Tavuk yetiştiriciliği Günümüzde tavukçuluk tüm dünyada yüksek verimli hibrit tavuklarla yapılmaktadır. Bir çok ülkede insanların tükettiği hayvansal proteinin yaklaşık 1/3-1/4 ü tavuk ve tavuk ürünlerinden sağlanmaktadır.
Canlı ağırlığı 2 kg olan bir tavuk Yılda 200 yumurta verir. Bu yumurtalardan 150 civciv Her civciv 8 haftada 2 kg ulaşabilir. Yumurtacı hibritlerde ise; 1,5 kg ağırlığındaki bir tavuk yılda 260 yumurta verebilir.
Tablo 1. Dünyadaki çeşitli hayvan türlerinin sayıları(2003) Cattle Stocks (Head)-SIĞIR 1,368,054,950 Buffaloes Stocks (Head)-MANDA 170,458,495 Sheep Stocks (Head)-KOYUN 1,028,594,330 Goats Stocks (Head)-KEÇİ 764,510,558 Pigs Stocks (Head)-DOMUZ 952,899,660 Chickens Stocks (1000)-TAVUK 16,381,477 Ducks Stocks (1000)-ÖRDEK 1,107,445 Geese Stocks (1000)- 247,122 Turkeys Stocks (1000)-HİNDİ 257,133 Horses Stocks (Head)-AT 56,263,876 Asses Stocks (Head)- EŞEK 40,320,790 Rabbits Stocks (1000)-TAVŞAN 40,320,790 Other Rodents Stocks (1000)-DİĞER KEMİRGENLER 16,225 Other Camelids Stocks (Head)- 6,250,000 Live Animals nes Stocks (Head) 6,729,500 Beehives Stocks (Number)-ARI 52,717,974 Camels Stocks (Head)-DEVE 18,427,568
Tablo 2. Bazı ülkelerdeki tavuk sayısı 2004 Tavuk (1000baş) Çin 3,974,748 Amerika 1,950,000 Brezilya 1,100,000 İspanya 700.000 Rusya 600,406 Meksika 540,000 Hindistan 425,000 İran 280.000 Fransa 200,000
Tablo 3. Dünyadaki et ve yumurta üretim miktarları Et(mt) Yumurta Toplam 253,527,623 60,469,118 Sığır 58,922,239 Manda 3,181,574 Koyun 8,025,027 Keçi 4,198,885 Domuz eti 98,506,662 Kanatlı et 75,823,434
Dünyada ki yumurta üretimi; 34 milyon Asya 9 milyon Avrupa 8 milyon Kuzey Amerika 2.8 milyon Güney Amerika 2.1 milyon Afrika 155 bin Avustralya
Tablo 4. Türkiye deki hayvan sayısı (baş) Hayvan Türü 1970 1985 2004 Sığır 13,189,000 12,410,000 10,400,000 Manda 1,178,000 544,000 164,000 Koyun 36,351,008 40,391,008 27,000,000 Keçi 20,267,008 13,100,000 7,000,000 Domuz 18,000 12,000 2,700 Tavuk (1000) 32,313 60,472 250,000
Tablo 5. Ülkemizdeki kanatlı sayısı Tür 2004 Tavuk 250.000.000 Hindi 3.300.000 Ördek 800.000
Tablo 5. Türkiye de ki et, süt ve yumurta üretim miktarları Et(t) yumurta Toplam 1,559,934 791.674 Sığır 290.700 Koyun 267.000 Keçi 43.500 Manda 1700 Kanatlı 954.610 Tavuk 940.000
Tavuk Irkları Geliştirildikleri bölgelere göre Amerikan ırkları; Rhode Island Plymouth Rock, Wyandotte, Asya; Brahma, Cochin İngiliz; Australop, Cornish, Sussex Akdeniz; Leghorn, Minorca, Ancona Türkiye; Denizli,Gerze
Verim yönlerine göre; Yumurtacı; Leghorn, Ancona, Minorca Etçi; Cornish, Sussex, orbington, brahma Wyandotte Kombine; Plymouth Rock, Rhode Island, Austrolop ve New Hampshire
Cüsseye göre Ağır; Plymouth Rock, Wyandotte, Rhode Island, Cornish, Sussex Hafif; Leghorn, Ancona, Minorca
Yetiştirme şekillerine göre; Saf ırklar; Plymouth Rock, Cornish, Rhode Island, Leghorn, Ticari hibritler; Hy-Line, Kimber, Hybro, Ross.
Dünya Tavuk Irkları Yumurtacı Tavuk Irkları Genellikle Akdeniz orijinlidirler. Ufak cüsselidirler. Beyaz renkte yumurta verirler. Leghorn, Minorca ve Ancona bu gruba örnek verilebilir.
İyi yumurta veren tavuklarda İbik büyük, sıcak ve parlak kırmızı deri esnek ve rengi açık ayrıca gaga, bacak ve göz halkası beyazdır
Adaptasyonu iyi olan Yem tüketimi düşük (120 g günlük) Et tutma kabiliyeti düşük ırktır. canlı ağırlık Tavuklar: 2 kg Horoz: 3kg Leghorn
Genellikle balta ibiklidirler. Beyaz rengi daha fazla olup 12 farklı renk varyetesi var. Çabuk gelişir. 5-6 aylık yaşta yumurta üretimine başlarlar. Yıllık yumurta üretimi; 190-230 adettir.
Minorca İspanya kökenli Genellikle siyah renkli Balta ibikli Beyaz renkli ve gül ibikli olanları da var. Yıllık yumurta verimi; 140-150 adet
İtalya kökenli Ancona Vücut yapısı Leghorna benzer Siyah renkli olan vücut yapısı içinde beyaz lekecikler vardır. Yumurta verimi; 140-150 adet
Etçi Irklar Etçilik özellikleri gelişmiş tavukların yumurta verimi düşük, kuluçka içgüdüleri yüksektir. Sakin mizaçlıdırlar. Genellikle kahverengi yumurta verirler. Cornish, Sussex, Orpington, Wyandotte ve Brahma bu gruptandır.
Cornish Ergin ağırlık canlı Horozlarda; 5-5,5 kg Tavuklarda; 3,3-5 kg
Bu tavuk ırkı kısa bacaklı, vücut geniş, göğüs derin ve kaslıdır. Et verimi ve kalitesi yüksek olduğundan bu ırkın horozları Cornish X Plymouth Rock ve New Hampshire Irkları ile melezlenerek kasaplık hibritler elde etmek için baba hattı olarak kullanılmıştır. Bu ırkta beyaz tüy rengi ressesif olduğu için melezlemelerde sorun yaratmaktadır. Bu nedenle beyaz Leghorn ile melezlenerek ortaya çıkan erkekler baba hattı olarak kullanılmıştır.
Orpington Sarı,siyah, beyaz tüy renginde varyeteler vardır. Balta ibiklidir. Ortalama canlı ağırlık 3,5 kg Yumurta verimi; 120
En çok olan varyetesi siyah ve beyaz noktaları olandır. Kırmızı-alaca ve açık renkli olanları da vardır. Ortalama ağırlık; 3,5 kg. canlı Sussex
Wyandotte Ergin canlı ağırlık; 3 kg Yumurta verimi 130 En yaygın renk beyaz olup çeşitli renkleri vardır.
Columbian Wyandottes
Brahma Ergin canlı ağırlık 4 kg Yıllık yumurta 100-120 adettir.
Cochin Brahma ırkına göre kısa ve daha tüylü Üreme için arka tüylerinin kesilmesi gereklidir. Erkekler: 5 kg Dişi: 4 kg Yumurta verimi: 100
Kombine verimli ırklar Et ve yumurta verimi yönünden geliştirilmiş ırklardır. Bazıları etçi yönü daha gelişmiştir ( Plymouth rock) Bazılarının ise yumurtacı yönü (New hampshire ve Rhode Island) gelişmiştir.
Beden siyah-beyaz çubukludur. Siyah,beyaz ve sarı renkleri de var. Plymouth Rock Otosex civcivler elde edilmesinde kullanılır. Et verimi iyi olduğundan etçi hibritlerin elde edilmesinde kullanılmıştır. Dişi hattı broiler endstrisinde en önemli anaç hattır.
Küçük cüsseli bir ırktır. Yumurtacı özelliği etçi özelliğine göre daha gelişmiştir. Australop
Rhode Island Red Beyaz renkli ibikli varyetesi vardır. gül olan de Ergin canlı ağırlık 3 kg Yumurta verimi; 160-180 adettir.
New Hampshire Red Hem et tutma hem de yumurta verimi iyi gelişmiştir. Ergin ağırlık 3 kg canlı Yumurta verimi; 170-200 Broiler elde etmede eskiden yoğun kullanılırdı.
Denizli Horozu
Kombine verimli bir ırktır. canlı ağırlıkları horozlarda 3.5-4.0, tavuklarda 2.7-3.2 kg'dır. Yıllık yumurta verimleri 80-100 kadardır. Bu ırk nemli bölgelerde verim özelliklerinde düşüş görülür. Uzun ötüşlü olması ırka özgüdür. Ayak derisinin gri, kulakçıkları beyaz ve gagası ile göz halkasının siyah olması belirgin özelliğidir.
Gerze Sinop ili çevresinde, özellikle Gerze de yetiştirilen yerli bir yumurta-et ırkıdır. Parlak siyah tüylü, uzunca beyaz kulakçıklı ve çatal ibiklidirler.
Gaga ve ayak derisi siyah vücut derisi beyazdır. Ortalama canlı ağırlıkları tavuklarda 2.7-3.2, horozlarda 3.5-4.0 kg'dır. Dövüşçü niteliği belirgin özelliğidir.