EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA M. DENİZ AYBEY EĞİTİM ŞUBE 2009 1
EĞİTİM İHTİYACI Çalışanların işe girerken beraberlerinde getirdikleri bilgi, beceri ve tutumlar ile işlerinin görev ve sorumluluklarını yerine getirmek için ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve tutumlar arasındaki farkı kapatma ihtiyacıdır. 2
EĞİTİM PROGRAMI Belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilen hedefler ve bu hedeflere ulaşmak için hazırlanan içerik, öğrenim süreci ve bu sürecin değerlendirilmesinden oluşan çalışmaların bütünüdür. 3
EĞİTİM PROGRAMI OLUŞTURMA İHTİYAÇ AMAÇ VE HEDEFLER EĞİTİM BÜTÇECİ- DESTEK KATILIMCI ANALİZİ İŞ-ZAMAN PLANI EKİP OLUŞTURMA PROGRAM MODELİ DEĞERLENDİRME ARAÇLARI UYGULAMA DEĞERLENDİRME 4
İHTİYAÇ BELİRLEME Hangi teknikle ihtiyaç belirlenmeli? Eğitime ihtiyaç var mı? Belirlenen eksikler eğitimle giderilebilir mi? Katılımcıların gereken davranışı göstermeleri için hangi eksikler giderilmeli? Eğitim programının amaçları nelerdir? Katılımcılardan eğitim sonunda ne bekliyoruz? Programın amacına ulaşması için neler yapmamız gerekiyor? 5
İhtiyaç Belirleme Teknikleri Gözlem-görüşme İş-meslek analizi Swot analiz İstatistik verileri Delphi yöntemi Bencmarking 6
İhtiyaç Belirleme Teknikleri Gözlem-Görüşme Tüm katılımcıların program hakkında görüş ve tepkilerini dile getirmeleridir. Bu çalışma ile hem eğitim gerekliliği hakkında bilgi edinmeye hem de çeşitli görevlerdeki katılımcıların sürece katılmalarını aktif hale getirmeye yardımcı olur. 7
İhtiyaç Belirleme Teknikleri İş/Meslek Analizi Nitelikli personelin normal şartlarda normal bir çalışma temposu ile belirli bir işi yapabilmesi için gereksinim duyduğu süredir. 8
İş Analizi- Örnek Görev - Poliklinikte hasta muayenesi Adımlar 1.Muayene odasını temizlik ve düzen açısından kontrol etmek 2. Araç- gereçleri gözden geçirmek 3. Elleri yıkamak 4. Her hastaya en az 15 dakika zaman ayırmak 5. Genel rutin muayeneyi gerçekleştirmek 9
İhtiyaçları Belirleme Teknikleri Swot Analiz Bir organizasyonu incelerken; sahip olduğu güçlü ve zayıf yönleri belirleyen, varolan fırsat ve tehditlerin saptanmasını sağlayan analitik bir yöntemdir. Strengths Güçlü yönler, Weaknesses Zayıf yönler, Opportunities Fırsatlar, Threats Tehditler. 10
İhtiyaç Belirleme Teknikleri İstatistik Verileri Katılımcıların, eğitim ihtiyaçlarını belirleme, kişilerin mesleki eksikleri/hataları, eğitime duyulan istek/tepki, kişisel/mesleki gelişim ihtiyacı vb bulguları belirlemek ve eğitime yön vermek amaçlı toplanan verilerdir. 11
İhtiyaç Belirleme Teknikleri Delphi Yöntemi Bir eğitim programında hedeflerin neler olacağı, eğitimin anlamlılığı, önceliklerin belirlenmesi, katılımcıların ihtiyaçları vb konular ile ilgili görüş farklılıkları olabilir. Delphi yöntemi ile görüş farkı olan bireylerin/grupların yüz yüze gelmeden uzlaşmaları amaçlanmaktadır. 12
İhtiyaç Belirleme Teknikleri Bencmarking (Kıyaslama) Örgütsel gelişmeyi sağlamak için, kendi alanlarında en iyi olarak bilinen örgütlerin ürünlerini,hizmetlerini ve süreçlerini değerlendiren sistematik bir süreçtir. 13
AMAÇLARIN VE HEDEFLERİN BELİRLENMESİ Eğitimin planlaması aşamasında, kurumun uzun ve kısa dönemli amaç ve hedeflerinin belirlenerek planlanması gerekir. Eğitim planlarken hedeflerin somut ve ölçülebilir olması beklenir. 14
EĞİTİM BÜTÇESİ VE LOJİSTİK DESTEK Eğitimlerin sayısı, süresi, yöntemleri ve nitelik özellikleri ayrılan bütçeye bağlıdır. Eğitim mekanı, ulaşım, yemekler ve ikramlar gibi lojistik konularda bu süreç içerisinde yer alır. Hizmetlerin etkinliğinin, eğitimlerin başarısı üzerindeki rolü önemlidir. 15
KATILIMCI ANALİZİ Çalışanların hangi eğitimleri alarak yükselecekleri, belirli yerlere gelebilmek için hangi eğitimlerin ön koşul olacağı belirlenmelidir. Bu bir anlamda, kurumun insan kaynakları planlamasına paralel olarak eğitim çalışmaları yürütülmesidir. Böylece kimlerin hangi eğitimleri ne zaman alacağı da belirlenmiş olacaktır. 16
İŞ-ZAMAN ÇİZELGESİ Ay 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Analiz Hedef İçerik oluşturma Uygulama Değerlendir me 17
PROGRAM MODELİ HAZIRLAMA Eğitim özeti Eğitim taslağı Eğitim programı 18
Eğitim Özeti Tanım Hedefler Katılımcı öğrenim hedefleri Eğitim yöntemleri Eğitim gereçleri Katılımcı seçilim kriterleri Değerlendirme yöntemleri Eğitim süresi Sınıf ortamı Eğitim tarihleri Eğitimi düzenleyenler 19
Eğitim Taslağı Zaman Süre Amaçlar Eğitim yöntemleri Araç gereçler Değerlendirme 20
Eğitim Taslağı-Örnek 1.Gün 1. oturum, bebek ölümleri, amaç:. 10 dk. Beyin fırtınası 10 dk. Ölçütler/tahta kağıdı 30 dk. Ölüm nedenleri/power point 10 dk. Soru-yanıt /özet 21
Sözlü Sunumlar 1. Giriş (%15) Konu hakkında genel bilgi verilir. Dinleyicinin ilgisinin anlatılacak konuya çekilmesi 2. Konu (%80) Konu sistematik olarak bölümlere ayrılır. Bölüm başlıkları duyuşsal-görsel hale getirilir. 3. sonuç (%5) Konu hakkında en önemli hususların altı çizilir. Sunum bittikten sonra neyi en çok hatırlanmasını istersiniz sorusunun cevabının üzerinde durulur. 22
Eğitim Program Eğitimin adı Eğitim tarihleri Oturum saatleri Eğitim konusu Eğitimciler 23
DEĞERLENDİRME ARAÇLARINI HAZIRLAMA Sınavlar Soru türleri Beceri testleri Kontrol Çizelgeleri 24
EĞİTİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Tepkilerin değerlendirilmesi Öğrenmenin değerlendirilmesi Davranış değerlendirilmesi Sonuçların değerlendirilmesi 25
Tepkilerin Değerlendirilmesi Eğitime katılanların eğitim hakkındaki düşünce gözlem ve eleştirilerini kaydetme esasına dayanır. 26
Öğrenmenin Değerlendirilmesi Eğitim programı sonunda katılımcılarda, bilgi, beceri ve tutum boyutunda öğrenme gerçekleşmesi gerekmektedir, bu boyutlarda öğrenme olmamışsa davranış değişikliği olmaz. Öğrenmenin değerlendirilmesi; Deney kontrol grupları Ön test son test Kontrol listeleri Çalışan memnuniyeti anketi 27
Öğrenmenin Değerlendirilmesi Bazı durumlarda öğrenme sağlandığı halde yine de bir davranış değişikliği olmamaktadır. Eğer kişi çalıştığı ortamda gelişime ve değişime cesaretlendirilmiyor, hatta engelleniyorsa öğrendiklerini hayata geçirmeyecektir. 28
Davranış Değerlendirilmesi Davranış değişikliği ölçümünde; Deney kontrol grupları Kontrol listeleri Karşılıklı görüşme ve/veya soru formları Değerlendirmenin anlamlı sonuçlar verebilmesi ve karar almaya yardımcı olabilmesi için uygun aralıklarla tekrarlanması gerekir. 29
Sonuçların Değerlendirilmesi Eğitim sonrasında, kalite iyileştirmesi, verimlilik artışı, eleman giriş çıkış oranında düşüş, müşteri şikayetlerinde azalma gibi elle tutulur sonuçların ölçümüdür. 30
31