ARAŞTIRMA YÖNTEMLERI ve TEKNIKLERI
Ders Değerlendirme %40Vize %20 Ders içi sunumlar %40 Proje Teslim Edilecekler : Proje raporunun.pptx sunum dosyasi.doc veya.docx uzanblı proje raporu Varsa ek kaynaklar Sunumlar 25-30 dakikayı geçmeyecek şekilde hazırlanmalı (sunum ve soru-cevap süresi)
Ders İçeriği Bilim, bilimin özellikleri, bilimsel topluluk, bilimsel topluluğun normları Bilimsel düşünce, bilimsel yöntem Kuram, toplumsal kuram Sorun çözmenin dayanakları Bilimin temel işlevleri; keşfedici, tanımlayıcı ve açıklayıcı araşbrmalar AraşBrma, toplumsal araşbrma Nicel ve nitel araşbrmalarda araşbrma süreci Temel ve uygulamalı araşbrmalar 3
İçerik: 1. Bilim ve bilimsel araşbrma kavramlarını tanımlama 2. Bilgi edinme yollarını sıralama 3. Bilimselliğin ölçütlerini sayma 4. Bilimin amaçlarını açıklama 5. AraşBrmaları amaçlarına göre sınıflandırma 6. AraşBrmaları yöntemlerine göre sınıflandırma 7. Bilimsel araşbrmaların aşamalarını sayma
Dünya da her şey için, uygarlık için, yaşam için, başarı için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fen haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, delalettir. Mustafa Kemal Atatürk İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir. Sen kendini bilmezsin, ya nice okumaktır. Yunus Emre
Bilim Bilim, belli bir konudaki kavramlar bütünüdür. Bilim, diğer bilgi edinme yollarıyla karşılaş@rıldığında; Tarafsız Doğru Güvenilir bilgi sağlar.
Bilim Dalları Bilim dalları TÜBİTAK tara[ndan Frasca] Kılavuzu na (2002) dayanılarak şu şekilde sınıflandırılmaktadır. Doğa Bilimleri Mühendislik ve Teknoloji Tıbbi Bilimler Tarımsal Bilimler Sosyal Bilimler Beşeri Bilimler Matematik ve Bilgisayar Bilimleri. Fiziki Bilimler. Kimya Bilimleri. Dünya ve İlişkili Çevre Bilimleri. Biyoloji Bilimleri. Genetik. İnşaat Mühendisliği. Elektrik Mühendisliği. Elektronik. Diğer Mühendislik Bilimleri.Temel Tıp. Klinik Tıp. Sağlık Bilimleri. Tarım.Ormancılık. Balıkçılık ve İlişkili Bilimler.Veterinerlik.Psikoloji.Ekonomi. Eğitim Bilimleri. Diğer Sosyal Bilimler. Tarih. Diğer Beşeri Bilimler
Bilimselliğin Ölçütleri (a)gözlenebilirlik (b)ölçülebilirlik (c) İletilebilirlik (d)tekrarlanabilirlik (e) Sağlanabilirlik
Gözlenebilirlik: Bilimsel bilgi görgül (emprical) olandır. Görgül, gözleme dayalı olandır. Bilimsel bilginin görgül olması, gözlemler yoluyla bilginin doğruluğunun ya da yanlışlığının kanıtlanabilir olması demek]r.
Ölçülebilirlik: Ölçme; herhangi bir değişkenin niteliğini,niceliğini ya da derecesini saptama ve sayısal olarak belirtme işidir. Ölçme, gözlemleri, bu gözlemlerdeki farklılıkları yansıtacak şekilde sayılarla temsil etme, sayılara dönüştürme işlemidir.
İletilebilirlik Aktarılmak istenenin tam olarak anlaşılmasını, ifade edilmek istenenden başkasının anlaşılmamasını içerir. İfadelerin iletilebilir olmasını sağlamanın yolu ise, işevuruk tanımlar kullanmaktır. İşevuruk tanım, soyut ve öznel olan kavramların anlaşılabilmesi için somut ifadeler kullanılmasıdır.
Tekrarlanabilirlik Yapılan gözlemler ve alınan ölçümler, benzeri bir eği]mden geçmiş, aynı araç-gereç ve teknik imkanları kullanan diğer kişilerce de tekrar edilebilmelidir. Bilimsel çalışmalar, başkaları tara[ndan da tekrarlanabildiğinde, kişiye bağımlı ve öznel olma durumundan uzaklaşır, nesneye bağımlı hale gelir. Bu durum da güvenirliğin yüksek olması demek]r.
Sağlanabilirlik/ Test Edilebilirlik: Hipotezlerin ya da olaylar arasında var olduğu düşünülen ilişkilerin doğruluğu araşbrılabilmeli, sınanabilir nitelikte olmalıdır. Diğer bir deyişle sonuçların, öne sürülen hipotezi ve iddia edilen ilişkileri destekleyip desteklemediği gösterilebilmelidir. Bunun için de uygun analiz teknikleri kullanılmalıdır.
Bilimsel araştırma, sistematik veri toplama ve analiz etme sürecidir. A.Araştırmaların Amaca Göre Sınıflandırılması B. Araştırmaların Yönteme Göre Sınıflandırılması
A. Araştırmaların Amaca Göre SınıLlandırılması 1. Temel Araştırmalar 2. Uygulamalı Araştırmalar 3. Değerlendirme Araştırmaları 4. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) 5. Eylem Araştırmaları
1. Temel Araştırmalar Temel araşbrmalar, kuram (teori) geliş]rmeyi ya da var olan kuramları sınamayı amaçlamaktadır. Kuram geliş]rme kavramsal bir süreç]r ve uzun zaman içerisinde pek çok araşbrma yapmayı gerek]rir. Bir sorunu çözmek, Yeni bir ürün ortaya koymak, Yeni bir yöntem veya teknoloji ortaya koymak, Yeni bir bilgi ortaya koymak, Ekonomik fayda sağlamak.
2. Uygulamalı Araştırmalar Bir kuramı uygulamak ve sınamak ya da uygulamada yaşanan sorunları çözmek üzere gerçekleş]rilen araşbrmalardır. Genellikle uygulamadaki bir sorunun çözümüne odaklanır ve elde edilen bulgular bu soruna ilişkin karar vermede yararlıdır.
3. Değerlendirme Araştırmaları Değerlendirme araşbrmaları, herhangi bir program, ürün ya da uygulamanın niteliğini, etkililiğini, özelliklerini ve değerini belirlemek üzere sistema]k olarak veri toplama ve analiz etme sürecidir. Diğer araşbrmaların tersine, değerlendirme araşbrmalarında yeni bir bilgi arayışından çok var olan program, ürün ve uygulamalarla ilgili karar vermeye odaklanır
4. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Üre]lmiş bilginin denemeli uygulaması ile problemin çözümünde etkili olabilecek nitelikte geçerliği denenmiş somut ürünler geliş]rmeyi amaçlayan araşbrmalardır. Teknolojinin geliş]rilmesi büyük ölçüde AR- GE araşbrmalarının bir ürünüdür.
5. Eylem Araştırmaları Aslında uygulamalı araştırmaların bir parçasıdır. Eylem araştırmalarının amacı, sorunları çözmek, uygulamaları geliştirmek ve belli bir konuda karar vermeye yardımcı olmaktır. Temel amacı, bilime katkıda bulunmaktan çok bir sorunu çözmektir. Eylem araştırmaları çok yönlü katılım ile görüş birliği ya da ona yakın bir anlaşma sağlayabilen önlemlerin ortaya çıkartılmasıdır. Belli bir yer ve katılanlarla sınırlı ürünler verir. Bu nedenle elde edilen sonuçlar yerel niteliklidir.
B. Araştırmaların Yönteme Göre Sınıflandırılması Bir cok yontem bulunmaktadir. Aras]rma icerik ve konusuna gore degismektedir. Deneysel AraşBrmalar: Herhangi bir materyali işleme tabi tutarak veya işleme tabi tutmadan oluşturulmus bir ortamda değişken ve etkenlerinin denetlenmesi, sonucun izlenmesi Alan AraşBrmaları: İncelemenin incelenen varlıkların doğal ortamlarında yapılması TanıBcı AraşBrmalar: Belirli bir bilgi kümesinin ilgi duyulan bazı özelliklerinin araşbrılması İsta]s]k AraşBrmaları: İsta]s]k biliminin tekniklerinin kullanılabileceği araşbrmalardır.
Bilimsel Araştırmaların Aşamaları 1. Araş@rma Konusunu Belirleme: 2. Problemi Ortaya Koyma 3. Kaynak Taraması Yapma:
4. Hipotezler Yazma: 5. Araştırma Yöntemini Belirleme: 6. Evren ve Örneklemi Belirleme:
7. Ölçü Araçlarını Belirleme/Hazırlama: 8. Araştırmayı Gerçekleştirme: 9. Verileri Analiz Etme: 10. Araştırmayı Raporlaştırma:
Ölçme standartları Uluslararası standartlara uygun şekilde ölçerek Tartarak veya sayarak rakam olarak tespit Bu sayı değerlerini kullanarak, bir değişkenin ana eğilimini belirleyerek
Bilimsel Araştırmaların Yapılma ve Yayınlanması Sürecinde Aşağıdaki Etik Kurallara Uyulması Gerekir 1. Araş@rmacı beklediği değil, gözlemlediği sonuçları sunmalı, 2. Araş@rmacı araş@rmanın tüm süreçlerinde objekrf olmalı, 3. Araş@rmada bulunmayan veriler ve uydurmalar verilmemeli, 4. Araş@rmada faydalanılan bilgi, metot ve fikirlerin kaynağının gösterilmesi, 5. Araş@rma sürecinde kişilerden toplanan bilgilerin gizliliği korunmalı, 6. Özel haya@n gizliliği korunmalı ve saygı duyulmalı, 7. Araş@rmanın kendi içerisinde erk bir kurallar dizisi oluşturulmalı, 8. Araş@rma sonuçları tarafsız şekilde analiz edilerek yorumlanmalıdır, 9. Araş@rma sonuçlarının taraflı yorumlanmasına alet olunmamalı, 10. Araş@rma yapan kişi araş@rma sonucunu toplumda ça@şma oluşturacak şekilde sunmamalıdır.
İnovasyon Fiziki ve işlevsel özellikleri daha önce bilinmeyen, ekonomik değeri olan bir mal veya hizmer ortaya çıkarma ve bilginin ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştüğü süreçrr.
Ar-Ge Türkiye'de Ar-Ge faaliyetlerinde kamu kuruluşları ve üniversitelerin önemli bir payı bulunmaktadır. Üniversiteler toplam Ar-Ge harcamalarının %69'unu yaparken kamu kuruluşlarının payı %13; özel sektörün payı %18'dir.
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araş@rma Kurumu (TÜBİTAK) Türkiye Teknoloji GelişRrme Vaka (TTGV) Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi GelişRrme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)