392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri zaman bu kimlik kartını yanında taşıması gerek hasta gerek hemodiyaliz merkezine çok yararlı bilgiler sağlayacaktır. 2.ekte hastaların kan basıncı takibi için bir form oluşturulmuştur. Hemodiyaliz hastalarında yaşam kalite ve süresini etkileyen en önemli faktör hipertansiyondur. Hastalar bu konuda sürekli eğitilmeli ve kan basınçları mutlaka kontrol altına alınmalıdır. 3.ekte hemodiyaliz hastası ilaç kullanım rehberi sunulmuştur. Hemodiyaliz hastalarının bir kısmı kullandığı ilacın ismini ve kullanma şeklini bilmemektedir. Bu form hastaların eğitilmesine ve ilaçlarını daha sağlıklı kullanmalarına yardımcı olacaktır. 4.ekte Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemodiyaliz ünitesinde kullanılan hasta takip formu gösterilmiştir. Bu form hastalar hakkında çok ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Formun 2. sayfasındaki aylara göre laboratuvar sonuçlarında belirtilen laboratuvar testleri her ay rutin olarak yapılmaktadır. Formun 4. sayfasında da aylara göre laboratuvar sonuçları vardır. Bu laboratuvar tetkikleri her ay yapılmamaktadır. HBs, Anti-HBs, Anti-HCV, Ferritin, Serum Demiri, Serum Demir Bağlama Kapasitesi ve PTH 3 ayda bir rutin olarak bakılmaktadır. Bu testler ihtiyaç halinde daha erken bakılabilir ancak hastaların çok az bir kısmında daha sık bakmaya gerek olmaktadır. Açlık kan şekeri ve Beta-2 mikroglobülin rutin olarak bakılmamakta, ihtiyaç halinde bakılmaktadır. HIV tarama testleri ise 3-6 ayda bir yapılmaktadır. Rutin akciğer grafisi ve EKG uygulaması yoktur, hastanın ihtiyacı olursa çekilmektedir. 5.ekte besinlerin 100 gramlarının enerji, fosfor, potasyum ve sodyum içerikleri sunulmuştur. Diyete uyum hemodiyaliz hastalarında çok önemli bir problemdir. Hastaların bu konuda sürekli eğitimleri zorunludur. Bu ek fotokopi yapılarak tüm hastalara dağıtılabilir veya hemodiyaliz ünitesinde görünebilir bir yere asılabilir.
393 6.ekte hastalar için 40, 50, 60 ve 80 gram protein içeren normal potasyumlu ve fosfordan kısıtlı 4 adet diyet ve süt, et ve unlu yiyecek değişim listeleri sunulmuştur. 7.ekte hastaların kolaylıkça yapabileceği proteini düşük enerjisi yüksek tatlı tarifleri sunulmuştur.
394 EK-1 HASTALAR İÇİN KİMLİK KARTI İsim: Yaş: Cins: Kan grubu: Diyaliz merkezi: Sorumlu doktor: Sorumlu hemşire: Tarih HBs antijeni Anti- HBs Anti- HCV HCV- RNA HIV antikoru Diğer Hepatit B aşısı takibi Doz Tarih Yapıldı mı 0.ay 1.ay 2.ay 6.ay Rapel
395 EK-2 KAN BASINCI TAKİP FORMU Tarih Kan basıncı Tedavi Tarih Kan basıncı Tedavi
396 EK-3 HEMODİYALİZ HASTASI İLAÇ KULLANIM REHBERİ 1.KAN İĞNESİ (ERİTROPOİETİN) İLAÇ DOZU: Haftada kez, 000 ünite, cilt altı Kan iğnesi cilt altına yapılmalıdır, aşı gibi uygulanır, aşı yapmasını bilen bir sağlık personeli kolaylıkla uygulayabilir Kan iğnesini mutlaka buzdolabının kapağında (buzlukta değil) saklayınız Kan iğnesini vurdurduğunuz yere (sağlık ocağı, hastane, hemodiyaliz merkezi...) götürürken buzlu bir termosta veya buz içinde taşıyınız 2.DEMİR İĞNESİ İLAÇ DOZU: Haftada kez, ampul UYGULAMA ŞEKLİ: Damardan veya Kas içine 3.DEMİR HAPI İLAÇ DOZU: Günde bir kez bir tablet İlaç öncelikle aç karnına alınır, eğer midede rahatsızlık yaparsa tok karnına alınmalıdır. 4.Kalsiyum karbonat İLAÇ DOZU: Sabah 1 kaşe veya 1 çay kaşığı, yemeklerle birlikte Öğle 1 kaşe veya 1 çay kaşığı, yemeklerle birlikte Akşam 1 kaşe veya 1 çay kaşığı, yemeklerle birlikte veya Kalsiyum asetat İLAÇ DOZU: Sabah tablet, Öğle tablet, Akşam tablet (yemeklerle birlikte) 5.Amfojel İLAÇ DOZU: Sabah tablet, Öğle tablet, Akşam tablet (yemeklerle birlikte)
397 6.D VİTAMİNİ Ağızdan Günde adet veya Damar içine İLAÇ DOZU: Haftada kez, ampul 7.SARILIK AŞISI: Yapılan testler sonucuna göre karar verilir İLAÇ DOZU: Uygulama zamanını doktorunuza sorunuz Aşı, cilt altına, her iki kola birer adet yapılır 8.GRİP AŞISI: Doktorunuzla konuşunuz, her yıl sonbaharda aşı yaptırınız 9.DİĞER İLAÇLAR Sabah adet Akşam adet Sabah adet Akşam adet Sabah adet Akşam adet Sabah adet Akşam adet
398 EK 4 HEMODİYALİZ ÜNİTESİ HASTA İZLEM FORMU (199 ), (200 ) İSİM: YAŞ/CİNSİYET: KURUMU: İŞ ADRESİ: PROTOKOL NO: KAN GRUBU: RAPOR NO: EV ADRESİ: TEL: BÖBREK HASTALIĞININ NEDENİ: BÖBREK BİYOPSİSİ: ÖYKÜSÜ: SORUNLARI: FİZİK İNCELEME: Ateş: Kan basıncı: Kilo: Cilt: Kalp: Akciğer: Karın: Ödem: Diğer: DİYALİZE BAŞLAMA TARİHİ: VASKÜLER GİRİŞİM YOLU: DİYALİZ SIKLIĞI VE SÜRESİ: KULLANILAN DİYALİZAT: KULLANILAN DİYALİZER VE ALANI İDRAR VOLÜMÜ:
399 AYLARA GÖRE LABORATUVAR VERİLERİ (199 ), (200 ) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Hb Htc Beyazküre Trombosit Ay ortası Hb Ay ortası Htc Na Giriş K Giriş Cl Giriş BUN Giriş Kreatinin Giriş Ürik asit Giriş Ca Giriş P Giriş AP ALT AST T.Protein Albumin
400 EPO AYLARA GÖRE UYGULANAN TEDAVİ VE HASTADAKİ DEĞİŞİKLİKLER 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Vitamin D oral Vitamin D i.v. Ca karbonat Ca asetat Esansiyel a.a. Demir oral Demir i.v. Folik asit Multivitamin Al (OH) 3 Hepatit B aşısı İnfluenza aşısı Kilo Heparin Kan Tx Diyalizat tipi Diyaliz sıklığı Diyalizer tipi EPO: Eritropoietin, i.v.: intravenöz, a.a.:amino asit, Tx: transfüzyon
401 DAHA ÖNCE UYGULANAN TRANSPLANTASYONLARIN ÖYKÜSÜ 1.RENAL TX: 2.RENAL TX: 3.RENAL TX: UYGULANAN İMMUNOSUPRESİF TEDAVİ: UYGULANAN REJEKSİYON TEDAVİLERİ: DİYALİZE DÖNME NEDENİ: GRAFT İN DURUMU: SİTOTOKSİK ANTİKOR: AYLARA GÖRE LABORATUVAR VERİLERİ (199 ), (200 ) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 HBs Anti-HBs Anti-HCV AKŞ Ferritin Serum Fe SDBK Fe satürasyonu Beta 2 -MG PTH-NH 2 HIV antikoru AKŞ: Açlık kan şekeri, SDBK: Serum demir bağlama kapasitesi, Beta 2 -MG: Beta 2 mikroglobülin, Fe satürasyonu=serum Fe/SDBK
402 xxbesinler yani ek 5-7 diyalizkitabiek5-7besinler dosyasinda
403 H. İNTERNET İnternet kullanımı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde de nefroloji ve hemodiyaliz ile ilgili elektronik tartışma grupları mevcuttur. Bu grupların amacı vaka ve güncel sorunların tartışılmasıdır. Bu gruplara katılmak isteyenlerin ilksertekin@iname.com adresine bir e-posta yazmaları yeterlidir.