OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 23/11/2011 İzmir
VKİ DURUM <18.5 ZAYIF 18.5 24.9 NORMAL 25 29.9 AŞIRI KİLOLU 30 34.9 OBEZ EVRE 1 35 39.9 OBEZ EVRE 2 >40 MORBİD OBEZ
OBEZI TENI N KOMPLI KASYONLARI 1. Metabolik-hormonal komplikasyonlar Metabolik sendrom Tip 2 diyabet İnsülin direnci, hiperinsülinemi Dislipidemi Hipertansiyon Gut Uyku bozukları Hormon ve dig er dolas ım faktörlerinde anomaliler: Sitokinler Ghrelin Büyüme hormonu (BH) Hipotalamik-hipofizer-adrenal (HPA) aks Leptin Renin-anjiotensin sistemi
OBEZI TENI N KOMPLI KASYONLARI 2. Kardiyovasküler sistem hastalıkları Serebrovasküler hastalık Konjestif kalp yetersizlig i Koroner kalp hastalıg ı Hipertansiyon Tromboembolik hastalık
3. Solunum sistemi hastalıkları Obezite-hipoventilasyon sendromu Uyku apnesi
4. Sindirim Sistemi Hastalıkları Safra kesesi hastalıg ı Karacig er Hastalıg ı
5. Üreme sistemi anomalileri Hormonal komplikasyolar: Kadın Hormonal komplikasyonlar: Erkek Obstetrik komplikasyonlar
6. Sinir sistemi Adiposis dolorosa Psödotümör serebri 7. İmmün sistem disfonksiyonu 8. Deri hastalıkları 9. Göz hastalıkları 10. Cerrahi komplikasyonlar Perioperatif riskler: anestezi, yara komplikasyonları, enfeksiyonlar, insizyonal herni.
KANSER Meme Kolon Dis i üreme: serviks, endometrium, over Safra kesesi Böbrek Prostat
12. Obezitenin mekanik komplikasyonları Artrit Artmıs karın içi basıncı 13. Psiko-sosyal komplikasyonlar Psikolojik komplikasyonlar Sosyal komplikasyonlar Ekonomik etki
TÜRKİYE DE DİYABET & OBEZİTE
TURDEP-I Çalışması: Türkiye de Diyabet, Obezite, HT Sıklığı (1997-1998, 20 yaş erişkin popülasyon) Diyabet %7.2 DM Farkındalıg ı %67.7 BGT %6.7 Obezite %22.3 Santral Obezite %34.9 Hipertansiyon %28.9 HT Farkındalıg ı %46 Satman İ, TURDEP Group. Diabetes Care 2002;25:1551-6
Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrinolojik Hastalıklar Prevalans Çalıs ması-ii Katılım 20 yas, 26.499 kis i Cinsiyet Kadın 16.696, Erkek 9.327 Yerles im birimi Kentsel 15.783, Kırsal 10.441 Yaş (yıl) Ortalama St. sapma Ortanca Maksimum Erkek 46.76 15.82 45.90 93.4 Kadın 45.18 15.10 44.37 96.0 Toplam 45.75 15.38 44.91 96.0 Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011
TURDEP-II: Bilinen ve Yeni diyabet % 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 7,9 7,1 7,5 9,3 8,9 9 Kadın Erkek GENEL 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 7,4 7,5 7,5 9,6 8 9 Kentsel Kırsal GENEL Bilinen DM Yeni DM Bilinen DM Yeni DM Kadın Erkek Kentsel Kırsal Genel DM farkındalıg ı %54.1 %55.6 %56.5 %51.6 %54.5 Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011
Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011 TURDEP-II: Bölgesel Bilinen ve Yeni diyabet GENEL Orta Doğu 9 8,9 8,6 7,5 7,7 9,6 Batı 10,6 6,6 Güney 8,5 7,6 Kuzey 8,3 6,2 0 5 10 15 20 Bilinen DM Yeni DM
Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011 TURDEP-II: İllere göre Bilinen ve Yeni Diyabet GENEL Konya Ankara Eskis ehir Diyarbakır Malatya Erzurum Denizli İzmir Bursa Gaziantep Adana Antalya Trabzon Samsun İstanbul Bilinen DM YeniDM 0 5 10 15 20 25
% % TURDEP-II: Prediyabet - Cinsiyet Açlık PG ve OGTT ye göre A1C ye göre 35 35 30 25 20 15 10 5 9,6 5,6 8 5,8 9,2 7,9 15 14,7 14,5 30 25 20 15 10 5 23,3 28,3 26,4 0 Erkek Kadın GENEL 0 Erkek Kadın GENEL BAG BGT Kombine Yüksek risk grubu Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011
TURDEP-I den TURDEP-II ye Yaş grubu ve Cinsiyete göre Obezitenin Değişmesi Türkiye de 12 yılda obezite artışı: Kadınlarda %34, Erkeklerde %107 Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011
TUİK ADNKS-2009 Verilerine göre Türkiye nin Diyabet, Obezite ve Hipertansiyon Nüfusu Türkiye de 20 yas ve üzeri nüfus: 47.467.350 (%65.4) TURDEP-II de diyabet oranı:%13.7 Diyabetli sayısı: 6.503.027 kis i Bilinen diyabetli sayısı (%54.55): 3.547.401 kis i Yeni diyabetli sayısı (%45.45): 2.955.626 kis i Prediyabetik nüfus (%28.7): 13.812.899 kis i Obez nüfus (%31.2) : 15.237.019 kis i Fazla kilolu nüfus (%37.5): 17.088.246 kis i Hipertansiyonlu nüfus (%25.6): 12.578.848 kis i Satman İ ve TURDEP Çalışma Grubu, 2011
TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI
DİABTÜRK AMAÇLAR 1. Diyabetin önlenmesi 2. Diyabetin ve komplikasyonlarının etkin tedavisi 3. Diyabetik bireylerin yas am kalitesinin yükseltilmesi 4. Çocukluk çag ı diyabetinin kontrolü 5. Diyabet yönetimine destek alanlarda güçlendirme
DİABTÜRK AMAÇLAR 1. Diyabetin önlenmesi 2. Diyabetin ve komplikasyonlarının etkin tedavisi 3. Diyabetik bireylerin yas am kalitesinin yükseltilmesi 4. Çocukluk çag ı diyabetinin kontrolü 5. Diyabet yönetimine destek alanlarda güçlendirme
DİABTÜRK AMAÇ 1 Hedef 3. Topluma Yaşam Boyu Yeterli Ve Dengeli Beslenme İle Düzenli Fiziksel Aktivite Alışkanlıkları Kazandırılması Ve Sürekliliğinin Sağlanarak Obezitenin Önlenmesi Etkinlikler: Obezite ile mücadele hedef ve stratejilerini içeren Türkiye Sag lıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı (2010-2014) etkin bir s ekilde uygulanacaktır.
OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) TÜRKİYE OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER A. TÜRKİYE OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI YÖNETİMİNİN OLUŞTURULMASI VE POLİTİKA GELİŞTİRİLMESİ Ulusal ve Yerel Düzeyde Politik İstek ve Kararlıİığın Sağlanması ve Uygulamaya Konulması Obezite ile Mücadelenin Yönetilmesinde Finansal Düzenlemeler Ulusal ve Yerel Düzeyde Mevcut Durumun Saptanması ve Yapılacak Araştırmaların Desteklenmesi
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B. OBEZİTENİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR Toplumun Obezite, Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Fiziksel Aktivite Konularında Bilgilendirilmesi ve Bilinçlendirilmesi Okullarda Obezite ile Mücadelede Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivite Alışkanlığının Kazandırılması İşyerlerine Yönelik Çalışmalar Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Medya Haberleri ve Reklamlarda Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivitenin Desteklenmesi Fiziksel Aktivitenin Teşviki ve Çevresel Faktörlerin İyileştirilmesi
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B. OBEZİTENİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR Toplumun Obezite, Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Fiziksel Aktivite Konularında Bilgilendirilmesi ve Bilinçlendirilmesi Okullarda Obezite ile Mücadelede Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivite Alışkanlığının Kazandırılması İşyerlerine Yönelik Çalışmalar Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Medya Haberleri ve Reklamlarda Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivitenin Desteklenmesi Fiziksel Aktivitenin Teşviki ve Çevresel Faktörlerin İyileştirilmesi
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER C. SAĞLIK KURULUŞLARINDA OBEZİTENİN TEŞHİSİ VE TEDAVİSİNE YÖNELİK ÖNLEMLER D. İZLEME VE DEĞERLENDİRME
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B. OBEZİTENİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR Toplumun Obezite, Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Fiziksel Aktivite Konularında Bilgilendirilmesi ve Bilinçlendirilmesi Okullarda Obezite ile Mücadelede Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivite Alışkanlığının Kazandırılması İşyerlerine Yönelik Çalışmalar Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Medya Haberleri ve Reklamlarda Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Düzenli Fiziksel Aktivitenin Desteklenmesi Fiziksel Aktivitenin Teşviki ve Çevresel Faktörlerin İyileştirilmesi
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B4: Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Amaç Obezite ile mücadele konusunda gıda sanayii ile is birlig i yapmak. Hedef Obezite ile mücadele konusunda gıda sanayi ile is birlig i içinde gerçekles tirilecek olan faaliyetleri 2012 yılına kadar planlamak ve planlanan hedeflerin 2014 yılı sonuna kadar uygulanmasını sag lamak.
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B4: Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Stratejiler 1. Ulusal politikalarda gıda sektörü ile is birlig i sag lanması. 2. Gıda sanayiinin üst düzey yöneticilerinin obezite ile mücadele konusunda bilgilendirilmesi. 3. Gıda sanayinin tüketicileri yeterli ve dengeli beslenme konusunda bilgilendirmesi ve bilinçlendirmesi. 4. Reklam ve pazarlama faaliyetlerinin, uluslararası uygulamalar dikkate alınarak tüketicilerin dog ru seçim yapmalarını sag layacak s ekilde gelis tirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması.
OBEZİTE HEDEF VE STRATEJİLER B4: Obezitenin Önlenmesinde Gıda Sanayii ile İşbirliğinin Sağlanması Stratejiler 1. Ulusal politikalarda gıda sektörü ile is birlig i sag lanması. 2. Gıda sanayiinin üst düzey yöneticilerinin obezite ile mücadele konusunda bilgilendirilmesi. 3. Gıda sanayinin tüketicileri yeterli ve dengeli beslenme konusunda bilgilendirmesi ve bilinçlendirmesi. 4. Reklam ve pazarlama faaliyetlerinin, uluslararası uygulamalar dikkate alınarak tüketicilerin doğru seçim yapmalarını sağlayacak şekilde geliştirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması.
62
63
www.beslenme.saglik.gov.tr www.diyabet.gov.tr www.diabturk.gov.tr
SONUÇ Obezite ve Tip 2 diyabet önlenebilir Dig er hastalıklara yol açar Tüm toplum risk altında Çok sektörlü çalıs ma
DİABETES MELLİTUS
DİIABETES MELLİTUS: BİLİNEN
Bilinen DM 54.5% 3,547,000 Yeni DM 45.5 2,956,000 Pre-diabetes 13,813,000 TURDEP, TBSA, TÜRKİYE KRONİK HASTALIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ SAHA ÇALIŞMASI
ACİL! EYLEM!
Teşekkür Ederim