AMİNLER (ALKİLLENMİŞ AMONYAK) AMİNLER (RNH 2 )PRİMER AMİN TERSİYER AMİN(R 3 N) SEKONDER AMİN R 2 NH Aminler Alkillenmiş Amonyak olarak tanımlanır. Azot Atomuna bağlı 2 tane H atomu varsa(bir tane alkil grubu varsa) PRİMER (Birincil) AMİN Azot atomuna bağlı 1 tane H atomu varsa (İki tane alkil grubu varsa) SEKONDER (İKİNCİL)AMİN Azot atomuna bağlı hiç H atomu yoksa(üç tane alkil grubu varsa) TERSİYER (üçüncül) AMİN Fonksiyonel Grup: -NH 2 Amonyaktaki H atomunun alkil ya da aril gruplarıyla yer değiştirmesiyle oluşur. Bileşikteki alkil grupları aynı ise Basit Amin, Farklı ise Karışık Amindir. AMİNLERİN ADLANDIRILMASI: Etanamin N- metilmetanamin N-etil-N-metil etanamin
ELDE EDİLME YÖTEMLERİ: A). B) NİTRO BİLEŞİKLERİN İNDİRGENMESİNDEN: R-NO 2 R-NH 2 Ar NO 2 Ar-NH 2 FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ: Çok keskin ve kötü kokulu bileşiklerdir. İzomer olan aminlerin kaynama noktası ilişkisi: Primer Amin> Sekonder Amin> Tersiyer Amin Primer ve sekonder aminde hidrojen bağı vardır.tersiyer aminde yoktur. Aminler gaz fazında ölçülen bazlık kuvvetleri: (CH 3 ) 3 N > (CH 3 ) 2 NH > CH 3 NH 2 > NH 3 > Ar-NH 2 Aromatik aminler amonyak ve alifatik aminlerden çok daha zayıf bazlardır. pk a değerleri büyüdükçe bazlık kuvveti artar Su ile hidrojen bağı yaparlar. Molekül büyüdükçe kaynama noktaları yükselir. Alkil kısmı büyüdükçe sudaki çözünürlüğü azalır. Küçük molekül kütleli aminler oda koşullarında gaz halindedir. Proteinler azot içeren organik polimer maddelerdir.canlı kalıntıları bozunması,etin kokuşmasından aminler sorumludur.
AROMATİK BİLEŞİKLER Sistematik adı:arenler Temel üyesi: Benzendir. Rezonans yapı gösterir. Ogüst Kekule tarafından bulunmuştur. Apolar yapılıdır ve zayıf London etkileşimi görülür. Aromatik hidrokarbondur.oda şartlarında sıvı halde bulunur. Çift bağ olmasına rağmen katılma tepkimesi vermez. Halka yapılı düzlemsel moleküllerdir Konjuge bağ yapısındadır.halka atomları arasındaki tekli ve ikili bağların sıralanması ardışıktır.
Arenlerden bir H atomu ayrılmasıyla ARİL GRUPLARI OLUŞUR. -ORTO -META -PARA
... Arenlerin kaynama noktaları aynı karbon sayısına karşılık gelen alkanlarınkinden biraz daha yüksektir. Hekzan= 69 0 C Benzen=80 0 C dir. Bir halkadaki bütün atomlar karbon ise böyle bileşiklere karbosiklik bileşikler denir. Benzende karbosiklik olan organik bileşiktir.halkada Karbondan başka atomlar içeren bileşiklere Heterosiklik bileşikler denir.......... Arenler oldukça yanıcı bileşiklerdir. Benzen buharı uzun süre solunmasıyla kandaki alyuvar ve akyuvarların azalmasına neden olur ve öldürücüdür. Kansorejendir. Benzen; sigara içilmesi ile oluşan katranda,kirli havada açığa çıkmaktadır. Benzen petrolden elde edilmektedir. Hekzan bileşiği halkalı yapıya dönüştürülür ve bir kısım hidrojen uzaklaştırılarak aromatik hidrokarbon elde edilir.
AROMATİK KARBOKSİLLİ ASİTLER AROMATİK KETONLAR AROMATİK ALDEHİTLER Fenil metil keton Benzil alkolün bir basamak yükseltgenmesiyle benzaldehit elde edilir. Benzaldehit yükseltgendiğinde benzoik asit oluşur. Toluens ayıracına etki ederken fehling ayıracına etki etmez. Benzoik asitler alifatik karboksilli asitlerin verdiği tepkimeleri verir. Benzil alkollerde primer alkoldür.alifatik alkoller gibi Na,K tepkime vererek H 2 gazı açığa çıkarırlar. AROMATİK AMİNLER Zayıf baz özelliği gösterir. Zehirlidir. Anilin bileşiğidir. Anilin ilk kez bir bitkinin damıtılmasından elde edilmiştir.
Nitrobenzenin indirgenmesinden elde edilmiştir. PİRİDİN Renksiz kokusuz benzen türevidir Toksik etkisi çok fazladır. Anilinden boya yapımında kullanılır. Deri boyamacılığı,fotoğrafçılıkta matbaacılıkta kullanılan bu boyalara ANİLİN BOYALAR denir. Anilin asidik ortamda yükseltgenerek polianilin elde edilir.polianilin iletken bir polimerdir ve şarj edilir bataryalarda kullanılır. Piridin benzenin azotlu bileşiğidir. Heterosiklik bileşiktir. Suda çözünebilir. Bazik özellik gösterir. Çok kötü bir kokusu vardır.eskiden kömür katranından elde edilirdi. Sülfo ilaç yapımında,organik bileşiklerin çözünmesinde,su geçirmeyen tekstil malzemelerin üretiminde kullanılır. TRİNİTROTOLUEN(TNT) Toluenin nitrolanması sonucu oluşur. Patlayıcı maddedir.
FENOLLER Fenoller beyaz kristal yapılı moleküler katıdır. Fenol Rezorsin Hidrokinon Kekik yaprağına ve karanfil çiçeğine kokusunu veren bitkinin yapısında bulunur. Asla ALKOL değildirler.yükseltgenmezler Zayıf Asit özelliği gösterirler. Bazlarla nötrleşme tepkimesi verirler. Kömür katranı ve halobenzenlerden üretilir. Zayıf asit olduğundan antiseptik etkisi vardır.bazı ilaçların yapımında ve gıda yağlarındaki antisoksidan etkiden dolayı gıda sektöründe kullanılır. NAFTALİN Kömürün damıtılmasıyla ortaya çıkan çeşitli yağların ayrıştırılmasıyla elde edilir. Beyaz pulçuklar şeklindedir Karbosiklik yapıdadır. Kaynaşık Benzen halkasını içerir. Keskin kendine özgü özel kokusu olan ARENDİR. Güveleri uzaklaştırmak amacıyla yünlü kumaşlarda güve koruyucu olarak kullanılır. sanayide yakıt ve boya hammaddesi olarak kullanılır. Eczacılık ve parfümeride de kullanılır. NOT:BENZEN HALKASINI SİKLOALKANLARLA KARIŞTIRMAYINIZ. ÖSYM soruları hazırlarken tamamen sizi dikkatinizi ölçüyor.çok basit bir soru deyip geçmeyin.