Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Temmuz 2012 - Haziran 2013) 2013 2. Çeyrek Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin taleplerinden derlenmiştir. Dolayısıyla, bu rapordaki çıkarımların Türkiye piyasasını istatistiki açıdan kesin olarak yansıtmama olasılığı mevcuttur. Burada sunulan sayıların hesaplama ve gösterilme şekli yanlışlar içerebilir; raporun kullanıcıları Konutkredisi.com.tr nin ve çalışanlarının buradaki sayıların kullanılmasından herhangi bir şekilde sorumlu olmayacağını peşinen kabul etmektedir. Bu rapordaki sayıların bir kısmı data güncellemesi sebebiyle daha önceki raporlarla uyuşmazlık içerebilir. Konutkredisi.com.tr - Bu raporun tamamı veya bir kısmı Konutkredisi.com.tr kaynak göstermeden yayımlanamaz, dağıtılamaz ve çoğaltılamaz

Konut Kredisi Piyasasına Bakış İçindekiler Genel Bakış Tüketici Profili Kredi Özellikleri Güncel Oranlar Konut kredisi piyasası Konut kredisi tüketici Talep edilen konut ve Konut kredilerinde en hakkında bilgi: profili analizi: konut kredisi özellikleri: uygun güncel şartlar - Faizlerin seyri - Yaş - Gayrimenkul değeri - Büyüme hızı - Cinsiyet, medeni hal - Kredi alma amacı - Banka tipleri - Eğitim durumu - Kredi vadesi - İhtiyaç kredileri - Çalışma şekli - Kredi tutarı - Takibe dönüşüm oranları - Gelir - Kredilendirme oranı - Coğrafi bölge Sayfa 4-8 Sayfa 10-16 Sayfa 18-22 Sayfa 23 1

«Konut Kredisi Piyasasına Bakış» raporundan özet çıkarımlar Sayfa 2013 ün ilk yarısında önemli ölçüde düşen konut kredisi faizleri, Haziran ayında Amerikan Merkez Bankası nın (FED) parasal genişlemeyi sonlandıracağına ilişkin açıklamaları sonrası hızlı bir yükselişe geçerek yeniden senelik %10 seviyesine yaklaştı. Konut kredilerinin yıllık büyüme oranı Haziran sonu itibariyle %30 u yakaladı. Ancak GSYH nin %6,4 ü seviyesine gelen konut kredileri hacmi hala Avrupa ortalamasına göre 8 kat küçük. Katılım bankaları, özel bankalar ve kamu bankalarına göre son 1 yılda 2 kat daha hızlı büyüdü. 40 yaşa kadar her 10 yaş artışı ile birlikte talep edilen konut değerinin yaklaşık %10 arttığı görülüyor. Eğitim düzeyi lisans ve üzeri olan kişilerin satın almak istedikleri ev değeri ortalamaya göre %25 daha yüksek. 2013 de faizlerdeki düşüş ile birlikte eğitimi ilköğretim seviyesinde olanların talepteki payı arttı. Düşen faizlerin etkisiyle 2013 başından beri yükselişte olan Tüketici Konut Fiyat Endeksi, Haziran ayında faiz artışlarının etkisiyle %4 düştü. Satıcıların talep ettikleri fiyatla tüketicinin ödemek istediği fiyat arasındaki makasın açılması konut satışlarında azalma beklentisine yol açtı. Son bir senenin konut kredisi taleplerinin 4 te 3 ünü 150 bin TL altındaki konutlar için olan talep oluşturdu. 2013 2. çeyreğinde refinansman talebi 1. çeyreğe göre %65 artış gösterirken, Mayıs ayında her 3 kredi başvurusundan 1 i yapılandırma için gerçekleşti. 4 5 8 10 12 18 18 19 2

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış Kredi faizleri 2013 ikinci çeyreğinde düşmeye devam etmiş, fakat Haziran ayı sonunda global ekonomideki gelişmelere paralel olarak artışa geçmiştir Tarihi dip seviyeleri gören konut kredisi maliyet oranları Haziran ayı sonunda yükselişe geçmiştir 10 yıl vadeli konut kredisi yıllık maliyet oranları** (min-maks-medyan) Bankaların sunduğu minimum faiz oranı tarihi dip seviyenin %20 üzerine çıkmıştır* Konut kredisi yıllık faiz oranları (min-maks-medyan) 2 2 15% 15% 1 1 5% 5% Bankaların sunduğu maliyet oranları aralığı Bankaların sunduğu maliyet oranı medyanı Bankaların sunduğu faiz oranları aralığı Kullandırılan kredilerin ortalama faiz oranı FED in Mayıs ayındaki açıklamaları sonrası yükselen faizler konut kredilerini de etkilemiştir * Faiz oranları Temmuz ayı başı itibariyle yıllık %9 seviyesinin üzerine çıkmıştır. ** Maliyet oranı: Kredilerle ilgili tüm masrafları hesaba katan ve farklı kredi ürünlerini karşılaştırmaya yarayan bir orandır. Bankalar ve finans kurumları tarafından yapılan karşılaştırmalar faiz oranı yerine maliyet oranını esas alır. Daha fazla bilgi için blog.konutkredisi.com.tr/aylik-maliyet-orani-nedir-nasil-hesaplanir/ Kaynak: TCMB - Bankalarca TL Üzerinden Açılan Konut Kredilerine Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları, Bankalar tarafından düzenli olarak güncellenerek Konutkredisi.com.tr online kanallarında tüketicilere sunulan oran ve masraflar 4

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış Faizlerdeki düşüş trendi, kredi hacmindeki büyüme hızını artırmıştır. Ancak faizlerin artmasıyla birlikte 3. çeyrekte kredi büyümesinin yavaşlaması beklenmektedir Faizlerin dip seviyelerdeki seyrinin devamıyla ortalama konut kredisi büyümesi %36 olarak gerçekleşmiştir Yıllık bazda hesaplanan aylık büyüme oranı (aylık büyüme oranı x 12) Kümülatif büyüme oranı %30 seviyesine yaklaşmıştır Son 12 aylık kümülatif büyüme oranı (Bir önceki senenin aynı ayına göre) 5 4 34% 4 42% 4 3 21% 2 24% 29% 23% 25% 25% 3 2 12% 9% 2 1 1 1 11% 12% 14% 16% 18% 2 22% 24% 26% 29% 1 Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 5

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış 2013 yılı ikinci çeyrek tahminlerine göre 13 milyar TL lik yeni konut kredisi, 25 milyar TL civarında da ihtiyaç kredisi kullandırılmıştır 2013 yılı ikinci çeyreğinde yaklaşık 13 milyar TL tutarında yeni konut kredisi kullanılmıştır Kredi tipine göre yeni kredi orijinasyon hacmi Bankaların 2013 yılı 2. çeyrek sonu itibariyle taşıdıkları toplam konut kredisi bakiyesi 100 milyar TL yi aşmıştır Türkiye bankacılık sistemi bilançosundaki toplam konut ve ihtiyaç kredileri 30 Projeksiyon** 25 Milyar TL 250 200 Milyar TL 20 15 10 68 78 83 86 89 93 96 100 106 115 150 100 5 66 71 73 75 75 78 81 86 92 101 50 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 0 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 0 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Konut Kredisi İhtiyaç Kredisi Konut Kredisi İhtiyaç Kredisi 2013 yılı ikinci çeyrek verilerine göre yaklaşık 160 bin adet yeni konut kredisi kullandırılırken 2,5 milyon adedin üzerinde yeni ihtiyaç kredisi kullandırımı gerçekleşmiştir. Kaynak: Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 6

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış Konut kredileri büyümesi genel ekonomik büyümenin az da olsa üzerinde gerçekleşmiştir. Bireysel kredilerin takibe dönüşüm oranı ise stabil seyretmektedir Konut kredilerinin GSYH ye oranı 2013 ün ikinci çeyreği sonunda %6,4 e yükselmiştir Konut kredisi hacminin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı 2013 ikinci çeyreğinde bireysel kredi TDO stabil bir seyir izlemiştir Bireysel kredilerde takibe dönüşüm oranları («TDO») 1 9% 8% 8% 7% 6% 5,7% 5,9% 5,8% 5,7% 5,6% 5,7% 5,8% 6,1% 6,4% 6% 4% 5% 4% 3% 2% 2% 1% 1 2 3 4 1 2 3 4 1 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Türkiye'de konut kredilerinin GSYH'ye oranı Konut Kredisi Taşıt Kredisi İhtiyaç Kredisi Kredi Kartı Kaynak: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TUIK) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 7

Bölüm 1 Konut Kredilerine Genel Bakış 2013 yılının başında kamu bankaları ve özel bankaların yaklaşık iki katı hızla büyüyen katılım bankaları pazar paylarını artırmayı sürdürmektedir 2013 2. çeyreğinde özel bankalar büyüme hızlarını artırırken, en yavaş büyümeyi kamu bankaları gerçekleştirmiştir Bankaların yıllık bazda hesaplanan aylık konut kredisi büyüme oranları Kamu bankaları 2013 ün ilk beş aylık döneminde %1,7 pazar payı kaybetmişlerdir Bankaların konut kredisi payları 6 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,8 7,9 8,0 8,1 8,0 10 5 4 28,6 28,5 28,3 28,0 27,8 27,6 27,6 27,6 27,5 27,3 27,2 27,2 3 2 64,4 64,4 64,5 64,7 64,8 64,9 64,8 64,6 64,6 64,7 64,7 64,8 1 Haz 12 Tem 12 Ağu 12 Eyl 12 Eki 12 Kas 12 Ara 12 Oca 13 Şub 13 Mar 13 Nis 13 May 13 Haz 12 Tem 12 Ağu 12 Eyl 12 Eki 12 Kas 12 Ara 12 Oca 13 Şub 13 Mar 13 Nis 13 May 13 Özel Bankalar Kamu Bankaları Katılım Bankaları Özel Bankalar Kamu Bankaları Katılım Bankaları Kaynak: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 8

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili Talep edilen konutların ortalama değeri, talep edenlerin yaşı ile doğru orantılı olarak artmaktadır Konut kredisi talebinin en yoğun olduğu yaş grubunun 31-40 yaş aralığı olduğu görülmektedir Konut kredisi talep eden kişilerin yaş aralığı 40 yaşa kadar her 10 yaş artışı ile birlikte talep edilen konut değerinin yaklaşık %10 arttığı görülmektedir Konut kredisi talep eden kişilerin yaş aralığı ve konut değeri ortalaması* 10 180 23% 24% 24% 23% 28% 27% 29% 24% 25% 24% 25% 27% Bin TL 5 49% 46% 45% 41% 44% 42% 42% 42% 44% 44% 43% 130 18% 18% 21% 22% 2 2 19% 24% 23% 21% 21% 21% 9% 9% 9% 1 11% 9% 1 1 1 12% 1 8% 51+ 41-50 31-40 30-51+ 41-50 31-40 30-80 *Konut kredisi talep eden kişilerin yaş aralığına göre konut değeri ortalaması geriye dönük 3 ayın ortalaması alınarak hesaplanmıştır Kaynak: Konutkredisi.com.tr 10

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili Konut kredisi ile ev sahibi olma talebi büyük çoğunlukla evli çiftlerden gelmiştir. Karadeniz Bölgesi nde talebin %90 ı erkeklerden gelmiştir Karadeniz Bölgesinde kredi talebinin %90 ı erkeklerden gelmiştir Konut kredisi talep eden kişilerin cinsiyet durumu Konut kredisi ile ev sahibi olma talebinin tüketici tarafından yaygın olarak evlilik sonrasına bırakıldığı görülmektedir Konut kredisi talep eden kişilerin medeni hali 16% 12% 17% 17% 1 12% 12% 10 13% 1 12% 13% 12% 12% 11% 13% 14% 12% 11% 13% 10 84% 88% 83% 83% 9 88% 88% 87% 9 88% 87% 88% 88% 89% 87% 86% 88% 89% 87% Marmara İç Anadolu Ege Akdeniz Karadeniz Doğu Anadolu Güneydolu Anadolu Erkek Kadın Evli Bekar veya Boşanmış Konut kredisi talebinin en yoğun olduğu 31-40 yaş aralığındaki insanların %90 ından fazlası evli kişilerden oluşmaktadır Kaynak: Konutkredisi.com.tr 11

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili İlk ve ortaokul mezunlarının talep ettikleri konut değerleri diğer eğitim gruplarına göre daha düşük olmasına karşın, bu kişilerin toplam talepteki ağırlıkları artmaktadır İlk ve ortaokul mezunu bireylerin konut kredisi başvurularında ağırlıkları artmaktadır Konut kredisi talep eden kişilerin eğitim durumu* Lisans ve üzeri mezunu kişiler ortalamaya göre %25 daha yüksek fiyatlı konutlar talep etmektedir Eğitim durumuna göre talep edilen konut değeri ortalaması** 10 200 Bin TL 35% 36% 34% 38% 41% 42% 38% 35% 35% 38% 4 42% 150 100 54% 52% 53% 5 47% 47% 51% 52% 5 46% 44% 42% 50 11% 12% 13% 13% 12% 11% 11% 13% 15% 16% 16% 16% İlk ve ortaokul mezunu Lise mezunu Lisans ve üzeri mezunu İlk ve ortaokul mezunu Lise mezunu Lisans ve üzeri mezunu 0 * Bankalar tarafından ön uygunluk verilen müşterilerle ilgili veriden hesaplanmıştır. ** Geriye dönük 3 ayın ortalaması alınarak hesaplanmıştır Kaynak: Konutkredisi.com.tr 12

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili Tam zamanlı, ücretli çalışanların talepteki payı artarken, serbest meslek sahiplerinin talep ettikleri ortalama kredi tutarı daha hızlı bir artış göstermiştir Tam zamanlı, ücretli çalışanların payı son çeyrekte %5 artış göstermiştir Konut kredisi talep eden kişilerin çalışma durumu Serbest meslek sahiplerinin talep ettikleri ortalama kredi tutarı daha hızlı bir artış göstermiştir Çalışma durumuna göre ortalama kredi tutarı* 8% 8% 7% 12% 11% 11% 11% 1 12% 11% 1 1 10 120 100 Bin TL 80 71% 74% 76% 67% 7 71% 7 71% 7 73% 74% 73% 60 40 20 2 18% 16% 21% 19% 18% 2 19% 18% 16% 15% 17% Serbest meslek Tam zamanlı, ücretli çalışan Diğer Serbest meslek Tam zamanlı, ücretli çalışan 0 *Çalışma durumuna göre ortalama kredi tutarı geriye dönük 3 ayın ortalaması alınarak hesaplanmıştır Kaynak: Konutkredisi.com.tr 13

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili Faizlerin düşmesiyle cazip hale gelen 10+ yıl vadeli kredilerin yaygınlaşması, gelir seviyesi düşük hanelerin de kredi alabilmesini sağlayacaktır Hane geliri 2.000 TL nin altında olan kişilerin konut kredisi talebi içerisindeki payı halen çok düşüktür Konut kredisi talep edenlerin gelir seviyesi Gelir seviyesinin düşmesiyle birlikte talep edilen vade artmakta, ancak 10 yılın üzerine çıkamamaktadır Konut kredisi talep edenlerin gelir durumu talep edilen vade 10 132 21% 21% 18% 19% 2 2 2 2 19% 21% 25% 23% Ay ortalama 13% 13% 13% 12% 14% 13% 13% 15% 14% 14% 16% 15% 120 3 29% 32% 32% 32% 32% 3 29% 29% 31% 31% 31% 108 96 29% 3 31% 3 28% 29% 31% 3 32% 3 25% 27% 6% 7% 6% 7% 6% 6% 6% 6% 6% 5% 4% 4% 0-999TL 1.000-1.999TL 2.000-2.999TL 3.000-3.999TL 4.000TL+ 0-999TL 1.000-1.999TL 2.000-2.999TL 3.000-3.999TL 4.000TL+ 84 10 yıl üzeri vadeli ürünlerin bankalarca aktif olarak kullanımının düşük olması 2.000 lira altında geliri olan insanların konut kredisi kullanmalarını olumsuz etkilemektedir Kaynak: Konutkredisi.com.tr 14

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili 2013 yılı 2. çeyreğinde İstanbul ve Ankara nın konut kredilerindeki payı azalmaya devam ederken Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri paylarını artırmıştır 2013 yılı 2. çeyreğinde İstanbul ve Ankara nın konut kredilerindeki payı artmış, İzmir in payı ise sabit kalmıştır Seçilmiş illerin Türkiye deki konut kredileri tutarı içerisindeki payı (çeyrek yıl) Marmara ve Ege nin payı artarken, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinin payı önceki çeyreğe göre azalmıştır Bölgelerin Türkiye deki konut kredileri tutarı içerisindeki payı (çeyrek yıl) 10 5,8 5,9 6,0 6,0 6,1 6,2 6,2 6,2 6,4 6,5 6,9 6,8 5,3 5,3 5,3 5,3 5,3 5,3 5,3 5,3 5,3 5,4 5,5 5,4 10 42,5 42,6 42,9 43,0 43,3 43,5 43,7 43,8 44,2 44,4 45,5 44,9 10,9 10,7 10,7 10,8 10,8 10,8 10,9 10,9 10,9 10,8 11,0 10,8 11,8 11,8 11,8 11,9 11,9 11,9 12,0 12,0 12,0 12,0 12,1 12,0 7,4 7,4 7,4 7,5 7,5 7,5 7,5 7,6 7,5 7,5 7,5 7,5 19,5 19,2 19,3 19,3 19,3 19,2 19,1 19,1 19,1 19,0 18,9 19,2 13,8 13,4 13,5 13,5 13,4 13,3 13,2 13,2 13,1 13,0 12,7 13,0 36,3 36,5 36,2 36,0 35,8 35,7 35,5 35,4 35,1 35,2 34,3 34,6 46,7 47,1 46,8 46,7 46,6 46,7 46,6 46,5 46,3 46,3 45,7 45,8 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 2010 2011 2012 2013 İstanbul Ankara İzmir Diğer 78 il 2010 2011 2012 2013 Marmara İç Anadolu Ege Akdeniz Karadeniz Doğu ve Güneydoğu Anadolu Kaynak: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Finansal Türkiye Haritası verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 15

Bölüm 2 Konut Kredisi Tüketici Profili Kişi başına düşen ortalama konut kredisi tutarı 3 büyük ilde yaklaşık 2.500 TL iken, diğer illerde ortalama 870 TL dir Anadolu da kişi başına düşen konut kredisi tutarının artış hızı azalırken 3 büyük ilde neredeyse iki kat artmıştır Bölgelere göre kişi başına düşen konut kredisi tutarı büyümesi (çeyrek yıl) Son çeyrekte diğer illere göre daha hızlı büyüyen 3 büyük ilde kişi başına düşen kredi tutarı diğer illerin 3 katıdır İllere göre kişi başına düşen ortalama konut kredisi tutarı (çeyrek yıl) 12% 3.000 TL 1 2.500 8% 2.000 11% 1 1 1 8% 8% 9% 4% 7% 6% 5% 4% 4% 3% 4% 5% 7% 7% 4% 3% 2% 1% 2% 2% 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 2010 2011 2012 2013 İstanbul, Ankara, İzmir Ortalaması Diğer İller 6% 4% 2% 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 2010 2011 2012 2013 Türkiye Ortalaması İstanbul, Ankara, İzmir Hariç Ortalama İstanbul, Ankara, İzmir Ortalaması 1.500 1.000 500 0 Kaynak: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Finansal Türkiye Haritası verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 16

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri Tüketici Konut Fiyat Endeksi ne göre 2. çeyrek sonunda tüketicilerin talep ettikleri ortalama konut fiyatları düşüşe geçerken alış-satış fiyat makası açılmıştır Tüketici Konut Fiyat Endeksi ne göre tüketicilerin talep ettikleri ortalama konut fiyatı 2. çeyrek sonunda düşüşe geçmiştir Tüketici Konut Fiyat Endeksi* - Satıcı Konut Fiyatları Endeksi** Talebin yaklaşık 4 te 3 ünü 150 bin TL ye kadar olan konutlar oluşturmaktadır Talep edilen konutların değeri 140 1 1 9% 1 1 1 1 11% 1 11% 14% 12% 10 14% 15% 12% 14% 14% 14% 14% 14% 14% 14% 17% 16% 120 38% 37% 36% 39% 39% 38% 37% 38% 39% 39% 39% 41% 100 38% 38% 43% 37% 37% 38% 38% 37% 37% 35% 31% 32% Talep edilen konut fiyatı endeksi Konut fiyatları endeksi 80 0-100 bin TL 100-150 bin TL 150-200 bin TL 200 bin TL+ Sezonsal olarak konut satışlarının düşmeye başladığı yaz aylarına girerken makasta gözlemlenen bu açılma konut satış adetlerinde düşüş beklentisine yol açmaktadır *Tüketici Konut Fiyat Endeksi, Konutkredisi.com.tr de yapılan sorgulama verileri ile 2012 Ocak ayı baz alınarak endekslenmiştir. **Satıcı konut fiyatları endeksi değerleri 2011 Şubat ayında 100 e eşitlenerek endekslenmiştir. Kaynak: Konutkredisi.com.tr ve REIDIN.com verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 18

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri 2013 yılı ikinci çeyreğinde faizlerdeki düşüşle beraber refinansman ürünlerine olan ilgi hızla artmıştır Faiz oranlarının dip seviyeleri gördüğü 2013 Mayıs ayında kredi taleplerinin 3 te 1 i refinansman* için gerçekleşmiştir Krediye ihtiyaç sebebi Faizlerdeki düşüşe paralel olarak 2. çeyrekte refinansman talebi 1. çeyreğe oranla %65 artış göstermiştir Konut kredisi aylık faiz oranları Refinansman talebi 5% 5% 5% 11% 14% 18% 15% 13% 11% 17% 16% 14% 14% 13% 13% 13% 14% 14% 12% 12% 31% 23% 1 11% 10 3 25% 2 15% 12% 9% 15% 31% 79% 81% 81% 77% 73% 69% 71% 73% 76% 72% 59% 66% 1 5% 11% 14% 18% 15% 13% 11% 17% 23% 6% 3% 5% 5% 5% Yaşanan konut İkincil konut Refinansman Refinansman Talebi (Sol) Faiz Oranı (Sağ) * Refinansman (ya da kredi transferi): Daha önce kullanılmış bir kredinin aynı veya ikinci bir bankadan farklı şartlarla alınan başka bir krediyle kapatılması ya da yeniden yapılandırılması. Konut kredisi müşterileri ödemekte oldukları konut kredilerinin maliyetlerini belirli koşullar altında düşürebilmektedir Kaynak: Konutkredisi.com.tr - Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 19

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri Konut kredisi talebi ve kullanımı yoğun olarak 6-10 yıl arasında gerçekleşmiştir. Bankaların bu vadelerdeki konut kredisi bakiyesi 6,5 milyar TL net artış göstermiştir 10 yıl üzeri vadelere olan talepte bir artış görülmezken tüketicilerin %47 si 10 yıl vadeli kredileri tercih etmiştir Konutkredisi.com.tr den talep edilen kredilerin vadesi 2013 yılı ilk çeyreğinde bankaların taşıdığı 6-10 yıl vadeli konut kredilerinde 6,5 milyar TL net artış olmuştur Vadeye göre kredi tutarındaki net değişim (açılan-kapanan krediler) 1 14% 15% 23% 15% 29% 36% 37% 32% 24% 23% 21% 10 357 341 3.467 4.000 3.500 3.000 2.500 Milyon TL 66% 67% 69% 72% 74% 7 7 71% 74% 7 74% 71% 419 254 312 753 357 65 432-25 90 20 1.468 949 432 487-300 2.040 1.338 754 627-940 -447 854 282-141 1.840 586 299 997 216 2.030 985 1.132-1.621 2.000 1.500 1.000 500 0-500 -1.000 23% 24% 22% 19% 19% 22% 2 19% 17% 2 19% 19% -1.500-2.000 1-5 6-10 11+ 5-6-10 11+ Faizlerin tarihi dip seviyelerde olup yükselmeye başladığı Haziran ayında düşük faizle kredisini yapılandıran tüketicilerin de etkisiyle 10 yıl üzeri vadelerdeki hacim azalırken 10 yıl ve altı vadeler ciddi artış göstermiştir Kaynak: Konutkredisi.com.tr ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 20

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri Kredi faizlerindeki düşüşle birlikte başlayan talep edilen kredi tutarlarındaki artış trendi devam etmiştir Faizlerdeki ciddi düşüş ile birlikte talep edilen ortalama kredi tutarındaki artış sürmüştür Talep edilen ortalama kredi tutarı Konut kredisi faiz oranı 100 bin TL üzeri kredilere olan talebin payı son bir yılda %15 civarında artış göstermiştir Talep edilen kredi tutarı Bin TL 80 15% 4% 5% 3% 4% 5% 5% 5% 5% 5% 6% 6% 6% 12% 13% 1 13% 13% 12% 13% 14% 14% 14% 15% 16% 10 70 1 56% 55% 6 59% 59% 59% 58% 58% 57% 55% 57% 54% 28% 26% 27% 23% 23% 25% 24% 23% 24% 24% 22% 24% 60 5% Kredi Tutarı(Sol) Faiz Oranı(Sağ) 0-50 bin TL 50-100 bin TL 100-150 bin TL 150 bin TL+ Kaynak: Konutkredisi.com.tr ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verileri kullanılarak Konutkredisi.com.tr tarafından hazırlanmıştır 21

Bölüm 3 Talep Edilen Konut Kredisi Özellikleri Faizlerdeki düşüş ile birlikte tüketiciler alacakları konut değerine göre daha yüksek oranda kredi talep etmektedirler Alacakları evin fiyatının yarısı ila 3/4 üne kadarını krediyle ödemek isteyenlerin oranı artış göstermiştir Talep edilen LTV * (Kredilendirme Oranı) Faiz oranlarının düşmesi ile birlikte ortalama peşinat oranı %30 a inmiştir Talep edilen ortalama LTV* (Kredilendirme Oranı) 10 10 2 2 19% 23% 24% 2 24% 27% 27% 24% 21% 24% 8 68% 69% 68% 69% 69% 67% 68% 69% 71% 7 68% 7 6 62% 64% 66% 61% 6 6 59% 57% 6 61% 63% 62% 4 2 18% 16% 16% 16% 17% 2 17% 16% 14% 14% 15% 14% 0-50 50-75 75+ * LTV ("Loan-to-value") Kredi talebinin satın alınacak konut değerine oranı. Diğer bir deyişle satın alınacak konut değerinin peşinat dışındaki kısmını, yani kredilendirilen bölümünü ifade eder. BDDK yönetmeliği gereği 2011 yılı başından itibaren bankalar istisnai durumlar haricinde %75 üstü LTV ile kredi verememektedirler. Kaynak: Konutkredisi.com.tr 22

Bölüm 4 Güncel Konut Kredisi Oranları Konutkredisi.com.tr de yer alan en uygun konut kredisi şartları (16.08.2013 tarihi itibariyle*) Kredi Vadesi (Yıl) Aylık Faiz Oranı Aylık Taksit Tutarı Aylık Maliyet Oranı 5 %0,77 2.094 TL %0,84 7 %0,77 1.621 TL %0,82 10 %0,77 1.280 TL %0,81 15 %0,83 1.087 TL %0,89 20 %0,86 987TL %0,91 30 %1,03 1.057 TL %1,06 * 35 yaşında, İstanbul'da yaşayan, ikamet edeceği konutu satın alacak bir müşteri, 200 bin TL konut değeri ve 100 bin TL kredi tutarı için en uygun maliyet oranına göre hesaplanmıştır Kaynak: Konutkredisi.com.tr 23