cari açığın milli hasılaya oranının % 4.1 e gerilemesini bekliyoruz. Cari Açık (12 aylık kümülatif, % GSYH) 6% 4% 2% 0% -2% -4% -6% -8% Cari Açık / GSYH Petrol Hariç / GSYH -10% Petrol ve Altın Hariç / GSYH -12% 12.02 12.04 12.06 12.08 12.10 12.12 6
Enflasyon Kur ve Enerji Fiyatlarına Hassas Enflasyon Ocak ayında % 7.2 seviyesine düşerken, baz etkisi ve petrol fiyatlarının katkısı ile sene ortasında enflasyonun % 5 civarına gerilemesini beklemeye devam ediyoruz. Ancak kur ve enerji fiyatlarındaki yükselişin takip edilmesi gerekecek. Enflasyon Görünümü 12 10 8 6 4 TÜFE (% yıllık) Çekirdek I 2 01.11 06.11 11.11 04.12 09.12 02.13 07.13 12.13 05.14 10.14 7
Uzun Vadede Enflasyon Beklentileri Hedefin Üzerinde 12 ve 24 ay sonrasının enflasyon beklentileri, belirgin olarak gerilese de % 6.8 ve % 6.4 ile hedeflenen % 5 in üzerinde bulunuyor. Enflasyon Beklentileri 7.5 12 Ay Sonrasının Enf. Beklentisi 24 Ay Sonrasının Enf. Beklentisi 7.0 6.5 6.0 5.5 01.11 07.11 01.12 07.12 01.13 07.13 01.14 07.14 01.15 8
Merkez Bankası Likiditeyi Sıkı Tutuyor Merkez Bankası 1 haftalık repo ihale faizini düşürse de TL likiditesini sıkı tutmaya devam ediyor. Bu doğrultuda interbank faizleri koridorun üst bandına yakın seyrediyor. Faiz Koridoru ve Bankalararası ON Faizi 1015 9 13 8 11 7 6 9 Average Repo Funding Cost CB Borrowing CB Lending to PD CB Lending non-pd CB 1-Week Repo (Policy) 5 7 4 5 3 01.13 3 03.13 05.13 07.13 09.13 11.13 01.14 03.14 11.13 01.14 03.14 05.14 07.14 09.14 11.14 01.15 ON interbank MB Borç Verme PY MB 1-haftalık repo MB Borçlanma MB Borç Verme Geç Likidite 9
Reel Kurlarda Ocak Ayında Düşüş Görülecek Aralık ayında Reel kur endeksi Merkez Bankası nın makro dengelerle uyumlu gördüğü bölgenin içinde kalırken, Ocak ayında bu bölgenin altına inecektir. Reel Kur Endeksi 135 130 125 120 115 110 105 100 Reel Efektif Doviz Kuru 95 Üst sınır Alt sınır 90 01.03 01.05 01.07 01.09 01.11 01.13 01.15 Kaynak: TCMB 10
Portföy Girişleri Negatif 31 Ocak itibari ile yabancıların bono ve eurobond portföylerinin düşüşe geçtiği görülüyor. Toplam Portföy Hareketleri (8 haftalık toplam) 5,000 4,000 3,000 2,000 1,000 0-1,000-2,000 Hisse senetleri -3,000 Tahvil-bono Eurobond -4,000 01.14 04.14 07.14 10.14 01.15 11
Yurtiçi Yerleşikler Döviz Sattı 16-31 Ocak arasında yurtiçi yerleşikler döviz mevduatını 3.8 mlr dolar azalttı. Kurların artmaya devam etmesi durumunda, onlar da alıma geçebilir. Yurtiçi Yerleşiklerin Döviz Mevduatı 155,000 145,000 135,000 125,000 115,000 01.13 05.13 09.13 01.14 05.14 09.14 01.15 Kaynak: TCMB Not: EUR paritesi 1.32 olarak sabit alınmıştır. 12
Kur Tahminleri Yılsonu için 1.05 seviyesindeki parite tahminimiz ile dolar kuru için tahminlerimiz, piyasa beklentilerinin üzerinde, ancak forward kurların altında bulunmaktadır. Kurlardaki düşüş dönemlerinin, riskleri kapatmak için kullanılmasını öneriyoruz. Dolar Kuru Tahminleri 2.70 2.60 2.50 2.40 2.30 2.20 2.10 Dolar kuru Anket Forward TEB 2.00 03.14 06.14 09.14 12.14 03.15 06.15 09.15 12.15 Not: Forward kurlar 9 Şubat tarihinde, spot 2.49 seviyesindeyken hesaplanmıştır. 13
Yurtdışı Görünüm Global PMI endeksleri, global büyüme görünümündeki zayıflamanın Ocak ayında sonuna gelmiş olabileceğimizi düşündürüyor. Global büyüme eğilimlerindeki toparlanmanın devamının gelip gelmeyeceği ve enerji fiyatlarındaki gidişat yakından takip edilmelidir. Avrupa Merkez Bankası ndan 22 Ocak toplantısında tahvil alım programı açıklaması sonrasında, global likidite şartlarını olumlu etkileyecek yeni haber beklentisi kalmadı. Fed in faiz artırım dönemine yaklaşırken, piyasalarda belirsizlik artacak, bu da risk iştahında güçlenme olmasını zorlaştıracaktır. 14
Global Ekonomik Büyüme Beklentilerinde Toparlanma Global PMI üretim endeksi Ocak ayında sınırlı bir toparlanma gösterdi. 57 56 55 54 Global İmalat PMI Global Hizmet PMI Global Toplam PMI 53 52 51 50 49 48 04.12 08.12 12.12 04.13 08.13 12.13 04.14 08.14 12.14 15
Enerji ve Hammadde Fiyatlarındaki Düşüşün Sonu mu? Global büyümeye yönelik görünümdeki kısmi iyileşme ile petrol ve hammadde fiyatlarında sınırlı yükseliş görülüyor. 16
ABD de Büyüme Güçleniyor ABD de ISM endeksleri gerilese de, istihdam verileri ekonominin büyümenin güçlendiğini düşündürüyor. Fed in Haziran ayında faiz artışına başlama ihtimali arttı. 65 60 55 50 45 ABD İmalat ISM 40 ABD Hizmetler ISM 35 30 01.08 01.10 01.12 01.14 600 400 200 0-200 -400-600 Tarım dışı istihdam değişimi -800 PCE deflator (% yıllık, 2. eks.) -1,000 01.08 01.10 01.12 01.14 2.5 2 1.5 1 0.5 0 17
03.01.2014 14.02.2014 28.03.2014 09.05.2014 20.06.2014 01.08.2014 12.09.2014 24.10.2014 05.12.2014 16.01.2015 14.03.2016 18.09.2017 18.03.2019 Faizlerde Yükseliş Hızı Konusunda Piyasa Hala Daha İyimser Global büyüme eğilimindeki yavaşlamaya rağmen 3 aylık libor faizinin 2015 sonunda %0.8, 2016 sonunda da % 1.6 ya yükselmesi bekleniyor. Ancak Fed üyelerinin politika faizi için medyan beklentisi ise sırasıyla % 1.1 ve % 2.4 ile daha yüksek seviyede. 3.00 2.50 2.00 3m libor ve forward oranlar 1.50 1.00 0.50 0.00 18
Avrupa da Ekonomide Toparlanma Sinyalleri PMI endekslerinde Ocak ayında toparlanmanın devam ettiği görülüyor. Avrupa Merkez Bankası aylık 60 mlr euro luk tahvil alım programı açıkladı. 5 4 AB Tüfe (% yıllık) AB Çekirdek Tüfe 3 2 1 0-1 01.08 01.10 01.12 01.14 19
03.01.2014 14.02.2014 28.03.2014 09.05.2014 20.06.2014 01.08.2014 12.09.2014 24.10.2014 05.12.2014 16.01.2015 16.12.2015 21.06.2017 19.12.2018 17.06.2020 Avrupa da Faizler Tarihi Düşük Seviyelerde AMB nin parasal genişleme adımları ile uzun vadeli faizler tarihi düşük seviyelere geldi. 3.50 3.00 2.50 2.00 EUR 2y swap Eur 5y swap 0.80 0.70 0.60 0.50 0.40 3m Euribor ve forward oranlar 1.50 0.30 1.00 0.20 0.50 0.00 01.10 01.12 01.14 0.10 0.00 20
Merkez Bankalarının Parasal Desteği Fed in tahvil alımlarının sonlaması ile bilanço büyüklüğü yatay seyredecek. Buna karşın AMB nin bilançosunun, tahvil alımları ile 1 trilyon euro civarında büyümesi hedefleniyor. 5,000 4,500 4,000 3,500 3,000 2,500 2,000 1,500 Fed bilanço (Mlr USD) 1,000 ECB Bilanço (Mlr EUR) 500 0 01.08 01.10 01.12 01.14 6 5 4 Fed Faiz AMB Faiz 3 2 1 0 06.07 06.09 06.11 06.13 21
Gelişmiş Ülke Faizlerinde Sınırlı Toparlanma Global büyümede sınırlı toparlanma sinyalleri ile gelişmiş ülke tahvil faizleri hafif toparladı ancak belirgin artış henüz beklenmiyor. 4.00 3.50 3.00 2.50 2.00 1.50 1.00 0.50 ABD 10y Japonya 10y AB 10y 0.00 01.10 08.10 03.11 10.11 05.12 12.12 07.13 02.14 09.14 22
Tahvil Faizleri Yükseliyor Gelişmiş ülke faizlerindeki toparlanma, gelişmekte olan ülke tahvillerine de yansıdı. Türkiye nin bu süreçte daha zayıf bir performans gösterdiği izleniyor. 10 Yıllık Tahvil Faizlerinin Karşılaştırması 12.0 11.0 10.0 9.0 8.0 7.0 Türkiye GOÜ Ortalaması* (ikinci eks.) 6.0 04.13 07.13 10.13 01.14 04.14 07.14 10.14 01.15 7.5 7.0 6.5 6.0 5.5 5.0 * Gelişmekte olan ülkeler ortalaması: Brezilya, Şili, Çek Cumh., Macaristan, Meksika, Polonya, Güney Afrika, Endonezya, Güney Kore, Kolombiya 23
Düşük Büyüme Beklentileri ile Borsalar Zayıf MSCI borsa endeksine göre gelişmekte olan ülke borsaları, gelişmiş ülkelere göre belirgin olarak daha zayıf performans gösteriyor. 24
Sonuç Global PMI endeksleri, global büyüme görünümündeki zayıflamanın Ocak ayında sonuna gelmiş olabileceğimizi düşündürüyor. Global büyüme eğilimlerindeki toparlanmanın devamının gelip gelmeyeceği ve enerji fiyatlarındaki gidişat yakından takip edilmelidir. Avrupa Merkez Bankası ndan 22 Ocak toplantısında tahvil alım programı açıklaması sonrasında, global likidite şartlarında daha fazla genişleme beklentisi kalmadı. Fed in faiz artırım dönemine yaklaşırken, piyasalarda belirsizlik artacak, bu da risk iştahında güçlenme olmasını zorlaştıracaktır. Yurtiçinde ise, yakın dönemde açıklanan öncü göstergeler ve finansal koşullardaki sıkılaşma, ekonominin 2015 in başlarında da belirgin güç kazanamayacağını düşündürüyor. Son dönemdeki düşüşe rağmen, enflasyon beklentilerinin halen % 5 lik orta vadeli enflasyon hedefinin uzağında bulunuyor. Enerji ve hammadde fiyatlarındaki gidişatın enflasyon görünümü açısından takip edilmesi gerekiyor. Fed faiz artırım dönemine yaklaşırken global risk iştahında belirgin güçlenme ihtimali zayıf görünüyor. Bu doğrultuda kurlardaki düşüş dönemlerinin, riskleri kapatmak için kullanılmasını önermeye devam ediyoruz. 25
Tahminler - Global 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Amerika FED politika faizi 0-0.25 0-0.25 0-0.25 0-0.25 0.75-1.00 2.00 2 yıllık tahvil 0.58 0.31 0.25 0.25 0.75 2.40 10 yıllık tahvil 1.87 1.76 3.03 2.35 2.75 3.00 Euro bölgesi AMB politika faizi 1.00 0.75 0.25 0.05 0.05 0.05 2 yıllık tahvil 1.36 0.19 0.29 0.10 0.10 0.15 10 yıllık tahvil 1.83 1.31 1.94 0.85 1.00 1.25 Japonya Gecelik faiz oranları 0.10 0.10 0.10 0.10 0.10 0.10 2 yıllık tahvil 0.33 0.31 0.22 0.18 0.22 0.30 10 yıllık tahvil 0.99 0.79 0.74 0.50 0.90 2.00 2011 2012 2013 2014 2015 2016 EURUSD 1.29 1.32 1.38 1.21 1.05 1.02 USDJPY 77 87 105 120 128 135 USDRMB 6.29 6.23 6.05 6.20 6.20 6.05 EURJPY 100 114 145 142 134.4 137.7 EURGBP 0.83 0.81 0.83 0.77 0.70 0.69 GBPUSD 1.55 1.63 1.66 1.58 1.50 1.47 26
Tahminler - Türkiye Makroekonomik Büyüklükler 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Reel Sektör GSYH Büyümesi, % 9.2 8.8 2.1 4.1 3.1 3.0 3.7 Nominal GSYH, milyar TL 1,099 1,298 1,417 1,562 1,753 1,915 2,121 Nominal GSYH, milyar $ 731 774 788 821 800 773 797 Dış talebin büyümeye katkısı TÜFE, % yıl sonu 6.4 10.4 6.2 7.4 8.2 6.2 6.9 TÜFE, % ortalama 8.6 6.5 8.9 7.5 8.9 6.1 6.5 Kur ve Faiz Oranları EUR/TL, yıl sonu 2.06 2.44 2.35 2.93 2.83 2.73 2.75 EUR/TL, ort 1.99 2.35 2.30 2.56 2.89 2.73 2.69 USD/TL, yıl sonu 1.54 1.89 1.78 2.13 2.33 2.60 2.70 USD/TL, ort 1.51 1.68 1.78 1.93 2.19 2.48 2.66 EUR/USD, yıl sonu 1.34 1.29 1.32 1.38 1.22 1.05 1.02 EUR/USD, ort 1.32 1.40 1.29 1.33 1.32 1.10 1.01 EUR-USD Sepeti 1.80 2.17 2.06 2.53 2.58 2.67 2.73 Yıllık reel kur değişimi, % 4.8-6.8 2.5-3.5-4.7 4.6 2.0 TCMB politika faizi, % yıl sonu 6.50 7.87 5.57 7.75 8.25 6.75 6.75 Gösterge tahvil faizi, % yıl sonu 7.13 11.04 6.18 10.10 8.02 9.00 9.50 Mali Sektör (% GSYH) Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi -3.6-1.4-2.0-1.2-1.3-1.1-2.4 Merkezi Yönetim Faiz Dışı Dengesi 0.8 1.9 1.4 2.0 1.6 1.8 0.4 Net Kamu Borcu 28.9 22.4 17.0 12.7 10.6 8.5 8.0 Brüt Kamu Borcu 42.9 39.9 37.5 37.5 34.9 32.5 33.6 Dış Denge (milyar $) Cari Denge -45.4-75.1-48.5-65.0-44.9-32.0-36.2 GSYH'ya oran % -6.2-9.7-6.2-7.9-5.6-4.1-4.5 Dış ticaret dengesi -71.7-105.9-84.1-99.9-84.1-67.4-72.4 İhracat 113.9 134.9 152.5 151.8 158.2 150.5 158.7 İthalat -185.5-240.8-236.5-251.7-242.3-217.8-231.1 27
FX Forecasts 28
Teşekkürler Yasal Uyarı Bütün hakları saklıdır. İşbu materyal Türk Ekonomi Bankası A.Ş. tarafından hazırlanmıştır ve sadece bilgi içindir. Materyalin hiçbir bölümü Türk Ekonomi Bankası A.Ş. nin yazılı muvafakati olmadan herhangi bir şekilde çoğaltılamaz. İşbu materyal hiçbir durumda içeriğinde geçen kıymetli evrak ya da diğer araçların satış teklifi veya satın alma talebi olarak addedilemez. Belirtilen görüşler önceden bildirilmeksizin değiştirilebilir. Türk Ekonomi Bankası A.Ş., sunulan materyali mümkün olduğunca güncellemeye çalışmış olsa dahi, bütün bilginin doğru ve tam olduğunu taahhüt etmemekte ve güvenilir olduğunu iddia etmemektedir. İşbu materyalde belirtilen ürünler bütün yatırımcılar için uygun olmayabilir; değerleri değişken olabilir ve/veya döviz kurundan, faiz oranından ya da diğer faktörlerden negatif olarak etkilenebilir. TEB A.Ş., işbu materyalin içeriği ile ilgili, materyalin içeriğinden kaynaklanan ya da içerikle bağlantılı olarak üçüncü şahıslara karşı hiçbir sorumluluk kabul etmez. Üçüncü kişi işbu materyalin içeriğinde yer alan materyali referans olarak almayı tercih ederse bunun tamamen kendi riski olduğunu kabul eder. 29