İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

Transkript

1 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

2 YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2

3 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK YÖNETİM TEORİSİ NEO-KLASİK YÖNETİM TEORİSİ MODERN YÖNETİM TEORİSİ 3

4 İKY NIN TANIMI Örgütte rekabetçi üstünlükler sağlamak amacıyla gerekli insan kaynağının sağlanması, istihdamı ve geliştirilmesi ile ilgili politika oluşturma, planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini içeren bir disiplindir. 4

5 İKY NİN ÖNEMİNİ ARTTIRAN FAKTÖRLER Dışsal Faktörler İçsel Faktörler 5

6 DIŞSAL FAKTÖRLER Uluslararası rekabetin artması Yurtiçi rekabetin artması Yasal düzenlemeler Demografik değişiklikler 5. Yaş yapısı: kadınların işgücüne katılımı İşgücünün değerlerinde değişme (değiştirilmiş beklentiler) 6

7 İÇSEL FAKTÖRLER Verimliliği ve kaliteyi arttırma ihtiyacı Yeni teknolojiler ve üretim kavramları İşgücünün eğitiminin artması Piyasalardaki daha düşük büyüme/değişikliklere uyum sağlama Yeniden yapılanma ve yeniden organizasyon Esneklik ihtiyacı, uyum sağlama yeteneğine sahip işgücü, firmaya özgü vasıflar 7

8 Örgütün insan kaynaklarının stratejik amaç ve hedeflere ulaşmada nasıl daha etkin yönetilebileceği yanında insanların iş yaşamlarında daha mutlu, daha üretken olabilmeleri için ne yapılması konusunda dünün-bugünün-geleceğin üzerinde durur. 8

9 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİN EVRİMİ Personel Yönetimi İnsan Kaynakları Yönetimi Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi 9

10 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİ PERSONEL YÖNETİMİNDEN AYIRAN TEMEL FARK Personel yönetimi işgöreni bir maliyet unsuru olarak ele alırken, insan kaynakları yönetimi insan kaynağını değerlendirilmesi ve geliştirilmesi gereken bir kaynak şeklinde görmektedir. 10

11 İ.K / PERSONEL YÖNETİMİ İç müşterinin yani çalışan insanın memnuniyetini amaçlar. Bağlılık, sadakat, motivasyon, örgütsel bütünleşme önem kazanmaktadır. İşletme çıkarlarını daha çok gözeterek işgücü verimliliğini temel amaç alır. Sadece çalışanın görev, sorumluluk, hak ve yetkilerini içerir. 11

12 ÖRGÜT KURAMLARI VE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ Klasik Kuramlar Bilimsel Yönetim (Taylor) Yönetim Süreci (Fayol) Bürokrasi Yaklaşımı (Weber) Neo-klasik Kuram (Mayo) İnsan İlişkileri Yaklaşımı Modern Kuramlar Sistem Yaklaşımı Durumsallık Yaklaşımı 12

13 BİLİMSEL YÖNETİM YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI Personel yönetiminin hayata geçirilmesinde önemli rol oynamıştır. İşgücünün iyi organize edildiğinde, eğitildiğinde ve motive edildiğinde daha verimli çalışabileceğini ileri sürmüştür. Hareket ve zaman etütleri aracılığıyla işin yapılış şekli ve süresini organize ederek verimli çalışanı verimsiz çalışandan ayırt edilebilmesi için teşvikli ücret ödenmesini önermiştir. Rutin personel faaliyetlerinin yürütülmesi için personel dairesinin kurulmasını önermiştir. 13

14 YÖNETİMİN EVRENSELLİĞİ YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI Personel yönetiminde dar anlamda tanımlamadan (işe alma, sınıflandırma, sınav, atama sicil, terfi gibi konularla ilgili bilgi, beceri, yöntem ve uygulamaları kapsayan teknikler) geniş anlamda tanımlamaya (insan kaynağının sağlanması, istihdamı ve geliştirilmesi ile ilgili planlama örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini içeren bir disiplin) geçişi sağlamıştır. 14

15 BÜROKRASİ YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI Personel yönetiminde yazılı kayıt-belge düzenini geliştirmiştir. Memuriyet bir meslek olarak kabul edilmiştir. İşgören ya da memurun mesleğinin gerektirdiği uzmanlık bilgilerini eğitim ve deneyimle kazanması gerektiği kabul edilmiştir. 15

16 İNSAN İLİŞKİLERİ YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI İnsanı bir araç değil amaç olarak ele almıştır. Dikey ve yatay haberleşme yoluyla astların karar alma sürecine katılımının sağlanması, böylece güven ortamının oluşturulması önerilmiştir. Sorumluluk almasının kişiyi olgunlaştırdığı bu nedenle işletmelerde çalışanlara kendilerini ve çevrelerini kontrol etme şansı tanınması gerektiği vurgulanmıştır. İnsanların emir almaktan hoşlanmadıkları, bu nedenle amirlerin emirleri kişiselleştirmekten çıkarıp, emrin işin gerektirdiği durum ve şartlar nedeniyle verildiğinin astlara anlatılma gerekliliğini vurgulamıştır. 16

17 SİSTEM YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI Personel sorunlarının örgütün diğer fonksiyonlarından ayrı olarak incelenemeyeceği, örgütte çalışan bireyin örgüt için yalnızca bir maliyet unsuru değil, diğer kaynaklar gibi bulunup geliştirilmesi, etkinliği arttırılması gereken ve başarısı tüm örgütün başarı düzeyini etkileyen bir unsur olarak kabul edilmektedir. 17

18 DURUMSALLIK YAKLAŞIMININ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE KATKILARI İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının da içinde bulunulan durumun ve koşulların analiziyle elde edilecek verilerle uygun olması gerektiğini vurgulamaktadır. 18