İÇ KONTROL ENSTİTÜSÜ TÜRKİYE Sertifikasyon Programları CICS/CICP Galip Erdem Caddesi No:41 Çankaya Ankara +90 0312 442 50 15 info@iciturkey.org www.iciturkey.org
ICI Sertifikayon Programları CICS/CICP ICI tarafından yönetilmekte olan İç Kontrol Sertifikasyonu iç kontrol profesyonelleri için dünya çapında bir standart olarak onaylanmıştır. Sertifikasyon mesleki bilgi ve becerinin belgelendirilmesi açısından önemli bir adımdır. Sertifikasyon kişiyi bir alanında lider olarak tanımlamakta ve adaya mesleki çevresinde ve yöneticileri arasında saygınlık kazandırmaktadır. CICS ve CICP programları, mesleki yetkinliği belgelendirmekte ve sürekli mesleki gelişime (CPE) yönelik standartları oluşturmaktadır. CICS ve CICP programlarına ilişkin olarak adayların sahip olması gereken asgari bilgi çerçevesi CBOK ile belirlenmektedir. CBOK iç kontrol disiplini açısıdan meslek profesyonellerinin yetiştirilmesi konusunda bir bilgi bankası niteliği taşımakta, İç Kontrol Uzmanlarının yetiştirilmesi ve sürekli mesleki gelişimin sağlanması için temel ilkeleri içermektedir. ICI sertifikasyon programları; Beceri üstünlüklerini değerlendirmek amacıyla iç kontrol görevleri ile ilişkili bilgi ve yetkinliklerin tanımlanmasına, Kişinin mesleki olarak ilerlemeye yönelik istekliliğinin ortaya konmasına, Mesleki yetkinlik için kabul edilebilir bir standardın elde edilmesine, Organizasyonlara nitelikli kişilerin seçimi ve geliştirilmesinde destek sağlanmasına, İç kontrol sorumlulukları olan personelin mesleki yetkinliğini sürdürmesi için motive edilmesine, Kişilere, kurumlarının iç kontrol sistemini geliştirmeleri ve ilerletmelerinde destek sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
Sertifikasyon İçin Gerekli Koşullar Mesleki ve Akademik Gereklilikler Sertifikalı İç Kontrol Profesyoneli (CICP) CICP sertifikasyonu, meslekte önemli miktarda uygulama tecrübesi elde etmiş iç kontrol uygulayıcılarını belirlemek amacıyla ICI Sertifikasyon Danışma Kurulu tarafından uygulamaya alınmıştır. CICP sertifikasyonuna sahip profesyoneller, iç kontrol ve kurumsal yönetişim alanlarında üst düzey bir uzmanlık ve beceriye sahip olduklarını belgelendirmiş olurlar. CICP profesyoneli unvanı almak için, kişilerin mesleki tecrübelerini gösteren bir referans mektubu sunmaları zorunludur. CICS Sertifikası sahibi olabilmek için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekmektedir: Eğitim ve/veya tecrübe İç kontrol tasarımı ve/veya değerlendirme konusunda 12 yıl iş tecrübesi. Muhasebe, İşletme, Endüstri Mühendisliği ve dengi alanlarda sahip olunan lisans derecesi 4 yıl, yüksek lisans derecesi 5 yıl, doktora derecesi 8 yıllık deneyim yerine kabul edilmektedir. İlgili alanlarda eğitim durumunun belgelendirilmesi halinde iç kontrol tasarımı ve/veya değerlendirme konusunda, lisans mezunları için 8, yüksek lisans mezunları için 7, doktora mezunları için 4 yıllık iş tecrübesi yeterli kabul edilmek tedir. Global İç Kontrol Mesleki Bilgi Tabanına (CBOK) İlişkin Yetkinlik Başvuru sahibi CBOK ta belirlenen 8 yetkinliğin 6 sına ilişkin tecrübe sahibi olduğunu belgelemelidir. Söz konusu yetkinliklerden 1 tanesinin (iç kontrol tasarımı), iş deneyimi şartının için kabul edilmesi için zorunlu olarak belgelendirilmesi gerekmektedir. Daha önce alınmış olan CICS Sertifikası 4 yıllık iş deneyimi yerine kabul edilmekte olup, CICS ile birlikte iç kontrol tasarımı ve/veya değerlendirme konusunda 8 yıl iş tecrübesi yeterli kabul edilmektedir. Referans Mektubu Başvuru sahibinin, iç kontrol tasarımı ve/veya değerlendirmeye ilişkin iş tecrübesini tasdik edebilecek bir yönetisici ya/da bir Iç Kontrol Uzmanı (CICS) /İç Kontrol Profesyoneli (CICP) tarafından onaylanan referans mektubu/ deneyim doğrulama beyanı sunması gerekmektedir.
CICS / CICP Şartlarının Karşılaştırması
Sertifikalı İç Kontrol Uzmanlığı (CICS) Sınavı CICS Sertifikasına sahip olabilmek için gerekli koşullardan biri sertifikasyon sınavıdır. CICS adayları, iç kontrol alanında CBOK ile tanımlanmış bilgi seviyesini yapılacak sertifikasyon sınavı ile kanıtlamak zorundadır. CICS Sertifikasyon Sınavının içeriği aşağıdaki gibidir: İç Kontrol Kavramları Risk Yönetimi Risk Değerlendirme Çevresel Kontrol Tasarımı Uygulama Kontrol Tasarımı Uygulama Kontrolü Değerlendirme İstatistiki Kontrol ve Ölçümleme Kontrol Raporlama Ölçütleri Hata Yönetimi Kurumsal Yönetişim Sarbanes/Oxley
CICS Ten Beklentiler CICS sınavını geçmiş olmakla, sertifika sahibi sınav anındaki unvana ilişkin CBOK taki bilgilere sahip olduğunu göstermiştir. Bilgiler ve teknikler geliştikçe alanda güncel kalmak için, sertifika sahibi aktif olarak mesleki uygulamaların içinde olmak ve yeni ortaya çıkan uygulamaların farkında olmaya ve bunları öğrenmeye yönelik fırsatları araştırmak zorundadır. CICS lerin her 3 yılda bir sertifikasını korumak için 120 kredi saatlik Sürekli Mesleki Eğitim (CPE) alması veya sertifika yenileme için sınava girmesi gerekmektedir. Sertifikalı profesyonellerin mesleki eğitimi kapsamında genel olarak aşağıdakiler beklenmektedir: Meslekteki faaliyetler ve trendlerin farkında olmak için mesleki konferanslara katılım sağlanması. Beceriler ve yetkinlikleri sürekli güncellemek üzere eğitimlere katılım sağlanması. Bilgi ve becerilerin diğer profesyoneller ve kamu ile paylaşılması için eğitim geliştirilmesi ve verilmesi. Kişisel tecrübelerin, proje ve araştırma tecrübelerinin yayılması için bilgilerin yayınlanması. Aktif komite üyelikleri veya formel özel ilgi grupları ile mesleğe katılım. CICS den yalnızca CICS sınavını geçmek için gereken becerilere sahip olması değil, aynı zamanda bir değişim ajanı olması da beklenmektedir. İç Kontrol Uzmanlarının kurumda iç kontrol sisteminin oluşturulması için kurumun kültürünü ve iş alışkanlıklarını değiştirebilecek, üst yönetime iç kontroller alanında danışmanlık yapabilecek yetkinlikte olması arzu edilmektedir.
CICS Ten Beklentiler Mesleki Beceri Yetkinliği Sorumlulukları Kendinizi iç kontrol mesleğine hazırlarken ve mevcut işinizde daha etkili olmak için, bugünün işyerleri için aşağıdaki 3 konunun farkında olmanız gerekir: Değişim İş süreçleri ve teknolojinde değişim hızı giderek artmaktadır. Sürekli beceri geliştirme olmaksızın, piyasada modası geçmiş ve eski kalırsınız. Karmaşıklık İş süreçleri giderek daha karmaşık hale gelmektedir. Artan karmaşıklık ile başa çıkmak için beceri yetkinliğinizi güncellemek zorundasınız. Rekabet Herhangi bir mesleki pozisyon için çok sayıda beceriye dair uzmanlık ortaya koyma yeteneği sizi daha fazla talep edilen bir aday haline getirir. CICS sertifikasyonu bir başarı türüdür. CICS sertifikasyonu dünya çapında onaylanmış temel beceri setinde uzmanlaştığınızın kanıtıdır. Hayat boyu Öğrenme Alışkanlığı Kazanılması Mevcut işinizi daha etkili yapmak ve pazarlanabilir kalmak için hayatboyu öğrenen biri olmanız gerekmektedir. Yarının iş taleplerini karşılamak için bugünün mevcut bilgilerine güvenemezsiniz. Başarı büyük ölçüde sizin kendi kontrolünüzdedir. Mesleki ve kişisel olarak kendinizi geliştirmek için yapabileceğiniz en önemli şey hayatboyu öğrenme alışkanlığı kazanmaktır. Etik Kodu Sertifikasyon başvurusu yapan bir kişi, sertifikalı tüm profesyonellerin beklediği etik davranışları özetleyen aşağıdaki Etik Kurallarını onaylamak zorundadır. Sertifikalar, belgelenenlerin bu politikalara uymalarını izlemek için prosedürler içermektedir. Davranış kurallarının gereklerine uyulmaması, kişinin Sertifika Kurulu tarafından onaylanmamasına ve sertifikasının iptal edilmesine sebep olur.
Sertifikasyon İçin Gerekli Koşullar Mesleki ve Akademik Gereklilikler Sertifikalı İç Kontrol Profesyoneli (CICP) İş Deneyimin Belgelendirilmesinde Aranacak Koşullar CICP ve CICSP adaylarının iş deneyim belgeleri, CBOK ile belirlenen aşağıdaki yetkinlik alanları çerçevesinde değerlendirilecektir: İç Kontrol Sisteminin Tasarımı (Internal Control Concepts) Kontrol Ortamı (Internal Control Environment) Risk Yönetimi (Risk Management) Uygulama Kontrollerinin Değelendirilmesi (Assessing Application Controls) İş Süreçleri Kontrollerinin Değlendirilmesi (Business System Control Assessment) Risk Değerlendirme (Risk Assessment) İç Kontrol Sisteminin Değerendirilmesi ve Raporlanması (Internal Control Measurements and Reporting) Yönetişim Uygulamaları (Governance Practice)
CICS Ten Beklentiler Amaç Bir mesleğin ayırt edici bir işareti, o mesleğin hizmet ettiği kişiler için, üyeler tarafından kabul edilen sorumluluklardır. Sertifika sahipleri, sorumluluklarını yerine getirmek için yüksek davranış standartlarını korumakla mükelleftirler. Sorumluluk Sertifikasyon unvanının kabulü gönüllü bir eylemdir. Kabul ile, sertifikalı olan kişiler yasalar ve yönetmeliklere bağlı zorunlulukların ötesinde, kişisel disiplin sorumluluğunu üstlenirler. Etik Kodu ile ortaya konan davranış standartları iç kontrol güvencesine ilişkin olarak da temel prensipler sağlar. Unvanlar, meslek profesyonellerince, bütün yasal gereklilikler ile tutarlı olacak şekilde kullanılmalı, sertifikalı kişiler unvanlarını kullanırken meslek etiğine uyum konusunda gerekli sağduyuyu göstermelidirler. Sertifikasyon Kurulunun Etik Kodundaki davranış standartlarını ihlal ettiği değerlendirilen sertifikalı kişilerin unvanları geri alma yetkisi bulunmaktadır.
Sertifikasyon Sınavı Genel Çerçevesi Global İç Kontrol Mesleki Bilgi Tabanı (CBOK), sertifikasyon programına rehberlik etmektedir. CBOK, iç kontrol mesleğinde uygulayıcı profesyoneller tarafından hazırlanmıştır. CBOK periyodik uygulamalar, prosedürler ve mevzuatta gelişen değişikliklere uygun olarak güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Mevcut CBOK sekiz beceri ölçütü içermektedir. Bunlar, sınavı başarıyla geçmek için anlaşılması ve hakim olunması zorunlu anahtar faaliyetler olarak sınavın genel çerçevesini oluşturmaktadır. CBOK Beceri Kategorileri 1. İç Kontrol - İlkeler, Terimler ve Kavramlar Kişilerin risk ve kontrolün kabul edilen ilkeleri hakkında bilgi sahibi olmaları zorunludur. Kontrol kavramları, kontrol türlerini, fayda/maliyet kontrolünü, kontrol sorumluluklarını, planla-yap-kontrol et-uygula kavramını ve FASB, SEC, NY Stock Exchange, AICPA ve diğer benzeri kurumların belirlediği kontrol sorumlulukları ve standartlarını kapsamaktadır. 2. İç Kontrol Ortamı Kişilerin tasarlama, değerlendirme, kullanma, izleme ve kontrol ihlallerini raporlamalarını teşvik etmek ve bu konularda kişilere destek sağlamak üzere kontrol ortamı vizyonu, değerleri, politikaları, prosedürleri ve yönetim liderliğini oluşturmaktadır. 3. Risk Yönetimi Risk yönetimi, operasyonel, yönetsel, finansal ve yasal konulara yönelik olarak uygulamalarda karşılaşılacak risk faktörlerinin kavranması, risk faktörlerine ilişkin tercihlerin yapılması, risk politikalarının oluşturulması ve kurum genelinde risk sorumluluklarının tayin edilmesini içermektedir. 4. Uygulama Kontrollerini Değerlendirme İş uygulamaları risklerini kabul edilebilir seviyeye indirgeme sürecinde kontrol sisteminin yeterliliğinin değerlendirilmesini kapsar. Değerlendirme risk odaklı formel bir süreç olmalıdır.
CICP ve CICS Mesleki Davranış Kodu CICS ve CICP Sertifikası sahipleri: 1. Görev ve sorumluluklarını yerine getirirken dürüst ve tarafsız olacaktır. 2. Organizasyonlarının işleriyle veya hizmet sundukları kişi ve/veya kurumlarla işbirliği içinde çalışır. Ancak, herhangi bir yasadışı veya uygunsuz faaliyete bilerek katılamazlar. 3. Mesleklerinin veya organizasyonlarının saygınlığını yitirmesine neden olabilecek davranış veya faaliyetler içinde bulunamazlar. 4. Organizasyonlarının çıkarlarıyla ters düşecek veya görev ve sorumluluklarını tarafsız şekilde yerine getirebilmek için gereken kabiliyetlerini zayıflatacak herhangi bir faaliyete girmekten kaçınırlar. 5. Çalışan, alıcı, müşteri, tedarikçi veya iş ortaklarından kendi mesleki değerlendirmeleri ve bütünlüklerini bozacak veya bozabilecek değerli herhangi bir şey kabul etmezler. 6. Makul bir şekilde yalnızca mesleki yetkinlik ile tamamlayabilecekleri hizmetleri yerine getirirler. 7. Görevleri esnasında edindikleri bilgilerin kullanımı konusunda ihtiyatlı olurlar. Herhangi bir kişisel kazanç için gizli bilgileri ne yasalara aykırı şekilde ne de organizasyonlarının refahına zarar verecek şekilde kullanamazlar. 8. Açığa çıkarmamaları durumunda, inceleme altında olan operasyonlara ait raporların çarpıtılmasına veya yasadışı uygulamaların gizlenmesine neden olabilecek bildikleri bütün somut (material) gerçekleri açığa vururlar. 9. Yetkinliklerini ve hizmetlerinin etkililiği ve kalitesini sürekli iyileştirmeye çalışırlar. 10. Mesleklerini icra ederken bu Etik Kodunda ilan edilen yüksek yetkinlik, ahlak ve itibar standartlarını korumakla yükümlüdürler. 11. Sürekli eğitim yoluyla mesleki yetkinliklerini korur ve geliştirirler. 12. Mesleki fayda için bilgilerinin gelişini ve karşılıklı paylaşımı için işbirliği yaparlar. 13. Ahlaki sorumluluk, karakter ve iş bütünlüğü için yüksek standartları korurlar.
Sertifikasyon Sınavı Genel Çerçevesi CBOK Beceri Kategorileri 5. İş Sistemi Kontrollerini Değerlendirme (Business System Controls Assessment) İş sistemi kontrolleri bir iş uygulamasını kontrol edecek, kontrol sistemini temsil etmektedir. Kontrol sistemi; iş risklerini ve bu riskleri asgari seviyeye indirmek üzere gerekli kontrolleri, bütün iş uygulamasının kontrolünü güvence altına almak için kontroller arası ilişkilerin ve kontrol ihlallerinin raporlanmasını ve ihlaller ortaya çıktığında gerçekleştirilecek eylemlere ilişkin yöntemi içermelidir. 6. Risk Değerlendirme Kurumların karşılaştığı iş risklerinin kavranması; bu risklerin büyüklüğünün tespit edilmesine ilişkin yöntemlere hakimiyet; bu riskleri asgari düzeye indirmek için kullanılacak kontrollerin verimliliği/değeri; suistimal edenlerin iş sistemlerine en çok nereden sızdığının tespiti, bütün iş uygulamalarını kapsayacak şekilde risk değerlendirmesinin yürütülmesini kapsamaktadır. 7. İç Kontrol Ölçme ve Raporlama Kontrol sistemlerinin ve raporlama sonuçlarının durumunu içerecek şekilde, iç kontrol sistemlerinin sonuçlarının belirlenmesi, kayıt altına alınması ve raporlanması için kullanılan yöntemleri kapsar. Bu alan, çalışanlar, denetim personeli, operasyonel yöneticiler, üst yönetim ve yönetim kurulu tarafından kullanılan verilerin ölçülmesine ilişkin kavrayışı içermektedir. Bununla birlikte, iş uygulaması ve/veya kontrol sürecinde ortaya çıkan problemi belirlemek üzere, ihlalleri ve hataları isimlendirme, belirleme, kayıt altına alma, koruma ve konsolide etme süreçlerini de kapsamaktadır. Hata yönetim raporları, kontrol yetersizliklerinin büyüklüğünü ve kontrol sistemi içinde kontrollerin geliştirilebileceği noktaları belirlemek için kullanılmaktadır. 8. Yönetişim Uygulamaları Bir kurumda mesleki davranış kurallarının ve değerlerinin günlük operasyonların bir parçası olmasını sağlamak üzere Mesleki Etik Koduna kurumsal çevrenin ve topluluğun katılımını, iyi kurumsal vatandaşlık programlarını, kurumsal liderlik programlarını ve Mesleki Etik Kodunun kurum içinde yukarıdan aşağıya geliştirilmesini ve kullanılmasını sağlamak üzere kullanılacak yöntemleri kapsamaktadır.
Galip Erdem Caddesi No:41 Çankaya Ankara +90 0312 442 50 15 info@iciturkey.org www.iciturkey.org