DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK
DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf 2. Hukukun Temel Kavramları isimli pdf kitap: http://ds.anadolu.edu.tr/ekitap/huk101u.pdf Bu kaynaklardan doğrudan sorumlu değilsiniz. İhtiyaç duyduğunuzda bakabilirsiniz.
Türkiye de Neler Yapabilirsiniz? 1. Erasmus Programıyla Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi ne gelebilirsiniz. 2. İngilizce, Türkçe veya Almanca dersler alabilirsiniz. 3. Birinci Hukuk Sınavından sonra Denklik için Dokuz Eylül Üniversitesi ne gelebilirsiniz. 4. 11 tane fark ders ini verirseniz Türkiye de de hukuk fakültesi mezunu olabilirsiniz. 3
Öneriler Akademisyenlik/öğretim üyeliği Uluslararası firmalarda/ Türk-Alman şirketlerinde hukuk danışmanlığı Ayrıca ABD de yüksek lisans: www.fulbright.org 4
Alman ve Türk Hukuku Arasındaki Benzerlikler Kıta Avrupası Hukuku: 1. Temelinde Roma Hukuku vardır. 5 2. İçtihat hukuku (Case-Law) değil mevzuat (yazılı/yürürlükteki pozitif hukuk metinleri) önemli 3. Özel hukuk ve kamu hukuku ayrımı vardır. 4. Yasaların (kanunların) yapımında Alman hukukunun etkisi (Medeni Kanunun ve Ceza Kanunun yapımındaki etki)
HUKUK, KANUN DEMEK DEĞİLDİR 6 HUKUK DEVLETİ VE KANUN DEVLETİ BİRBİRİNDEN FARKLI ŞEYLERDİR. KANUNLARIN OLMASI HER ZAMAN HUKUK DEVLETİNİN OLDUĞUNA İŞARET EDER Mİ?
ÖRNEKLER 7 EİCHMAN DAVASI!!! READER filmi ve kitabı
SORU: 8 RECHT(S) /RİGHT(S) NE DEMEK? DROIT NE DEMEK?
NORMLAR HİYERARŞİSİ - Hans Kelsen in normlar hiyerarşisi kuramı 1. Anayasa 2. Temel hak ve özgürlükler alanındaki uluslar arası antlaşmalar 3. Kanunlar, Kanun Hükmünde Kararnameler 4. Tüzükler 5. Yönetmelikler 9
Anayasacılığın Ortaya Çıkışı 1787 ABD Anayasası 1789 Fransız Devrimi 10 Anayasacılık neden ortaya çıktı? Bu yıllarda kimler güçlü? -Burjuva sınıfı/kralllıklar/kilise
ANAYASA NE İŞE YARAR? 1. Temel hak ve özgürlükler anayasada düzenlenir ve böylece güvence altına alınır. 11 2. Yasama (legislation), yürütme (execution) ve yargı (judiciary) erklerinin /kuvvetlerinin sınırlarını ve kimler tarafından yerine getirileceği belirtilir. 3. ÖZETLE İktidarı sınırlandırır Anayasal devlet= Sınırlı devlet
Osmanlı-Türk Anayasaları 1982 Anayasası (şu an yürürlükteki anayasa) 1961 Anayasası 1924 Anayasası 1921 Anayasası 1876 Kanun-i Esasi (Osmanlı daki ilk yazılı anayasa) 12
Hukuk devletinin özellikleri 1. Hukukun üstünlüğü 2. Kuvvetler ayrılığı (her zaman önemli bir özelliği olmasa da hukuk devletinin güvencesidir.) 3. Mahkemelerin/hakimlerin bağımsızlığı 4. Demokratik devlet olmanın gerektirdiği özelliklerin varlığı 5. Temel hak ve hürriyetlerin korunması 6. İdarenin tüm eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olması 13
Türkiye de Kuvvetler Ayrılığı 14 Yasama- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Yürütme- Başbakan/Bakanlar (sorumlu) Cumhurbaşkanı (sorumsuz kanat) Yargı- Bağımsız mahkemeler
Türkiye Devleti Bir Cumhuriyettir Cumhuriyet ne demek? Cumhur+iyet ( halka ait demektir.) Egemenliğin /Yönetimin halka ait olması 15
Türkiye Cumhuriyeti, İnsan haklarına dayalı Demokratik Laik Atatürk Milliyetçiliğine bağlı Sosyal devlettir 16
Demokratik devletin özelikleri 1. Düzenli aralıklarla seçimlerin yapılması 2. Genel ve eşit oy hakkının varlığı 3. Muhalefetin iktidar olabilme şansı 4. Temel hak ve hürriyetlerin korunması 5. Bağımsız bir medyanın/basının varlığı 17
Laik devlet 18 1. Devletin resmi bir dininin olmaması 2. Devletin tüm dinlere eşit mesafede olması 3. Din ve vicdan özgürlüğünün korunması
Sosyal devlet 1. İnsan hayatına yaraşır asgari hayat standardı sunmak 2. Vergilendirme (gelirle orantılı vergi) 3. Sosyal hakların güvence altına alınması (eğitim hakkı, grev hakkı, emeklilik hakkı gibi) 4. Devletin bazı araçlara sahip olması: 5. Kamulaştırma, devletleştirme gibi mekanizmaların varlığı 19
Atatürk Milliyetçiliğine Bağlılık 20 1. Milliyetçilik ne demek? 2. Dünyadan milliyetçilik örnekleri 1924- Milliyetçilik 1961-Milli devlet 1982-Atatürk milliyetçiliği
Türkiye nin Devlet Yapısı Türkiye, federal değil üniter devlettir. Üniter devlet ne demektir? 1. Yasama, yürütme, ve yargı organlarının ülkenin tümünde benzer şekilde olması 2. Tek dil, tek vatan, tek millet 21
Federal Devletin Özellikleri 22 1. Federal devlette iki devlet vardır: Federal devlet ve federe devlet 2. Federal devlette iki tip vatandaşlık vardır. 3. İki meclis zorunludur. 4. Yüksek mahkeme gereklidir. 5. Yazılı ve hatta katı bir anayasa (değiştirilmesi zor anayasa)
Türkiye de Anayasa Mahkemesi 17 üyesi bulunmaktadır. Ankara da bulunmaktadır. Kanunların anayasaya uygun olup olmadığını denetler. Parti kapatma davalarına bakar. Başbakan, cumhurbaşkanı, bakan, meclis başkanı, üst yargı hakimlerini, genelkurmay başkanını, karadeniz-hava-jandarma komutanlarını GÖREVİ nedeniyle işlediği suçlar nedeniyle yargılar. 23
Bireysel Başvuru (Anayasa Şikayeti) 24 Vervassungsbeschwerde Türkiye de, 2010 yılında anayasa değişikliğiyle kabul edildi. 2012 den beri Anayasa Mahkemesi bireysel başvurulara bakıyor.
25 Almanya da bireysel başvurunun sadece yüzde üçü sonuca bağlanmaktadır. 1969 yılında Federal Anayasa Mahkemesi Hakkında Kanun da düzenlendi.
Almanya da Anayasa Şikayeti İçin Gerekli Koşullar 26 1. Herkes başvurabilir. 2. Anayasa m. 93-1 Nr 4 Anayasada yer alan ilk 19 madde Anayasa m. 101 ve m. 103 de belirtilen yargısal haklar 3. Temel hakkı doğrudan ihlal edilmiş kimse 4. İhlal, kamu gücü tarafından yapılmış olmalıdır. 5. Yargı yolunun tüketilmiş olması gerekir.
Denklik http://www.yok.gov.tr/web/denkli kbirimi/anasayfa 27
Türkiye de avukatlık yapmayanın koşulları Avukatlık Kanunu madde 3 e bakınız: 28 http://www.barobirlik.org.tr/mevzuat/avukata_ozel /avukatlik_kanunu/1136sayiliavukatlikkanunu.pdf
Türkiye deki hukuk yayınları için bkz. http://www.hukukmarket.com/ 29 http://www.vedatkitapcilik.com/ https://legal.com.tr/ http://www.idefix.com/vitrin/
Anayasa hukuku için daha fazla bilgi için http://www.anayasa.gen.tr/ 30
Hukuk Kuramı dergisinde güzel yazılar bulabilirsiniz: 31 http://www.hukukkurami.net/