I Avukat OSMAN OY GENEL VE MADDE GEREKÇEL 5411 SAYILI BANKACILIK KANUNU VE 4389 SAYILI BANKALAR KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTE KALAN MADDELER
Yay n No : 1619 Hukuk Dizisi : 720 1. Bas - Aral k 2005 - STANBUL ISBN 975-295 - 503-7 Copyright Bu kitab n bu bas s için Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m Yay m Da - t m A.fi. ye aittir. Her hakk sakl d r. Hiçbir bölümü ve paragraf k smen veya tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya baflka herhangi bir flekilde ço alt lamaz, da t lamaz. Normal ölçüyü aflan iktibaslar yap lamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur. Dizgi Bask - Cilt Kapak Tasar m : Beta Bas m A.fi. : Beta Bas m A.fi. V ize/kirklarel : Gülgonca Çarp k Beta BASIM YAYIM DA ITIM A.fi. Himaye-i Etfal Sokak Talas Han No. 13-15 Ca alo lu - STANBUL Tel : (0-212) 511 54 32-519 01 77 Fax: (0-212) 511 36 50 e-mail: betakitap@betakitap.com www.betakitap.com
III Ç NDEK LER I 5411 SAYILI BANKACILIK KANUNUNUN GENEL GEREKÇES 5411 Say l Bankac l k Kanununun Genel Gerekçesi.................1 II 5411 SAYILI BANKACILIK KANUNU VE MADDE GEREKÇELER...................................3 B R NC KISIM(Genel Hükümler)...........................27 Madde 1. Amaç.............................................27 Madde 2. Kapsam...........................................29 Madde 3. Tan mlar Ve K saltmalar..............................29 Madde 4. Faaliyet Konular....................................33 Madde 5. Dolayl Pay Sahipli i.................................35 K NC KISIM ( zne Tâbi fllemler) Birinci Bölüm (Kurulufl Ve Faaliyet zinleri)..................36 Madde 6. Kurulufl Veya Türkiye de fiube Ve Temsilcilik Açma zni.....36 Madde 7. Kurulufl fiartlar....................................37 Madde 8. Kurucularda Aranan fiartlar...........................38 Madde 9. Merkezi Yurt D fl nda Bulunan Bankalar n Türkiye de fiube Açma fiartlar.........................40 Madde 10. Faaliyet zni.......................................41 Madde 11. Kurulufl zninin ptali...............................43 Madde 12. Faaliyet zninin ptali Veya S n rland r lmas............44 Madde 13. Yurt çinde fiube Açma..............................45 Madde 14. S n r Ötesi Faaliyetler...............................46 Madde 15. Ba ms z Denetim, De erleme, Derecelendirme Ve Destek Hizmeti Kurulufllar n n Yetkilendirme zni......46 kinci Bölüm(Ana Sözleflmeye liflkin Hükümler)..............47 Madde 16. Ana Sözleflme De ifliklikleri..........................47 Madde 17. Sermaye Art r mlar.................................47 Madde 18. Pay Edinim Ve Devirleri.............................48 Üçüncü Bölüm (Birleflme, Bölünme, Hisse De iflimi Ve radi Tasfiye)..........51 Madde 19. Birleflme, Bölünme Ve Hisse De iflimi...................51 Madde 20. radi Tasfiye.......................................52
IV Dördüncü Bölüm( zin Baflvurular n n Reddi).................53 Madde 21. zin Baflvurular n n Reddi............................53 ÜÇÜNCÜ KISIM(Kurumsal Yönetim) Birinci Bölüm(Yönetim)....................................53 Madde 22. Kurumsal Yönetim lkeleri...........................53 Madde 23. Yönetim Kurulu....................................55 Madde 24. Denetim Komitesi..................................56 Madde 25. Genel Müdür Ve Yard mc lar.........................59 Madde 26. Çal flma Ve mza Yetkisi Yasa........................61 Madde 27. Yemin Ve Mal Beyan................................61 Madde 28. Karar Defteri......................................62 kinci Bölüm( ç Sistemler)..................................63 Madde 29. ç Sistemlere liflkin Yükümlülükler....................63 Madde 30. ç Kontrol Sistemi..................................63 Madde 31. Risk Yönetimi Sistemi...............................65 Madde 32. ç Denetim Sistemi.................................65 Üçüncü Bölüm(Yetkili Kurulufllar)...........................66 Madde 33. Ba ms z Denetim Kurulufllar........................66 Madde 34. De erleme Ve Derecelendirme Kurulufllar...............67 Madde 35. Destek Hizmeti Kurulufllar..........................67 Madde 36. Sorumluluk Sigortas................................68 Dördüncü Bölüm(Finansal Raporlama).......................69 Madde 37. Muhasebe Ve Raporlama Sistemi......................69 Madde 38. Konsolide Finansal Raporlar..........................71 Madde 39. Finansal Raporlar n mzalanmas, Sunulmas, lân Ve Denetimi.........................72 Madde 40. Y ll k Faaliyet Raporu...............................73 Madde 41. Sorumluluk.......................................74 Madde 42. Belgelerin Saklanmas...............................74 DÖRDÜNCÜ KISIM(Koruyucu Hükümler) Birinci Bölüm (Özkaynaklar Ve Standart Oranlar).............75 Madde 43. Koruyucu Düzenlemeler.............................75 Madde 44. Ödenmifl Sermaye, Yedek Akçeler Ve Özkaynak...........77 Madde 45. Sermaye Yeterlili i..................................78 Madde 46. Likidite Yeterlili i..................................79 Madde 47. Afl mlar n Giderilmesi...............................80
V kinci Bölüm(Krediler Ve Risk Grubu).......................81 Madde 48. Krediler..........................................81 Madde 49. Risk Grubu.......................................82 Madde 50. Dâhil Olunan Risk Grubu Ve Mensuplara Kredi Kulland rma Koflullar..........................84 Madde 51. Kredi Açma.......................................85 Madde 52. Kredilerin zlenmesi................................87 Madde 53. Karfl l klar Ve Teminatlar............................88 Üçüncü Bölüm(S n rlamalar)................................89 Madde 54. Kredi S n rlar.....................................89 Madde 55. Kredi S n rlamalar na Tâbi Olmayan fllemler............91 Madde 56. Ortakl k Paylar na liflkin S n rlamalar.................92 Madde 57. Gayrimenkul Ve Emtia Üzerine fllemler................93 Madde 58. Sand k Ve Vak flara liflkin fllemler....................94 Madde 59. Ba fl S n rlar.....................................94 BEfi NC KISIM(Mevduata Ve Kat l m Fonu Toplamaya liflkin Hükümler).........................................96 Madde 60. Mevduat Ve Kat l m Fonu Kabulü......................96 Madde 61. Mevduat n Ve Kat l m Fonunun Çekilmesi...............98 Madde 62. Zamanafl m.......................................99 Madde 63. Mevduat n Ve Kat l m Fonunun Sigortalanmas...........99 Madde 64. Sigorta Kapsam D fl nda Kalan Mevduat Ve Kat l m Fonu...........................102 ALTINCI KISIM(Denetim Ve Al nacak Önlemler)..............103 Madde 65. Denetim.........................................103 Madde 66. Konsolide Denetim.................................103 Madde 67. Önlem Al nmas n Gerektiren Hâller...................104 Madde 68. Düzeltici Önlemler.................................107 Madde 69. yilefltirici Önlemler................................108 Madde 70. K s tlay c Önlemler................................109 Madde 71. Faaliyet zninin Kald r lmas Veya Fona Devir...........110 Madde 72. Sistemik Riske Karfl Al nacak Önlemler................112 YED NC KISIM(Kanunî Yükümlülükler)....................113 Madde 73. S rlar n Saklanmas................................113 Madde 74. tibar n Korunmas................................116 Madde 75. Etik lkeler.......................................117 Madde 76. Müflteri Haklar...................................117
VI SEK Z NC KISIM(Kalk nma Ve Yat r m Bankalar Ve Finansal Holding fiirketi)...............................119 Madde 77. Kalk nma Ve Yat r m Bankalar na liflkin Hükümler......119 Madde 78. Finansal Holding fiirketi............................119 DOKUZUNCU KISIM(Kurulufl Birlikleri).....................121 Madde 79. Türkiye Bankalar Birli i Ve Türkiye Kat l m Bankalar Birli i.....................................121 Madde 80. Birliklerin Görev Ve Yetkileri.........................122 Madde 81. Organlar Ve Statü.................................123 ONUNCU KISIM(Bankac l k Düzenleme Ve Denetleme Kurumuna liflkin Hükümler) Birinci Bölüm(Bankac l k Düzenleme Ve Denetleme Kurumu)..124 Madde 82. Kurulufl Ve Ba ms zl k.............................124 kinci Bölüm(Bankac l k Düzenleme Ve Denetleme Kurulu)....130 Madde 83. Bankac l k Düzenleme Ve Denetleme Kurulu............130 Madde 84. Üyelerin Atanmas.................................130 Madde 85. Baflkan Ve Üyelerin Görev Süreleri....................131 Madde 86. Yasaklar.........................................133 Madde 87. Kurulun Çal flma Esaslar...........................134 Madde 88. Kurulun Görev Ve Yetkileri..........................136 Üçüncü Bölüm(Baflkanl k Teflkilat ).........................137 Madde 89. Baflkan..........................................137 Madde 90. Baflkan Yard mc lar................................139 Madde 91. Kurumun Hizmet Birimleri..........................139 Madde 92. Kurum Personeli..................................140 Dördüncü Bölüm(Görev, Yetki Ve Sorumluluk)................142 Madde 93. Kurumun Görev Ve Yetkileri.........................142 Madde 94. Sektörün Gelifltirilmesi.............................145 Madde 95. Yerinde Denetim Ve Gözetim.........................147 Madde 96. Bilgi Ve Belge steme...............................151 Madde 97. fieffafl k Ve Hesap Verebilirlik........................153 Madde 98. Kurumlararas flbirli i.............................154 Madde 99. Finansal Sektör Komisyonu..........................157 Madde 100. Eflgüdüm Komitesi................................158 Beflinci Bölüm(Çeflitli Hükümler)............................159 Madde 101. Kurumun Bütçesi, Hesap Ve Harcamalar n Denetimi.....159 Madde 102. Ücretler, Malî Ve Di er Sosyal Haklar.................160
VII Madde 103. Kurul Üyelerinin Görevden Ayr lmas.................163 Madde 104. Kurul Üyeleri le Kurum Personelinin Cezaî Ve Hukukî Sorumlulu u.......................164 Madde 105. Kurul Kararlar na Karfl Yarg Yolu...................165 ONB R NC KISIM(Faaliyet zni Kald r lan Ve Fona Devredilen Bankalara liflkin Hükümler)................166 Madde 106. Faaliyet zninin Kald r lmas........................166 Madde 107. Fona Devredilen Bankalar le lgili Hükümler..........168 Madde 108. Banka Kaynaklar n n stismar......................171 Madde 109. Faaliyet zni Kald r lan Veya Fona Devredilen Bankalara liflkin Ortak Hükümler..........173 Madde 110. fiahsi Sorumluluk.................................175 ON K NC KISIM(Tasarruf Mevduat Sigorta Fonuna liflkin Hükümler) Birinci Bölüm(Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu)..............176 Madde 111. Fonun Kurulufl Ve Ba ms zl......................176 kinci Bölüm(Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu Kurulu)........177 Madde 112. Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu Kurulu...............177 Madde 113. Fon Kurulu Üyelerinin Atanmas.....................177 Madde 114. Fon Kurulu Baflkan Ve Üyelerinin Görev Süreleri........178 Madde 115. Fon Kurulu Baflkan Ve Üyeleri le Fon Personeline liflkin Yasaklar.........................179 Madde 116. Fon Kurulunun Çal flma Esaslar.....................180 Madde 117. Fon Kurulunun Görev Ve Yetkileri....................183 Üçüncü Bölüm(Baflkanl k Teflkilat )..........................184 Madde 118. Fon Baflkan.....................................184 Madde 119. Fon Baflkan Yard mc lar...........................185 Madde 120. Fonun Hizmet Birimleri............................185 Madde 121. Fon Personeli....................................186 Dördüncü Bölüm(Görev, Yetki Ve Sorumluluk)................188 Madde 122. Fonun Görev Ve Yetkileri...........................188 Madde 123. Fonun Bilgi Ve Belge steme Yetkisi..................189 Beflinci Bölüm(Çeflitli Hükümler)............................189 Madde 124. Fonun Hesap Ve Harcamalar n n Denetimi.............189 Madde 125. Fon Kurulu Baflkan Ve Üyeleri le Fon Personelinin Ücretleri, Malî Ve Di er Sosyal Haklar..............................190
VIII Madde 126. Fon Kurulu Üyelerinin Görevden Ayr lmas............192 Madde 127. Fon Kurulu Üyeleri, Fon Personeli, Fonun Atad Veya Fonu Temsilen Seçilen Yöneticilerin, flas dare Memurlar n n Ve Fon Personelinin Sorumluluklar...................................193 Madde 128. Fon Kurulu Kararlar na Karfl Yarg Yolu..............197 Madde 129. Fonun Bütçesi...................................197 Madde 130. Fonun Gelirleri...................................198 Madde 131. Fonun Borçlanma Ve Avans Yetkisi...................199 Alt nc Bölüm(Takip Ve Tahsil Usûlleri)......................200 Madde 132. Fon Alacaklar n n Takip Ve Tahsiline liflkin Yetki Ve Usûller............................200 Madde 133. Sorumluluk Davalar na liflkin stisnai Yetkiler.........203 Madde 134. Fonun Alacaklar n n Tahsiline liflkin Di er Yetkiler.....204 Madde 135. Sigortaya Tâbi Mevduat Ve Kat l m Fonu Tutar n n Eksik Beyan Hâlinde Uygulanacak Takip Ve Tahsil Usûlleri.................................213 Madde 136. Fon Alacaklar n n Yasal Teminat....................216 Madde 137. spat Külfeti.....................................217 Madde 138. Fon Alacaklar n n Takip Ve Tahsiline liflkin stisnalar...218 Madde 139. Fonun fltirakleri le lgili Yetkileri...................220 Madde 140. Fon Ve Faaliyet zni Kald r lan Bankalara liflkin Malî stisnalar..............................220 Madde 141. Zamanafl m.....................................224 Madde 142. Görevli Ve Yetkili Mahkeme.........................224 Madde 143. Varl k Yönetim fiirketi.............................225 ONÜÇÜNCÜ KISIM(Di er Hükümler)........................227 Madde 144. Faiz Oranlar le Di er Menfaatler...................227 Madde 145. Parasal Tutarlar..................................227 ONDÖRDÜNCÜ KISIM (Yapt r mlar, Soruflturma Ve Kovuflturma Hükümleri) Birinci Bölüm( darî Para Cezalar )..........................228 Madde 146. Kurulufllara liflkin darî Para Cezalar................228 Madde 147. lgili Kiflilere liflkin darî Para Cezalar...............231 Madde 148. S n rlamalara, Kararlara Ve Düzenlemelere Ayk r Hareketler Dolay s yla darî Para Cezalar........232 Madde 149. Savunma Hakk Ve Kapatma Karar..................232
IX kinci Bölüm(Suçlar).......................................233 Madde 150. zinsiz Faaliyette Bulunmak.........................233 Madde 151. Mevduat Ve Kat l m Fonu Sahiplerinin Haklar n Engellemek..............................235 Madde 152. Düzeltici, yilefltirici Ve K s tlay c Önlemleri Almamak...235 Madde 153. Yetkili Merciler le Denetim Görevlilerince stenen Bilgi Ve Belgeleri Vermemek Ve Görevlerini Yapmalar n Engellemek...........................237 Madde 154. Belgelerin Saklanmas Yükümlülü üne Ayk r Davranmak................................237 Madde 155. Gerçe e Ayk r Beyanda Bulunmak...................238 Madde 156. fllemlerin Kay t D fl B rak lmas Ve Gerçe e Ayk r Muhasebelefltirme...........................239 Madde 157. Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya De ifltirme..................................240 Madde 158. tibar n Zedelenmesi..............................240 Madde 159. S rlar n Aç klanmas..............................241 Madde 160. Zimmet.........................................242 Madde 161. Di er Kanunlara Ayk r l klar........................243 Üçüncü Bölüm(Kovuflturma Usûlü)..........................243 Madde 162. Yaz l Baflvuru Ve Müdahale........................243 Madde 163. tiraz Ve Bildirim.................................244 Madde 164. Özel Görev......................................244 Madde 165. Bilirkifli ncelemesi................................245 Madde 166. Özel Soruflturma Ve Kovuflturma.....................246 Madde 167. nfaz...........................................247 ONBEfi NC KISIM(Son Hükümler)..........................247 Madde 168. Mülga Kanunlara Yap lan At flar.....................247 Madde 169. Geçici Maddeler..................................251 Madde 170. Yürürlük........................................260 Madde 171. Yürütme........................................260 (I) Say l Cetvel............................................261 (II) Say l Cetvel............................................265 (III) Say l Cetvel...........................................266
X III 5411 SAYILI BANKACILIK KANUNUNA GÖRE 4389 SAYILI BANKALAR KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTE OLAN MADDELER Madde 14. Denetlemeler Sonucunda Al nacak Tedbirler............269 Madde 15. Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu......................276 Madde 15/a. Hazine Alaca...................................285 Madde 16. Bankac l k fllemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme zninin Kald r lmas n n Sonuçlar...........287 Madde 17. fiahsi Sorumluluk..................................288 Madde 17/a. spat Külfeti....................................289 Madde 18. Bankalar n Devir, Birleflme ve Tasfiyesi................289 Ek Madde 1................................................290 Ek Madde 2................................................292 Ek Madde 3................................................293 Ek Madde 4................................................293 Ek Madde 5................................................293 Ek Madde 6................................................294 Geçici Madde 4.............................................294