ISL 108 GENEL MUHASEBE

11. HAFTA ISL 108 GENEL MUHASEBE Gelir Tablosu ve Gelir Hesapları (60, 64, 67 Hesap Sınıfları) Yrd.Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Gelir Tablosunun Tanımı ve Kapsamı Gelir tablosu, işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği dönem net karı veya zararını gösteren bir tablodur. Gelir Tablosu Hesapları Gelir tablosu, hesaplarına sonuç hesapları da denilmektedir. Bu hesaplar, işletmenin sermayesinde meydana gelen artış, başka bir ifadeyle gelirleri ve sermayedeki azalışları bir başka ifadeyle giderleri gösterir. Bu bakımdan gelir tablosu hesapları gider ve gelir hesapları olarak ikiye ayrılmaktadır. 3 4 Gelir Tablosu Hesapları Gelir tablosunda yer alan hesap grupları aşağıda gösterilmiştir. 60 BRÜT SATIŞLAR 61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 62 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 63 FAALİYET GİDERLERİ (-) 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 66 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 69 DÖNEM NET KARI VE ZARARI 5 Gelir Hesapları ve Hesapların İşleyişi Gelir, işletmenin ana faaliyet konusuna giden mal ve hizmet satışlarından ve ana faaliyet konusu dışında kalan faiz, kira vs. biçimde elde edilen hasılat olarak ifade edilebilir. İşletmenin faaliyetleri sonucunda varlıklarında artış meydana getiren unsurlara gelir, bu unsurların izlendiği hesaplara gelir hesapları denir. İşletme gelirleri; ana faaliyetten elde edilen gelirler, ana faaliyet konusu dışında elde edilen gelirler olarak ikiye ayrılabilir. 6 1

Tekdüzen Hesap Planında Yer Alan Gelir Grupları: 60 BRÜT SATIŞLAR (ANA FAALİYETLE İLGİLİ GELİRLER) 600 Yurtiçi Satışlar Hs. 601 Yurtdışı Satışlar Hs. 602 Diğer Gelirler Hs. 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR (ANA FAALİYET DIŞINDAKİ GELİRLER) 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hs. 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hs. 642 Faiz Gelirleri Hs. 643 Komisyon Gelirleri Hs. 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs. 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs. 646 Kambiyo Karları Hs. 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 648 Diğer Olan Gelir ve Karlar Hs. 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 670 Önceki Dönem Gelir ve Karları Hs. 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs. Gelir Hesaplarının Çalışma Kuralları Borç Gelir Hesapları Alacak Azalışlar(-) (Kapanışta) Artışlar(+)! Gelir Hesapların Çalışma Kuralları! Gelirlerdeki artışlar, hesabın alacak tarafına kaydedilir. Düzeltme yada ayarlama kayıtlarında borçlandırılır. Dönem sonunda borçlandırılarak 690. Dönem Kar veya Zarar Hesabına devredilir. Kalan vermezler. 7 8 Gelir Hesaplarının Çalışma Kuralları Borç Gelir Hesapları Alacak Azalışlar(-) (Kapanışta) (60, 64,67 Hesap Artışlar(+) Grupları) Azalışlar(-) (Kapanışta) Artışlar(+) 1.000(1) 1.000(2) 1.000(1) Borç 690 Dönem Karı veya Zararı Alacak Borç Giderler 690 Dönem Karı veya Zararı Gelirler Alacak Giderler Gelirler 1.000(2) 60 Brüt Satışlar Grubu (Ana Faaliyetle İlgili Gelirler) 60 Brüt satışlar grubu işletmenin ana faaliyet konusunu oluşturan yurtiçi ve yurt dışı mal ve hizmet satışlarının toplam değeri ile holding ilişkisinde yan ve bağlı kuruluşlara yapılan yurtiçi ve yurt dışısatışlarıiçerir. Brüt satışlar içinde işletmenin mal ve hizmet satışlarının yanında ayrıca satışlarla ilgili diğer gelirlerde vardır. Bunlar devletin ihracatı teşvik amacıyla işletme lehine tahakkuk eden veya ödenen sübvansiyonlar, vergi iadeleri, vade farkları, ihracatla ilgili dönemiçindeortayaçıkankurfarklarıdır. 9 10 60 Brüt Satışlar Grubu (Ana Faaliyetle İlgili Gelirler) Brüt satışların oluşması için ödemenin yapılmış olması koşulu gerekli olmayıp, satışların gerçekleşmiş olması yeterlidir. Satışlar, hangi dönemde gerçekleşmiş ise o dönemin gelir tablosundayeralmalıdır. Brüt satışlara"katma Değer Vergisi" dahil edilmez. Brüt satışlar; yurt içi satışlar, yurt dışı satışlar ve diğer gelirler şeklinde bölümlenir. Brüt satışlar grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır: 600 Yurtiçi Satışlar Hs. 601 Yurtdışı Satışlar Hs. 602 Diğer Gelirler Hs. 600 Yurt İçi Satışlar Hesabı Hesabın Kapsamı: Yurt içindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerlerin izlendiği hesaptır. Gereksinime göre bölümlenebilir. İşleyişi: Satış gerçekleştiğinde veya ana faaliyet konusu gelirler tahakkuk ettiğinde bu hesaba alacak kaydedilir. Dönem sonlarında hesap, 690 Dönem Karı veya Zararı hesabına devredilerek kapatılır. 11 12 2

600 Yurt İçi Satışlar Hesabı Örnek: Serdemir işletmesi 20.09.201. tarihinde yarısı peşin, yarısı senet karşılığı olmak üzere 90.000 TL lik mal satmıştır. Ayrıca% 18 KDV peşin tahsil edilmiştir. 100 Kasa Hesabı 121 Alacak Senetleri 600 Yurt İçiSatışlar 391 Hesaplanan KDV Mal Satış 20.09.201. Borç Alacak 61.200 45.000 90.000 16.200 601 Yurtdışı Satışlar Hesabı Yurt dışında satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da alınacak olan toplam değerlerin izlendiği hesaptır. İşletmenin gerek yurt dışına kendisinin yaptığı ihracat tutarları, gerekse ihracat kaydıyla aracı ihracatçı firmalara yapmış olduğu satışlar bu hesapta izlenir. Dönem içinde ihracat bedelinin transferlerinin gecikmesi nedeniyle ortaya çıkan lehteki kur farkları da bu hesapta izlenir. 13 14 601 Yurtdışı Satışlar Hesabı Yurtdışına satılan mal ve hizmetlerin karşılığında alınan ve alınacak değer Katma Değer Vergisi Kanunun 11/a maddesi gereğincekatmadeğervergisindenistisnatutulmuştur. İşleyişi: Satışlar gerçekleştikçe hasılat tutarı bu hesaba alacak yazılır. Satış tutarının Türk Lirası karşılığı malın gümrüktençıktığı tarihteki kur dikkate alınarak hesaplanır. Mal bedelinin transferleri tarihi ile malın gümrükten çıkış tarihi arasında ortaya çıkan olağan kur farkları da bu hesabın 601. 90 İhracattan Doğan Kur Farkları tali hesabındaizlenir. Dönem sonlarında hesap 690 DönemKarı veyazararı hesabınadevredilerekkapatılır. 601 Yurtdışı Satışlar Hesabı Serdemir işletmesi Fransa daki Constellation şirketine 1.800 Euro karşılığı mal satmış 15.07.201. tarihinde mal gümrükten geçtiği tarihte 1 Euro: 2,35 TL dir. 120 Alıcılar -Yurtdışı alıcılardan alacaklar 15.07.201. Borç Alacak 4.230 601 Yurtdışı Satışlar 4.230 Fransa ya Mal Satışı 15 16 601 Yurtdışı Satışlar Hesabı Mal bedeli 20.07.201. tarihinde işletmenin A bankasındaki hesabına transfer etmiştir. Bu tarihte 1 Euro: 2,38 TL. 20.07.201. Borç Alacak 102 Bankalar Hs. 4.284 120 Alıcılar -Yurtdışı alıcılardan alacaklar 601 Yurtdışı Satışlar Mal Bedelinin Tahsili ve kur farkı 4.230 54 602 Diğer Gelirler Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmenin korunması, ihracatı teşvik ya da hükümet politikalarına uyma zorunluluğu karşısında oluşan, işletmenin faaliyet gelirleri düşüklüğü veya faaliyet zararını gidermek için, sermaye katkısı niteliğinde olmayan, mali yardımlar (sübvansiyonlar), devletin bazı malları vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerinden istisna etmesi yoluyla yaptığı yardımlar (vergi iadeleri) ve satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili fiyat istikrardesteklemeprimivb. gelirkalemleribuhesaptaizlenir. Hesabın İşleyişi: Dönem içindeki faaliyetlerden doğan sübvansiyon, vergi iadesi, vade farkları vb. tutarlar saptanarak ilgili hesababorç, buhesabaisealacakkaydedilir. 17 18 3

602 Diğer Gelirler Hesabı Serdemir işletmesi yurtdışına sattığı mallardan ötürü devletten 01.08.201. tarihinde 550 TL teşvik primi almıştır. 01.08.201. Borç Alacak 102 Bankalar Hs. 550 602 Diğer Gelirler 550 Teşvik Priminin bankaya yatırılması 64 Diğer Faaliyetlerden Olağan İşletmenin esas faaliyeti dışında, olağan faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerin ve karların izlendiği gruptur. İşletmenin ana faaliyet dışı gelir ve karlarını, iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan elde edilen temettü gelirleri ile faiz ve diğer temettüler, kira gelirleri, menkul kıymet satış karları, kambiyo karları, gibi diğer faaliyetlerden elde edilen olağan gelir ve karlar oluşturur. 19 20 64 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar Grubu Grupta yer alan hesaplar aşağıdaki gibidir; 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hesabı 642 Faiz Gelirleri Hesabı 643 Komisyon Gelirleri Hesabı 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı 646 Kambiyo Karları Hesabı 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 649 Diğer Olağan 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri ve Karları Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmelerin, sermayelerine katıldıkları iştiraklerden elde ettikleri temettü (kar payı) gelirlerinin izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: işletmenin iştirakinden aldığı temettü gelirleri bu hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır. 21 22 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri ve Karları Hesabı Serdemir işletmesi 22.07.201. tarihinde ortak olmak amacıyla satın aldığı A. A.Ş. Hisse senetlerine isabeteden 22.000 TLkar payını tahsil etmiştir. 22.07.201. Borç Alacak 100 Kasa Hesabı 22.000 640 İştirakten Temettü Gelirleri -Temettü Gelirleri A. A.Ş. den tahsil edilen temettü gelirleri 22.000 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri ve Karları Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmelerin, sermayelerine katıldıkları bağlı ortaklıklardan elde ettikleri temettü (kar payı) gelirlerinin izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: işletmenin bağlı ortaklığından aldığı temettü gelirleri bu hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır. 23 24 4

641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri ve Karları Hesabı Örnek: Serdemir işletmesi 26.07.201. tarihinde yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olmak amacıyla satın aldığı X A.Ş. Hisse senetlerine 80.000 TL temettü geliri tahakkuk ettiğini öğrenmiştir. 26.07.201. Borç Alacak 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hs. 80.000 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri -Temettü Gelirleri X. A.Ş. den temettü gelirinin tahakkuk etmesi 80.000 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri ve Karları Hesabı 05.08.201. tarihinde tahakkuk eden temettü gelirini bankadaki hesaba aktarılmıştır. 05.08.201. Borç Alacak 102 Bankalar Hs. 80.000 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hs. 80.000 X A.Ş. den tahsil edilen temettü 25 26 642 Faiz Gelirleri Hesabı 642 Faiz Gelirleri Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmenin, kamu iç borçlanma senetlerinden elde ettiği faizler, mevduatlardan alınan faizler, iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan olan alacaklardan alınan faizler gibi kısa ve uzun vadeli mali yatırımlarından sağladığı faiz gelirlerinin izlendiğihesaptır. İşletmenin elde ettiği faiz gelirlerinin bazıları gelir vergisine ve fon payına tabidir. Devlet tahvili faizi, hazine bonosu faizi ve gelir ortaklığı senetlerinin faizli örnek gösterilebilir. Bu menkul kıymetlerin faizleri elde eden yönünden ticari kazanç sayılır ve tahsil edilmesi sırasında Gelir Vergisi Kanunun 94. Md. Göre vergikesintisiyapılarakgerikalantutarkişiveyakurumaödenir. Hesabın İşleyişi: Faiz gelirleri tahakkuk ettikçe bu hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır. 27 28 642 Faiz Gelirleri Hesabı 643 Komisyon Gelirleri Hesabı Serdemir işletmesi 31.12.201. tarihinde A Bankasından aldığı hesap özetinde işletme lehine 6.500 TL faiz tahakkuk ettiği ve faiz üzerinden %18 gelir vergisi kesildikten sonra kalan tutarın işletmenin banka hesabına geçirildiğini öğrenmiştir. 102 Bankalar Hs. -A Bankası 193Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hs. -Gelir vergisi 1.170 31.12.201. Borç Alacak 5.330 1.170 642 Faiz Gelirleri Hs. 6.500 A.bankasındakimevduata tahakkuk eden faiz Hesabın Kapsamı: İşletmenin esas faaliyet konusu dışında, yan uğraşlardan dolayı tahakkuk eden komisyon gelirleri bu hesapta izlenir. Hesabın İşleyişi: Esas faaliyet konusu dışındaki bir işlemden dolayı tahakkuk eden komisyon gelirleri bu hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır. 29 30 5

643 Komisyon Gelirleri Hesabı Serdemir işletmesi demir alım satımı ile uğraşmaktadır. 11.08.201. tarihinde Bursa da faaliyet gösteren Tonyalı Demir Çelik işletmesinin Karabük ten Mal almasına yardımcı olmuştur. Bu faaliyet sonrasında %18 KDV dahil 9.440 TL komisyon geliri tahsil etmiştir. 11.08.201. Borç Alacak 100 Kasa Hesabı 9.440 643 Komisyon Gelirleri Hs. 391 Hesaplanan KDV Hs. Komisyon geliri tahsili. 8.000 1.440 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabın Kapsamı: Varlık hesapları için ayrılan karşılıkların iptal edilen tutarlarının izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: Varlık hesapları için ayrılan karşılıklar iptal edildiğinde bu hesabın alacağına, ilgili varlık hesabının borcuna kaydedilir. Dönem sonunda 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır. 31 32 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Serdemir işletmesi 11.08.201. Soner Uslu ya senet karşılığında olarak %18 KDV dahil 17.700 TL lik mal satmıştır. 121Alacak Senetleri Soner Uslu 600 Yurtiçi Satışlar Hs. 391 Hesaplanan KDV Hs. Mal Satışı 11.08.201. Borç Alacak 17.700 15.000 2.700 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Soner Uslu nun borcunu ödeyemeyeceği anlaşılmış ve işletmemize borcu kadar karşılık ayrılmıştır. 11.08.201. Borç Alacak 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hs. 17.700 121 Alacak Senetleri Hs. 17.700 Senetli Alacağın Şüpheli Duruma Düşmesi 11.08.201. Borç Alacak 654 Karşılık Giderleri Hs. 17.700 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı(-) 17.700 Şüpheli TicariAlacak İçin karşılıkayırlması 33 34 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar İşletmemiz daha önce tamamı için karşılık ayırdığı Soner Uslu dan olan 17.700 TL lik alacağının 5.000 TL lik kısmını 11.10.201. tarihinde tahsil etmiş, kalanın tahsil olanağı ortadan kalkmıştır. 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı Hesabın Kapsamı: Menkul kıymet (hisse senedi, tahvil, bono vb.) satış karlarının izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: Menkul kıymetler, alış değerlerinin üzerinde bir değerden satıldığında, ortaya çıkan kar bu hesabın alacağına, ilgili hesabın borcuna kaydedilir. 11.10.201. Borç Alacak 100 Kasa Hs. 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hs.(-) 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hs. 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs. Karşılık Tutarının İptali 5.000 17.700 17.700 5.000 35 36 6

100 Kasa Hesabı 653 Komisyon Giderleri 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı Serdemir işletmesi 02.12.201. tarihinde geçici amaçla 12.600 TL ye satın aldığı Göktaş şirketinin hisse senetlerini 14.500 TL ye satmıştır. Ayrıca satış tutarı üzerinden %5 komisyon ödenmiştir. 02.12.201. Borç Alacak 110 Hisse Senetleri 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hisse senetlerinin karlı satılması 13.775 725 12.600 1.900 646 Kambiyo ve Borsa Değer Artış Karları Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmenin yabancı paralı işlemlerden dolayı elde ettiği kambiyo karlarının izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: Yabancı paralı işlemlerden doğan karlar bu hesabın alacağına, ilgili hesabın borcuna kaydedilir. Dönem içerisinde ihracatla ilgili ortaya çıkan kur farkları, bu hesaba değil, 601 Yurtdışı Satışlar Hesabına kaydedilir. 37 38 646 Kambiyo ve Borsa Değer Artış Karları Hesabı Serdemir işletmesi 16.12.201. tarihinde daha önce sattığı mallar karşılığında aldığı 500 Euro yu 1 Euro=2,45 TL den TL ye çevirmiştir. İşletme yabancı parayı aldığı tarihte 1 Euro=2,60 TL den kaydetmiştir. 100 Kasa Hesabı -TL Kasası 16.12.201. Borç Alacak 100 Kasa Hesabı -Euro Kasası 646 Kambiyo ve Borsa Değer Artış ve Karları 500 Euro nun TL ye çevrilmesi 1.300 1.225 75 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı Hesabın Kapsamı: İşletmenin dönem sonunda hesapladığı reeskont faiz gelirlerinin izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: işletmenin senetli borçlarına dönem sonunda yapılan reeskont işlemi sonucunda hesaplanan reeskont tutarı, 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna, bu hesabın alacağına kaydedilir. 39 40 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı Serdemir işletmesi 31.12.2011 tarihinde 321 Borç Senetleri Hesabına kayıtlı 80.000 TL lik borcun vadesi 15.03.2012 ve faiz oranı % 20 dir. İşletme bilanço gününde senedini tasarruf değeri ile değerlemeye karar vermiştir. 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 31.12.201. Borç Alacak 322 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-) 3.117 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 3.117 Borç Senetleri Reeskont Tutarının Kaydı 01.01.201. Borç Alacak 657 Reeskont Faiz Giderleri Hs. 3.117 322 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-) 3.117 Borç Senetleri Reeskont Tutarının Kaydı 41 42 7

649 Diğer Olağan Hesabın Kapsamı: Yukarıda belirtilen hesapların hiçbirinin kapsamına girmeyen diğer olağan gelir ve karların izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: Diğer olağan gelir ve karlar, ilgili hesabın borcuna, bu hesabın alacağına kaydedilir. 100 Kasa Hesabı -TL Kasası 649 Diğer Olağan Demir ticareti ile uğraşan Serdemir işletmesi 01.12.201. tarihinde kira geliri olarak 60.000 TL tahsil edilmiştir. 02.12.200. Borç Alacak 60.000 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar 60.000 Tahsil edilen kira geliri 43 44 67 Olağandışı Gelir ve Karlar Grubu İşletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayan, sık sık veya düzenli olarak ortaya çıkmayan olay ve gelişmeler nedeniyle ortaya çıkan gelir ve karların yer aldığı gruptur. İşletmenin olağandışı gelir ve karları duran varlık satış karları, önceki dönem gelir ve karları, sayım fazlaları, alınan tazminatlar ve benzer gelir ve karlardan oluşur. Grupta yer alan hesaplar şunlardır; 671 Önceki Dönem 679 Diğer Olağandışı 671 Önceki Dönem Hesabın Kapsamı : İçinde bulunulan dönemden önceki dönemlere ait olan ve bu dönemlerin mali tablolarına hata ya da unutulma nedeniyle yansıtılamayan gelirlerin ve karların izlendiği hesaptır. Hesabın İşleyişi: Önceki dönemleri ait gelir ve karlar bu hesabın alacağına kaydedilir. 45 46 671 Önceki Dönem Örnek: İşletme, aktifinde kayıtlı demirbaşını 25.07.2012 tarihinde %18 KDV hariç 5.000 TL.ye peşin satmıştır. Demirbaşın aktifteki değeri 5.500 TL. olup, birikmiş amortismanları ise 1.000 TL dir. 100 Kasa Hs. 257 Birikmiş Amortismanlar Hs. / /201.. Borç Alacak 255 Demirbaşlar Hs. 391 Hesaplanan Kdv Hs. 549 Özel Fonlar Hs. Maddi Duran Varlığın Karlı Satılması 5.900 1.000 5.500 900 500 671 Önceki Dönem Serdemir işletmesi 2012 döneminde karlı olarak sattığı duran varlıktan ayırdığı 500 lik yenileme fonunu 2013 yılında kullanmaktan vazgeçmiştir. 31.12.2013 Borç Alacak 549 Özel Fonlar Hs. 500 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları Hs. 500 Yenileme fonunun gelirlere aktarılması 47 48 8

679 Diğer Olağandışı Hesabın Kapsamı: Diğer olağandışı gelir ve karlar hesabı, işletmenin arızi nitelik taşıyan ve daha önce açıklanan hesapların kapsamına girmeyen gelir ve karların izlendiği bir hesaptır. Hesabın İşleyişi: Diğer olağandışı gelir ve karlar tahakkuk ettikçe, ilgili hesabın borcuna, bu hesabın alacağına kaydedilir. 679 Diğer Olağandışı Örnek: İşletme, aktifinde kayıtlı demirbaşını 25.07.201. tarihinde %18 KDV hariç 5.000 TL.ye peşin satmıştır. Demirbaşın aktifteki değeri 5.500 TL. olup, birikmiş amortismanları ise 1.000 TL dir. 100 Kasa Hs. 257 Birikmiş Amortismanlar Hs. / /201.. Borç Alacak 255 Demirbaşlar Hs. 391 Hesaplanan Kdv Hs. 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs. Maddi Duran Varlığın Karlı Satılması 5.900 1.000 5.500 900 500 49 50 Gelir Hesaplarının Kapatılması Gelir Hesaplarının Kapatılması Gelir ve gider hesapları işletmenin faaliyet sonucunu oluşturan hesaplardır. Sonuç hesapları olarak da isimlendirilen bu hesapların, işletme faaliyet sonucunu ortaya koyabilmesi için dönem sonunda gerekli ayarlama ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra 690 Dönem Kar veya Zarar Hesabına devredilerek kapatılması gerekir. Serdemir A.Ş. nin aşağıda alacak kalanı veren gelir hesaplarının gelir tablosuna aktarılmasını yapınız. 600 Yurtiçi Satışlar Hs. 45.000 TL 601 Yurtdışı Satışlar Hs. 15.000 TL 602 Diğer Gelirler Hs. 7.500 TL 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hs. 3.500 TL 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hs. 2.500 TL 642 Faiz Gelirleri Hs. 6.000 TL 643 Komisyon Gelirleri Hs. 4.500 TL 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs. 5.000 TL 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs. 3.000 TL 646 Kambiyo Karları Hs. 800 TL 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 1.200 TL 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hs. 2.750 TL 671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar Hs. 3.750 TL 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs. 500 TL 52 Gelir Hesaplarının Kapatılması Kaynakça 600 Yurtiçi Satışlar Hs. 601 Yurtdışı Satışlar Hs. 602 Diğer Gelirler Hs. 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hs. 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hs. 642 Faiz Gelirleri Hs. 643 Komisyon Gelirleri Hs. 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs. 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs. 646 Kambiyo Karları Hs. 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hs. 671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar Hs. 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs. 31/12/201 Borç Alacak 45.000 15.000 7.500 3.500 2.500 6.000 4.500 5.000 3.000 800 1.200 2.750 3.750 500 690 Dönem Kar/Zarar Hs. 101.000 Gelir Hesaplarının Dönem Kar/Zarara Devri Nalan AKDOĞAN, Orhan SEVİLENGÜL, Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, Gazi Kitapevi, Ankara. Orhan Sevilengül, Genel Muhasebe, Gazi Kitapevi, Ankara, 2011. Orhan Sevilengül, Çözümlü Muhasebe Problemleri, Gazi Kitapevi, Ankara, 2011. Abdullah Karakaya, Genel Muhasebe Ders Notları, Safranbolu, 2002. Ahmet Vecdi CAN/ Sakarya Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Ders Notları Nalan AKDOĞAN, Nejat TENKER, Finansal Tablolar ve Mali Analiz Teknikleri, Gazi Kitapevi. CEMALCILAR, Ö., "Muhasebenin amaçlarına Ulaşmada Muhasebenin Kuramsal Yapısına Bağlılığın Gereği ve Önemi", Muhasebe ve Denetime Bakış, Ocak 2003. 8 No lu TMS- Maddi, Maddi Olmayan Duran Varlıklar ile Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar IASC, International Accounting Standards Committee, International Accounting Standards 1999, London, 1999. 53 54 9

Teşekkür Ederim Sağlıklı ve mutlu bir hafta geçirmeniz temennisiyle, iyi çalışmalar dilerim 55 10