2013 Yılında Türkiye Ekonomisi 1
KÜRESEL GÖSTERGELER 2
Küresel Göstergeler: Global GSYH (%) Kaynak: IMF Not: 2013-2014 BNPP tahmini 3
Küresel Göstergeler: 2013-2014 GSYH (%) 5 4.7 4.8 2013 4 3 2 1 3.5 3.0 1.5 2.2 1.2 2.0 1.1 2014 0-1 Emerging & developing economies Turkey* US Advanced economies -0.3 Eurozone Kaynak: BNPP * TEB tahmini 4
Nis-08 Eyl-08 Şub-09 Tem-09 Ara-09 May-10 Eki-10 Mar-11 Ağu-11 Oca-12 Haz-12 Kas-12 Nis-13 Eyl-13 Küresel Göstergeler: İmalat PMI 60 55 ÇİN TÜRKİYE ABD 50 45 40 BREZİLYA EURO BÖLGESİ 35 30 JAPONYA 25 Kaynak: Markit 5
TÜRKİYE 6
Türkiye: Kredi Notu Artırımı Kaynak: Bloomberg 7
TÜKETİM GÖSTERGELERİ 8
TÜKETİM GÖSTERGELERİ: TÜKETİCİ KREDİLERİ Tüketici kredisi büyümesi (Yıllıklandırılmış 13 haftalık hareketli ortalama, %) Faiz oranları (%) Kaynak: TCMB 9
TÜKETİM GÖSTERGELERİ: TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ Kaynak: TUİK, CNBE-e Son gözlem: Eylül 2013 10
TÜKETİM GÖSTERGELERİ: HANEHALKI YÜKÜMLÜLÜKLERİ (% GSYH) Kaynak: TCMB 11
YATIRIM VE ÜRETİM GÖSTERGELERİ 12
GSYH BÜYÜMESİNE KATKI (Y/Y %) Kaynak: TUİK, TEB Son gözlem: 2Ç 2013 13
YATIRIM VE ÜRETİM GÖSTERGELERİ: IMALAT PMI Kaynak: Markit Son gözlem: Eylül 2013 14
YATIRIM VE ÜRETİM GÖSTERGELERİ: SANAYİ ÜRETİMİ Kaynak: TUİK Son gözlem: Ağustos 2013 15
Jan-10 Mar-10 May-10 Jul-10 Sep-10 Nov-10 Jan-11 Mar-11 May-11 Jul-11 Sep-11 Nov-11 Jan-12 Mar-12 May-12 Jul-12 Sep-12 Nov-12 Jan-13 Mar-13 May-13 Jul-13 Sep-13 YATIRIM VE ÜRETİM GÖSTERGELERİ: KAPASİTE KULLANIM ORANI (KKO) 77 75 73 71 69 Kaynak: TCMB Son gözlem: Eylül 2013 16
Oca-07 May-07 Eyl-07 Oca-08 May-08 Eyl-08 Oca-09 May-09 Eyl-09 Oca-10 May-10 Eyl-10 Oca-11 May-11 Eyl-11 Oca-12 May-12 Eyl-12 Oca-13 May-13 Eyl-13 YATIRIM VE ÜRETİM GÖSTERGELERİ: REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ 160 140 İhracat sipariş miktarı beklentisi 120 100 80 60 Reel sektör güven endeksi Toplam sipariş miktarı 40 20 Kaynak: TCMB Son gözlem: Eylül 2013 17
DIŞ TALEP 18
DIŞ TALEP: ÜLKE GRUPLARININ İHRACAT BÜYÜMESİNE KATKISI (%) Kaynak: TUİK Son gözlem: Ağustos 2013 19
DIŞ TALEP: İHRACAT (12-aylık birikimli, milyar ABD Doları ) Kaynak: TUİK Son gözlem: Ağustos 2013 20
DIŞ TALEP: NET ALTIN TICARETI (MILYAR USD) 6 4 2 3 6 0-2 -1-1 -3-3 -4-3 -4-1 0-5 -4-6 -8-10 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 as of Aug 2013-9 Kaynak: TUİK Son gözlem: Ağustos 2013 21
DIŞ TALEP: CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12 aylık birikimli Kaynak: TCMB Son gözlem: Temmuz 2013 22
DIŞ TALEP: CARİ İŞLEMLER DENGESİ (% GSYH, 2012) Kaynak: IMF 23
DIŞ TALEP: CARİ AÇIK VE BÜYÜME 24
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDEKİ TASARRUF ORANLARI (2013, % GSYH) 25
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON 26
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: TCMB Faiz Oranları ve Gecelik Repo Faizleri 9 8 7 o/n Lending to PD o/n Lending to non-pd 6 5 4 1-week repo auction BIST o/n Repo o/n Borrowing 3 Jan-13 Mar-13 May-13 Jul-13 Sep-13 Kaynak: TCMB, IMKB 27
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: BANKALARIN ORTALAMA FONLAMA MALİYETİ Kaynak: TCMB 28
Brazil India Poland Romania Mexico Indonesia South Africa Czech Republic Oct-11 Nov-11 Dec-11 Jan-12 Feb-12 Mar-12 Apr-12 May-12 Jun-12 Jul-12 Aug-12 Sep-12 Oct-12 Nov-12 Dec-12 Jan-13 Feb-13 Mar-13 Apr-13 May-13 Jun-13 Jul-13 Aug-13 Sep-13 Turkey Hungary Ukraine TCMB DÖVİZ REZERVLERİ 1000% 900% 800% 700% 600% 500% 400% 300% 200% 100% 0% FX reserves / ST external debt 940% 292% 259% 236% 232% 217% 192% 167% average 113% 111% 67% 80 70 60 50 40 30 Banks FX RR (USD bn) 20 Note: Peer countries include Brazil, Hungary, Mexico, Poland, S. Africa, Colombia, Chile, Czech R., Indonesia, S. Korea, Romania, Source: Reuters Ecowin, IMF, CBRT Oct-13 29
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: ENFLASYON VE ÇEKİRDEK ENFLASYON Kaynak: TUİK Son gözlem: Eylül 2013 30
Jan-10 Mar-10 May-10 Jul-10 Sep-10 Nov-10 Jan-11 Mar-11 May-11 Jul-11 Sep-11 Nov-11 Jan-12 Mar-12 May-12 Jul-12 Sep-12 Nov-12 Jan-13 Mar-13 May-13 Jul-13 Sep-13 PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: ÇEKİRDEK ENFLASYON 12% 10% h I Mevsimsellikten arındırılmış ve yıllıklandırılmış 3 aylık hareketli ortalama 8% 6% 4% 2% 0% Kaynak: TUİK, TEB Ekonomik Araştırmalar Son gözlem: Eylül 2013 31
January February March April May June July August September October November December PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: GIDA ENFLASYONU Gıda ve Alkolsüz İçecekler (sene başına göre değişim) 12 10 2007-2011 average 2012 2013 8 6 4 2 0-2 -4 Kaynak: TUİK 32
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: TÜFE (2012, y/y%) 14 12 10 8 6 4 2 0-2 Kaynak: TUİK, IMF 33
2013 average inflation rate expectations ENFLASYON BEKLENTİSİ vs. POLİTİKA FAİZİ 8% Turkey 7% 6% South Africa Indonesia Brazil 5% 4% Mexico 3% 2% 1% Czech Republic Hungary Colombia South Korea Poland Chile Source: Reuters Ecowin Pro *CBRT s average funding rate in Turkey 0% 0% 1% 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% Policy Rate Oct-13 34
PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON: TRY vs. Gelişmekte Olan Ülke Para Birimleri Kaynak: Reuters Ecowin 35
KAMU MALİYESİ 36
KAMU MALİYESİ: Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (%GSYH, 2012) Kaynak: IMF, OVP 37
KAMU MALİYESİ: GENEL YÖNETİM BRÜT BORÇ STOKU (% GSYH, 2012) Kaynak: IMF 38
2014 2016 ORTA VADELİ PROGRAM (OVP) SIKI MALİYE POLİTİKASI MAKRO İHTİYATİ TEDBİRLER CARİ AÇIKTA DÜŞÜŞ 39
Makroekonomik Büyüklükler Makroekonomik Büyüklükler 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Reel Sektör GSYH Büyümesi, % 9.2 8.8 2.2 3.5 3.0 4.0 Nominal GSYH, milyar TL 1,099 1,298 1,416 1,568 1,734 1,922 Nominal GSYH, milyar $ 731 771 794 825 864 934 TÜFE, % yıl sonu 6.4 10.4 6.2 7.5 6.8 6.0 TÜFE, % ortalama 8.6 6.5 8.9 7.5 6.7 6.4 Kur ve Faiz Oranları EUR/TL, yıl sonu 2.06 2.44 2.35 2.51 2.49 2.51 EUR/TL, ort 1.99 2.35 2.30 2.50 2.52 2.50 USD/TL, yıl sonu 1.54 1.89 1.78 1.96 2.03 2.09 USD/TL, ort 1.51 1.68 1.78 1.90 2.01 2.06 EUR/USD, yıl sonu 1.34 1.29 1.32 1.28 1.23 1.20 EUR/USD, ort 1.32 1.40 1.29 1.31 1.25 1.22 EUR-USD Sepeti 1.80 2.17 2.06 2.24 2.26 2.30 Yıllık reel kur değişimi, % 4.8-6.8 2.6-1.8 1.6 1.0 TCMB politika faizi, % yıl sonu* 6.50 7.87 5.57 7.00 9.00 9.00 Gösterge tahvil faizi, % yıl sonu 7.13 11.04 6.18 7.80 9.20 9.50 Mali Sektör (% GSYH) Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi -3.6-1.4-2.0-1.8-2.2-2.3 Merkezi Yönetim Faiz Dışı Dengesi 0.8 1.9 1.4 1.6 1.0 0.9 Merkezi Yönetim Faiz Dışı Dengesi (IMF Tanımlı) -0.4 0.3-0.1 0.2 0.4 0.3 Net Kamu Borcu 28.9 22.4 23.6 21.3 20.1 19.0 Brüt Kamu Borcu 42.9 39.9 37.6 35.5 34.1 33.9 Dış Denge (milyar $) Cari Denge -45.4-75.1-47.8-59.5-62.8-68.8 GSYH'ya oran % -6.2-9.7-6.0-7.2-7.3-7.4 * 2011 yılından itibaren bankaların ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini göstermektedir. 40
Disclaimer All rights reserved. This material issued by Türk Ekonomi Bank A.Ş. is for information purposes only. No part of this material may be reproduced in any manner without the written consent of Türk Ekonomi Bank A.Ş. Under no circumstances should it be used or considered as an offer to sell or a solicitation to buy the securities or other instruments mentioned in it. Although Türk Ekonomi Bank A.Ş. uses its best endeavors to update the material presented, it does not undertake that all information is accurate or complete, nor should it be relied upon as such. The products mentioned here are not be suitable for all investors; their value may fluctuate and/or be adversely affected by exchange rates, interest rates or other factors. TEB A.Ş. assumes no responsibility whatsoever in respect of or arising out or in connection with the content of this material to third parties. If any third party chooses to use the content of this material as references he/she accepts and approves to do so entirely at his/her own risk. Yasal Uyarı Bütün hakları saklıdır. İşbu materyal Türk Ekonomi Bankası A.Ş. tarafından hazırlanmıştır ve sadece bilgi içindir. Materyalin hiçbir bölümü Türk Ekonomi Bankası A.Ş. nin yazılı muvafakati olmadan herhangi bir şekilde çoğaltılamaz. İşbu materyal hiçbir durumda içeriğinde geçen kıymetli evrak ya da diğer araçların satış teklifi veya satın alma talebi olarak addedilemez. Belirtilen görüşler önceden bildirilmeksizin değiştirilebilir. Türk Ekonomi Bankası A.Ş., sunulan materyali mümkün olduğunca güncellemeye çalışmış olsa dahi, bütün bilginin doğru ve tam olduğunu taahhüt etmemekte ve güvenilir olduğunu iddia etmemektedir. İşbu materyalde belirtilen ürünler bütün yatırımcılar için uygun olmayabilir; değerleri değişken olabilir ve/veya döviz kurundan, faiz oranından ya da diğer faktörlerden negatif olarak etkilenebilir. TEB A.Ş., işbu materyalin içeriği ile ilgili, materyalin içeriğinden kaynaklanan ya da içerikle bağlantılı olarak üçüncü şahıslara karşı hiçbir sorumluluk kabul etmez. Üçüncü kişi işbu materyalin içeriğinde yer alan materyali referans olarak almayı tercih ederse bunun tamamen kendi riski olduğunu kabul eder. 41