VAKA ÇALIŞMASI ARAŞTIRMA YÖNTEMĐ DERSĐ TASARIM VE YAPIM YÖNETĐMĐ Y. LĐSANS PROGRAMI BEYKENT ÜNĐVERSĐTESĐ 1
VAKA ÇALIŞMASI NEDĐR? Veri toplama amacıyla kullanılan Niteliksel bir Araştırma Yöntemidir. Vaka çalışmaları, kurumlar, firmalar, süreçler, olaylar, projeler vb. ile ilgili olarak ancak içeriden olanın bildiği hikayelerin öğrenilmesini ve bilgi edinilmesini sağlar Bu hikayeler bir durumla ilgili derinlemesine bir analiz içermelidir. Bu hikayelerin ilginç, yenilikçi, özel ve benzersiz olması beklenir 2
VAKA ÇALIŞMALARININ GENEL ÖZELLĐKLERĐ Belirli bir sonuca neden olan olayların arkasındaki hikayeleri anlatır. Bir projenin başarısı, başarısızlığı ve onu özel yapan özelliklerine vurgu yapar. Bir projeyle ilgili engel ve zorluklara dikkat çeker. Aşağıdakileri tanımlar: Ne oldu? Ne zaman? Kime? Hangi sonuçlara yol açtı? 3
VAKA ÇALIŞMASI NE ZAMAN KULLANILMALI? Araştırılması gereken benzersiz ve farklı bir durum olduğunda Diğer araştırma yöntemlerinden farklı olarak genel durum ve şartları dahil ederek ne olduğu ve neden olduğu ile ilgili daha tamamlanmış bir resim sunar. Detaylı bir yaklaşıma sahip olduğundan diğer araştırmaları desteklemek için de kullanılır. 4
VAKA ÇALIŞMASININ AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI AVANTAJLAR DEZAVANTAJLAR Diğer araştırma yöntemlerine göre daha tamamlanmış detaylı bilgi sunar Farklı kaynaklardan bilgi sunabilir: Anketler Mülakatlar Literatür tarama Okuyucunun dikkatinin dağılmamasını sağlamak Diğer araştırma yöntemlerine göre daha esnektir. Yanlı olma (bias) riski Sonuçların genelleştirilememesi 5
VAKA ÇALIŞMASI EVRELERĐ PLANLAMA Paydaşlar ve bilgi kaynaklarının tanımla DEVELOPING INSTRUMENTS Anket/mülakat sorularını tanımla ve mülakat süresinde takip edilecek protokolleri geliştir. VERĐ TOPLAMA Tğm bilgi kaynaklarının elde et, mülakat/ankatleri düzenle, çalışmanın amacı ve adımlarıyla ilgili paydaşları bilgilendir. VERĐ ANALĐZĐ Tüm ilgili belgeler ve mülakat/anket verisini incele RAPOR YAZMA 6
OLASI BĐLGĐ KAYNAKLARI Proje belgeleri Firma Interviews Questionarrie/survey results Monitoring visits Info obtained from clients and partnerships Observation Trade magazines Other 7
VAKA ÇALIŞMASI BÖLÜMLERĐ YÖNETĐCĐ ÖZETĐ METODOLOJĐ GĐRĐŞ/ARKAPLAN ZORLUKLAR VE AŞILMASI ĐÇĐN YAPILANLAR SORUN SONUÇ Sorunu tanımlama Sorunun önemini vurgulamak Soruna yönelik atılan adımlar ÇIKARILAN DERS 8
ÖNCEKĐ VAKA ÇALIŞMALARI The goal is to understand early implementation of BIM in Turkish firms Conducted as part of a PhD course by graduate students between 2009-2010 The firms were selected upon referrals from BIM software distributor companies The firms in Case Studies 1. TAV Holding 2. Dome Mimarlık 3. Enka 4. Arup Türkiye URL: www.sayisalmimar.com/?p=69
BIM VAKA ÇALIŞMASI 1. TAV HOLDING Dünyada havalimanı işletmeciliği yapan en önemli üç firmadan birisi Yıllık olarak 370,000 uçuş ve 41 milyon yolcuya hizmet veriyorlar. Vaka çalışması Đstanbul Atatürk havalimanında gerçekleştirdikleri iç hatlar terminalindeki proje renovasyonu içeriyor. Proje 60,000 m2 alanda 70 milyon dolarlık yatırımla gerçekleşmiştir. Istanbul Ataturk Havalimanı
BIM VAKA ÇALIŞMASI 1. TAV HOLDING Terminal yapısının yüzü tamamen modernize edilmiştir. Proje birkaç uluslararası proje almıştır. Proje TAV ın mimari birimi tarafından hazırlanmıştır. Proje Revit yazılımında modellenmiştir. Bir BIM modelini kullanmak tesis yönetiminde ön maliyet hesapları yapmalarını kolaylaştırmıştır. Terminalin 3B BIM Modeli BIM firmaya, binanın sonraki kullanımını içine alan daha etkin projelendirme, verilen bütünleşik çalışması ve kolay güncellenebilmesi imkanlarını sağlamıştır.
BIM VAKA ÇALIŞMASI 1. TAV HOLDING Şirket BIM modelini şirketin Web üzerinden çalışan TAV Earth yazılımıyla bağlamıştır. BIM ile binanın mahaller üzerinden koordine edilmesi sağlanmıştır.. 3D mahal bilgisi aynı zamanda geçişte hassas hesaplanması zor olan iklimlendirme ile ilgili olarak kesin hesaplamlar yapılmasını sağlamıştır. Check-in adaları fotoğraf ve çizimleri
BIM VAKA ÇALIŞMASI 2. DOME MĐM. BIM kullanan en eski firmalardan biridir. Mimari tasarım ve yapım kalite kontrolü hizmetleri vermektedir. Milpark Diamond of Residans Istanbul (143,000 m2) (160,000 m2) Firma çok sayıda büyük konut ve ticaret merkezi projelerinde yer almıştır. Deepo AVM (240,000 m2) Elisium Konutları (40,000 m2)
BIM VAKA ÇALIŞMASI 2. DOME MĐM. BIM de işlem ve çalışmayla ilgili öğrenme süreci zanatkaarlara benzer bir hiyerarşik yapıyı andırmaktadır. Firmadaki çalışma sistemi sahadaki iş gücünün görevlendirilmesi ile benzer yapıya sahiptir. BIM firmanın saha yapım kalite kontrolü ile ilgili daha fazla iş almasını sağlamıştır. Bu çalışma biçiminde bir personel sahada bir tanesi de ofiste bulunarak modeli günceller. Bu çalışma modeli firmanın daha az personel ile çalışmasına olanak vermiştir. A view from the office
BIM VAKA ÇALIŞMASI 2. DOME MĐM. BIM den sonra firma veri paylaşımı ve dosya adlandırma yöntemlerini de değiştirmiştir. Firma BIM teknolojisini kullanan uzun süreli paydaşlar aramaya başlamıştır. BIM ile desteklenen işbirlikçi ortamın uluslar arası alanda da rekabet etme fırsatı verdiğini düşünmektedirler.
BIM VAKA ÇALIŞMASI 3. ENKA Dünyadaki önemli müteahhit firmalarından birisidir. Mühendislik, inşaat, enerji yatırımları, emlak ve üretim alanlarında faaliyet göstermektedir. Elektrik santralleri, otoyollar, iş ve alışveriş merkezleri, kültür merkezleri ve konut projeleri gerçekleştirmektedir. Bazı ENKA projeleri
BIM VAKA ÇALIŞMASI 3. ENKA Firma BIM i Umman da bulunan uluslar arası Mucat havalimanı sözleşmesi zorunluluğu nedeniyle kullanmaya başlamıştır. ENKA, terminal binası projesinin ana müteahhitlerinden birisidir. Tüm projenin tahmini değeri 1.8 milyar dolardır. The expansion project for Muscat International Airport
BIM VAKA ÇALIŞMASI 3. ENKA Mimari tasarım başka bir yerde tasarlanmış ve DWG formatında gelmiştir. ENKA nın bu dosyadan yapısal ve mekanik projeleri de içeren bir 3D BIM modeli oluşturması beklenmektedir. Firma her biri sürecin bir yönünde sorumlu üç proje takımı meydana getirmiştir. Kontrol mekanizması ve personel hiyerarşisi çalışma paylaşımı (worksharing) üzerine düzenlenmiştir.. A view from the architecture department of ENKA Bina alt parçalara ayrılarak iş paylaşımı buna göre yapılmıştır.
BIM VAKA ÇALIŞMASI 3. ENKA BIM yapım için gerekli hassasiyeti sağlamıştır. Mimari, yapı ve mekanik projeler arasındaki 3B koordinasyon önemlidir. Firma tüm işleri içine alan tek bir BIM modelini tercih etmemektedir. 2D CAD çizimlerinin şantiyede yapım sırasında hala kullanımı olduğuna inanmaktadır. ENKA mimari proje departmanı Bu proje kurumsal standartları yeniden gözden geçirmek için iyi bir fırsat yaratmıştır.
BIM VAKA ÇALIŞMASI 4. ARUP TÜRKĐYE Arup dünyanın çeşitli yerlerinde ofisleri olan çok disiplinli bir firmadır. Arup Türkiye de Đstanbul ve Ankara da iki ofise sahiptir. BU ofisler uygulama projeleri hazırlamaktadırlar. Kanyon AVM ve Rezidansı Çok disiplinli yapı ve projelerin karmaşıklığı BIM teknolojilerinin kullanımını teşvik etmektedir. Forum Istanbul AVM - 495,000m2
BIM VAKA ÇALIŞMASI 4. ARUP TÜRKĐYE Çalışma paylaşımı (worksharing) BIM in en sık kullanılan özelliğidir. Ekip üyelerinin aynı projede çalışmasına izin verir. Çalışma düzenleri (workset) çoğu kez kat planları, yapısal elemanlar ve malzemelere göre gerçekleştirilir. Worksharing hata me4ajı Workset (çalışma düzenleri) düzenlenmesi
BIM VAKA ÇALIŞMASI 4. ARUP TÜRKĐYE Detaylarla ilgili karar verme BIM den sonra daha erken safhalarda gerçekleşmeye başlamıştır. Mimari birim farklı disiplin modelleri arasında çakışma tespiti ile ilgili özellikleri kullanmaktadır. Departmanlar arası veri değişimi DWG ve/veya IFC ile yapılmaktadır. Ofis zaman zaman karmaşık biçimlere yardımcı olsun diye Revite te conceptual mass özelliğini kullanmaktadır. Revit te kuramsal kütle (conceptual mass) özelliği
FĐNAL PROJESĐ BIM, mimarlık ve bina ilgili mühendislik alanlarında tasarım, projelendirme ve üretim ile ilgili süreçler üzerinde önemli değişiklere yol açmaktadır. Bu proje bu değişimi anlamaya dönük bir çalışmadır. Çalışma çerçevesinde BIM teknolojilerini kullanarak gerçekleştirilen bir mimarlık/ mühendislik projesinin vaka çalışması formatında bir rapor olarak hazırlanarak sunulmasını hedeflemektedir.
FĐNAL PROJESĐ: AMAÇLAR BIM teknolojilerinin bina tasarımı, projelendirmesi ve/veya üretiminde kullanımını anlamak Farklı disiplinlerden bir araya gelen proje katılımcılarını ve bilgi değişim ortamlarını, veri değişim formatlarını ve sürece katılımlarını tespit etmek Bir BIM projesinde ortaya çıkan zorlukları tanımlamak BIM teknolojilerinin sağladığı katkıları belirlemek BIM ile gelen çalışma biçiminin firmaların personel yapısı, görev dağılımı ve çalışma sistemi üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını anlamak BIM projelerinde tasarım, projelendirme ve/veya uygulamaya dönük farklı ve innovatif kullanım biçimlerini tespit etmek
FĐNAL PROJESĐ: PLANLAMA VE HAZIRLIK Firma/Proje seçimi: Firma/proje seçimi çalışmanın başarılı ulaşmasını etkileyen önemli faktörlerden biridir. Çalışmaya katkıda bulunabileceğine inanılan bir firma ve özgün bir proje üzerinde çalışılması beklenmektedir. Temasta bulunulan kişi(ler): Firma içinde yönetimin üst kademesinde olması veya BIM ile ilgili süreçten sorumlu birisi olması elde edilecek bilgilerin doyurucu olmasına yardımcı olacaktır. Ziyaretler: Firmaya gidip ziyaret bir ya da daha fazla defa ziyaret edilerek tespitlerin yerinde yapılması önemlidir. Firmaya gidiş sayısı ve geçirilecek zaman toplanacak bilginin kalitesini ve kapsamını arttıracaktır.
FĐNAL PROJESĐ: TEMAS Anket/mülakat soruları: Önceden hazırlanan sorular firmada görüşülen kişi(ler)e sorulacak ve alınan cevaplar kaydedilecektir. Soruların niteliksel bilgi elde atma adına açık uçlu olması faydalı olacaktır. Objektif olunması: Firmada görüşülecek kişilerin cevaplarını etkileyemeyecek şekilde objektif olunması ve orada bulunma sebebinin varolan bir durumu gözlemlemek olduğu unutulmamalıdır.
FĐNAL PROJE RAPORU BÖLÜMLERĐ A-ÖZET B- GĐRĐŞ/ARKAPLAN Şirket, proje, sektör ve proje katılımcıları hakkında tanıtıcı bilgiler verilmesi Firma/Projenin seçilmesinin nedeninin açıklanması C- PROBLEM/ĐHTĐYAÇ TESBĐTĐ Geleneksel çalışma sistemlerindeki eksiklikler ve ihtiyaçların ne olduğunun belirtilmesi, Bu ihtiyaç/sorun nasıl tanımlandığının anlatılması Bu ihtiyacın gerçekleştirilmesinin sağlayacağı faydaların açıklanması D- METOD Veri toplama tekniklerinin anlatılması Konuşulan kişilerin tanıtılması E-ZORLUKLAR VE AŞILMASI ĐÇĐN YAPILANLAR Seçilen projede gözlemlenen zorlukların tanımlanması Bu zorlukların aşılmasının nasıl gerçekleştirildiğinin belirtilmesi F-SONUÇLAR VE ÇIKARILAN DERSLER
PROJE TAKVĐMĐ 15.10.2014: Proje duyurusu 12.11.2014: Vaka Çalışmaları, metodoloji ve format 10.12.2014: Ara sunum ve rapor teslimi 20.01.2015: Final sunumu 28.01.2015: Son Rapor teslimi