GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze, her dem devingen, 129 Atatürk kimi sevdiklerine çocuk diye seslenirdi. Atatürk ü hep gözleri fl l fl l, yaflama sevinciyle dolu bir çocuk olarak düflünmüflümdür. Çocuk olabilmek, çocuk kalabilmek: Yeni, yarat c, merakl, araflt r c olman n efli inde durmak de il midir? Bakmay n siz ruhbilim ö retilerinde dile getirilmeye çal fl lan çimizdeki çocuk kavram içinde tutulmaya zorlanan çocuklu a: Çocuklu un kuram keflfedici, yarat c. afl r bir niteli i vard r. Kitap okunarak çocuk olunmaz. Çocukluk bir karakterdir. Elbette, bir ölçüde edinilebilir. nsan çocuklu u keflfedebilir, ona ulaflmaya çabalayabilir. Nietzsche nin Zerdüflt ü üçlü evrimden söz eder: S ras yla, deveyken aslan, aslanken çocuk olmak: Evrimin bir anlamda ucunda durur çocukluk. Deve, isteyince çocuk olamaz. Çocukluk, yaflam n bir döneminde yaflan p, yitirilir biyolojik olarak. Ruhun çocuklu a ulaflmas ise, özgürlük ister, ba ms zl k. Ruh ba ms zl na eriflemeyenler çocuk olamazlar: Boynu bükük, ba ml l, al flkanl klarla yaflayan insanlar haline gelirler. Olgunluk, bana sorarsan z. Çocukla yaflanan olgunluktur. Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze, her dem devingen, keflfedici, yarat c. nsanlar gibi ülkeleri de çocuk olabilirler; yafll, yorgun kültürler olabilir, a r, yavafl, devinen. Ben ülkemin hep çocuk oldu unu düflündüm: Atatürk denen bir dâhiyi yetifltiren çocuk ülke. Çocuk Atatürk ü yetifltiren çocuk ülke. Cumhuriyet ruhu, Atatürk ün ona kazand rmaya çal flt ruh, heyecanl, merakl, araflt r c bir çocuk ruhuydu: Bilimde, sanatta, düflüncede kendini gösteren, ona giydirilmeye çal fl lan özgürlü ü k s tlay c giysiyi parçalay p; yaflama kendi aç s ndan bakabilme cesaretini tafl yan olgun çocuk ruhu. Oysa ne Atatürk ün ne de cumhuriyetin çekirde- indeki çocu u keflfedemedik. Atatürk törenlerde, yorgun, heyecans z, basmakal p düflüncelerle dolu, çocuklu unu yitirmifl, y lg n insanlarca y prat ld ; ondaki coflku ve heyecan yorumlanamad. Bayat yorumlarla Atatürk, düzlefltirilmeye, yaflland r lmaya çal fl ld, ço u kez bilinçsizce. Onu, ona yak flacak biçimde anmay yorumlamay bilemedik. Ayn durum cumhuriyetimizin de bafl na geldi. Cumhuriyet sürekli devinim, sürekli yenilenme, sürekli at l m, sürekli araflt rma demekti. Oysa, o, içinde tafl d çocuk ruhuna uygun yorumlanamad. Kültürün çocuk ruhunu harekete geçirecek oyun ruhu, bilim, sanat ve düflünceyle sa lanabilirdi. Bilim insan olabilmenin, gerçekleri keflfetme baflar s n n oyun oynamay seven, düfl gücü son derece geliflmifl bir çocuk ruhu ile sa lanabilece ini anlayamad k. Yoksul, düzensiz bir yaflamda insanlar çocuk olam yor, çocuk kalam yor, çok çabuk büyüyor. Çocuklu unu yaflayamam fl, çocuklu a hasret insanlar n ço unlukta oldu u bir kültürde, dogmalar sorgulayabilen, yarat c olma özgürlü üne, özerkli ine sahip insanlar yetiflemiyor. Yaflam bir kocaman yük sayan, gergin, kayg l insanlar n umutsuz çözüm aray fllar egemen olmaya bafll yor kültüre. Oysa cumhuriyetin çekirde inde, Atatürk olman n özünde çocukluk var: Devflirilmifl, ö renilmifl, di er kültürlerden, insanlardan hele hele kuramlardan al nm fl çocukluk de il bu: Düfllerle, yaflama sevinciyle dolu bize özgü, özgün bir çocukluk: Bilimde, sanatta, düflüncede yarat c ürünler ortaya koymam za olanak sa layacak özgürlük, özerklik. Yitirdik çocuklu umuzu. A r bir ekonomik yük binmifl s rt m za. Olgun çocuk ruhumuz, bu güçlükleri yenmeye haz r. S k nt lar, ac lar çekilecek. Çocuk Atatürk ün bize emanet etti i çocuk cumhuriyet, çocuklu unu hat rlamal yeniden. Düfllerini, yarat c oyunlar n kuflanmal. Bilim, sanat ve düflünceye çocuk canl l ile katk da bulunmaya çal flmal. Prof. Dr. Ahmet nam ODTÜ Felsefe Bölümü Çocuk ve Gençlik Ruh Sa l Dergisi : 9(2) 2002
130
131
132
133 Benlik Sayg s ve Anne Baba Tutumu
134 Benlik Sayg s ve Anne Baba Tutumu
135 Benlik Sayg s ve Anne Baba Tutumu