İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YEREL YÖNETİMLER TÜRKİYE SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ 10. YIL KONFERANSI 10-12 EYLÜL 2014 KIRŞEHİR ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
İÇERİK İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KENTLER BELEDİYELER VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM PROJESİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BURSA
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KENTLER
İKLİMLER DEĞiŞİYOR! 2011 yılı sera gazı salımlarında yüzde olarak sektörel paylar
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER Kentler (nüfusun %80 i) Sera gazı emisyonu %80 Enerji tüketimi %75
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER Küresel iklim değişikliği ve buna bağlı olarak iklimsel aşırılıklar kuraklık sel gıda yetersizliği biyolojik çeşitliliğin azalması türlerin yok olmasını kitlesel göçler ve sosyal patlamalar KENTLERİN DAHA KIRILGAN OLMASI HIZLI NÜFUS ARTIŞI VE YÜKSEK ENERJİ TALEBİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER İklim değişikliği ile mücadele ve uyum konusunda kentler ön planda; Meksika, Tokyo, Berlin, Londra, Paris, Brüksel gibi dünya kentleri sera gazı salımlarının azaltımı ve kentlerin iklim değişikliğine dayanıklılığını arttırabilmek için planlı bir yaklaşımı ortaya koyuyor.
ULUSLARARASI İKLİM PLATFORMLARI Türkiye den, Alanya, Beyoğlu, Bodrum, Çankaya, Halkapınar, Kadıköy, Nilüfer, Karadeniz Ereğli, Keçiören, Muğla, Nevşehir, Şişli, Sivas, Antalya, Yalova olmak üzere toplam 15 belediye dahil oldu. İklim Dostu Kentler Kampanyası Karbon saydamlık Projesi Belediye Başkanları Sözleşmesi Covenant of Mayors Türkiye den 7 belediye bulunmaktadır. Bunlar Karşıyaka/İzmir, Bornova/İzmir, Seferihisar/İzmir, Kadıköy/İstanbul, Karşıyaka/Balıkesir, Antalya, Eskişehir dir. Belediyelerin ve kurumların katılımı
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE İLGİLİ ALANLAR Yenilenebilir enerji İklim değişikliğine karşı mücadele ve uyumda alt sektörler ve eylem alanları
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BELEDİYELER
BELEDİYELER VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ 5393 BELEDİYE KANUNU 5216 BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE KANUNU İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; çevre ve çevre sağlığı temizlik ve katı atık şehir içi trafik ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak İl düzeyinde yapılan plânlara uygun olarak, doğal afetlerle ilgili plânlamaları ve diğer hazırlıkları büyükşehir ölçeğinde yapmak 6360 SAYILI KANUN Büyükşehir ve ilçe belediyelerine tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunabilme imkânı getirildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE İLGİLİ ALANLAR Yenilenebilir enerji İklim değişikliğine karşı mücadele ve uyumda alt sektörler ve eylem alanları
BELEDİYELER ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ Yerel Yönetimler mevcut kanunları çerçevesinde; Hedef Mevzuat Araçlar Uygulama Yerel İklim Planları bu süreçlerin en somut belgesidir
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANI (İDEP) VE BELEDİYELER ATIK SEKTÖRÜNDE ETKİN ATIK YÖNETİMİNİN SAĞLANMASI ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNDE KENTSEL ULAŞIMIN SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM İLKELERİ DOĞRULTUSUNDA YENİDEN YAPILANDIRILMASI ARAZİ KULLANIMI VE ORMANCILIK SEKTÖRÜNDE ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM İÇİN SU KAYNAKLARININ BÜTÜNCÜL YÖNETİMİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI PROJE SÜRESİ: Eylül 2013- Şubat 2014 Proje İngiltere Büyükelçiliği Refah Fonunca desteklenmektedir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI ÇALIŞTAYLAR
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI İlçe belediyeler Kamu kurumları Sivil toplum kuruluşları
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI Projenin çıktıları Yol Haritası İklim destek paketi Farkındalık Yerel kapasite
BURSA İÇİN YOL HARİTASI 1. İklim uyum stratejilerinin geliştirilmesi yönünde politik taahhütün alınması 13. İzleme ve değerlendirme 12. Uygulama süreci 2. Proje ekibinin oluşturulması İklim değişikliğine uyum stratejilerinin oluşturulması 3. Kent iklim uyum strateji geliştirme takımının oluşturulması 4. Mevcut durum analizi 6. Odak alanların karar vericiler tarafından önceliklendirilmesi 8. Öncelikli uyum stratejilerinin var olan planlara entegre edilmesi 5. İklim değişikliğinin etkilerinin analizi ve odak alanların belirlenmesi 7. Odak grup toplantılarının yapılması 11. Planın kamuoyuna tanıtılması 10. Planın onaylanması 9. İklim değişikliği uyum strateji belgesinin hazırlanması
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME PİLOT PROGRAMI http://www.csb.gov.tr/projeler/iklim
CASP (İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM DESTEK PAKETİ) İklim değişikliği ve Türkiye Türkiye nin iklim değişikliğine uyum konusunda mevcut durumu, kent ölçeğinde uygulamalar İklim değişikliğine uyum adımları Adım adım iklim değişikliğine uyum stratejilerinin geliştirilmesi Örnek uygulamalar Avrupa ülkelerinden örnekler ve alınan dersler
CASP (İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM DESTEK PAKETİ) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM DÖNGÜSÜ; 1. Başlangıç 2. İklim değişikliği risklerinin ve etkilenebilirliğin belirlenmesi 3. Uyum seçeneklerının tanımlanması 4. Uyum seçeneklerinin değerlendirilmesi 5. Uygulama (eylem planını hazırla, sunumunu yap ve uygula) 6. İzleme ve değerlendirme
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇALIŞMALARINA BAŞLANGIÇ TOPLUMDA BİLİNÇ YETERSİZLİĞİ HALKIN ÖNCELİĞİ DEĞİL KISA VADEDE SONUÇ ALAMAMA ÜRETİME SINIRLAMA GETİRMESİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇALIŞMALARINA BAŞLANGIÇ ENERJİ VERİMLİLİĞİ YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ KULLANIMI YEŞİL ALANLARIN ARTTIRILMASI ÇEVRECİ ULAŞIM ATIK YÖNETİMİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDEN ETKİLENEBİLİRLİK ANALİZİ Derece. HASSASLIK Derecelendirme tanımı 1 Etkilenmez 2 Olumsuz etkilenebilir 3 Etkilenir 4 Ciddi etkilenecek 5 Yönetilemeyecek şekilde etkilenir UYUM SAĞLAMA KAPASİTESİ Derece. Derecelendirme tanımı 1 Hiçbir sorun olmadan uyum sağlayabilir 2 Küçük zorluklarla karşılaşacak ama uyum sağlayabilir 3 Zorluklarla karşılaşacak ama uyum sağlayabilir 4 Ancak artan destek ve kaynaklar ile uyum sağlayabilir 5 Önemli ölçüde artan destek ve kaynaklar olmadan uyum sağlayamaz
Uyum Sağlama Kapasitesi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDEN ETKİNLENEBİLİRLİK ANALİZİ 1 en az etkilenebilirlik derecesi (uyum sağlayabilir ve hassas değil) 5 en yüksek etkilenebilirlik derecesini (uyum sağlayamaz ve son derece hassas)
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BURSA
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI
YEŞİL ALANLAR Mevcut yeşil alanlar geliştiriliyor, pasif yeşil alanlar kullanıma açılıyor
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM Bisiklet ana güzergahlar = 250 km toplam uzunluğunda
BURSA-ULUDAĞ TELEFERİK HATTI KARBON AYAKİZİ Bursa dan karayolu ile 32 kilometre sonra Uludağ Oteller bölgesine ulaşılır. İkinci ulaşım alternatifi de teleferik tir. Bursa nın sembolü haline gelen Teleferik 1963 yılından 2013 yılına kadar hizmet vermiştir.
BURSA-ULUDAĞ TELEFERİK HATTI KARBON AYAKİZİ
KENT KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA ALANI METAN GAZINDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Bursa Kent Katı Atık Depolama Alanında oluşan metan gazından enerji elde edilmesiyle birlikte sera gazı etkisine neden olan yaklaşık 235.000 ton/yıl karbondioksit (CO 2 ) salımı azaltılmaktadır. Yıllık 47.000 konutun aydınlatmasına eşdeğer elektrik enerjisi üretilmektedir.
YAPILMASI GEREKENLER Enerji yönetimi Kentsel planlama ve arazi kullanımı Toplu ulaşımın desteklenmesi Sürdürülebilir atık yönetimi Sürdürülebilir su yönetimi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELE VE UYUM Temiz yakıtların teşvik edilmesi Trafik yoğunluğunun azaltılması Alternatif ulaşım araçlarının desteklenmesi
YAPILMASI GEREKENLER İKLİM DOSTU VE DÜŞÜK KARBONLU BİR KENT İÇİN; Politik taahhütün alınması Stratejik planda iklim değişikliğinin vurgulanması Kurumsal ve kent ölçeğinde sera gazı envanterinin hazırlanması İklim değişikliği ile mücadele ve uyum eylem planları Azaltım hedeflerinin belirlenmesi Azaltıma yönelik stratejilerin ve eylemlerin belirlenmesi Kamuoyunda farkındalığın arttırılması
TEŞEKKÜRLER Bilgi için; Yıldız ODAMAN CİNDORUK Çevre Yüksek Mühendisi 02242344000-1095 Yildiz.cindoruk@bursa.bel.tr Bursa Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı