Plan ve Bütçe Komisyonu Sunumu Erdem Başçı Başkan, TCMB 13 Şubat 214
Genel Değerlendirme Yurt içi nihai talep ve ihracat ılımlı büyüme eğilimlerini korumaktadır. Cari işlemler açığında 214 yılında kayda değer bir iyileşme gözlenebilecektir. Hanehalkının aşırı borçlanmasıyla ilgili tedbirler cari işlemler açığındaki iyileşmeyi destekleyecektir. Merkez Bankası enflasyonu kontrol altına alarak 215 yılında %5 düzeyine indirmek için elindeki bütün araçları etkin bir şekilde kullanacaktır. 2
Sunum Planı I. Küresel Gelişmeler II. III. IV. Büyüme Dış Denge Enflasyon 3
KÜRESEL GELİŞMELER 4
Küresel Büyüme Toplulaştırılmış Büyüme Oranları* (Yıllık Değişim, Yüzde) 214 Yılı Büyüme Tahminleri (Yüzde) 12 1 Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler 3,5 ABD Euro Bölgesi GOÜ (Sağ Eksen) 6,5 8 6 2,5 6, 4 2 1,5 5,5-2 -4-6,5 5, Kaynak: Bloomberg, TCMB. *Toplulaştırma yapılırken ülkeler GSYİH değerlerine göre ağırlıklandırılmıştır. Kaynak: Bloomberg. Son veri: Ocak 214 5
Büyüme Öngörüleri Dünya Ekonomisi (Yüzde) 3,4 3,2 3,2 3,1 3 2,8 2,6 2,6 2,4 2,4 2,2 2 Ocak 213 Ocak 214 213 214 Kaynak: Consensus Forecast 6
Büyüme Öngörüleri 3, 2,5 2, 1,5 1,,5, 3, 2,5 2, 1,9 ABD 213 214 2,8 Ocak 213 Ocak 214 İngiltere 2,6 Gelişmiş Ülkeler (Yüzde) 3, 2, 1,, -1, 3, 2,5 Euro Bölgesi Ocak 213 Ocak 214 1,,9 -,1 -,4 213 214 Japonya 2, 1,5 1,7 1,7 2, 1,5 1,7 1,7 1,,5, 1, Ocak 213 Ocak 214 213 214 1,,5, 1,,7 Ocak 213 Ocak 214 213 214 Kaynak: Consensus Forecast 7
Büyüme Öngörüleri 8,5 8, 7,5 7, 6,5 6, 5,5 5, 4,5 4, 8,1 8, 7,7 Çin Gelişmekte Olan Ülkeler (Yüzde) 7,5 Ocak 213 Ocak 214 213 214 8,5 8, 7,5 7, 6,5 6, 5,5 5, 4,5 4, 6,5 4,7 Hindistan Ocak 213 Ocak 214 213 214 7,4 5,4 5, 4,5 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1, Latin Amerika 3,5 3,9 2,6 2,8 Ocak 213 Ocak 214 213 214 5, 4,5 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1, Doğu Avrupa 3,9 2,9 2,6 1,9 Ocak 213 Ocak 214 213 214 Kaynak: Consensus Forecast 8
Dünya Ticareti Mal Ticareti (Yıllık Değişim, Yüzde) 4 3 2 1-1 -2-3 -4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 26 27 28 29 21 211 212 213 Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü 9
İşsizlik Gelişmiş Ülkelerde İşsizlik Oranı (Yüzde) 13 12 ABD Euro Bölgesi İngiltere 11 1 9 8 7 6 5 4 Kaynak: Bloomberg. 1
3,5 3 Yüksek Oynaklık Dönemleri ABD Faiz Oranı Faiz Oranı (ABD) ABD 1 Yıllık Tahvil Nominal Faizi (Yüzde) Bernanke nin Konuşması 2,5 2 1,5 FOMC Haziran Toplantısı FOMC Eylül Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 1 Kaynak: Bloomberg. Son Veri: 11 Şubat 214 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 11
Sermaye Hareketleri Gelişmekte Olan Ülkelere Sermaye Akımları (13 Haftalık Har. Ort., Milyar ABD Doları) 6 5 4 Lehman Krizi QE2 Euro Bölgesi Borç Krizi OMT QE3 FED in Çıkış Sinyali 3 2 1-1 -2-3 -4-5 Tahvil Hisse Senedi OMT: Doğrudan tahvil alım programı (ECB) QE: Niceliksel genişleme (FED) Son Veri: 5 Şubat 214 12
Nominal Döviz Kurları 22.5.213 11.2.214 (Yüzde Değişim) 3 25 2 15 1 5-5 -1-15 Kaynak: Bloomberg, TCMB. *Pozitif değişim ABD dolarına karşı değer kaybını göstermektedir. 13
Tahvil Piyasası* Güney Afrika (Yüzde) 9 8,5 Bernanke'nin Konuşması FOMC Haziran Toplantısı FOMC Haziran Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 8,7 8 7,5 7 6,5 6 5,5 5 Kaynak: Bloomberg *1 yıllık yerli para cinsinden tahvilin getirisi alınmıştır. Son Veri: 11 Şubat 213 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 14
Tahvil Piyasası* Brezilya (Yüzde) 15 14 Bernanke nin konuşması FOMC Haziran Toplantısı FOMC Eylül Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 13,3 13 12 11 1 9 8 Kaynak: Reuters. *1 yıllık yerli para cinsinden tahvilin getirisi alınmıştır. Son Veri: 11 Şubat 213 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 15
Tahvil Piyasası* Hindistan (Yüzde) 1 9,5 Bernanke'nin Konuşması FOMC Haziran Toplantısı FOMC Eylül Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 9 8,7 8,5 8 7,5 7 6,5 6 Kaynak: Bloomberg *1 yıllık yerli para cinsinden tahvilin getirisi alınmıştır. Son Veri: 11 Şubat 213 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 16
Tahvil Piyasası* Endonezya (Yüzde) 9,5 9 8,5 Bernanke'nin Konuşması FOMC Haziran Toplantısı FOMC Eylül Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 8,9 8 7,5 7 6,5 6 5,5 5 Kaynak: Bloomberg *1 yıllık yerli para cinsinden tahvilin getirisi alınmıştır. Son Veri: 11 Şubat 213 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 17
Tahvil Piyasası* Türkiye (Yüzde) 11 1 Bernanke'nin Konuşması FOMC Haziran Toplantısı FOMC Eylül Toplantısı FOMC Aralık Toplantısı 9,85 9 8 7 6 5 Kaynak: Bloomberg *1 yıllık yerli para cinsinden tahvilin getirisi alınmıştır. Son Veri: 11 Şubat 213 FOMC: Amerikan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 18
Fed in Çıkış Sinyali Ardından GOÜ lerde Alınan Önlemler Hindistan Brezilya Para politikası sıkılaştırıldı. Döviz müdahalesi yapıldı. Likidite politikası sıkılaştırıldı. Altın ithalatına sınırlama ve vergi getirildi. Yurtdışında yaşayan Hintlilere yüksek faiz ile swap imkanı sağlandı. Para politikası sıkılaştırıldı. Döviz müdahalesi yapıldı. G. Afrika Para politikası sıkılaştırıldı. Endonezya Para politikası sıkılaştırıldı. Döviz müdahalesi yapıldı. Cari açığı azaltmaya yönelik yapısal önlemler alındı. Türkiye Para politikası sıkılaştırıldı. Döviz müdahalesi yapıldı. Mali disiplin korundu. İhracatı destekleyici tedbirler alındı. KOBİ ve ticari kredilere avantaj sağlandı. Aşırı borçlanmayı önleyici tedbirler alındı. 19
AB Normları: Kamu Borç Stoku 18 Kamu Kesimi Borcu / GSYİH (212, Yüzde) 16 14 12 1 8 6 %6 4 2 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 2
AB Normları: Özel Borç Stoku 35 Özel Kesim Borcu / GSYİH (212, Yüzde) 3 25 2 15 %133 1 5 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 21
AB Normları: UYP 2 Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu / GSYİH (212, Yüzde) 15 1 5-5 -%35-1 -15 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 22
AB Normları: Borç Artışı 2 Özel Kesim Kredi Hacmindeki Değişim / GSYİH (212, Yüzde) 15 %14 1 5-5 -1-15 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 23
AB Normları: Finansal Borç Artışı 2 Finansal Sektörün Toplam Yükümlülükleri (Yıllık Değişim, 212, Yüzde) 15 %16,5 1 5-5 -1 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 24
AB Normları: Konut Fiyatları 1 Konut Fiyatları (Yıllık Reel Değişim, 212, Yüzde) 5 %6-5 -1-15 -2 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 25
AB Normları: İhracat Artışı Dünya İhracatındaki Pay* (Son 5 Yıllık Yüzde Değişim, 212) 4 3 2 1-1 -%6-2 -3-4 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. Sözkonusu dönemde Türkiye nin Dünya ihracatındaki payı binde 6,5 tan binde 8 e yükselmiştir. 26
AB Normları: Dış Denge 1 Cari İşlemler Dengesi / GSYİH (Son 3 Yıllık Ortalama, 212, Yüzde) 8 6 %6 4 2-2 -4 -%4-6 -8-1 Kaynak: Eurostat, TCMB *AMB nin Macroeconomic Imbalances Procedure (Makroekonomik Dengesizlikler Prosedürü) çalışmasından alınmıştır. 27
BÜYÜME 28
Sermaye Sermaye Stoku (Sabit Fiyat, 27=1) Sabit Sermaye Oluşumu* (GSYİH ye Oran, Cari Fiyatlar, Yüzde) 13 24 12 22 11 2 1 9 Trend Sermaye Stoku 18 8 16 7 6 14 5 12 12341234123412341234123412341234123412341234123 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Kaynak: TÜİK, TCMB. Son veri: 213 Ç3 Kaynak: TÜİK, TCMB. *Yıllıklandırılmış Son veri: 213 Ç3 29
Yatırım Oranları (GOÜ) Yatırımların GSYİH ye Oranı* (213, Yüzde) 5 48,9 4 35 34,6 32,8 3 27,1 26,4 26,1 24,2 24,2 2 2,2 19,6 19,2 19,2 16,7 1 Kaynak: IMF, WEO, OVP. *Türkiye verisi 214-216 OVP, diğer ülkeler IMF WEO Ekim 213 tahminleridir. 3
Tasarruf Oranları (GOÜ) Tasarrufların GSYİH ye Oranı* (213, Yüzde) 5 51,4 4 3 2 33,5 3,6 31,2 3,6 28,3 24,1 23 21,6 18,9 17,1 15,8 13,2 12,6 1 Kaynak: IMF, WEO. *Türkiye verisi 214-216 OVP, diğer ülkeler IMF WEO Ekim 213 tahminleridir. 31
Yatırım Yatırımın Kaynakları (GSYİH ye Oran, Yüzde) 3 25 2 18,9 17,9 19,7 2,6 22,7 21,4 22,3 19,7 24,1 2,7 19,6 15 15,2 1 5-5 -1 Cari Açık/GSYİH Özel Tasarruflar/GSYİH Kamu Tasarrufları/GSYİH Yatırımlar/GSYİH Kaynak: Kalkınma Bakanlığı. *213 verisi 214-216 OVP den alınmıştır. 32
Tasarruf Toplam Yurt İçi Tasarruflar (GSYİH ye Oran, Yüzde) 19 18 17 16 15 14 13 12,6 12 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı. 33
Tasarrufları Artırmaya Yönelik Yapısal Önlemler Bireysel Emeklilik Reformu Aşırı Borçlanmanın Önlenmesi 34
Türkiye: Kamu Borcu AB Tanımlı Kamu Borç Stoku (GSYH ye Oran, Yüzde) 8, 74, 7, 67,7 6, 59,6 52,7 5, 4, 3, 46,5 39,9 4, 46,1 42,3 39,1 36,2 35, 33, 31, 3, 2, 1,, 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213* 214* 215* 216* Kaynak: Maliye Bakanlığı, Orta Vadeli Program (214-216). *Orta Vadeli Program (214-216) tahminleri 35
Ülkelerin Kamu Borçları Gelişmiş Ülkeler ve Türkiye (GSYH ye Oran, Yüzde, 212) Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye (GSYH ye Oran, Yüzde, 212) 25 25 2 2 15 15 1 1 5 5 Kaynak: IMF Fiscal Monitor Kaynak: IMF Fiscal Monitor 36
Türkiye: Risk Primi Türkiye-ABD 1 Yıllık Tahvil Faiz Farkları (Yüzde) 12 Lehman Krizi 1 Euro Bölgesi Borç Krizi FED in Çıkış Sinyali 8 6 4 2 Kaynak: Bloomberg, TCMB. Son Veri: 11 Şubat 214 37
Türkiye: Risk Primi Türkiye 5 Yıllık CDS Fiyatları 9 8 Lehman Krizi Euro Bölgesi Borç Krizi FED in Çıkış Sinyali 7 6 5 4 3 2 1 Kaynak: Bloomberg, TCMB. Son Veri: 1 Şubat 214 38
Gösterge Tahvil Faizi Nominal Bileşik Faiz (Yüzde) 9 8 7 6 5 4 3 2 1 1,79 Kaynak: TCMB. Son Veri: 11 Şubat 214 39
İstihdam Karşılaştırması Küresel Finansal Kriz Sonrası İstihdam (27=1) 13 Yunanistan İspanya 125 12 115 İrlanda Japonya İtalya İngiltere Almanya Portekiz Amerika Fransa Kanada Kore Türkiye 11 15 1 95 İsveç Avustralya İsviçre Türkiye Avustralya İsviçre İsveç Kanada Almanya Kore İngiltere Fransa İtalya Japonya Amerika 9 Portekiz 85 İrlanda İspanya Yunanistan 8 27 28 29 21 211 212 Kaynak: IMF WEO, TÜİK. 4
İstihdam Oranı 47 İstihdam Oranı* (Yüzde, Mevsimsellikten Arındırılmış, + 15 Yaş) 46 45 44 43 42 41 4 39 Kaynak: TÜİK, TCMB *Toplam çalışanların 15 yaş üzeri toplam nüfusa oranı. Son veri: Ekim 213 41
İstihdam İstihdamda Kayıtlılık (Bin Kişi) 16. 6. 15. Kayıtlı İstihdam (Tarım Dışı) Kayıt dışı İstihdam (Tarım Dışı, sağ eksen) 5.8 5.6 14. 5.4 13. 5.2 5. 12. 4.8 11. 4.6 4.4 1. 4.2 9. 4. Kaynak: TÜİK. *Mevsimsellikten Arındırılmış Son veri: Ekim 213 42
İşsizlik İşsizlik Oranı (Mevsimsellikten Arındırılmış, Yüzde) 2 İşsizlik Oranı (%) Tarım Dışı İşsizlik Oranı (%) 18 16 14 12 1 8 6 Kaynak: TÜİK, TCMB. 43
Öncü Göstergeler Kariyer.net İlan Başına Başvuru Oranı (Mevsimsellikten Arındırılmış) 23 Kariyer.net Toplam İlan Başına Başvuru Tarım Dışı İşsizlik Oranı (sağ eksen) 2 21 18 19 17 16 15 14 13 11 12 9 1 7 5 8 Kaynak: Kariyer.net, TÜİK, TCMB. Son Veri: Aralık 213 44
Öncü Göstergeler Reel Kesim ve Tüketici Güven Endeksleri 12 9 11 1 8 7 6 9 5 8 7 6 RKGE CNBC-e TUİK-TGE (sağ eksen) 4 3 2 1 5 Kaynak: TCMB. Son veri: Ocak 214 45
Öncü Göstergeler Sanayi Üretimi ve Satın Alma Yöneticileri Endeksi(PMI)* (21=1, Mevsimsellikten Arındırılmış, Aylık) 7, 125, 6, Sanayi Üretimi (sağ eksen) PMI 119,5 12, 115, 5, 52,7 11, 4, 15, 3, 1, 2, 95, 9, 1, 85,, 8, Kaynak: TÜİK, MARKIT, TCMB. * Sanayi üretimi verisi Aralık 213, PMI verisi Ocak 214 itibarıyladır. 46
Öncü Göstergeler 85 Kapasite Kullanım Oranı (Mevsimsellikten Arındırılmış, Yüzde) 4 Yatırım Harcaması Beklentisi* (Mevsimsellikten Arındırılmış) 8 3 2 75 1 7-1 65-2 -3 6-4 -5 55-6 Kaynak: TCMB. Son veri: Ocak 214 Kaynak: TCMB. *İktisadi Yönelim Anketi Soru 23: Geçmiş on iki aya kıyasla gelecek on iki ayda sabit sermaye yatırım harcaması beklentiniz. 47
Kurulan Firma Sayısı Kurulan Firma Sayısı (12 Ay Birikimli, Bin Adet) 6 55 5 45 4 35 Kaynak: TOBB. Son Veri: Aralık 213 48
Karşılıksız Çekler 12 1 Karşılıksız Çek Oranları* Karşılıksız Çek Dönüşüm Oranı (Adet) Karşılıksız Çek Dönüşüm Oranı (Tutar) 12 1 8 8 6 6 4 4 2 2 Kaynak: TCMB. *Karşılıksız çek dönüşüm oranları, takas odalarına ibraz edilen ve karşılıksız kalan çek adet ve tutarının toplam takasa ibraz edilen çek adet ve tutarı içindeki oranı. Son veri: Ocak 214 49
Tahsili Gecikmiş Alacaklar Bireysel ve Firma Kredileri TGA Oranları (Yüzde) 7, 7, 6,5 6, Firma Kredileri Bireysel Krediler 6,5 6, 5,5 5,5 5, 5, 4,5 4,5 4, 4, 3,5 3,5 3, 3, 2,5 2,5 2, 2, Kaynak: TCMB. Son Veri: 31 Ocak 214 5
Büyüme GSYİH (Mevsimsellikten Arındırılmış, Doğal Logaritma) 4,8 4,75 4,7 4,65 4,6 4,55 4,5 4,45 4,4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Kaynak: TÜİK, TCMB. 51
DIŞ DENGE 52
Dengelenme Nihai Yurt İçi Talep ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (Mevsimsellikten Arındırılmış, 23Ç1=1) 18 17 16 GSYİH Toplam Nihai Yurt İçi Talep 15 14 13 12 11 1 9 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 Ç4 Ç1 Ç2 Ç3 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Kaynak: TÜİK, TCMB. 53
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Karşılama Oranı* (Aylık, Yüzde) 8 75 7 65 Ortalama: %63,8 64,6 6 6,6 55 5 Kaynak: TÜİK, TCMB. *Mevsimsellikten arındırılmamış, altın hariç. Ocak ayı tahmindir. 54
Dış Denge Cari Açık (12-Aylık Kümülatif, Milyar Dolar) 8 7 6 5 4 3 2 1 Cari Açık Cari Açık (Altın hariç) Kaynak: TCMB. Son Veri: Kasım 213. 55
Cari Açığın Finansmanı 11 9 Cari Açığın Temel Finansman Kaynakları (12-Aylık Birikimli, Milyar Dolar) Portföy Yatırımları Diğer (Doğrudan Yatrımlar Hariç) Doğrudan Yatırımlar CA 7 5 3 1-1 Kaynak: TCMB. *Portföy; hisse senetleri ve hükümetin yurtiçi borç senetlerini kapsamaktadır. Diğer; bankalar ve diğer sektörlerin kısa ve uzun vadeli net kredileri, bankalar ve Hazine nin yurtdışına ihraç ettikleri tahviller ve bankalardaki mevduat kaleminin toplamından oluşmaktadır. 56
Özel Sektörün Dış Borç Yenileme Oranları (Yüzde, 6 Aylık Hareketli Ortalama) 2 18 Banka Banka Dışı Sektörler 16 14 12 1 8 6 Kaynak: TCMB. Banka dışı sektörlerin dış borç yenileme oranı 32. Sayılı Karara göre düzeltilmiştir. Son Veri: Kasım 213. 57
İhracat Türkiye* (Altın Hariç, 12 ay öncesine göre değişim, Yüzde) 3 25 2 15 1 5-5 -1 Kaynak: TİM, TÜİK. *Ocak 214 TİM verisidir. 58
İhracat Ticaret Ortaklarına İhracat (Ocak İtibarıyla Son 3 Aylık Toplam, Yıllık Değişim, Yüzde) 35 3 25 2 15 1 5 İspanya Almanya Irak İngiltere AB ABD Fransa İtalya Kaynak: TİM, TCMB. 59
İhracat Pazar Çeşitlenmesi 6 İhracat Pazar Payı* (6 Aylık Hareketli Ortalama, Yüzde) 5 AB-28 4 3 Avrupa (AB Hariç) Kuzey Amerika Asya Ortadoğu ve Afrika 2 1 Kaynak: TÜİK. *Altın hariç. Son Veri: Aralık 213 6
Euro Bölgesi: Bileşik PMI Endeksi Euro Bölgesi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 6 55 5 45 4 35 3 Kaynak: Bloomberg. Son Veri: Ocak 214 61
Öncü Göstergeler 4 Sipariş Beklentileri* (Mevsimsellikten Arındırılmış) İhracat İç piyasa 3 2 1-1 -2-3 Kaynak: TCMB. *Gelecek 3 ay, İktisadi Yönelim Anketi Son veri: Ocak 214 62
Kredi Büyüme Oranları Tüketici Kredileri* ve Ticari Krediler (Yıllık Değişim, Yüzde) 6 5 Tüketici Ticari (KEA) 6 5 4 4 3 3 2 2 1 1-1 -1 Kaynak: TCMB. Toplam bankacılık sektörü (Katılım bankaları dahil, TGA Hariç) * Kredi kartları dahil. Son veri: 31 Ocak 214 63
Kredi Faiz Oranları (Yıllık Faizler, Yüzde) 28 26 24 22 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 Ticari (4 Haftalık HO) Konut Nakit Gösterge Tahvil TCMB Faizi* 28 26 24 22 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 Kaynak: TCMB. *2.1.211 tarihi öncesi TCMB borçlanma faizini, bu tarih sonrası ortalama fonlama faizini ifade etmektedir. Son veri: 31 Ocak 214 64
Piyasa Faiz Oranları (Yüzde) 14 12 5 Yıl - TCMB Faiz Farkı 5 Yıllık Piyasa Faizi 3 Aylık Piyasa Faizi TCMB Ortalama Fonlama Faizi 1 8 6 4 2-2 Kaynak: TCMB. *2.1.211 tarihi öncesi TCMB borçlanma faizini, bu tarih sonrası ortalama fonlama faizini ifade etmektedir. Son veri: 1 Şubat 214 65
Nominal Döviz Kuru Haftalık Değişimler (ABD doları/tl) 2,4 2,3 Kurul Ara Toplantı Duyurusu 2,2 17 Aralık 2,1 2, 1,9 Bernanke nin Konuşması 1,8 1,7 Kaynak: Bloomberg, TCMB. 66
2,4 Kurul Ara Toplantı Duyurusu 2,35 Nominal Döviz Kuru Dört Saatlik Değişimler (ABD doları/tl) 2,3 2,25 S&P Açıklaması 2,2 Kurul Ara Toplantı Kararı 2,15 Kaynak: Bloomberg, TCMB. 67
İsviçre Polonya Kore İzlanda İsrail Romanya Macaristan Meksika Kolombiya Rusya Tayland Malezya G.Afrika Şili Avustralya Türkiye Hindistan Brezilya Endonezya İzlanda İsrail Endonezya İsviçre Polonya Hindistan Avustralya Romanya Tayland Malezya Kore Macaristan Meksika Kolombiya Şili Brezilya Rusya G.Afrika Türkiye Türkiye Avustralya Romanya Hindistan Kore G.Afrika Brezilya Endonezya Meksika Polonya Tayland Malezya İzlanda İsviçre Rusya İsrail Şili Macaristan Kolombiya Nominal Döviz Kurları 22.5.213 17.12.213 17.12.213 27.1.214 27.1.214 11.2.214 (Yüzde Değişim) 3 3 14 14 4 4 25 25 12 12 3 3 2 2 1 1 2 2 15 15 8 8 1 1 1 1 6 6 5 5 4 4-1 -1 2 2-2 -2-5 -5-3 -3-1 -1-2 -2-4 -4 Kaynak: Bloomberg, TCMB. *Pozitif değişim ABD Dolarına karşı değer kaybını göstermektedir. 68
Kur Oynaklığı Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye de Nominal Döviz Kuru Oynaklıkları (Yüzde, gelecek 1 ay için ima edilen oynaklık) 28 28 Gelişmekte olan ülkeler 23 23 Türkiye 18 18 13 13 8 8 3 3 Kaynak: Bloomberg, TCMB. Gelişmekte Olan Ülkeler: Brezilya, Güney Afrika, Endonezya, Hindistan ve Türkiye yi içermektedir. Son Veri: 6 Şubat 214 69
Reel Efektif Döviz Kuru Reel Efektif Döviz Kuru (Baz Yıl: 23) 14 13 12 11 1 11,5 9 8 Kaynak: TCMB. Son Veri: Ocak 214 7
TCMB Döviz Rezervi TCMB Döviz Rezervi (Altın Dahil, Milyar ABD doları) 15 14 13 124,2 12 11 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Kaynak: TCMB. Son veri: 31 Ocak 214 124,2 milyar ABD doları 71
TCMB Altın Rezervi TCMB Altın Rezervi (Milyar ABD doları) 22 19,6 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 Kaynak: TCMB. Son veri: 31 Ocak 214 19,6 milyar ABD doları 72
14 TCMB diğer döviz rez. YP ZK için döviz 12 ROM döviz Kıym.mad. için altın TCMB diğer altın rez. ROM altın TCMB Rezervleri (Milyar Dolar) Döviz Satımı (-) İhracat Reeskont Kredileri (+) Temmuz 213 5,15,97 Ağustos 213 1,95 1,19 1 8 6 4 2 Eylül 213 1,86 1,15 Ekim 213,84 1,7 Kasım 213 1,44 1,7 Aralık 213 4,67 1,2 Ocak 214* 5,8,6 Şubat 214,3,1 ROM Döviz 33,3 YP Zorunlu Karşılıklar 3,6 Toplam 63,9 Kaynak: TCMB. * 23 Ocak 214 tarihindeki doğrudan döviz satışı dahil edilmiştir. 73
ENFLASYON 74
Küresel Enflasyon Emtia Endeksleri* TÜFE Enflasyonu (Yıllık Değişim, Yüzde) 1 9 Ana Endeks Tarım End. Metal Enerji 1 Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler 8 8 7 6 6 5 4 4 3 2 2 1-2 Kaynak: Bloomberg, TCMB. Son Veri: 3 Ocak 214 *3 günlük hareketli ortalama Kaynak: Bloomberg, TCMB. Son veri: Eylül 213 75
Enflasyon Enflasyon Gerçekleşmeleri ve Hedefler (Yüzde) 8 7 Gerçekleşme Hedef 6 5 4 3 2 1 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 216 Hedef 35 2 12 8 5 4 4 7,5 6,5 5,5 5 5 5 5 5 Gerçekleşme 29,7 18,4 9,3 7,7 9,7 8,4 1,1 6,5 6,4 1,4 6,2 7,4 - - - Kaynak: TCMB. 76
Enflasyon TÜFE ve Ana Eğilimi (Yıllık Değişim, Yüzde) 12 11 1 TÜFE H I 9 8 7 6 5 4 Kaynak: TÜİK, TCMB. Son Veri: Ocak 213 77
Enflasyon Beklentileri 14 12 ve 24-Ay Sonrası TÜFE Beklentileri* ve Gerçekleşmeler (Yüzde) 12 ay 24 ay Hedef Gerçekleşmeler 12 1 8 6 7,75 7,6 6,5 4 2 Kaynak: TÜİK, TCMB. *TCMB Beklenti Anketi. 78
Enflasyon Görünümü Enflasyon Raporu Tahmini (Yüzde) 12 Tahmin Aralığı* Belirsizlik Aralığı Yıl Sonu Enflasyon Hedefleri 1 8 Kontrol Ufku 6 4 2-2 -4 Kaynak: TCMB *Enflasyonun tahmin aralığı içinde kalma olasılığı yüzde 7 tir. 79
Genel Değerlendirme Yurt içi nihai talep ve ihracat ılımlı büyüme eğilimlerini korumaktadır. Cari işlemler açığında 214 yılında kayda değer bir iyileşme gözlenebilecektir. Hanehalkının aşırı borçlanmasıyla ilgili tedbirler cari işlemler açığındaki iyileşmeyi destekleyecektir. Merkez Bankası enflasyonu kontrol altına alarak 215 yılında %5 düzeyine indirmek için elindeki bütün araçları etkin bir şekilde kullanacaktır. 8
Plan ve Bütçe Komisyonu Sunumu Erdem Başçı Başkan, TCMB 13 Şubat 214