TİRE SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ ÜRETİM

ÇED BAŞURU DOSYASI SÜTAŞ SÜT ÜRÜNLERİ A.Ş. TİRE SÜT E SÜT ÜRÜNLERİ ÜRETİM TESİSİ ÇERESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ BAŞURU DOSYASI İZMİR İLİ, TİRE İLÇESİ, TİRE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ALMER Çevre Denetim Müş. Müh.İş Sağ. ve Güv. Proje Tic. Ltd. Şti. (a) ANKARA - 2013

ÇED BAŞURU DOSYASI PROJE SAHİBİNİN ADI SÜTAŞ SÜT ÜRÜNLERİ A.Ş. ADRESİ TELEFON E FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEKİİ) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE PROJENİN TANIMI E GAYESİ PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) Genel Müdürlük; Ayşe Hatun Çeşme Sokak No: 12 Küçükbakkalköy Kadıköy / İSTANBUL Genel Müdürlük; TEL : 0 (216) 572 30 50 FAKS : 0 (216) 572 34 42 60.000.000 TL İzmir İli, Tire İlçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 ada,2 no lu parsel Koor. Sırası: Sağa, Yukarı Koor. Sırası: Enlem, Boylam Datum: ED-50 Datum: WGS-84 Türü: UTM Türü: Coğrafik (Derece.kesir) D.O.M.: 27 D.O.M.: - Zon: 35 Zon: - Ölçek Fak.: 6 derecelik Ölçek Fak.: - NO SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 1 562561 4219908 38.12317918 27.71327486 2 562834 4219903 38.12311517 27.71638881 3 562842 4219650 38.12083459 27.71645779 4 562819 4219523 38.11969167 27.71618424 5 562568 4219538 38.11984427 27.71332228 Tire Sütaş Süt Ürünleri A.ş. tarafından İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 100.000 m 2 alanda 1.100 ton/gün süt kapasitesi ile Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi yapılması ve işletilmesi planlanmaktadır. 17.07.2008 Tarih ve 26939 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği (30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı RG ile değişik.) Ek-I Listesi 23- Entegre süt ürünleri üretim tesisleri (50 ton/gün ve üzeri sütten peynir, yağ, yoğurt gibi süt ürünlerinden en az ikisinin üretildiği tesisler). RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI ALMER Çevre Denetim Müş. Müh.İş Sağ. ve Güv. Proje Tic. Ltd. Şti. RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON E FAKS NUMARALARI RAPOR TARİHİ TEMMUZ 2013 Gökkuşağı Mah. 1200. Sok. No:12/14 Dikmen - Çankaya/ANKARA Tel : 0 (312) 473 71 21 Faks : 0 (312) 473 62 15 e-mail : info@almerproje.com a

ÇED BAŞURU DOSYASI İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR DİZİNİ... iii ŞEKİLLER DİZİNİ... iv EKLER DİZİNİ... iv BÖLÜM I: PROJENİN TANIMI E GAYESİ... 1 I.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği... 1 I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması... 5 I.2.1. Projenin Fiziksel Özellikleri,... 5 I.2.2. İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması... 23 I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon ve benzeri.)... 24 I.3.1. İnşaat ve İşletme Aşamasında Gerekli Olan Su İhtiyacının Nereden Temin Edileceği ve Oluşan Atıksuyun Bertaraf Sistemi... 25 I.3.2. Katı Atık ve Ambalaj Atığı... 26 I.3.3. Atık Yağlar... 28 I.3.4. Tehlikeli Atıklar... 29 I.3.5. Hafriyat... 30 I.3.6. Hava Kalitesine Etkiler... 31 I.3.7. Toprak Kirliliği... 31 I.3.8. Gürültü... 32 I.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi... 32 BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 33 Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler... 33 i

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM III: PROJE YERİ E ETKİ ALANININ MECUT ÇERESEL ÖZELLİKLERİ... 35 III.1. Önerilen Proje Nedeniyle Kirlenmesi Muhtemel Olan Çevrenin; Nüfus, Fauna, Flora, Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, Toprak, Su, Hava (Atmosferik Koşullar) İklimsel Faktörler, Mülkiyet Durumu, Mimari ve Arkeolojik Miras, Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu, Hassasiyet Derecesi (EK- deki Duyarlı Yöreler Listesi de Dikkate Alınarak) ve Yukarıdaki Faktörlerden Birbiri Arasındaki İlişkileri de İçerecek Şekilde Açıklanması... 35 III.1.1. Nüfus... 36 III.1.2. Flora ve Fauna... 36 III.1.2.1. Flora... 36 III.1.2.2. Fauna... 36 III.1.3. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler ile Doğal Afet Durumu... 37 III.1.4. Meteorolojik Durum ve İklimsel Özellikleri... 40 III.1.5. Arazi Kullanım Durumu ve Toprak Özellikleri... 41 III.1.6. Mülkiyet Durumu... 41 III.1.7. Mimari ve Arkeolojik Miras, Proje Alanının Hassasiyet Derecesi... 41 BÖLÜM I: PROJENİN ÖNEMLİ ÇERESEL ETKİLERİ E ALINACAK ÖNLEMLER. 42 I.1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerinin Tanıtımı. (Bu Tanım Kısa, Orta, Uzun adeli, Sürekli, Geçici ve Olumlu Olumsuz Etkileri İçermelidir.)... 42 a) Proje için Kullanılacak Alan... 42 b) Doğal Kaynakların Kullanımı... 42 c) Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Şartlar İle Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık erebilecek Olası Sorunların Açıklanması ve Atıkların Minimizasyonu... 43 c.1. Mevcut Durumun Tespitine Yönelik Çalışmalar... 43 c.2. Atıksu... 43 c.3. Katı Atık ve Ambalaj Atığı... 45 c.4. Atık Yağlar... 46 c.5. Tehlikeli Atıklar... 48 c.6. Hafriyat... 49 c.7. Hava Kalitesine Etkiler... 49 c.8. Gürültü... 50 c.9. Peyzaj Etkisi... 50 I.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı... 51 ii

ÇED BAŞURU DOSYASI I.3. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı... 51 BÖLÜM : HALKIN KATILIMI... 53.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması için Önerilen Yöntemler... 53.2. Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar... 53.3. Bu Konuda erebileceği Diğer Bilgi ve Belgeler... 53 BÖLÜM I: YUKARIDA ERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 54 EKLER: Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası Hazırlanmasında Kullanılan ve Çeşitli Kuruluşlardan Sağlanan Bilgi ve Belgeler ile Raporda Kullanılan Tekniklerden Rapor Metninde Sunulamayan Aşağıdaki Belgeler... 57 1- Proje için Belirlenen Yer ve Alternatiflerin arsa; Çevre Düzeni, Nazım, Uygulama İmar Planı, aziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri... 57 2- Yatırımcı için Projesi ile İlgili Olarak Daha Önceden Alınmış İzin, Onay, Ruhsat veya İlgili Kurumlardan Alınmış Belgeler ve benzeri.... 57 3- Proje İçin Seçilen Alana İlişkin Arazi Kullanım Durumu... 57 NOTLAR E KAYNAKLAR ÇED BAŞURU DOSYASINI HAZIRLAYAN UZMANLARIN LİSTESİ TABLOLAR DİZİNİ Sayfa No Tablo I.1.1. Üretilmesi Planlanan Ürünler,... 4 Tablo I.1.2. Kurulacak Üniteler ve Kapladığı Alanlar,... 4 Tablo I.1.3. Tire Organize Sanayi Bölgesi ne Ait Alan Bilgileri,...24 Tablo II.1. Proje Alanının Yerleşim Yerlerine Olan Mesafeleri ve Yönleri...33 Tablo II.2. Proje Alanına Ait Koordinatlar,...33 Tablo III.1.3.1. İnceleme Alanı Jeolojik Birimlerin Gençten Yaşlıya Doğru İstifi,...34 iii

ÇED BAŞURU DOSYASI ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No Şekil I.2.1. Pastörize İçme Sütü Üretim Akış Şeması,... 8 Şekil I.2.2. Ayran Üretim Akış Şeması,.... 10 Şekil I.2.3. Yoğurt Üretim Akım Şeması.....12 Şekil I.2.4. Kaşar Peynir Üretim Akım Şeması....14 Şekil I.2.5. Beyaz Peynir Üretim Akım Şeması....16 Şekil I.2.6. Tereyağı Üretim Akım Şeması....18 Şekil I.2.7. Süttozu Üretim Akım Şeması......19 Şekil I.2.8. Peynir Altı Suyu Tozu Üretim Akım Şeması.....20 Şekil I.2.9. Ketçap, Mayonez ve Sos Tozu Üretim Akım Şeması..21 Şekil I.2.10. Sütlü Tatlı Üretim Akım Şeması....22 Şekil I.2.11. Geleneksel Tatlı Üretim Akım Şeması.....23 Şekil III.1.1.. İzmir İli, Yıllara Göre Nüfus Dağılımı... 382 Şekil III.1.3.1. Proje Alanı e Çevresi Diri Fay Haritası...39 Şekil III.1.3.2. İzmir İli Depremsellik Haritası...39 Şekil III.1.3.3. Proje Alanı ve Çevresi Mevcut Su Kullanım Durumu, Planlanan ve Mevcut Sulama Tesisleri...40 EKLER DİZİNİ Ek-1 Ek-2 Ek-3 Ek-4 Ek-5 Yer Bulduru Haritası ve Proje Alanına Ait Uydu Görüntüleri, Resmi Belgeler Genel Yerleşim Planı 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar iv

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM 1 PROJENİN TANIMI E AMACI

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM I: PROJENİN TANIMI E GAYESİ I.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği 23 Eylül 1974 ten beri süt ve süt ürünlerinin üretiminde faaliyet gösteren SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. Süt ve süt ürünleri sektörü, besin maddesi olarak kullanılan sütün yüksek vasıflı olarak elde edilmesi, aynı vasfı koruyacak şekilde muhafaza edilmesi, özel metot ve işlemlerle çeşitli mamuller haline getirilmesi, insan sağlığına uygun olacak şekilde pazarlanması, gıda değeri ve hijyen açısından kontrolü ile ilgili teknolojik ve endüstriyel faaliyetleri içine alan bir endüstridir. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca yapılan gıda sanayi envanter çalışmasına göre, Türkiye de 24.000 civarında gıda maddesi üreten tesis mevcuttur. Süt ve süt ürünleri endüstrisinde ana hammadde olan toplam çiğ süt üretiminin % 62'si inek, % 21'i koyun, %12'si keçi ve % 5'i manda sütüdür. Sayısal yönden gıda sanayinin yaklaşık %16 sını oluşturan süt ve süt ürünleri sanayi, gıda sektöründe gerek sütün çok sayıda besin öğelerini bileşiminde bulundurması ve insan yaşamının her evresinde tüketilmesi gereken temel bir besin maddesi olması gerekse ülke ekonomisine sağladığı katma değer açısından son derece önemli bir alt sektördür. TÜİK Nisan 2013 verilerine göre Türkiye de ticari süt işletmelerince Nisan ayında 729.853 ton inek sütü toplanarak bir önceki yılın aynı ayına göre %0,3 artış gösterilmiştir. Bahse konu bu artışa bağlı olarak içme sütü ve süt ürünleri üretiminde de artış gözlenmiştir. Her geçen yıl bu artışın devam edeceği ve Türkiye nin süt üretiminin % 10 unu İzmir ilinden sağladığı göz önünde bulundurulduğunda Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. tarafından İzmir ilinde kurulması planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin önem arz eden bir proje olacağı öngörülmektedir. Sütaş A.Ş. tarafından yapılması ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin; firmanın sektörde büyüme stratejisi kapsamında Karacabey ve Aksaray fabrikalarına ek olarak genel üretim kapasitesinin arttırılması amacıyla tesis edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Ege ve Marmara Bölgeleri ile Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde artan talebin ve Batı ülkelerine yapılacak olan ihracatların da bahse konu Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi ile karşılanması ve daha kısa sürede bu ülkelere ulaşımın sağlanması düşünülmektedir. Proje sahibi firma Sütaş A.Ş., çalışma esasının odak noktasını sütçülük olarak belirlemiştir. Sütaş A.Ş., sütün doğal yapısına sadık kalarak ürettikleri ürünlerin gıda sektöründe daha geniş kitlelere ulaştırılmasını en önemli toplumsal sorumluluğu olarak gören ve tüm çalışanları ve iş ortakları ile sürdürülebilirliğin, topluma ve çevreye duyarlılığın esası çerçevesinde hiçbir değerin bir diğeri olmadan üretilemeyeceği, sınırlı kaynakların kontrollü bir şekilde kullanılması gerektiği ve toplumsal bir fayda üretme bilinciyle faaliyetlerini sürdürmektedir. Ürettikleri ürünlerin insan sağlığı üzerinde direk etkileri olduğunun bilincinde olan Sütaş A.Ş., aynı sorumluluğunu süt üreticisine, dolayısıyla hayvancılık sektörüne karşı da duymaktadır. 1

ÇED BAŞURU DOSYASI Bu amaçla Sütaş A.Ş., 1996 da Bursa Karacabey Uluabat Köyü ndeki fabrikasının yanında kurduğu "Süt Hayvancılığı Eğitim Merkezi" nde ve buradaki örnek çiftlikte, aynı yıl Bursa Uludağ Üniversitesi, 2000 yılında da Tarım Bakanlığı ile yapılan "Eğitimde İşbirliği Protokolü" çerçevesinde, Uludağ Üniversitesi ne bağlı Karacabey Meslek Yüksek Okulu nun öğrencileri ile Türkiye nin her yanından hayvan yetiştiricilerinin uygulamalı eğitim ihtiyacını karşılamaktadır. Sütaş A.Ş. nin başarısı dünya çapında da tescillenmiştir. Dünyanın en önemli gıda fuarlarından SIAL in, Fransa nın başkenti Paris te düzenlediği yarışmada Sütaş ın Kolay Cacık ürünü en yenilikçi ürün seçilip 2002 yılında iki altın madalya kazanmıştır. İş bu ÇED Başvuru Dosyasında çevresel etkileri ayrıntılı olarak incelenmiş ve ekonomik olarak yapılabilirliği belirlenmiş olan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin hayata geçirilmesi ile süt ve süt ürünleri üretimi ile gıda sanayiine ve başta bölge ekonomisi olmak üzere ülke ekonomisine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Proje Konusu Yatırımın Tanımı ve Kapasitesi Proje konusu faaliyet; Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parsel içerisinde 100.000 m 2 büyüklüğündeki parsel alanı içerisinde 34.000 m 2 kapalı alanda inşa edilmesi ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesidir (Bkz. Ek-1 Yer Bulduru Haritası). Proje kapsamında günlük 1.100 ton sütün işlenmesi planlanmaktadır. Söz konusu üretim kapasitesi ile tesiste; pastörize süt ve çeşitleri, peynir ve türleri, yoğurt ve türleri, ayran, tereyağı, peynir altı suyu tozu, süt tozu, sütlü tatlı çeşitleri, soslar, ketçap ve mayonez üretimi ile bal ve reçel dolumu gerçekleştirilecektir. Üretilmesi planlanan ürünler Tablo I.1.1 de sunulmuştur. (2)

ÇED BAŞURU DOSYASI Tablo I.1.1. Üretilmesi Planlanan Ürünler Ürün Üretim Miktarı 1 Pastörize süt 32.997 ton/yıl 2 UHT sade süt 30.780 ton/yıl 3 SÜT UHT yarım yağlı 4.104 ton/yıl 4 Aromalı süt 821 ton/yıl 5 Kondense süt 20 ton/yıl 6 Beyaz peynir 4.121 ton/yıl 7 Kaşar peyniri 2.782 ton/yıl 8 PEYNİR Mihaliç peyniri 369 ton/yıl 9 Taze krema peyniri 5.400 ton/yıl 10 Eritme Peyniri 165 ton/yıl 11 Meyve suyu portakal suyu 5.040 ton/yıl 12 MEŞRUBAT Domates suyu 106,9 ton/yıl 13 Şalgam suyu 160,9 ton/yıl 14 Sundae 274 ton/yıl 15 YOĞURT Yoğurt 62.095 ton/yıl AYRAN 16 Ayran 37.259 ton/yıl 17 Süttozu 950 ton/yıl 18 Peynir suyu tozu 1.196 ton/yıl 19 TOZ Salep 274 ton/yıl 20 Krem şanti 274 ton/yıl 21 Diğer toz ürünleri (yoğurt tozu ve buzağı maması) 100 ton/yıl 22 Mayonez 3 ton/yıl 23 Sos 3 ton/yıl SOS 24 Reçel Dolum 117 ton/yıl 25 Bal Dolumu 117 ton/yıl 26 YAĞ Tereyağı 4.983 ton/yıl 27 TATLI Sütlü Tatlı Geleneksel Tatlı 10.950 ton/yıl 3.650 ton/yıl Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanı Batıanadolu Süt A.Ş. ye tahsis edilmiştir. Konu ile ilgili Tire OSB nin 06.03.2013 tarih ve 2013/03 sayılı İzmir Yönetim Kurulu Kararı ve bahse konu arazinin Batıanadolu Süt A.Ş. adına düzenlenmiş tapu örneği Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. ile Batıanadolu Süt A.Ş arasındaki birleşme işlemi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak 05.07.2013 tarihinde tescil edilmiş olup, 05.07.2013 tarihinde Batıanadolu Süt A.Ş. nin birleşme nedeniyle sicil kaydı terkin edilmiştir. Bu kapsamda Batıanadolu Süt A.Ş. adına kayıtlı İzmir İli, Tire İlçesi, Turan Mahallesi, tapunun 32L-4-A pafta, 1272 Ada, 2 parselde yer alan arsa nitelikli gayrimenkulün malik değişikliği ile ilgili ilgili resmi kurumlardan alınan yazılar Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Proje alanına ait görünümler Ek-5/Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar başlığı altında sunulmuştur. Bu alan içerisinde; süt alım ünitesi ve ön işleme, yoğurt üretim ünitesi, peynir üretim ünitesi, tereyağı üretim ünitesi, kurutma ünitesi ve soğuk depo alanları, arıtma tesisi ve yardımcı tesislerden oluşacaktır. Kurulması planlanan proje kapsamında inşa edilecek tesisler ve kaplayacağı alanlar tablo I.1.2 de verilmiştir. (3)

ÇED BAŞURU DOSYASI Tablo I.1.2. Kurulacak Üniteler ve Kapladığı Alanlar, 1 Mal ve Hizmet Üretim Binası 2 Yardımcı İşletmeler Binası 3 İdari Bina 4 Soğuk Depo 5 Kuru Depo 6 Ara Yollar 7 Hurdalık Depoları Binaları Kurulacak Ünite Kaplayacağı Alan 1.800 m 2 27.000 m 2 8 Su Deposu 9 Arıtma Tesisi 5.200 m 2 TOPLAM KAPALI ALAN 34.000 m 2 Türkiye nin süt üretiminin % 10 unu İzmir ilinden sağladığı göz önünde bulundurulduğunda, İzmir ve çevresinin çiğ süt üretimi açısından zengin bir özelliğe sahip yöreler arasında yer aldığı görülmektedir. Bu kapsamda yapılması ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nde üretilecek olan ürünler için gerekli olan çiğ süt, İzmir İli ve yakın çevresindeki süt üreticilerinden sağlanacaktır. Aynı zamanda söz konusu projenin faaliyete geçmesine müteakip, Sütaş A.Ş. tarafından süt üretimini teşvik eden ve Karacabey ve Aksaray fabrikalarında da uygulanan bir çalışma olan, Sözleşmeli Damızlık Süt Hayvancılığı Projesi nin İzmir de hayata geçirilmesi planlanan bahse konu tesiste de uygulamaya konulması planlanmaktadır. Aynı zamanda Sütaş A.Ş. tarafından belirli bir bölgede kurulacak olan örnek hayvan besleme çiftlikleri vasıtasıyla yöre halkının bilinçlendirilerek bölgede süt üretim veriminin arttırılması sağlanacaktır. Yapılması planlanan proje alanına ait 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Ek-4 te ve Faaliyet Ünitelerini aziyet Planı Ek-3 te verilmiştir. Yatırımın Hizmet Maksatları Sütaş A.Ş. tarafından İzmir ili, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parsel içerisinde kurulması yapılması ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin; firmanın sektörde büyüme stratejisi kapsamında Karacabey ve Aksaray fabrikalarına ek olarak genel üretim kapasitesinin arttırılması amacıyla tesis edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Ege ve Marmara Bölgeleri ile Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde artan talebin ve Batı ülkelerine yapılacak olan ihracatların da bahse konu Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi ile karşılanması ve daha kısa sürede bu ülkelere ulaşımın sağlanması düşünülmektedir. Proje sahibi firma, sütün doğal yapısını bozmadan ürettikleri süt ve süt ürünlerinin daha geniş kitlelere ulaşması kapsamında İzmir ilinde gerçekleştirmeyi planladıkları bahse konu süt ve süt ürünleri üretim tesisi ile başta bölge gıda sektörü olmak üzere ülke gıda sektörüne de hizmet vermeyi amaçlamaktadır. Ayrıca projenin hayata geçirilmesi ile çalışacak olan personelin yöre halkından karşılanması planlandığından bölgeye de istihdam olanağının sağlanması amaçlanmaktadır. (4)

ÇED BAŞURU DOSYASI Çalışacak Personel Sayısı ve Yatırımın Ömrü Proje kapsamında arazi hazırlık ve inşaat çalışmalarında yaklaşık 150 kişi çalışacaktır. İnşaat aşamasında çalışacak işçiler, genel olarak yakın çevreden sağlanacak ve yöreye azda olsa istihdam imkanı yaratılacaktır. Proje kapsamında çalışacak teknik personeller ise yöre dışından istihdam edilecek olup, personelin konaklama, sosyal ihtiyaçları ve idari ihtiyaçları kurulacak şantiye alanında karşılanacaktır. Projenin işletme aşamasında ise yaklaşık 1095 personel görev alacaktır. Tesis Tire Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer alacağı için işletmeye geçtikten sonra çalışacak olan personelin idari, teknik ve sosyal altyapı gereksinimleri tesis içerisinde karşılanacaktır. Tesiste haftada 7 gün, günde 24 saat ve 3 vardiya olarak üretim yapacaktır. Yatırımın ekonomik ömrü 30 yıl olarak planlanmakta olup, 30 yıl sonra günün ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak, yatırımın ömrü yeniden uzatılabilecektir. I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada 2 No lu parsel içerisinde, 100.000 m 2 büyüklüğündeki alanın yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alanda Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi inşa edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Proje alanına ait görünümler Ek-5/Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar başlığı altında sunulmuştur. Proje alanı Batıanadolu Süt A.Ş. ye tahsis edilmiştir. Konu ile ilgili Tire OSB nin 06.03.2013 tarih ve 2013/03 sayılı İzmir Yönetim Kurulu Kararı ve bahse konu arazinin Batıanadolu Süt A.Ş. adına düzenlenmiş tapu örneği Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. ile Batıanadolu Süt A.Ş arasındaki birleşme işlemi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak 05.07.2013 tarihinde tescil edilmiş olup, 05.07.2013 tarihinde Batıanadolu Süt A.Ş. nin birleşme nedeniyle sicil kaydı terkin edilmiştir. Bu kapsamda Batıanadolu Süt A.Ş. adına kayıtlı İzmir İli, Tire İlçesi, Turan Mahallesi, 32L-4-A pafta, 1272 Ada, 2 parselde yer alan arsa nitelikli gayrimenkulün malik değişikliği ile ilgili ilgili resmi kurumlardan alınan yazılar Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Planlanan projenin fiziksel özellikleri ve inşaat ve işletme safhalarında kullanılacak arazi miktarı ve arazinin tanımlanması I.2.1 ve I.2.2 başlıkları altında sunulmuştur. I.2.1. Projenin Fiziksel Özellikleri, İzmir İli, Tire İlçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi içerinde, SÜTAŞ Süt Ürünleri A.Ş. tarafından, 100.000 m 2 büyüklüğündeki alanda yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulması planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi inşa edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Sütaş A.Ş. tarafından yapılması ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin; firmanın sektörde büyüme stratejisi kapsamında Karacabey ve Aksaray fabrikalarına ek olarak genel üretim kapasitesinin arttırılması amacıyla tesis edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Ege ve Marmara Bölgeleri ile Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde artan talebin ve Batı ülkelerine yapılacak olan ihracatların da bahse konu Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi ile karşılanması ve daha kısa sürede bu ülkelere ulaşımın sağlanması düşünülmektedir. (5)

ÇED BAŞURU DOSYASI Yapılması ve işletilmesi planlanan Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nde üretilecek olan ürünler için gerekli olan çiğ süt, İzmir İli ve yakın çevresindeki süt üreticilerinden sağlanacaktır. Türkiye nin süt üretiminin % 10 unu İzmir ilinden sağladığı göz önünde bulundurulduğunda, İzmir ve çevresinin çiğ süt üretimi açısından zengin bir özelliğe sahip yöreler arasında yer aldığı görülmektedir. Proje kapsamında günlük 1.100 ton sütün işlenmesi planlanmaktadır. Söz konusu üretim kapasitesi ile tesiste; pastörize süt ve çeşitleri, peynir ve türleri, yoğurt ve türleri, ayran, tereyağı, peynir altı suyu tozu, süt tozu, bal, reçel, sütlü tatlı ve geleneksel tatlı çeşitleri, soslar, ketçap ve mayonez üretimi gerçekleştirilecektir. Proje kapsamında üretilecek olan tüm ürünlerin ana hammaddesi süttür. Proje kapsamında üretilecek olan ürünlerde hammadde olarak kullanılan sütün yanında yardımcı hammadde olarak bazı maddeler de kullanılacaktır. Yapılması ve işletilmesi planlanan proje kapsamında kullanılacak olan teknolojiden kaynaklı oluşacak atıklar, üretim akım şeması üzerinde her bir proses için ayrı olarak incelenmiştir. İşletme aşamasında prosesten kaynaklı oluşacak olan soğutma suları, kapalı devre olarak çalışacak ve dolayısıyla da dışarıya ya da alıcı ortama herhangi bir şekilde deşarjı olmayacaktır. Proje kapsamında oluşacak peyniraltı suları ise peyniraltı suyu tozu yapımında kullanılacağından dolayı herhangi bir kirlilik yaratması söz konusu olmayacaktır. Fabrikaya gelen tüm sütler, farklı ürünlerin üretilmesi amacıyla işlenmeden önce süt alım ünitesinde toplanarak aynı işleme tabii tutulur. Sonrasında üretilecek olan ürünlerin proseslerine göre işleme tabii tutulur. - Süt Alım Ünitesi Fabrikaya tanker ve yakın mesafelerden güğümler ile taşınan çiğ sütler, çiğ süt laboratuvarı tarafından yapılan analizlere göre sınıflandırılmaktadır. Süt alım hatları üzerindeki flowmetrelerle miktar tespiti yapıldıktan sonra sütler soğutularak (fabrikaya soğuk zincir ile taşınan çiğ sütlerin sıcaklığının 4 C ın üzerine çıkması halinde soğutma yapılır) ve klarifikasyon işlemine tabi tutularak çiğ süt depolama tanklarına alınmaktadır. Klarifikasyon, mekanik kuvvetle çalışan ve yoğunluk farkından faydalanarak kirlilikleri ayırabilen ileri bir tür filtrasyon tekniği, bir separasyon işlemidir. Klarifikasyon, sütü kaba kirliliğinden arındırmak için kullanılır; sütteki kıl, saman ve benzeri fiziksel kirlilikleri temizlemek amacıyla uygulanır. Süt alım prosesinden hiçbir yan ürün çıkmamaktadır. Ön İşleme Ünitesi Bu ünite fabrikaya gelen tüm çiğ sütlere prosesler kapsamında gerekli teknolojik işlemlerin uygulandığı ünitedir. Çiğ süt depolama tanklarındaki süt, hammadde olarak kullanılacağı ürüne bağlı olarak (ısıl işlem şart olarak tüm çiğ sütlere uygulanır) pastörizasyon hatlarına beslenip, termizasyon, deaerasyon, standardizasyon (evaporasyon dahil), homojenizasyon, pastörizasyon ve soğutma işlemlerine tabi tutulur. Bu işlemleri sırasıyla aşağıdaki prensiplerle uygulanmaktadır: Termizasyon, 57 C-68 C arasında en az 15 sn süre ile uygulanan bir işlemdir, plakalı ısı değiştiricilerde gerçekleştirilmektedir. Deaerasyon, sütün içindeki çözünmüş oksijeni uzaklaştırma işlemidir; bu işlemle sütteki oksidatif değişikliklerin minimize edilmesi amaçlanır. (6)

ÇED BAŞURU DOSYASI Standardizasyon, sütün yağının veya diğer kuru madde bileşenlerinin ayarlanması işlemidir. Süt yağını standardize etmek için separatör adı verilen ve mekanik prensiplerle çalışan cihazlardan faydalanılır. Separasyon yağsız, yarım yağlı veya az yağlı süt elde etmek amacıyla uygulanır. Separasyonda yan ürün olarak krema elde edilir; bu krema tereyağı üretiminde kullanılır. Diğer bir standardizasyon işlemi evaporasyondur; Evaporasyon negatif basınç altında sütteki suyun belirli bir bölümünün buharlaştırılması işlemidir, evaporatör adı verilen cihazlarda gerçekleştirilir. Evaporasyonda çıkan buhar yoğunlaştırılarak su olarak kullanılır. Pastörizasyon 72 C ta 15 saniye veya 63 C ta 30 dakika veya diğer eşdeğer sıcaklık/zaman kombinasyonlarında uygulanan bir ısıl işlem tekniğidir; pastörizasyon plakalı ısı değiştiricilerde (plate heat exchanger-pastörizatör) gerçekleştirilir. Pastörizasyonda ve diğer teknolojik işlemlerde enerjinin yeniden kullanımı esastır; sütü pastörize veya sterilize etmek için kullanılan sıcak su veya buhar işlemden sonra yeniden kullanılır. Homojenizasyon, süt yağı globüllerinin küçük, eşit parçalara ayrılarak sütün içinde homojen bir şekilde dağılmasını sağlamak ve süt yüzeyinde kaymak tabakası oluşumunu önlemek amacıyla uygulanır. Homojenizatör adı verilen cihazlarda gerçekleştirilir. Homojenizasyonda süt; yağ globüllerinden daha küçük bir delikten yüksek basınçla itilerek geçirilir ve böylece süt yağı globülleri parçalanır. Homojenizatörte uygulanan teknolojik işlemlerde yağ seperasyonu dışında yan ürün çıkmamaktadır. Yukarıda anlatılan teknikler kapsamında sütten üretilecek farklı ürünlere bağlı olarak prosesinin devamının gerçekleştirileceği ilgili ünitede işlemler devam eder. - Pastörize Süt Üretim Teknolojisi Klarifiye edilmiş ve çiğ süt depolama tankında 4-6 o C de depolanmış çiğ süt önce Deodorizasyon işlemi için 70-75 o C kadar ısıtılır ve deodorize edilir. Bu işlemin amacı sütü yabancı kokulardan arındırmaktır. Daha sonra yağ oranının ayarlanması için seperatöre yönlendirilir. Yağ oranı minimum % 3,30 e ayarlanan süt, 65 o C de homojenize edilmek üzere homojenizatöre yönlendirilir. Homojenize edilmiş süt, yaklaşık 85 ± 2 o C ısıl işleme uğratılır. Daha sonra 4-6 o C ye soğutulur, ambalajlanır ve yine 4-6 o C de depolanır. Pastörize Süt üretim teknolojisi akış şeması Şekil I.2.1 de sunulmuştur. (7)

ÇED BAŞURU DOSYASI Çiğ Süt Ön Isıtma (70-75 o C) Deodorizasyon Soğutma Suyu Standardizasyon (Min % 3,3 Yağ) Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Homojenizasyon (Min. 150 bar, 65 o C) Pastörizasyon (85 +- 2 o C) Ambalaj Deposu Soğutma Suyu Soğutma (4-6 o C) Atık Ambalaj Malzeme Dolum Şekil I.2.1. Pastörize İçme Sütü Üretim Akış Şeması, - Ayran Üretim Teknolojisi Süt toplama merkezlerinden gelen sütler fabrika içine alınmadan önce her tanker gözünden numuneler alınarak kimyasal analizleri (ph, Kuru madde, Yağ, Antibiyotik, Sıcaklık) yapılır. Analiz sonuçlarının uygunluğuna göre alım prosesine başlanılır. Gözle görülebilir kirletici maddelerden ayrılması amacıyla süt önce Klarifikatörden geçirilir. Daha sonra, süt içinde daha sonraki aşamalarda ürün tadını olumsuz etkileyebilecek kokulardan arındırılması amacıyla Deodorize edilir ve depolanmak üzere Çiğ süt stok tanklarına gönderilir. Depolama işlemi daha önce yapılan kimyasal analiz sonuçlarına göre sınıflandırılarak yapılır. Depolanmış temiz süt, yağ oranının ayarlanması amacı ile seperatöre gönderilir. Krema seperatöründe yağ oranı ayarlanmış çiğ süt, süt yağının serum içerisinde homojen dağılımının sağlanması amacıyla homojenizatöre alınır. Homojenizasyon sıcaklığı 65 o C dir ve Min 150 bar basınçta gerçekleştirilir. Homojenize edilmiş süt hemen sonra 85±5 o C de pastörize edilir. (8)

ÇED BAŞURU DOSYASI Pastörizasyon işleminden sonra Kültür ilave edilerek 6-8 saat 40-45 o C inkübasyona bırakılan mayalanmış süt pıhtılaşınca yaklaşık 10 o C ye kadar soğutulur. Yaklaşık % 30 su ve % 0,5 tuz ilave edilerek karıştırılır. İşlem bitiminde 4-6 o C ye kadar soğutulan ayran, dolum makinesine gönderilir. Dolumu tamamlanmış ayranlar ayran viyollerine yerleştirilerek 4-6 o C de soğuk hava deposunda depolanarak sevkiyata hazır hale getirilir. Ayran üretim teknolojisine ait akış şeması Şekil I.2.2 de verilmiştir. (9)

ÇED BAŞURU DOSYASI Soğutma Suyu Çiğ Süt Kabulü Standardizasyon Homojenizasyon (Min. 150 bar, 65 o C) Soğutma Suyu Pastörizasyon (85 +- 2 o C) Soğutma (40-45 o C) Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Kültürleme Ambalaj Deposu İnkübasyon (40-45 o C) Soğutma Suyu Soğutma (10 o C) Tuz ve Su İlavesi Karıştırma Atık Ambalaj Malzeme Dolum (4-6 o C) Depolama Şekil I.2.2. Ayran Üretim Akış Şeması, (10)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Yoğurt Üretim Teknolojisi Yoğurt üretiminde kullanılacak çiğ süt, mikrobiyolojik yönden çok kaliteli olmalıdır. Antibiyotik kalıntısı içeren ve mastitisli hayvanlardan elde edilen sütler, kesinlikle yoğurt yapımında kullanılmamalıdır. Çiğ süt kabul kriterlerini taşıyan hammadde yoğurt yapımı için önce klarifikasyon işleminden geçirilir. Süt yağının standardize edilmesi için seperatöre yönlendirilir. Burada fazla kremanın çekilmesi suretiyle, sütün yağ oranı yaklaşık %4 ±0,2 ye ayarlanır. Standardize edilmiş süt, pastörizasyon işlemi için pastörizatöre yönlendirilir. Bu ünitede süte, 75 ± 3 o C de yaklaşık 15 sn ısıl işlem uygulanır. Daha sonra kuru madde standardizasyonu için pastörize süt, evaporatöre gönderilir. Evaporatörde yaklaşık 55-65 o C de sütün suyu vakum altında uçurularak istenilen kuru madde oranı ayarlanır. Evaporatörden çıkan süt, 55 o C de homojenize edilir. Homojenizasyonun amacı; süt yağının, serum içerisinde çaplarının küçültülmesi yoluyla eşit oranda dağılımını sağlamaktır. Bu işlemin bitiminde homojenizatörden çıkan süt tekrar pastörize edilir ve 4-6 o C ye soğutularak proses tankına alınır. Burada süte Lactobacillus bulgaricus ve Streptococcus thermophilus tan oluşan yoğurt kültürü ilave edilir ve tankın karıştırıcıları açılır. Üretime başlamadan hemen önce 40-45 o C ye ısıtılan kültürlü süt doluma gönderilir. Dolumu yapılan ambalajlar, 40-45 o C de ki inkübasyon odalarına alınırlar. Bu odalarda istenilen yapı ve kıvam kazanan yoğurtlar, 4 o C de depolanmak üzere soğuk hava depolarına gönderilir. Yoğurt üretim teknolojisine ait akış şeması Şekil I.2.3 te verilmiştir. (11)

ÇED BAŞURU DOSYASI Soğutma Suyu Süt Alımı Standardizasyon (4 +- 0,2 % Yağ) Soğutma Suyu Pastörizasyon (75 15 sn) Soğutma Suyu Evaporasyon (55-65 o C) Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Homojenizasyon (Min. 150 bar, 55 o C) Soğutma Suyu Pastörizasyon (90 +- 3 o C, 5 dk) Ambalaj Deposu Kültür İlavesi Soğutma (4-6 o C) Isıtma (40-45 o C) Atık Ambalaj Malzeme Dolum İnkübasyon (40-45 o C) Soğutma Şekil I.2.3. Yoğurt Üretim Akış Şeması, (12)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Kaşar Peynir Üretim Teknolojisi Fabrikaya gelen süt; tankerlerden süt alımına başlamadan önce numuneler alınarak kimyasal analizleri (ph, Kuru madde, Yağ, Antibiyotik, Sıcaklık) yapılmak üzere laboratuara alınır. Analiz sonuçlarının uygunluğuna göre süt, fabrikaya alınmaya başlanır. Klarifikatörden geçirilip gözle görülebilecek fiziksel kirlilikler uzaklaştırılarak işletmeye alınır. Temizleme seperatörüne geçirilerek fiziksel ve görünmeyen kirlilikleri uzaklaştırılan süt plakalı soğutucularda +4 o C nin altında soğutularak depolama tanklarına alınır. Depolama tankındaki süt, pastörizatörden (72 ± 2 o C) geçirildikten sonra 31-35 o C de soğutulup proses tankına alınır. Sütün tanka alımı bittikten sonra sütten numune alınarak kimyasal analizleri yapılır eğer sorun yoksa kültür dozajı yapılır. Proses tankına alınan süte kalsiyum klorür ilavesi yapılır. Sütün uygun asitliğe gelmesiyle birlikte süte maya ilavesi yapılır. Süte katılacak maya miktarı maya testiyle belirlenir. Maya testi: Mayanın kullanımında önce kuvvetinin saptanması gerekir. Çünkü maya kuvveti, sütün bileşimine, asitliğine ve mayalama sıcaklığına göre oldukça değişkenlik gösterebilmektedir. Bu nedenle, maya kuvveti mayalanmaya hazır hale getirilmiş sütte belirlenmelidir. Bu sütten 25 ml alınarak 1/10.luk maya çözeltisinden belirli bir miktar, genellikle 1 ml ilave edilerek ilk pıhtının görülmesine kadar geçen süre belirlenir. Asıl süte katılacak maya miktarı da aynı şekilde belirlenir. Süt mayalandıktan sonra 30 dakika beklenilerek sütün pıhtı oluşturması beklenir. Pıhtının oluşmasının ardından proses tankının içerisindeki bıçaklar vasıtasıyla pıhtı kesilerek bir süre kendi halinde döndürülür. Daha sonra tankın buhar vanası tekrar açılarak 38-41 o C ye ısıtma işlemi yapılır. Isıtma, pıhtının suyunu atması için yapılır. Isıtma işleminden sonra proses tankının içindeki telemenin süzülmesi işlemine başlanır. Tamburdan geçen teleme tekneye alınırken alt tarafa akan peynir altı suyu pompa yardımıyla peynir altı suyu tankına gönderilir. Teleme tekneye alındıktan sonra bir süre bekletilerek hem fazla suyunun atılması sağlanır hem de asitlik gelişimi beklenir. Asitlik gelişimi tamamlanmış olan teleme, haşlanmak üzere tekne içerisinde büyük parçalar halinde kesilerek haşlamaya geçilir. Haşlamaya başlama kararı ph ya göre verilir. Haşlama makinesinin bıçağı çalıştırılarak büyük parçalar halinde kesilmiş olan teleme, bıçak yardımıyla daha küçük dilimler halinde kesilerek içeriğinde bomesi 11 ve sıcaklığı pastörizasyon yapıldığında 80-85 o C olan tuzlu suda haşlanarak helezon yardımıyla ön taraftaki yoğurma bölümüne geçer. Yoğurma haznesinde, haşlanarak gelen hamur bu bölümde kollar yardımıyla yoğrularak homojen bir yapı kazanarak ikinci yoğurma bölümü olan helezonlu bölüme geçer. Burada helezonlar vasıtasıyla sıkıştırılarak ve sıcaklığı 80 o C olan hazneden geçerek porsiyonlama bölümüne geçer. Burada istenen gramaj miktarları ayarlanarak istenen ürün gramajlanır. Gramajlanan peynir kalıplara konur ve kalıplara konan peynirler birkaç defa çevrilerek hem kalıbın şeklini alması hem soğuması sağlanır ve ardından ön olgunlaştırma odasına alınır. Ön olgunlaştırma odasında kalıplar içerisinde soğuyup kalıpların şeklini alan peynirler ertesi gün kalıplardan çıkartılarak olgunlaştırma odasındaki raflara dizilir. Yüzeyi kuruyan peynirlerin kimyasal analizleri yapılarak uygunsa paketleme işlemine geçilir. Paketlenen peynirler 1 hafta 4-6 C deki soğuk depoda depolanır. Kaşar Peynir üretim teknolojisi akış şeması Şekil I.2.4 te verilmiştir. (13)

ÇED BAŞURU DOSYASI Süt Alımı Pastörizasyon (72 +- 2 o C) Soğutma Suyu Kültürleme (31-35 o C) İnkübasyon Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Mayalama (31-35 o C) Pişirme (38-41 o C) Peyniraltı Suyu Tozu Yapımında Kullanılacak Pıhtının Tankerlere Alınması Peyniraltı Suyu Haşlama (80 o C) Porsiyonlama Olgunlaştırma Atık Ambalaj Malzeme Paketleme Depolama 4-6 o C Sevkiyat Şekil I.2.4. Kaşar Peynir Üretim Akış Şeması, (14)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Beyaz Peynir Üretim Teknolojisi Klarifiye edilmiş çiğ inek sütü, yağ oranının ayarlanması amacıyla seperatöre yönlendirilir. Yağ oranı ortalama % 3,3 e düşürülen süt, 78 + 3 o C de ısıl işleme tabi tutulur ve 35+- 3 o C ye soğutulur. Daha sonra depolama tankından beyaz peynir ünitesine yönlendirilen süt teknelere doldurulur. Teknelere süt alımı başlamadan, teknelerin içerisine düzgün bir biçimde önce cendere bezi daha sonra bezin üzerine branda serilir. Süt brandanın üzerine akıtılır. Proses sütünün alımı tamamlanınca sütte kimyasal analizler tekrarlanır. Beyaz peynire işlenecek pastörize süte; - Artan asitlik ile mayanın, sütü pıhtılaşmasını önlemek, - Peynir suyunun pıhtıdan ayrılmasını kolaylaştırmak, - Arzu edilmeyen mikroorganizmaların gelişimini önlemek, - Sürekli standart özellikte peynir elde etmek, amaçları ile sütü %0,1-2 oranında starter kültür ayrıca; mayalamadan önce pıhtılaşmayı hızlandırmak amacıyla 100 lt. süte 10-20 CaCl 2 ilave edilir. Mayalama için uygun asitliğe ulaşıncaya dek beklenir. Beyaz peynire işlenmek üzere tekneye doldurulan sütte mutlaka maya testi yapılır. Sütün niteliğine göre pıhtılaşma süresi ve ürünün kalitesi değişeceği için her proseste maya kuvveti yeniden hesaplanır. Hesaplama sonucunda ortaya çıkan miktar kadar maya süte ilave edilir. Özel kırım bıçakları yardımıyla, pıhtı parçalanarak serumun pıhtıdan ayrılması sağlanır. Daha sonra branda dikkatli bir şekilde sıyrılarak teknenin dışına alınır. Pıhtı ve serum süzme işleminin gerçekleştirilmesi için cendere bezine sarılı bir biçimde tutulur. Serumun ayrılmasını kolaylaştırmak ve peyniri düzgün şekil vermek amacı ile beze sarılı pıhtıya baskı uygulanır. Peynir altı suyunun asitliği sürekli kontrol edilir ve uygun asitlik değerinde baskılar alınır. Beyaz peynir mastarlar ve keskin bıçaklar yardımıyla ile standart dikdörtgen şeklinde kesilir. Tekneler, kalıpların üzeri kaplanana dek salamura suyu ile doldurulur. Kalıplar uygun ph değerine ulaştığında içerisinde pastörize salamura suyu bulunan tenekelere veya salamura ile dolu pratik kaselere doldurulur. Tenekedeki kalıplardan birine çekme bandı sarılır ve doldurulmuş tenekenin üzeri kapatma poşeti ile kapatılır. Daha sonra tenekeler ağızlarının kapatılması için makineye yerleştirilir deposunda depolanırlar. Beyaz peynir üretim teknolojisi akış şeması aşağıdaki şekilde verilmiştir. Beyaz Peynir üretim teknolojisi akış şeması Şekil I.2.5 te verilmiştir. (15)

ÇED BAŞURU DOSYASI Süt Alımı Soğutma Suyu Pastörizasyon (78 +- 3 o C) Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Kültürleme (35 +- 3 o C) İnkübasyon Mayalama Peyniraltı Suyu Pıhtı Kesimi Presleme Peyniraltı Suyu Tozu Yapımında Kullanılacak Kesme Ambalaj Deposu Salamura erme Toplama Atık Ambalaj Malzeme Paketleme Şekil I.2.5. Beyaz Peynir Üretim Akış Şeması, (16)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Tereyağı Üretim Teknolojisi Çiğ sütten elde edilen ve yağ oranı % 40 olan soğutulmuş krema, krema pastörizatörüne alınır ve 95 + 5 o C de ısıl işleme tabi tutularak pastörize edilir. Sıcaklığı 25 + 3 o C ye düşürülür ve olgunlaştırma tankına alınır. Olgunlaşma tankına alınan kremaya bu sıcaklıkta kültür ilavesi yapılır. Kültür ilavesi standart tat ve aroma yönünden daha zengin bir ürün elde etmek için yapılır. Kültür ilavesi yapıldıktan sonra 18-20 saat kadar olgunlaşmaya bırakılır. Süre sonunda ph 5-6 olmalıdır. Olgunlaşma işlemi tamamlandıktan sonra krema 8-12 o C ye soğutularak kristalleşme işlemine başlanır. İyi bir yapıya sahip tereyağı elde etmek ve yağ kaybının en az ve yayıklamanın daha çabuk olması için kremadaki yağın %50 sinin kristalleşmesi arzu edilir. Bunun için krema 8-12 o C de 2,5-3 saat bekletildikten sonra yayıklama işlemine geçilir. Burada yağ globülleri sıkıştırılıp ve bazı yağ globüllerinin parçalanmasıyla oluşan serbest yağ diğer globüllerin etrafını örter ve böylece yağ granülleri oluşturulur. Tereyağın tekstürel yapısını etkilediğinden yayıklama ısısının 8-9 o C olması gerekmektedir. Yağdan yayık altı suyunun uzaklaştırılması için yıkama işlemi yapılır. Yayıktaki yağ granülleri, yıkama ısısından daha düşük ısıda, bakteriyolojik ve kimyasal yönden iyi ve kaliteli suyla düşük hızda çalışan yayık içinde birkaç dakika çevrilerek yıkanır ve fazla su yayığın altındaki tahliye vanasından süzülür. Tereyağının bileşimini ayarlamak ve tereyağına istenen görünüm ve kıvam kazandırmak için yoğurma işlemi yapıldıktan sonra, paketleme işlemine geçilir. Paketlenen tereyağı 4-6 o C de depolanarak sevkiyata hazır hale getirilir. Tereyağı üretim teknolojisine ait akış şeması Şekil I.2.6 da verilmiştir. (17)

ÇED BAŞURU DOSYASI Süt Alımı Pastörizasyon (SÜT) Süt İşleme Krema %40 Yağ Soğutma Suyu Pastörizasyon (95 +- 3 o C) Kültürleme (25 +- 3 o C) Soğutma Suyu Olgunlaşma Ambalaj Deposu Kristalleştirme (8-12 o C) Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Yayıklama (8-9 o C) Dolum Paketleme Atık Ambalaj Malzeme Depolama Sevkiyat Şekil I.2.6. Tereyağı Üretim Akış Şeması, (18)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Süttozu Üretim Teknolojisi Fabrikaya gelen süt; tankerlerden süt alımına başlamadan önce numuneler alınarak kimyasal analizleri (ph, Kuru madde, Yağ, Antibiyotik, Sıcaklık) yapılır. Analiz sonuçlarının uygunluğuna göre süt, fabrikaya alınmaya başlanır. Klarifikatörden geçirilip fiziksel kirlilikler uzaklaştırıldıktan sonra, istenmeyen kokulardan arındırılmak üzere Degazöre gönderilen süt daha sonra plakalı soğutucularda +4 o C nin altında soğutularak depolama tanklarına alınır. Çiğ süt tanklarında depolanan süt Yağ oranının ayarlanması için seperatöre yönlendirilmeden önce ön ısıtılır. Yağ standardizasyonundan sonra yaklaşık 90 ±5 o C Pastörize edilir ve 5 o C ye soğutulur. Pastörize olmuş ve soğutulmuş süt Evaporatöre alınarak belirli kurumaddeye kadar yükseltilir( Brix yaklaşık 52 ± 5 g ) ve daha sonra 190 o C sıcaklıktaki kurutma odasında kurutulur. Son olarak da 25 Kg lık Kraft ambalajlara paketlenir. Süttozu Üretim Akış Şeması Şekil I.2.7 de verilmiştir. Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Süt Alımı Standardizasyon Soğutma Suyu Pastörizasyon (90 +- 5 o C) Tankta Soğuk Depolama (4-6 o C) Soğutma Suyu Evaporasyon (Brix 52 +- 2 o C) Ambalaj Deposu Kurutma (190 o C) Atık Ambalaj Malzeme Paketleme Şekil I.2.7. Süttozu Üretim Akış Şeması, (19)

ÇED BAŞURU DOSYASI - Peynir Altı Suyu Tozu Üretim Teknolojisi Telemenin ayrılması sırasında uzaklaştırılan Peynir Altı Suyu ( P.A.S ) filtre edilerek depolama tanklarına alınır. Gerekli kimyasal analizler (ph, Kuru madde, Yağ ) yapıldıktan sonra analiz sonuçlarının uygunluğuna göre prosese başlanır. Yaklaşık 80 ±2 o C Pastörize edilir ve 5 o C soğutulur. Pastörize olmuş ve soğutulmuş süt Evaporatöre alınarak belirli kurumaddeye kadar yükseltilir (Brix yaklaşık 51±2 g). Daha sonra 190 o C sıcaklıktaki Kurutma odasında kurutulur. Son olarak da 25 Kg lık Kraft ambalajlara paketlenir. Peynir Altı Suyu Tozu Üretim Akış Şeması Şekil I.2.8 de verilmiştir. Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Peynir Altı Suyu Standardizasyon Soğutma Suyu Pastörizasyon (80 +- 5 o C) Tankta Soğuk Depolama Soğutma Suyu Evaporasyon (Brix 51 +- 2 o C) Ambalaj Deposu Kurutma (190 o C) Atık Ambalaj Malzeme Paketleme Şekil I.2.8. Peynir Altı Suyu Tozu Üretim Akış Şeması, (20)

ÇED BAŞURU DOSYASI Ketçap-Mayonez -Soslar Üretim Teknolojisi Üretim için gerekli olan malzemeler uygun oranda karıştırılır. Karışım uygun kıvama gelince, paketlenir ve soğutmaya bırakılır. Ketçap-Mayonez ve Sos Tozu Üretim Akış Şeması Şekil I.2.9 da verilmiştir. Karışım Hazırlama Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Karıştırma Dolum Ambalaj Deposu Soğutma Suyu Soğutma Atık Ambalaj Malzeme Paketleme Şekil I.2.9. Ketçap, Mayonez ve Sos Tozu Üretim Akış Şeması, - Tatlı Üretim Teknolojisi Proje kapsamında Tatlım markası adı altında Sütlü Tatlı ve Geleneksel Tatlı olmak üzere iki kategoride tatlı üretimi gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Genel olarak üretim aşamaları aynı olan tatlıların, üretimine ait detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur. Sütlü Tatlı Süt ve süt ürünlerinin tüm aşamalarında fabrikaya gelen süt; tankerlerden süt alımına başlamadan önce numuneler alınmasıyla kimyasal analizlere (ph, Kuru madde, Yağ, Antibiyotik, Sıcaklık) tabii tutulur. Analiz sonuçlarının uygunluğuna göre süt, fabrikaya alınmaya başlanır. Klarifikatörden geçirilip fiziksel kirlilikler uzaklaştırıldıktan sonra, istenmeyen kokulardan arındırılmak üzere Degazöre gönderilen süt daha sonra plakalı soğutucularda +4 o C nin altında soğutularak depolama tanklarına alınır. Çiğ süt tanklarından alınan süte uygun miktarda ve fiziksel özelliklerde krema eklenerek termize stok tankına alınır. Termizasyon, 57 C-68 C arasında en az 15 sn süre ile uygulanan bir işlemdir ve plakalı ısı değiştiricilerde gerçekleştirilmektedir. Karışım, dolum aşamasından geçip ısıtma işlemine tabii tutulur. Isıtma işleminden sonra uygun akışkanlığa gelen karışım, yüksek hızla karıştırılarak süt ve kremanın uygun kıvama gelmesi sağlanır. İstenilen kıvama gelen karışım test edilir ve karışım (Mix) tankına alınır. (21)

ÇED BAŞURU DOSYASI Bu aşamada karışıma sterilizasyon işlemi uygulanarak bakteri v.b. zararlıların oluşması önlenir. Son aşamada karışım dolum tankına alınarak soğutulur ve paketlenir. Paketlenen ürünler soğuk depoya alınır. Sütlü Tatlı üretimine ait iş akım şeması Şekil I.2.10 da verilmiştir Karışım Hazırlama Süte Krema İlavesi Termize Stok Tankı Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma Isıtma Soğutma Suyu Karıştırma (Yüksek Hızlı) Mix Tankı Ambalaj Deposu Sterilizasyon Dolum Tankı Atık Ambalaj Malzeme Soğutma Paketleme Makinesi Şekil I.2.10. Sütlü Tatlı Üretim Akış Şeması, Geleneksel Tatlı Yapılan kimyasal analizler sonucu işlem görmeye uygun olan sütler geleneksel tatlı üretim faaliyeti kapsamında önce doluma alınır. Ardından 28,9 C ile 50 C arasında ön ısıtma işlemine tabii tutulur. Uygun kıvama ulaşıp ulaşmadığı otomatik olarak test edilen karışım, 28.9 o C 70 o C arasında ikinci bir ısıtma işlemine daha tabii tutulur. Uygun sıcaklıkta süt ve krema karışımının akışkanlığı sağlandıktan sonra yüksek hızla karıştırma gerçekleştirilerek süt ve kremanın tamamen karışması sağlanır. İstenilen kıvama gelen karışım test edilir ve karışım tankına alınır. Bu aşamada karışıma sterilizasyon işlemi uygulanarak bakteri v.b. zararlıların oluşması önlenir. Son aşamada karışım boşaltım tankına alınır ve paketlenir. Geleneksel Tatlı üretimine ait iş akım şeması Şekil I.2.11 de verilmiştir (22)

ÇED BAŞURU DOSYASI Karışım Hazırlama Süte Krema İlavesi Termize Stok Tankı Geri Kazanım Yoluyla Tekrar Kullanma I. Ön Isıtma 28.9 o C 50 o C Karıştırma (Yüksek Hızlı) Ambalaj Deposu Soğutma Suyu Mix Tankı Sterilizasyon Dolum Tankı Atık Ambalaj Malzeme Soğutma Paketleme Makinesi Şekil I.2.11. Ketçap, Mayonez ve Sos Tozu Üretim Akış Şeması, I.2.2. İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire ilçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında günlük 1.100 ton sütün işlenmesi planlanmaktadır. Söz konusu üretim kapasitesi ile tesiste; pastörize süt ve çeşitleri, peynir ve türleri, yoğurt ve türleri, ayran, tereyağı, peynir altı suyu tozu, süt tozu, bal, reçel, sütlü tatlı ve geleneksel tatlı çeşitleri, soslar, ketçap ve mayonez üretimi gerçekleştirilecektir. Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanına ait tapu örneği ve Sütaş A.Ş. ile proje alanı sahibi Batıanadolu Süt A.Ş. nin birleşme işlemlerine ait resmi belgeler Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Bahse konu alan içerisinde; süt alım ünitesi ve ön işleme, yoğurt üretim ünitesi, peynir üretim ünitesi, tereyağı üretim ünitesi, kurutma ünitesi ve soğuk depo alanları, arıtma tesisi ve yardımcı tesislerden oluşacaktır (Bkz. Ek-3/aziyet Planı). Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi İzmir İli, Tire İlçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde L19-d3 no lu paftalarda yer almakta olup, 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek-4 te sunulmuştur. (23)

ÇED BAŞURU DOSYASI İzmir İli nin topraklarının büyük bölümü kalkersiz kahverengi topraklar sınıfına girmektedir. Alanı geniş olan diğer topraklar, kalkersiz orman toprakları ile kırmızı Akdeniz topraklarıdır. Akarsu havzalarının düz bölümlerini oluşturan alüvyonel araziler geniş bir alanı kaplamaktadır. Geriye kalan topraklar ise kahverengi orman toprakları, kırmızı akdeniz toprakları rendzina toprakları ve organik topraklardır. Projenin çevresel etki değerlendirme çalışmaları kapsamında, proje alanı içerisinde iklim, topoğrafya, bitki örtüsü ve zamanın etkisi ile oluşan çeşitli büyük toprak grupları konularında, İzmir İli Arazi arlığı kitaplarından ve İzmir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporlardan yararlanılmıştır. Proje alanı da genel yapı itibari ile yukarıda belirtilen özellikleri göstermektedir. Proje alanının üzerinde herhangi bir yapılaşma söz konusu değildir. Yakın çevresinde sanayi kuruluşları yer almaktadır. Proje alanının iki cephesinden, organize sanayi bölgesi içerisinde ulaşımı sağlayan yollar geçmektedir. Tesis alanı, Tire OSB içerisinde yer aldığı için, organize sanayi bölgesi müdürlüğünün sunduğu hizmetlerden yararlanmaktadır. Proje alanında alt yapı sistemi ve su şebekesi mevcuttur. Tesisin yer alacağı Tire Organize Sanayi Bölgesi ne ait genel özellikler aşağıda sıralanmıştır. Tablo I.1.3 te ise Tire Organize Sanayi Bölgesi ne ait alan bilgileri verilmiştir. Tablo I.1.3. Tire Organize Sanayi Bölgesi ne Ait Alan Bilgileri Bölümler Alan (m 2 ) Alan % Endüstri Alanı 2.787.478 68.50 Ayrılmış Alan (B Bölgesi 2. Safha) 817.823 20.10 Teknik ve Sosyal Alan 150.072 3.70 Yeşil Alan 1.132.562 27.80 Toplam Kurulum Alanı 4.063.093 m² - Kaynak: Tire OSB Web Sitesi Tire OSB yer seçimi, kamulaştırma, tüm altyapı projeleri, fizibilite etüdü işlemlerini tamamlanmış olup, taahhüdü dahilindeki altyapının tamamını faaliyete geçen katılımcılarına sağlamış durumdadır. Bilhassa tüm Anadolu'nun deprem bölgesi olması vasfı göz önünde tutularak jeolojik ve jeofizik etütler öncelikle tamamlanmış ve TOSBİ sınırları içerisinde fay hattı olmadığı tespit edilmiştir. İmar planı tamamlandığı an ve hiçbir sanayi kuruluşu yapılmadan, çevre koruma bandına 15.000 adet fidan dikimi yapılmıştır. Projenin organize sanayi bölgesinde yer alması inşaat ve işletme aşamalarında birçok yönden olumlu koşullar oluşturmakla birlikte inşaat ve işletme aşamalarında çevrede oluşabilecek olumsuzluklar da en alt seviyeye çekilmiş olacaktır. I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon ve benzeri.) Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesi kapsamında, günlük 1.100 ton sütün işlenmesi ile pastörize süt ve çeşitleri, peynir ve türleri, yoğurt ve türleri, ayran, tereyağı, peynir altı suyu tozu, süt tozu, sütlü tatlı ve geleneksel tatlı çeşitleri, soslar, ketçap ve mayonez üretimi ile bal ve reçel dolumu gerçekleştirilecektir. (24)

ÇED BAŞURU DOSYASI Proje alanının Tire Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer almasının, inşaat ve işletme aşamalarında çevrede oluşması muhtemel olumsuz etkileri minimize edeceği öngörülmektedir. Planlanan projeden oluşması muhtemel çevresel etkiler ile ilgili genel bilgiler aşağıda, detay bilgiler ise Bölüm I te verilmiştir. Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat ve işletme aşamalarında atıksu, katı atık, gürültü ve toz oluşumu gibi çevresel etkilerin oluşması beklenmektedir. Bu kapsamda inşaat aşamasında toplam 150 kişinin, işletme aşamasında ise 1095 kişinin çalıştırılması öngörülmektedir. Proje kapsamında su kullanımı ve atıksu bertarafı, atık bertarafı, hafriyat, gürültü, hava kalitesi üzerine etkiler aşağıda açıklanmıştır. I.3.1. İnşaat ve İşletme Aşamasında Gerekli Olan Su İhtiyacının Nereden Temin Edileceği ve Oluşan Atıksuyun Bertaraf Sistemi Planlanmakta olan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesi kapsamında gerekli olan su miktarları, nasıl temin edileceği ve oluşacak olan atıksuların nasıl bertaraf edileceği inşaat ve işletme aşamaları olmak üzere iki başlık altında incelenecektir. İnşaat Aşaması Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 150 kişinin çalışması öngörülmektedir. Kişi başına kullanılacak günlük içme ve kullanma suyu miktarı 150 lt/kişi-gün (1) olduğundan toplam kullanılacak su miktarı; Personelin su kullanım miktarı = (Kişi başına su kullanım mik.) x (personel sayısı) Personel su kullanım miktarı = 150 lt/gün x 150 kişi = 22.500 lt/gün = 22,5 m 3 /gün olacaktır. Kullanılacak suyun % 100 ünün atık su olarak döneceği kabulüyle projenin inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atık su miktarı 22,5 m 3 /gün olacaktır. İnşaat çalışmaları esnasında çalışacak olan personelin idari ve sosyal gereksinimleri, Tire OSB içerisinde karşılanacaktır. İnşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksular proje alanının yer aldığı Tire OSB nin mevcut alt yapı sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Bunun dışında inşaat aşamasında tozumayı önlemek için arazözle sulama yapılacaktır. Söz konusu sulama çalışmaları için de yaklaşık 10 m 3 /gün su kullanılacağı tahmin edilmektedir. Kullanılacak olan su Tire OSB nin mevcut su şebekesinden karşılanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. Projenin inşaat aşamasında oluşacak sıvı atıkların bertarafı sırasında 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ndeki (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) tüm hususlara uyulacaktır. İşletme Aşaması Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 1095 kişinin çalışması öngörülmektedir. Kişi başına kullanılacak günlük içme ve kullanma suyu miktarı 150 lt/kişi-gün (2) olduğundan toplam kullanılacak su miktarı; 1 Kaynak: Su Temini ve Atık su Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ - 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. eysel EROĞLU) (25)

ÇED BAŞURU DOSYASI Personelin su kullanım miktarı = (Kişi başına su kullanım mik.) x (personel sayısı) Personel su kullanım miktarı = 150 lt/gün x 1095 kişi = 164.250 litre/gün = 164,250 m 3 /gün olacaktır. Kullanılacak suyun % 100 ünün atık su olarak döneceği kabulüyle projenin işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atık su miktarı 164,250 m 3 /gün olacaktır. İşletme aşamasında çalışacak olan personelin idari ve sosyal gereksinimleri Tire OSB içerisinde karşılanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında, tesis prosesinde hammadde olarak ve üretimde kullanılan genel ekipmanların durulama ve temizlik işlemlerinden kaynaklı da yaklaşık 3.500 m 3 /gün su ihtiyacı söz konusu olacaktır. Bahse konu su ihtiyacı Tire OSB nin mevcut su şebekesinden sağlanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında ayrıca proseste soğutma suyu da kullanılacaktır. Soğutma suları toplanarak soğutma suyu toplama tanklarına alınmak sureti ile geri kazanılarak tekrar kullanılacaktır. Bahse konu faaliyetler sonucu işletme aşamasında oluşacak olan toplam atıksu miktarının yaklaşık 3.700 m 3 civarında olacağı öngörülmektedir. İşletme aşamasında oluşacak olan atıksuların bertarafı konusunda farklı çözüm önerileri değerlendirilmektedir. İlk çözüm önerisi olarak, proje alanı içerisinde kurulacak olan atıksu arıtma tesisinde arıtılıp, Tire OBS nin mevcut alt yapı sistemine verilmesi planlanmaktadır. İkinci çözüm önerisi olarak, oluşacak olan atıksuların yine Tire Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer alan ve süt üreticilerinin oluşturduğu bir birlik olan TOSB a ait arıtma tesisine verilerek bertaraf edilmesi planlanmaktadır. Üçüncü bir çözüm önerisi olaraksa Tire OSB ye ait atıksu arıtma tesisine verilmesi planlanmaktadır. İşletme aşamasında oluşacak atıksuların arıtıldıktan sonraki deşarjında, 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 5.3 Gıda Sanayi (Süt ve Süt ürünleri) deşarj kriterlerine uyulacaktır. Tesiste yapılması planlanan arıtma tesisi hakkında detaylı bilgiler ÇED Raporu nda sunulacaktır. Projenin işletme aşamasında oluşacak sıvı atıkların bertarafı sırasında 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) ndeki tüm hususlara uyulacaktır. I.3.2. Katı Atık ve Ambalaj Atığı Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında çalışacak personellerden kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar ile inşaat atıkları meydana gelecektir. 2 Kaynak: Su Temini ve Atık su Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ - 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. eysel EROĞLU) (26)

ÇED BAŞURU DOSYASI Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 150 kişinin çalışması öngörülmektedir. Söz konusu personelden dolayı oluşan evsel nitelikli katı atık miktarının hesabında günlük kişi başına üretilen katı atık miktarı 1,14 kg/kişi-gün 3 kabul edilmiştir. Buna göre; Oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı = 150 kişi x 1,14 kg/gün-kişi = 171 kg/gün olarak hesaplanır. Faaliyetin inşaat aşamasında personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli katı atıklar; şantiye olarak kullanılacak saha içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilecek ağzı kapalı konteynırlarda niteliklerine göre (organik, cam, plastik, kâğıt, metal vb.) ayrı ayrı toplanarak görünüş, toz, koku ve benzer faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde toplanacaktır. Konteynırlarda biriktirilecek bu katı atıkların ise belli periyotlarda Tire OSB Müdürlüğü katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Oluşacak geri kazanımı mümkün olan atıklar, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde; diğer katı atıklardan ayrı olarak toplanacak ve ambalaj atığı toplama lisansına sahip firma ile yapılacak sözleşme dahilinde belirli aralıklarla firmaya telsim edilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan katı atıklar ise, Tire OSB Müdürlüğü aracılığı ile Tire Belediyesi katı atık toplama sistemine verilmesi sağlanacaktır. İnşaat aşamasında oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne ve bu yönetmelikte yapılan tüm değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir. Projenin inşaat aşamasında oluşması muhtemel ambalaj atıkları; 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. İşletme Aşaması Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin işletme aşamasında 1095 kişinin çalışması öngörülmektedir. Söz konusu personelden dolayı oluşan evsel nitelikli katı atık miktarının hesabında günlük kişi başına üretilen katı atık miktarı 1,14 kg/kişi-gün kabul edilmiştir. Buna göre; Oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı = 1095 kişi x 1,14 kg/gün-kişi = 1.248,3 kg/gün olarak hesaplanır. Faaliyetin işletme aşamasında personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli katı atıklar ve üretim hatası sonucu tüketime uygun olmayan katı atıklar; tesis sahası içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilecek ağzı kapalı konteynırlarda niteliklerine göre (organik, cam, plastik, kâğıt, metal vb.) ayrı ayrı toplanarak görünüş, toz, koku ve benzer faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde toplanacaktır. Konteynırlarda biriktirilecek bu katı atıklar ise belli periyotlarda Tire OSB Müdürlüğü katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır. 3 TÜİK, Belediye Atık İstatistikleri, 2010 (27)

ÇED BAŞURU DOSYASI Projenin işletme aşamasında paketleme faaliyeti kapsamında hatalı paketleme yapılması sonucu oluşması muhtemel, geri kazanımı mümkün olan atıklar, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde; diğer katı atıklardan ayrı olarak toplanacak ve ambalaj atığı toplama lisansına sahip firma ile yapılacak sözleşme dahilinde belirli aralıklarla firmaya telsim edilecektir Geri kazanımı mümkün olmayan katı atıklar ise, Tire OSB Müdürlüğü aracılığı ile Tire Belediyesi katı atık toplama sistemine verilmesi sağlanacaktır. İşletme aşamasında oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne ve bu yönetmelikte yapılan tüm değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir. Projenin işletme aşamasında oluşması muhtemel ambalaj atıkları; 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. I.3.3. Atık Yağlar İnşaat Aşaması: İnşaat aşamasında ortaya çıkması muhtemel atık yağlar; proje alanında çalışacak makinelerin günlük, haftalık veya aylık yapılacak bakım-onarım işlemleri sonucunda açığa çıkabilecek atık yağlar ile acil durumda oluşabilecek atık yağ olarak sıralanabilir. İnşaat aşamasında çalışacak makinelerin bakım-onarım çalışmaları tesis dışındaki yetkili bakım-onarım istasyonlarında yaptırılacaktır. Ancak makine ve ekipmanlarının bakım-onarımlarının proje sahasında yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda oluşması muhtemel atık yağların bertarafı için 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İnşaat aşamasında herhangi bir atık yağ oluşması durumunda, oluşacak atık yağların yetkili laboratuvarlarda analizleri yaptırılarak kategorileri belirlenecektir. Analiz sonuçlarına göre kategorileri belirlenen atık yağlar proje alanı içerisinde; sızdırmazlığı sağlanmış ve üzeri kapalı şekilde inşa edilecek geçici atık depolama alanındaki sızdırmaz atık yağ tanklarında geçici olarak depolanacaktır. Söz konusu atık yağ tankları her kategori atık yağ için ayrı ayrı olacaktır. Ayrıca tanklar kırmızı renkli olacak, üzerlerinde ATIK YAĞ ibaresi ve atık yağ kategorisi bulunacaktır. Oluşacak atık yağların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Proje sahası içerisinde yapılacak bakım ve onarımlar, sızdırmazlığı sağlanmış bir alanda yapılacak olup, yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren "Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun hareket edilecektir. (28)

ÇED BAŞURU DOSYASI İşletme Aşaması: İşletme aşamasında ortaya çıkması muhtemel atık yağlar; proses bünyesinde kullanılacak makine-ekipmanların günlük, haftalık veya aylık yapılacak bakım-onarım işlemleri sonucunda açığa çıkabilecek atık yağlar ile tesis bünyesinde geri dönüşümü yapılacak atıklardan oluşabilecek atık yağlar olarak sıralanabilir. Tesis bünyesinde çalışacak makine-ekipmanların bakım-onarım çalışmaları eğer mümkünse tesis alanı dışındaki yetkili bakım-onarım istasyonlarında yaptırılacaktır. Ancak makine ve ekipmanlarının bakım-onarımlarının tesis alanında yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda oluşması muhtemel atık yağların bertarafı için 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İşletme aşamasında herhangi bir atık yağ oluşması durumunda, oluşacak atık yağların yetkili laboratuvarlarda analizleri yaptırılarak kategorileri belirlenecektir. Analiz sonuçlarına göre kategorileri belirlenen atık yağlar tesis alanı içerisinde; sızdırmazlığı sağlanmış ve üzeri kapalı şekilde belirlenecek geçici atık depolama alanındaki sızdırmaz atık yağ tanklarında geçici olarak depolanacaktır. Söz konusu atık yağ tankları her kategori atık yağ için ayrı ayrı olacaktır. Ayrıca tanklar kırmızı renkli olacak, üzerlerinde ATIK YAĞ ibaresi ve atık yağ kategorisi bulunacaktır. Oluşacak atık yağların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Tesis alanı içerisinde bulunan makine-ekipmanlarda yapılacak bakım ve onarımlar sızdırmazlığı sağlanmış bir alanda yapılacak olup, yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren "Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun hareket edilecektir. I.3.4. Tehlikeli Atıklar İnşaat Aşaması: Projenin inşaat aşamasında çalışacak makine ve ekipmanlardan kaynaklı oluşması muhtemel yağlı üstüpler, araçlardan oluşabilecek yağlı filtre aksamları vb. gibi kontamine olmuş atıklar, tehlikeli atık olarak sınıflandırılabilir. Proje alanında ortaya çıkacak tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, proje alanında inşa edilecek, sızdırmazlığı sağlanmış, üstü kapalı ve her atık türü için bölmeleri bulunacak şekilde tasarlanmış geçici atık depolama alanında depolanacaktır. Her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri (adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacaktır. Oluşacak tehlikeli atıkların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. (29)

ÇED BAŞURU DOSYASI Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Projenin inşaat aşamasında oluşması muhtemel tehlikeli atıkların oluşmasından bertarafına kadar olan süreçte, 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İşletme Aşaması: Tesisin işletme aşamasında ortaya çıkacak tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, kodları belirlenecektir. Atık kodları belirlenen tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, proje alanında inşaat aşamasında inşa edilecek, sızdırmazlığı sağlanmış, üstü kapalı ve her atık türü için bölmeleri bulunacak şekilde tasarlanmış geçici atık depolama alanında geçici depolanacaktır. Her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri (adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacaktır. Tesis proseslerinde geri kazanımı yapılamayacak olan tehlikeli atıklar mevcut tesis alanında inşa edilecek zemin geçirimsizliği sağlanmış, dört tarafı kapalı, her atık türü için bölmeleri bulunacak ve her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri(adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacak şekilde tasarlanacak geçici atık depolama geçici depolanacaktır. Oluşacak bu tehlikeli atıkların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış bertaraf tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra da söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Bununla birlikte tesiste oluşacak ve tesiste değerlendirilemeyecek tüm tehlikeli atıkların yönetiminde 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. I.3.5. Hafriyat Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında; atık depolama alanının inşa edileceği alanda arazi hazırlık işlemleri esnasında hafriyat çalışmaları yapılacaktır. Bahse konu projenin inşaat aşaması büyük ölçüde, hazır çelik konstrüksiyon makine ve ekipmanın kurulumundan oluşacaktır. Gerçekleştirilecek olan hafriyat çalışmaları esnasında ortaya çıkacak olan hafriyat malzemesi temel iç dolgu işlemleri ile arazi tesviye çalışmaları esnasında tekrar kullanılacak olup, bu kapsamda büyük miktarda hafriyat atığı oluşması öngörülmemektedir. Projenin arazi hazırlık çalışmaları esnasında meydana gelecek olan hafriyat malzemeleri, döküm için izin alınan alanlar dışında, dere yataklarına ve/veya proje alanı içerisinde kullanılan diğer alanlara kontrolsüz bir şekilde kesinlikle atılmayacaktır. (30)

ÇED BAŞURU DOSYASI Hafriyat çalışmaları esnasında, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları belirleyen Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin gereği yerine getirilecektir. Arazi hazırlık çalışmaları esnasında hafriyat çalışması yapılacak olan bölgelere ait alansal bilgiler, bu kapsamda meydana gelecek toplam hafriyat miktarları ile ilgili detaylı hesaplamalar ÇED Raporu nda sunulacaktır. I.3.6. Hava Kalitesine Etkiler Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında, hafriyat çalışmalarından kaynaklı toz emisyonu oluşması söz konusu olacaktır. Arazi hazırlama ve inşaat çalışmaları kapsamında oluşacak olan toz emisyon hesaplamalarında, 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) Ek-12, Tablo 12.6 da verilen Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri kullanılarak hesaplamalar yapılacak ve aynı yönetmelik çerçevesinde değerlendirilecektir. Faaliyetin işletme aşamasında prosesten kaynaklı emisyon oluşumu söz konusu olabilecektir. Bu kapsamda tesiste gerekli emisyon ölçümleri yaptırılacaktır. Konu ile ilgili bilgiler, Bölüm I.1.c. de verilmiş olup, detaylı bilgiler ÇED Raporu nda sunulacaktır. I.3.7. Toprak Kirliliği Proje kapsamında öncelikle topoğrafya üzerinde bulunan verimli toprağın alınması sağlanacak olup, söz konusu bitkisel toprak faaliyet alanında uygun bir alanda özelliğini kaybetmeyecek şekilde depolanacaktır. Geçici depolanan bitkisel topraklar daha sonra çevre düzenleme ve rekreasyon çalışmalarında kullanılacaktır. Söz konusu proje, çevre düzenlemesi ve alt yapı çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmış olan Tire OSB sınırları içerisinde yer aldığından inşaat ve işletme aşamalarında çevrede oluşması muhtemel olumsuz etkilerin minimize edileceği öngörülmüştür. Faaliyetin hem inşaat hem de işletme aşamasında kullanılacak iş makinelerinin periyodik bakımları en yakın sanayide yaptırılacağından, faaliyetleri sırasında herhangi bir atık oluşması söz konusu olmayacaktır. Ancak zorunlu hallerde iş makinelerinin tamiri ve bakımının arazide yapılması durumunda atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Açığa çıkabilecek atık yağlar için Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne göre, geri kazanım tesislerine ulaştırılmak üzere ağzı kapalı, sızdırmaz varillerde toplanacak, toprak, yüzeysel veya yeraltı suyu gibi herhangi bir alıcı ortama bırakılması kesinlikle engellenecektir. Söz konusu faaliyet esnasında oluşabilecek atık yağ miktarları ve alınacak önlemler ÇED Raporunda detaylı şekilde yer verilecektir. (31)

ÇED BAŞURU DOSYASI I.3.8. Gürültü Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklı gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat işlemleri sırasında oluşacak çevresel gürültünün hesaplamaları yapılarak ilgili yönetmelikte verilen sınır değerler ile faaliyet alanına en yakın yerleşim birimine etkisi irdelenecek ve alınması gereken önlemler belirlenecektir. İlgili tüm hesaplamalar ve alınacak tedbirler ÇED Raporunda yer alacaktır. Faaliyetin her aşamasında 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. I.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi Proje konusu faaliyet SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. Projeden etkilenecek alanın belirlenmesi için projeden kaynaklanan çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlardaki etkilerin bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu etkilerin bazıları doğrudan, bazıları ise dolaylı etkilerdir. Proje etki alanı; flora, fauna, gürültü, su kaynakları, tarım alanları, yerleşim yerleri vb. göz önüne alınarak seçilmiştir. Planlanan proje için seçilen alan İzmir İli ne yaklaşık 51,11 km uzaklıkta ve İzmir İli güneydoğusunda yer alan Tire Organize Sanayi Bölgesi nde yer almaktadır. Tire OSB bünyesinde bulunan firmalara alt yapı sistemi, bakım-onarım servis hizmeti gibi hizmetler sunabilmektedir. Bünyesinde bulunan firmalara sağlayacağı alt yapı, üst yapı v.b. hususlarda %90 oranında bir tamamlanma gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda proje için Tire Organize Sanayi Bölgesi nin seçilmesi hem firma açısından ve hem de tesis kurulum ve işletme aşamalarında çevreye verilebilecek olumsuz etkilerin azaltılması açısından doğru bir tercih olarak değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde belirlenen proje alanı, mevcut durumda en uygun alternatif olarak belirlenmiştir. Proje için yapılan yer seçimi çalışmalarında aşağıda belirtilen kriterler dikkate alınmıştır: Organize Sanayi Bölgesi olması, OSB nin ulaşım sistemine göre uygun konum, Jeolojik Sismik koşullar, Topografik koşullar, Yerleşim alanlarından uzak olması dır. (32)

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM II PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. Bahse konu proje alanını gösterir 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek-4 te sunulmuştur. Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanı Batıanadolu Süt A.Ş. ye tahsis edilmiştir. Konu ile ilgili Tire OSB nin 06.03.2013 tarih ve 2013/03 sayılı İzmir Yönetim Kurulu Kararı ve bahse konu arazinin Batıanadolu Süt A.Ş. adına düzenlenmiş tapu örneği Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. ile Batıanadolu Süt A.Ş arasındaki birleşme işlemi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak 05.07.2013 tarihinde tescil edilmiş olup, 05.07.2013 tarihinde Batıanadolu Süt A.Ş. nin birleşme nedeniyle sicil kaydı terkin edilmiştir. Bu kapsamda Batıanadolu Süt A.Ş. adına kayıtlı İzmir İli, Tire İlçesi, Turan Mahallesi, tapunun 32L-4-A pafta, 1272 Ada, 2 parselde yer alan arsa nitelikli gayrimenkulün malik değişikliği ile ilgili ilgili resmi kurumlardan alınan yazılar Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Bu alan içerisinde; süt alım ünitesi ve ön işleme, yoğurt üretim ünitesi, peynir üretim ünitesi, tereyağı üretim ünitesi, kurutma ünitesi ve soğuk depo alanları, arıtma tesisi ve yardımcı tesislerden oluşacaktır (Bkz. Ek-3/ aziyet Planı). Söz konusu proje alanına en yakın yerleşim birimi yaklaşık 2.520 m kuzeybatısında bulunan Karateke Köyü dür. Faaliyet alanının İzmir İlçe merkezine yaklaşık mesafesi ise 61.280 metredir. Proje alanının çevresindeki yerleşim yerleri ve yerleşim yerlerinin proje ünitelerine olan yaklaşık uzaklıkları Tablo II.1 de verilmiştir. Tablo II.1. Proje Alanının Yerleşim Yerlerine Olan Mesafeleri ve Yönleri YERLEŞIM YERI YÖNÜ MESAFESİ (km) Mahmutlar Köyü Kuzeybatı 6,60 km Akkoyunlu Kuzeybatı 1,69 km Karateke Köyü Kuzeybatı 2,52 km Tire İlçesi Güneydoğu 4,72 km İzmir Merkezi Kuzeybatı 61,28 km Proje alanına ait koordinatlar Tablo II.1 de sunulmuştur. Tablo II.2. Proje Alanına Ait Koordinatlar, ÜNİTE NO SAĞA YUKARI ENLEM BOYLAM 1 562561 4219908 38.12317918 27.71327486 2 562834 4219903 38.12311517 27.71638881 Proje alanı 3 562842 4219650 38.12083459 27.71645779 4 562819 4219523 38.11969167 27.71618424 5 562568 4219538 38.11984427 27.71332228 Proje alanının yer aldığı Tire OSB, bünyesinde bulunan firmalara alt yapı sistemi, bakım-onarım servis hizmeti gibi hizmetler sunabilmektedir. Bünyesinde bulunan firmalara sağlayacağı alt yapı, üst yapı v.b. hususlarda %90 oranında bir tamamlanma gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda proje için Tire Organize Sanayi Bölgesi nin seçilmesi hem firma açısından ve hem de tesis kurulum ve işletme aşamalarında çevreye verilebilecek olumsuz etkilerin azaltılması açısından doğru bir tercih olarak değerlendirilmiştir. 33

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM III PROJE YERİ E ETKİ ALANININ MECUT ÇERESEL ÖZELLİKLERİ

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM III: PROJE YERİ E ETKİ ALANININ MECUT ÇERESEL ÖZELLİKLERİ III.1. Önerilen Proje Nedeniyle Kirlenmesi Muhtemel Olan Çevrenin; Nüfus, Fauna, Flora, Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, Toprak, Su, Hava (Atmosferik Koşullar) İklimsel Faktörler, Mülkiyet Durumu, Mimari ve Arkeolojik Miras, Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu, Hassasiyet Derecesi (EK- deki Duyarlı Yöreler Listesi de Dikkate Alınarak) ve Yukarıdaki Faktörlerden Birbiri Arasındaki İlişkileri de İçerecek Şekilde Açıklanması III.1.1. Nüfus Kurulması ve işletilmesi planlanan Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi, İzmir İli, Tire İlçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Nüfus büyüklüğü bakımından Türkiye'nin 3. Büyük kenti olan İzmir ilinin nüfusu 1927 2000 döneminde sürekli artış göstermiştir. Son 73 yılda Türkiye'nin nüfusu 5 kat artarken, İzmir'in nüfusu 6.3 kat artış göstermiş ve 2000 yılında 3.370.866'ya yükselmiştir. Bu nüfusun 2.732.669'u (%81) kentte, 638.197'si (%19) ise kırsal kesimde yaşamaktadır. Ancak 23.7.2004 tarihli 25531 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile mahalle statüsü kazanan köyler ve Büyükşehir sınırları içerisinde kalan orman köyleri ve belde belediyeleri ile birlikte şehirde yaşayan nüfus 2.788.847, köyde yaşayan nüfus 582.019 olmuştur. Hem Ege Bölgesi hem de Türkiye değerlerinden yüksek olan İzmir in şehirleşme oranı ve nüfus yoğunluğu bu son düzenlemeyle daha da artmıştır. İlgili kanunun geçici 2. maddesine göre 50 km içinde kalan orman köyleri ve mahalle statüsü kazanan köylerle birlikte Metropol nüfusu 592.657 kişi artarak 2.273.388'den 2.866.045 kişiye yükselmiştir. Köy sayısında da bir düşüş görülen İzmir ilinde son gelişmelere göre köy sayısı 582'ye inmiştir. Son değişikliğe göre İzmir nüfusunun % 83'i kentlerde, % 17'u kırsal kesimde yaşamaktadır. 1985 2000 döneminde İzmir ilinde kentte yaşayan nüfusun oranı yavaş bir artış göstermiş olup, kent nüfus oranı, 1985 yılında % 77,7'den, 2000 yılında % 81,1'e yükselmiştir. Son çıkarılan kanun ile bu oran % 2 artış göstererek % 83'e ulaşmıştır. Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde önceden 9 ilçe yer alırken, son düzenlemeyle bu sayı 19'a çıkmıştır. Büyükşehir'i oluşturan ilçe merkezlerinden en fazla nüfusa sahip ilçe merkezi 781.363 ile Konak, en az nüfusa sahip olan ilçe merkezi 14.924 ile Güzelbahçe'dir. Büyükşehir dışında kalan 9 ilçeden, kent nüfusu en fazla olan Ödemiş, en az olanı Karaburun ilçesidir. İzmir ilçeleri arasında nüfus yoğunluğu en fazla olan ilçe 11.388 kişi ile Konak, en az olan ilçe 28 kişi ile Karaburun'dur. İzmir ilinde çalışan nüfusun ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımı incelendiğinde, tarım kesiminde çalışanların zaman içinde oransal olarak gerilediği, buna karşılık, sanayi ve özellikle de hizmet sektöründe çalışan nüfusun arttığı gözlenir. Nitekim 1980 yılında tarım kesiminin, çalışan nüfus içindeki payı % 37,4 ile ilk sırayı alırken, bu oran 2000 yılında % 28,5'e gerilemiştir. 1980'de % 35,5'lik paya sahip olan hizmet sektörü ise % 45,5 ile ilk sırayı almaktadır. Çalışan nüfus içinde, sanayi kesiminin aldığı pay ise oransal olarak çok daha az artış sergilemiştir. 1980'de ilde istihdam edilen nüfusun % 20.1 i sanayi sektöründe çalışırken, 2000 yılında bu oran, % 20.6 olarak gerçekleşmiştir. İzmir İlinin yıllara göre nüfus dağılımı şekil III 1.1 de sunulmuştur. 35

ÇED BAŞURU DOSYASI Şekil III.1.1. İzmir İli, Yıllara Göre Nüfus Dağılımı, III.1.2. Flora ve Fauna III.1.2.1. Flora Flora deyince belirli bir yerde veya coğrafi bölgede yetişen çeşitli taksonomik sınıfta, yani cins, tür alttür, vb. bütün bitkilerin listesi anlaşılır. ejetasyon ise herhangi bir coğrafi bölgenin bir kesimi üzerinde yaşama koşulları birbirine benzeyen bitkilerin özellikle odunlu bitkilerin bir arada toplanma şeklidir. Yapılacak arazi çalışmalarında tür tespiti için çiçekli bitki örnekleri toplanarak, kurutulmuş ve bilimsel materyal (Herbaryum) haline getirilecektir. Toplanan ve kurutulan bitki örnekleri Flora of Turkey And The East Aegean Islands adlı kaynaktan elde edilen bulgularla teşhis edilecek olup alana yakın, alan ile aynı ekolojik özellikleri gösteren bitki türlerinden de literatürden araştırma yapılarak inceleme alanı ve yakın çevresinin flora tablosu oluşturulacaktır. Flora başlığı oluşturulurken, Floraya ilişkin endemizm ve tehlike sınıfları Prof. T. Ekim ve arkadaşlarının hazırlamış olduğu "Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (Red Data Book of Turkish Plants, 2000) adlı esere göre değerlendirilecektir. Yeni kategorilere göre bitki taksonları aşağıdaki kriterler göz önüne alınarak sınıflandırılacak ve kapsamlaştırma ve özel format belirleme toplantısının ardından alınacak olan ÇED Raporu Özel Formatına göre hazırlanan ÇED Raporunda detaylı şekilde yer verilecektir. III.1.2.2. Fauna Canlılar alemindeki omurgalı hayvanlar faunası, sistematik olarak 4 büyük sınıf altında toplanır. Bunlar ikiyaşamlılar, sürüngenler, kuşlar ve memeli hayvanlardır. Fauna türleri mevsimsel değişiklikler göstermekte olup, bir alanın fauna envanterinin belirlenmesi birkaç yıl sürebildiğinden fauna listelerinde verilen türler; arazi çalışmasının yanı sıra, yöre halkının gözlem ve duyumları, bölgenin biyotop özellikleri, mevcut yayılma alanları ve geçerli biyo coğrafya kuralları göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Proje çalışma alanı ve yakın çevresi fauna envanterinin; gerek yerinde incelemeler ve gerekse literatür araştırmaları ile ortaya konulması bu bölümün ana amacını oluşturmaktadır. Belirtilen amaç doğrultusunda; fauna türlerinin büyük kısmı, bölgede yapılmış literatür çalışmaları kontrol edilerek ve uygun habitatlarda bulunabilme durumlarına göre tespit edilmiştir. Hayvan türlerinin tespitinde tercihlerine uygun habitatların varlığından ve hayvanlara ait yuva-yavru-ayak izi (özellikle kuş ve makro memeli türlerinin tanımlanmasında), dışkı ve besin artığı (özellikle, memelilerin tanımlanmasında) kalıntılardan yararlanılacaktır. Faaliyet alanı ve çevresinde bulunan fauna türleri belirlenirken, fauna türleri ve bunlarla ilgili bilgiler ve yerel durumu çok daha iyi yansıtabilen (Habitatları, Koruma kategorileri) Prof. Dr. Ali Demirsoy un "Türkiye Omurgalı Faunasının Sistematik ve Biyolojik Özelliklerinin Araştırılması ve Koruma Önlemlerinin Saptanması" ile ilgili "Memeliler" "Sürüngenler" ve "Amfibiler" isimli çalışmalarından tespit edilip ÇED Raporunda yer verilecektir. 36

ÇED BAŞURU DOSYASI III.1.3. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler ile Doğal Afet Durumu Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin, jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri ile doğal afet durumu genel olarak aşağıda verilmiştir. Genel Jeoloji İzmir ili ve yakın dolayında İnceleme alanında Paleozoyik yaşlı metamorfikler, Mesozoyik yaşlı melanj ve Senozoyik yaşlı karasal tortul kaya birimleri ve bu eski birimler üzerinde yer yer yama şeklinde güncel alüvyon ve yamaç molozu birikimleri görülmüştür. İzmir ve yakın dolayında yapılan ayrıntılı jeolojik harita alımı ve stratigrafi kesiti ölçümüyle, inceleme alanında izlenen jeolojik birimlerin gençten yaşlıya doğru istifi tablo III.1.3.1 de sunulmuştur. KUATERNER Qym: Yamaç molozu Qal: Alüvyon SENEZOYİK NEOJEN Miyosen(üst) Miyosen(orta) işneli formasyonu; Torbalı-Kemalpaşa ve çevresinde geniş alanlarda yüzlek veren birimler çakıltaşı, kumtaşı, kiltaşı ve kireç taşlarından oluştuğu belirlenmiştir.(baba ve Sözbilir,2001) Yaklaşık 250-350 m kalınlığı olduğu sanılan bu birimler genelde kahve renkli, yeşilimsi, yumuşak topoğrafik yapılarıyla kolayca tanınabilirler. Kesmedağı formasyonu; Çalışma alanında, Senozoyik alt dokanağı diskordans düzlemine karşılık gelen Kesme dağı Formasyonu (Tmk) ile başlar. Litolojik olarak genellikle kızıl renkli karasal çakıl taşı, kumtaşı, kiltaşı, killi kireçtaşı ve travertensi kireçtaşı merceklerinden oluşur. İçerisinde kömürleşmiş bitki kalıntılarına da rastlanan bu birimin yaşı Alt-Orta Miyosen olarak belirlenmiştir (Akdeniz ve diğ.,1986). Bornova karmaşığı; İnceleme alanı içinde yer alan en yaşlı kayaçlar Üst Kretase-Paleosen yaşlı Bornova karmaşığı yer alır. Bornova karmaşığı, güneyde Seferihisar-Doğanbey den başlayıp KKD ya doğru İzmir Körfezi ne kadar uzanan bir dağ sırasında yüzeylenmektedir. Aynı birim İzmir in daha kuzeydoğusunda Bornova çevresinde yeniden yüzeylenmekte ve Manisa, Akhisar, Sındırgı ve Balıkesir e MESOZOYİK kuzeye ilerledikten sonra KD ya Ankara ya kadar uzanan (Kratese) bir kuşakta yayılmaktadır (Aksoy,2001). Karmaşığın matriksi fliş fasiyesinde kırıntılı kayalar, mikritik kireçtaşı mercekleri ile yer yer mafik volkanitler meydana gelmiştir ve bu birim farklı büyüklükte platform türü kireçtaşlarından yapılı bloklar içermektedir (Erdoğan, 1990). Bornova karmaşığı içerisinde gözlenen gri, beyaz renkteki kireçtaşları ise genellikle merceksel dağılım göstermektedirler (Yılmazer, 1989). Tablo III.1.3.1. İnceleme Alanı Jeolojik Birimlerin Gençten Yaşlıya Doğru İstifi Proje kapsamında 1/25.000 ölçekli Jeoloji haritasının hazırlanmasında MTA Genel Müdürlüğü nün 1/100.000 ölçekli jeoloji haritalarından yararlanılmıştır. Formasyon adlandırmaları, kalınlık, yaş ve dokanak ilişkilerinde bu çalışmalara bağlı kalınmıştır. 37

ÇED BAŞURU DOSYASI Detaylı jeolojik haritalara ÇED Raporu içerisinde yer verilecektir. Tektonik Proje alanı İzmir kenti ve yakın çevresinde deprem kaynağı olabilecek on üç adet fay haritalamışlardır. Bu fayları, aktiviteleri açısından diri fay, olasılı diri fay ve çizgisellik olmak üzere üç kategoriye ayırmışlardır. Haritalanan faylardan sekiz tanesinin Holosen (son 10 000yıl) aktivitesi belirlenmiş olup diriliklerinin kesin olduğunu belirtmişlerdir (İzmir, Tuzla, Gülbahçe, Seferihisar, Manisa, Kemalpaşa, Dağkızılca ve Gediz Grabeni ana sıyrılma fayının batı bölümü). Diri fay kategorisinde haritalanmış fayları bölgede yüzey yırtılmasına yol açabilecek, yıkıcı özellikte büyük deprem üretme potansiyeli en yüksek olan faylar olarak betimlemişlerdir. Proje alanına ait diri fay haritası Şekil III.1.3.1 de sunulmuştur. Şekil III.1.3.1. Proje Alanı e Çevresi Diri Fay Haritası Kaynak: MTA,1992 Doğal Afet Durumu Depremsellik Depremsellik Proje alanı, mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı nın Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası na göre 1. Derece deprem bölgesi içerisinde yer almaktadır. İzmir iline ait depremsellik haritası Şekil III.1.3.2 de verilmiştir. 38

ÇED BAŞURU DOSYASI Proje Alan Şekil III.1.3.2. İzmir İli Depremsellik Haritası Kaynak: deprem.gov.tr Proje kapsamındaki tüm inşaat çalışmaları; Mülga Bayındırlık İskan Bakanlığı nın 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik ve bu Yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair 03.05.2007 tarih ve 26511 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikler Proje alanında yer alan jeolojik birimler litolojik ve yapısal özelliklerine göre farklı geçirgenliktedirler. Proje alanı ve çevresindeki stratigrafik istifte yer alan jeolojik birimlerin detaylı hidrojeolojik özelliklerine ÇED raporunda yer verilecektir. Proje Alanı ve Çevresi Mevcut Su Kullanım Durumu, Planlanan ve Mevcut Sulama Tesisleri Şekil III.1.3.3. de verilmiştir. 39

ÇED BAŞURU DOSYASI Proje Alanı Şekil III.1.3.3. Proje Alanı ve Çevresi Mevcut Su Kullanım Durumu, Planlanan ve Mevcut Sulama Tesisleri Kaynak: DSİ, 2006 III.1.4. Meteorolojik Durum ve İklimsel Özellikleri İzmir ili Orta Enlem kuşağında, denizsel etkilere açık, iç deniz özelliği gösteren körfez yapısı ile Kıyı Ege şeridinin tektonik özelliğine göre iklimsel karakter göstermektedir. Orta Enlem kuşağında yer alması ve kıyı şehri olması nedeni ile Akdeniz iklimi karakteri hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve bol yağışlı, bahar ayları ise geçiş özelliği gösterir. Güneşlenme potansiyeli yüksektir. Rüzgâr durumu denize açık kıyı şeridi ve farklı topografik yapıları bir arada bulundurması nedeni ile önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. İzmir ilinde tipik Akdeniz iklimi egemendir. İlde bir yılda hava sıcaklığı sıfırın altında 10 günden uzun sürmemektedir. Senenin yaklaşık 100 gün ise 30 derecenin üzerinde yaşanmaktadır. Kar yağışı ve don nadir görülmektedir. Senelik yağış miktarı 700 1200 mm arasındadır. Kara ve denizin gece-gündüz arasındaki ısınma ve soğuma farkından meydana gelen bu rüzgâr yalnızca bu ile özgüdür. Yıllık ortalama deniz suyu sıcaklığı 18,5 C'dir. 40

ÇED BAŞURU DOSYASI İzmir İli ve Tire İlçesine ait daha geniş meteorolojik bilgi, ÇED Raporu nda verilecektir. III.1.5. Arazi Kullanım Durumu ve Toprak Özellikleri Proje alanı Tire Organize Sanayi Bölgesi içerinde yer almaktadır. Tesis alanı üzerinde herhangi bir yapılaşma söz konusu değildir. Yakın çevresinde sanayi kuruluşları yer almaktadır. Proje alanı jeolojisinin ve orman durumunun gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları ÇED Raporu nda sunulacaktır. III.1.6. Mülkiyet Durumu Proje kapsamında Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi, Tire OSB sınırları içerisinde yer almaktadır. Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanı Batıanadolu Süt A.Ş. ye tahsis edilmiştir. Konu ile ilgili Tire OSB nin 06.03.2013 tarih ve 2013/03 sayılı İzmir Yönetim Kurulu Kararı ve bahse konu arazinin Batıanadolu Süt A.Ş. adına düzenlenmiş tapu örneği Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. ile Batıanadolu Süt A.Ş arasındaki birleşme işlemi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak 05.07.2013 tarihinde tescil edilmiş olup, 05.07.2013 tarihinde Batıanadolu Süt A.Ş. nin birleşme nedeniyle sicil kaydı terkin edilmiştir. Bu kapsamda Batıanadolu Süt A.Ş. adına kayıtlı İzmir İli, Tire İlçesi, Turan Mahallesi, 32L-4-A pafta, 1272 Ada, 2 parselde yer alan arsa nitelikli gayrimenkulün malik değişikliği ile ilgili ilgili resmi kurumlardan alınan yazılar Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. III.1.7. Mimari ve Arkeolojik Miras, Proje Alanının Hassasiyet Derecesi Proje alanı Tire OSB sınırları içerisinde yer aldığından, proje alanı içerisinde herhangi bir mimari ve arkeolojik miras yer almamaktadır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında herhangi bir kültür ve tabiat varlığına rastlanıldığında en yakın müze müdürlüğüne veya Kültür ve Tabiat arlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ne haber verilerek çalışmalar yürütülecektir. 41

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM I PROJENİN ÖNEMLİ ÇERESEL ETKİLERİ E ALINACAK ÖNLEMLER

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM I: PROJENİN ÖNEMLİ ÇERESEL ETKİLERİ E ALINACAK ÖNLEMLER I.1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerinin Tanıtımı. (Bu Tanım Kısa, Orta, Uzun adeli, Sürekli, Geçici ve Olumlu Olumsuz Etkileri İçermelidir.) Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesi kapsamında projeden etkilenmesi muhtemel alanların belirlenmesi için, projeden kaynaklanacak çevresel ve sosyal boyutlardaki etkilerin bir arada değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Söz konusu etkilerin bazıları doğrudan, bazıları ise dolaylı etkiler olacaktır. Özellikle çevresel kirlilik yaratacak unsurlar olan hava ve su kirliliklerinin ilgili yönetmeliklerde belirlenen sınır değerlerinin altında kalması taahhüt edildiğinden; proje etki alanı, diğer unsurlar (proje alanı florası, faunası, jeoloji, gürültü, istihdam, tarım ve orman alanları vb.) göz önüne alınarak seçilmiştir. Bahse konu proje kapsamında ekonomik ve sosyal yönden başta faaliyetin yer alacağı İzmir İlinin ve Tire İlçesinin etkileneceği öngörülmektedir. a) Proje için Kullanılacak Alan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi İzmir İli, Tire İlçesi sınırları içerisinde L19-d3 no lu paftalarda yer almakta olup, 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek-4 te sunulmuştur. Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanına ait tapu örneği ve Sütaş A.Ş. ile Batıanadolu Süt A.Ş. arasında gerçekleşen birleşme işlemine ait resmi yazılar Ek-2/Resmi Yazılar başlığı altında sunulmuştur. Proje alanı içerisinde; süt alım ünitesi ve ön işleme, yoğurt üretim ünitesi, peynir üretim ünitesi, tereyağı üretim ünitesi, kurutma ünitesi ve soğuk depo alanları, arıtma tesisi ve yardımcı tesislerden oluşacaktır (Bkz. Ek-3/aziyet Planı). Söz konusu proje alanına en yakın yerleşim birimi proje alanının yaklaşık 2.520 m kuzeybatısında bulunan Karateke Köyü dür. Faaliyet alanının İzmir İlçe merkezine yaklaşık mesafesi ise 61.280 metredir. b) Doğal Kaynakların Kullanımı SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire ilçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında günlük 1.100 ton süt işlenmesi planlanmaktadır. Planlanmakta olan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personellerden ve proseslerden kaynaklı su kullanımı söz konusu olacaktır. İnşaat aşamasında çalışacak personelin 22,5 m 3 /gün olarak hesaplanan içme suyu ihtiyacı özel firmalardan satın alınacak damacanalar ile karşılanacak olup, personelin kullanma suyu ihtiyacı ile inşaat aşamasında proje alanında meydana gelebilecek tozumayı önlemek amacıyla sulama için kullanılacak 10 m 3 /gün su, Tire OSB nin mevcut su şebekesinden temin edilecektir. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. 42

ÇED BAŞURU DOSYASI Projenin işletme aşamasında çalışacak personelin 164,250 m 3 /gün içme suyu ihtiyacı da özel firmalardan satın alınacak damacanalar ile karşılanacak olup, personelin kullanma suyu ihtiyacı ve proseslerde gerekli olabilecek yaklaşık 3.500 m 3 /gün su, yine Tire OSB nin mevcut su şebekesinden temin edilecektir. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. Enerji Türü Projenin inşaat ve işletme aşamalarında, iş makineleri ve kullanılacak araçlar için mazot, benzin, makine yağı vb. akaryakıt ve madeni yağa ihtiyaç olup, tüm bunlar en yakın akaryakıt istasyonundan karşılanacaktır. Ayrıca, şantiye ve inşaat çalışmalarında kullanılacak elektrik, Tire OSB içerisinde karşılanacaktır. c) Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Şartlar İle Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık erebilecek Olası Sorunların Açıklanması ve Atıkların Minimizasyonu c.1. Mevcut Durumun Tespitine Yönelik Çalışmalar SÜTAŞ Süt Ürünleri Üretim A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire ilçesi, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parselde Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi kurulması ve işletilmesi planlanmaktadır. İzmir İli nin topraklarının büyük bölümü kalkersiz kahverengi topraklar sınıfına girmektedir. Alanı geniş olan diğer topraklar, kalkersiz orman toprakları ile kırmızı Akdeniz topraklarıdır. Akarsu havzalarının düz bölümlerini oluşturan alüvyonel araziler geniş bir alanı kaplamaktadır. Geriye kalan topraklar ise kahverengi orman toprakları, kırmızı akdeniz toprakları rendzina toprakları ve organik topraklardır. Projenin çevresel etki değerlendirme çalışmaları kapsamında, proje alanı içerisinde iklim, topoğrafya, bitki örtüsü ve zamanın etkisi ile oluşan çeşitli büyük toprak grupları konularında, İzmir İli Arazi arlığı kitaplarından ve İzmir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporlardan yararlanılmıştır. Proje alanı da genel olarak yukarıda belirtilen özellikleri göstermektedir. ÇED çalışmaları kapsamında ise, çevresel etüt çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Söz konusu sonuçlar ÇED Raporunda sunulacaktır. Proje alanı jeolojisinin ve orman durumunun gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları ÇED Raporu nda sunulacaktır. c.2. Atıksu Planlanmakta olan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesi kapsamında gerekli olan su miktarları, nasıl temin edileceği ve oluşacak olan atıksuların nasıl bertaraf edileceği inşaat ve işletme aşamaları olmak üzere iki başlık altında incelenecektir. İnşaat Aşaması Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 150 kişinin çalışması öngörülmektedir. Kişi başına kullanılacak günlük içme ve kullanma suyu miktarı 150 lt/kişi-gün (4) olduğundan toplam kullanılacak su miktarı; 4 Kaynak: Su Temini ve Atık su Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ - 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. eysel EROĞLU) 43

ÇED BAŞURU DOSYASI Personelin su kullanım miktarı = (Kişi başına su kullanım mik.) x (personel sayısı) Personel su kullanım miktarı = 150 lt/gün x 150 kişi = 22.500 lt/gün = 22,5 m 3 /gün olacaktır. Kullanılacak suyun % 100 ünün atık su olarak döneceği kabulüyle projenin inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atık su miktarı 22,5 m 3 /gün olacaktır. İnşaat çalışmaları esnasında çalışacak olan personelin idari ve sosyal gereksinimleri, Tire OSB içerisinde karşılanacaktır. İnşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksular proje alanının yer aldığı Tire OSB nin mevcut alt yapı sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Bunun dışında inşaat aşamasında tozumayı önlemek için arazözle sulama yapılacaktır. Söz konusu sulama çalışmaları için de yaklaşık 10 m 3 /gün su kullanılacağı tahmin edilmektedir. Kullanılacak olan su Tire OSB nin mevcut su şebekesinden karşılanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. Projenin inşaat aşamasında oluşacak sıvı atıkların bertarafı sırasında 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ndeki (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) tüm hususlara uyulacaktır. İşletme Aşaması Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 1095 kişinin çalışması öngörülmektedir. Kişi başına kullanılacak günlük içme ve kullanma suyu miktarı 150 lt/kişi-gün (5) olduğundan toplam kullanılacak su miktarı; Personelin su kullanım miktarı = (Kişi başına su kullanım mik.) x (personel sayısı) Personel su kullanım miktarı = 150 lt/gün x 1095 kişi = 164.250 litre/gün = 164,250 m 3 /gün olacaktır. Kullanılacak suyun % 100 ünün atık su olarak döneceği kabulüyle projenin işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atık su miktarı 164,250 m 3 /gün olacaktır. İşletme aşamasında çalışacak olan personelin idari ve sosyal gereksinimleri Tire OSB içerisinde karşılanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında, tesis prosesinde hammadde olarak ve üretimde kullanılan genel ekipmanların durulama ve temizlik işlemlerinden kaynaklı da yaklaşık 3.500 m 3 /gün su ihtiyacı söz konusu olacaktır. Bahse konu su ihtiyacı Tire OSB nin mevcut su şebekesinden sağlanacaktır. Alternatif olarak DSİ Bölge Müdürlüğü nden gerekli izinlerin alınmasının ardından açılacak yer altı suyu kuyularından sağlanması da söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında ayrıca proseste soğutma suyu da kullanılacaktır. Soğutma suları toplanarak soğutma suyu toplama tanklarına alınmak sureti ile geri kazanılarak tekrar kullanılacaktır. 5 Kaynak: Su Temini ve Atık su Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ - 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. eysel EROĞLU) 44

ÇED BAŞURU DOSYASI Bahse konu faaliyetler sonucu işletme aşamasında oluşacak olan toplam atıksu miktarının yaklaşık 3.700 m 3 civarında olacağı öngörülmektedir. İşletme aşamasında oluşacak olan atıksuların bertarafı konusunda farklı çözüm önerileri değerlendirilmektedir. İlk çözüm önerisi olarak, proje alanı içerisinde kurulacak olan atıksu arıtma tesisinde arıtılıp, Tire OBS nin mevcut alt yapı sistemine verilmesi planlanmaktadır. İkinci çözüm önerisi olarak, oluşacak olan atıksuların yine Tire Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer alan ve süt üreticilerinin oluşturduğu bir birlik olan TOSB a ait arıtma tesisine verilerek bertaraf edilmesi planlanmaktadır. Üçüncü bir çözüm önerisi olaraksa Tire OSB ye ait atıksu arıtma tesisine verilmesi planlanmaktadır. İşletme aşamasında oluşacak atıksuların arıtıldıktan sonraki deşarjında, 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 5.3 Gıda Sanayi (Süt ve Süt ürünleri) deşarj kriterlerine uyulacaktır. Tesiste yapılması planlanan arıtma tesisi hakkında detaylı bilgiler ÇED Raporu nda sunulacaktır. Projenin işletme aşamasında oluşacak sıvı atıkların bertarafı sırasında 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) ndeki tüm hususlara uyulacaktır. c.3. Katı Atık ve Ambalaj Atığı Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında çalışacak personellerden kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar ile inşaat atıkları meydana gelecektir. Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin inşaat aşamasında 150 kişinin çalışması öngörülmektedir. Söz konusu personelden dolayı oluşan evsel nitelikli katı atık miktarının hesabında günlük kişi başına üretilen katı atık miktarı 1,14 kg/kişi-gün 6 kabul edilmiştir. Buna göre; Oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı = 150 kişi x 1,14 kg/gün-kişi = 171 kg/gün olarak hesaplanır. Faaliyetin inşaat aşamasında personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli katı atıklar; şantiye olarak kullanılacak saha içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilecek ağzı kapalı konteynırlarda niteliklerine göre (organik, cam, plastik, kâğıt, metal vb.) ayrı ayrı toplanarak görünüş, toz, koku ve benzer faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde toplanacaktır. Konteynırlarda biriktirilecek bu katı atıklar ise belli periyotlarda Tire OSB Müdürlüğü katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Oluşacak geri kazanımı mümkün olan atıklar, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde; diğer katı atıklardan ayrı olarak toplanacak ve ambalaj atığı toplama lisansına sahip firma ile yapılacak sözleşme dahilinde belirli aralıklarla firmaya telsim edilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan katı atıklar ise, Tire OSB Müdürlüğü aracılığı ile Tire Belediyesi katı atık toplama sistemine verilmesi sağlanacaktır. 6 TÜİK, Belediye Atık İstatistikleri, 2010 45

ÇED BAŞURU DOSYASI İnşaat aşamasında oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne ve bu yönetmelikte yapılan tüm değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir. Projenin inşaat aşamasında oluşması muhtemel ambalaj atıkları; 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. İşletme Aşaması Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin işletme aşamasında 1095 kişinin çalışması öngörülmektedir. Söz konusu personelden dolayı oluşan evsel nitelikli katı atık miktarının hesabında günlük kişi başına üretilen katı atık miktarı 1,14 kg/kişi-gün kabul edilmiştir. Buna göre; Oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı = 1095 kişi x 1,14 kg/gün-kişi = 1.248,3 kg/gün olarak hesaplanır. Faaliyetin işletme aşamasında personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli katı atıklar ve üretim hatası sonucu tüketime uygun olmayan katı atıklar; tesis sahası içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilecek ağzı kapalı konteynırlarda niteliklerine göre (organik, cam, plastik, kâğıt, metal vb.) ayrı ayrı toplanarak görünüş, toz, koku ve benzer faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde toplanacaktır. Konteynırlarda biriktirilecek bu katı atıklar ise belli periyotlarda Tire OSB Müdürlüğü katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Projenin işletme aşamasında paketleme faaliyeti kapsamında hatalı paketleme yapılması sonucu oluşması muhtemel, geri kazanımı mümkün olan atıklar, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde; diğer katı atıklardan ayrı olarak toplanacak ve ambalaj atığı toplama lisansına sahip firma ile yapılacak sözleşme dahilinde belirli aralıklarla firmaya telsim edilecektir Geri kazanımı mümkün olmayan katı atıklar ise, Tire OSB Müdürlüğü aracılığı ile Tire Belediyesi katı atık toplama sistemine verilmesi sağlanacaktır. İşletme aşamasında oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne ve bu yönetmelikte yapılan tüm değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir. Projenin işletme aşamasında oluşması muhtemel ambalaj atıkları; 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir. c.4. Atık Yağlar İnşaat Aşaması İnşaat aşamasında ortaya çıkması muhtemel atık yağlar; proje alanında çalışacak makinelerin günlük, haftalık veya aylık yapılacak bakım-onarım işlemleri sonucunda açığa çıkabilecek atık yağlar ile acil durumda oluşabilecek atık yağ olarak sıralanabilir. İnşaat aşamasında çalışacak makinelerin bakım-onarım çalışmaları tesis dışındaki yetkili bakım-onarım istasyonlarında yaptırılacaktır. Ancak makine ve ekipmanlarının bakım-onarımlarının proje sahasında yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda oluşması muhtemel atık yağların bertarafı için 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de 46

ÇED BAŞURU DOSYASI yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İnşaat aşamasında herhangi bir atık yağ oluşması durumunda, oluşacak atık yağların yetkili laboratuvarlarda analizleri yaptırılarak kategorileri belirlenecektir. Analiz sonuçlarına göre kategorileri belirlenen atık yağlar proje alanı içerisinde; sızdırmazlığı sağlanmış ve üzeri kapalı şekilde inşa edilecek geçici atık depolama alanındaki sızdırmaz atık yağ tanklarında geçici olarak depolanacaktır. Söz konusu atık yağ tankları her kategori atık yağ için ayrı ayrı olacaktır. Ayrıca tanklar kırmızı renkli olacak, üzerlerinde ATIK YAĞ ibaresi ve atık yağ kategorisi bulunacaktır. Oluşacak atık yağların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Proje sahası içerisinde yapılacak bakım ve onarımlar, sızdırmazlığı sağlanmış bir alanda yapılacak olup, yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren "Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun hareket edilecektir. İşletme Aşaması: İşletme aşamasında ortaya çıkması muhtemel atık yağlar; proses bünyesinde kullanılacak makine-ekipmanların günlük, haftalık veya aylık yapılacak bakım-onarım işlemleri sonucunda açığa çıkabilecek atık yağlar ile tesis bünyesinde geri dönüşümü yapılacak atıklardan oluşabilecek atık yağlar olarak sıralanabilir. Tesis bünyesinde çalışacak makine-ekipmanların bakım-onarım çalışmaları eğer mümkünse tesis alanı dışındaki yetkili bakım-onarım istasyonlarında yaptırılacaktır. Ancak makine ve ekipmanlarının bakım-onarımlarının tesis alanında yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda ve tesis bünyesinde geri dönüşümü yapılacak atıklardan oluşması muhtemel atık yağların bertarafı için 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İşletme aşamasında herhangi bir atık yağ oluşması durumunda, oluşacak atık yağların yetkili laboratuvarlarda analizleri yaptırılarak kategorileri belirlenecektir. Analiz sonuçlarına göre kategorileri belirlenen atık yağlar tesis alanı içerisinde; sızdırmazlığı sağlanmış ve üzeri kapalı şekilde belirlenecek geçici atık depolama alanındaki sızdırmaz atık yağ tanklarında geçici olarak depolanacaktır. Söz konusu atık yağ tankları her kategori atık yağ için ayrı ayrı olacaktır. Ayrıca tanklar kırmızı renkli olacak, üzerlerinde ATIK YAĞ ibaresi ve atık yağ kategorisi bulunacaktır. Oluşacak atık yağların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. 47

ÇED BAŞURU DOSYASI Tesis alanı içerisinde bulunan makine-ekipmanlarda yapılacak bakım ve onarımlar sızdırmazlığı sağlanmış bir alanda yapılacak olup, yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren "Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun hareket edilecektir. c.5. Tehlikeli Atıklar Projenin inşaat aşamasında çalışacak makine ve ekipmanlardan kaynaklı oluşması muhtemel yağlı üstüpler, araçlardan oluşabilecek yağlı filtre aksamları vb. gibi kontamine olmuş atıklar, tehlikeli atık olarak sınıflandırılabilir. Proje alanında ortaya çıkacak tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, proje alanında inşa edilecek, sızdırmazlığı sağlanmış, üstü kapalı ve her atık türü için bölmeleri bulunacak şekilde tasarlanmış geçici atık depolama alanında depolanacaktır. Her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri (adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacaktır. Oluşacak tehlikeli atıkların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış geri kazanım/geri dönüşüm tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. Projenin inşaat aşamasında oluşması muhtemel tehlikeli atıkların oluşmasından bertarafına kadar olan süreçte, 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. İşletme Aşaması: Tesisin işletme aşamasında ortaya çıkacak tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, kodları belirlenecektir. Atık kodları belirlenen tehlikeli atık kapsamındaki atıklar cinslerine göre ayrılarak, proje alanında inşaat aşamasında inşa edilecek, sızdırmazlığı sağlanmış, üstü kapalı ve her atık türü için bölmeleri bulunacak şekilde tasarlanmış geçici atık depolama alanında geçici depolanacaktır. Her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri (adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacaktır. Tesis proseslerinde geri kazanımı yapılamayacak olan tehlikeli atıklar mevcut tesis alanında inşa edilecek zemin geçirimsizliği sağlanmış, dört tarafı kapalı, her atık türü için bölmeleri bulunacak ve her bölmede depolanan atıkları tanımlayıcı bilgileri(adı, atık kodu vb.) içeren tabelalar bulunacak şekilde tasarlanacak geçici atık depolama geçici depolanacaktır. Oluşacak bu tehlikeli atıkların 6 aylık geçici depolama süreleri geçirilmeden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış bertaraf tesislerine UATF düzenlenerek gönderilmeleri ve bertaraf edilmeleri sağlanacaktır. Daha sonra da söz konusu UATF evraklarının A formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, D formunun bir nüshası İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne sunulacak olup, B ve D formlarının birer nüshaları da arşivlenip en az 5 yıl saklanacaktır. 48

ÇED BAŞURU DOSYASI Bununla birlikte tesiste oluşacak ve tesiste değerlendirilemeyecek tüm tehlikeli atıkların yönetiminde 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişik) hükümlerine uygun hareket edilecektir. c.6. Hafriyat Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesinin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında; atık depolama alanının inşa edileceği alanda arazi hazırlık işlemleri esnasında hafriyat çalışmaları yapılacaktır. Bahse konu projenin inşaat aşaması büyük ölçüde, hazır çelik konstrüksiyon makine ve ekipmanın kurulumundan oluşacaktır. Gerçekleştirilecek olan hafriyat çalışmaları esnasında ortaya çıkacak olan hafriyat malzemesi temel iç dolgu işlemleri ile arazi tesviye çalışmaları esnasında tekrar kullanılacak olup, bu kapsamda büyük miktarda hafriyat atığı oluşacağı öngörülmemektedir. Projenin arazi hazırlık çalışmaları esnasında meydana gelecek olan hafriyat malzemeleri, döküm için izin alınan alanlar dışında, dere yataklarına ve/veya proje alanı içerisinde kullanılan diğer alanlara kontrolsüz bir şekilde kesinlikle atılmayacaktır. Hafriyat çalışmaları esnasında, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları belirleyen Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin gereği yerine getirilecektir. Arazi hazırlık çalışmaları esnasında hafriyat çalışması yapılacak olan bölgelere ait alansal bilgiler, bu kapsamda meydana gelecek toplam hafriyat miktarları ile ilgili detaylı hesaplamalar ÇED Raporu nda sunulacaktır. c.7. Hava Kalitesine Etkiler Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında, hafriyat çalışmalarından kaynaklı toz emisyonu oluşması söz konusu olacaktır. 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) Ek-2 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerleri ve bu değerlerle teşkil edilen toplam kirlenme değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan toz emisyonları 1 kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları dahilinde yapılacak bütün çalışmaların aynı zaman diliminde gerçekleştirileceği (en kötü senaryo) ve yapılacak olan çalışmalarda toz emisyonunu minimize edecek herhangi bir kontrol tedbirinin alınmadığı göz önüne bulundurularak toz emisyon hesaplamaları yapılacaktır. Bu hesap sonuçlarına göre Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1. de belirtilen kirletici kütlesel debilerinin aşılıp aşılmayacağı tespit edilecek; aşılması durumunda tesis etki alanında uluslararası kabul görmüş bir dağılım modeli kullanımıyla Hava Kirlenmesine Katkı Değerinin Hesaplanması yapılacaktır. 49

ÇED BAŞURU DOSYASI Buna göre, proje alanında oluşacak toz emisyonlarının hava kalitesi üzerine etkilerini ve atmosferik dağılım profilini belirlemek üzere, ABD EPA tarafından geliştirilen ve ABD de yapılan ÇED çalışmalarında kullanılması aynı kuruluş tarafından onaylanmış olan ISCST3 (Industrial Source Complex Short Term 3) Modeli kullanılarak Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri hesaplanacak ve değerlendirmeleri ÇED Raporu içerisinde verilecektir. Arazide oluşabilecek tozlanmayı minimuma indirgemek için emisyon kaynağında savurma yapmadan doldurma ve boşaltma işlemlerinin yapılması, yollarda tesviye yapılması, malzeme taşınması sırasında araçların üzerinin branda ile kapatılması, malzemenin üst kısmının % 5 nemde tutulması, gerektiği durumlarda proje alanında bulunan yollar düzenli olarak arazöz araçlar ile sulanması gibi önlemler ÇED Raporu nda detaylandırılacaktır. Bunlara ek olarak, araçlardan kaynaklanacak emisyonların da minimuma indirgenmesi için, 04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği nin 7. Maddesi uyarınca; kullanılacak tüm araç ve ekipmanların rutin kontrolleri yaptırılarak bakım gereken araçlar bakıma alınacak ve bakımları bitene dek çalışmalarda başka araçlar kullanılacaktır. Ayrıca Trafik Kanunu na uygun şekilde çalışmaları konusunda uyarılarak özellikle yükleme standartlarına uygun yükleme yapmalarına dikkat edilecektir. c.8. Gürültü Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklı gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat işlemleri sırasında oluşacak çevresel gürültünün hesaplamaları yapılarak ilgili yönetmelikte verilen sınır değerler ile faaliyet alanına en yakın yerleşim birimine etkisi irdelenecek ve alınması gereken önlemler belirlenecektir. İlgili tüm hesaplamalar ve alınacak tedbirler ÇED Raporunda yer alacaktır. Planlanan projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları ve işletme aşamasında esnasında meydana gelecek olan gürültü düzeyinin tespit edilmesi amacıyla SoundPLAN 6.5 programından yararlanılacaktır. Yapılacak hesaplamalarda gürültü kaynağı olacak araç ve ekipmanların gürültü düzeyleri hakkında bilgi programın kitaplığında bulunan veritabanından sağlanacaktır. Programda ilk olarak, gürültü dağılımını direk olarak etkileyen doğal zeminin yükseklik modeli ortaya çıkartılacaktır. Doğal zeminin programa yansıtılması esnasında 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerinde bulunan ve 10 m yükseltilerle atılan yükselti konturları sayısallaştırılacaktır. Yükseltilerin sayısallaştırılmasından sonra programın sayısallaştırılan yükseltiyi algılaması amacıyla geçici SZM (sayısal zemin modellemesi) oluşturulacaktır. Geçici SZM oluşturulması işleminden sonra ise arazi hazırlık çalışmaları esnasında çalışacak olan araçlar tanımlanacak ve tesis oturum alanı içerisine yerleştirilecektir. Yapılacak hesaplamada arazi hazırlık çalışmaları esnasında tüm araçların aynı anda ve aynı noktada çalışmaları varsayımı ile veriler girilecektir. Sayısal yükseklik verisinin oluşturulması, tesis alanı ve gürültü kaynaklarının coğrafi veri tabanına aktarılmasına ilişkin haritalar oluşturulacak ve akabinde gürültü haritaları hazırlanacaktır. Gürültü haritaları doğrultusunda da etkilenecek alanlar belirlenecek ve alınması gereken önlemler ÇED Raporu nda detaylandırılacaktır. c.9. Peyzaj Etkisi Projenin inşaat döneminde şantiye alanında farklılık göstermeye başlayacak olan peyzaj karakteri, işletme döneminde bazı ünitelerde geri dönüşümü olmayacak biçimde farklılıklara uğrayacaktır. 50

ÇED BAŞURU DOSYASI Bu sebeple projenin başlangıç aşamasında Kapatma Planı hazırlanacak ve işletme aşamasının tamamlanmasıyla birlikte uygulaması sağlanacaktır. Kapatma Planı kapsamında yapılacak iyileştirme çalışmaları yalnızca ağaçlandırma şeklinde değil, yeşil alan düzenlemeleri, arazi biçimlendirme ve erozyon kontrol önlemleri vb. alternatiflerin de sağlandığı çalışmaları içermektedir. İnşaat aşamasında meydana gelebilecek minimum etkiler için gerekli önlemler alınacak olup, peyzaj çalışmalarıyla bölgenin rehabilitasyonu gerçekleştirilerek alanın peyzaj değerinin artması sağlanacaktır. Proje kapsamında geride hiçbir atık bırakılmayacak olup, arazi biçimlendirme sahanın orijinal durumuna uygunluk sağlayacak biçimde yapılacaktır. Ayrıca söz konusu projenin uygulanacağı alan içerisinde ve yakın çevresinde herhangi bir yerleşim birimi yer almamaktadır. I.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi Projesi nin ÇED çalışmaları kapsamında çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde, ulusal ve uluslararası literatürde kabul görmüş değerler, ülkemiz Çevre Mevzuatı nda belirtilen standartlar ile yönetmelik değerleri kullanılacaktır. Planlanan faaliyetin çevresel etkileri; atıksu, katı atık, hafriyat atıkları, gürültü, tozgaz emisyonları gibi çeşitli başlıklar halinde değerlendirilecektir. Projenin inşaat ve işletme aşamalarında oluşması muhtemel hava emisyon değerlerinin hesaplanmasında dünyada ÇED çalışmalarında sıklıkla kullanılan ISCST3 (Industrial Source Complex-Short Term-3) modeli kullanılacaktır. Projeden kaynaklanması muhtemel çevresel gürültünün değerlendirilmesi ise 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen hesaplama yöntemleri ve standartlara göre yapılacaktır. Muhtemel çevresel etkilerin, ÇED çalışmalarında, detaylı değerlendirmesi yapılarak, olabilecek en kötü durum senaryosu kapsamında tedbirlerin alınması sağlanacaktır. I.3. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı Proje kapsamında çalışacak personelin, inşaat ve işletme aşamalarında, işçi sağlığı ve iş güvenliğini sağlamak amacıyla 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uyulacak olup 11.01.1974 Tarih ve 14765 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü kapsamında çalışanlara her türlü kişisel korunma amacı verilecek ve kullanmaları sağlanacaktır. Proje sahasında çalışacak makinelerin idari bölmesi kabinli durumda olacak, operatörün toz ve gürültüden asgari düzeyde etkilenmesi sağlanacaktır. İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından çalışan personele baret, eldiven, toz maskesi, dizlik, ayakkabı gibi malzemeler faaliyet sahibi tarafından karşılanacak ve bunların kullanılması sağlanacaktır. 51

ÇED BAŞURU DOSYASI Planlanan atık depolama tesisinin arazi hazırlama ve inşaat çalışmalarından kaynaklanacak tüm emisyonlar için USEPA ISCST3 modeli ile hava kalitesi modelleme çalışması yapılacak ve modelleme sonuçları Sanayi kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği sınır değerleri ile karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılarak ÇED Raporu nda sunulacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamalarında kullanılacak iş makinelerinin düzenli kontrolü yapılarak yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin aşılmaması sağlanacaktır. Bunun dışında mümkün olan en az sayıda aracın aynı anda çalışmasına özen gösterilecektir. Ayrıca çalışmalar süresince çalışan kişilerin gürültüden etkilenmemeleri için kulak koruyucusu kullanılması sağlanacaktır. 52

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM HALKIN KATILIMI

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM : HALKIN KATILIMI.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması için Önerilen Yöntemler Proje kapsamında birinci derece etkilenecek kesim, proje alanına yakın yerleşim yerlerinde yaşamını sürdüren yerel halktır. Projeden yörede yaşayan ve yöreden geçimini sağlayan yerel halk öncelikli olarak etkilenecektir. Bunların yanı sıra, yakın çevredeki köylerde yaşayan bölge halkı dolaylı olarak etkilenecektir. Bölüm II de proje alanı ve yakın çevresinde yer alan yerleşim birimlerinin proje ünitelerine olan uzaklıkları ayrıntılı olarak verilmiştir. Proje ile ilgili ÇED çalışmaları başlamış olup, bu çalışmalar kapsamında çalışma grubunca yöre birçok defa ziyaret edilmekte, arazi etütleri ve mahallinde incelemeler yapılmaktadır. Bu ziyaretlerde mümkün olduğunca yöre halkı proje ile ilgili olarak bilgilendirilmekte ve yöre halkının konuya ilişkin düşünce ve görüşleri alınmaya çalışılmaktadır. Proje ile ilgili ÇED çalışmaları, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği ne uygun olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda yönetmeliğin 9. Maddesi gereği, kapsam ve özel format belirleme toplantısından önce, halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenecek tarihte Halkın Katılım Toplantısı yapılacaktır. Halkın Katılım Toplantısının projeden en çok etkilenecek ve tüm yerleşim yerlerinden yöre halkının kolayca ulaşabileceği yerleşim yerinde yapılmasına özen gösterilecektir. Halkın Katılım Toplantısı için, projeden etkilenmesi muhtemel yerleşim yerlerinde duyurular yapılacak ve toplantının içeriği, tarih ve saatinin yer aldığı duyuru metni, ulusal ve yerel düzeyde yayın yapan gazetelerde yayınlanarak çok sayıda ilgilinin katılması çalışılacaktır. Böylece yöre halkının faaliyetle ilgili görüş ve önerilerini bildirmeleri mümkün olacaktır. Ayrıca halkın proje ile ilgili bilgilendirilmesi amacıyla; proje hakkında kısa görsel sunumlar yapılacak ve proje hakkında bilgiler verilecektir..2. Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar Proje alanının bulunduğu yer ile ilgili gerekli izinler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından oluşturulan komisyon tarafından talep edilmesi halinde, yürürlükte olan yönetmelikler gereğince ilgili kurumlardan alınacaktır..3. Bu Konuda erebileceği Diğer Bilgi ve Belgeler Konu ile ilgili olarak bu aşamada, verilebilecek diğer bilgi ve belgeler bulunmamaktadır. 53

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM I YUKARIDA ERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ

ÇED BAŞURU DOSYASI BÖLÜM I: YUKARIDA ERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ Proje konusu faaliyet; Sütaş Süt Ürünleri A.Ş. tarafından, İzmir İli, Tire Organize Sanayi Bölgesi, 1272 Ada, 2 No lu parsel içerisinde 100.000 m 2 büyüklüğündeki alanda inşa edilmesi ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi projesidir (Bkz. Ek-1 Yer Bulduru Haritası). Proje kapsamında günlük 1.100 ton sütün işlenmesi planlanmaktadır. Söz konusu üretim kapasitesi ile tesiste; pastörize süt ve çeşitleri, peynir ve türleri, yoğurt ve türleri, ayran, tereyağı, peynir altı suyu tozu, süt tozu, sütlü tatlı çeşitleri, soslar, ketçap ve mayonez üretimi ile bal ve reçel dolumu gerçekleştirilecektir. Proje kapsamında ihtiyaç duyulacak olan süt İzmir İli ve yakın çevresinden sağlanacaktır. Sütaş A.Ş. tarafından yapılması ve işletilmesi planlanan Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi nin; firmanın sektörde büyüme stratejisi kapsamında Karacabey ve Aksaray fabrikalarına ek olarak genel üretim kapasitesinin arttırılması amacıyla tesis edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Ege ve Marmara Bölgeleri ile Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde artan talebin ve Batı ülkelerine yapılacak olan ihracatların da bahse konu Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi ile karşılanması ve daha kısa sürede bu ülkelere ulaşımın sağlanması düşünülmektedir. Yapılması planlanan tesis, Tire Organize Sanayi Bölgesi nde 100.000 m 2 arazi içerisinde, yaklaşık 34.000 m 2 kapalı alan üzerine kurulacak olup, proje alanı Sütaş A.Ş. ye tahsis edilmiştir (Bkz: Ek-1). Bu alan içerisinde; süt alım ünitesi ve ön işleme, yoğurt üretim ünitesi, peynir üretim ünitesi, tereyağı üretim ünitesi, kurutma ünitesi ve soğuk depo alanları, arıtma tesisi ve yardımcı tesislerden oluşacaktır Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi İzmir İli, Tire İlçesi, Tire OSB sınırları içerisinde L19-d3 no lu paftalarda yer almakta olup, 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek- 5 de sunulmuştur. Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamalarında 150 kişi, işletme aşamasında ise yaklaşık 1095 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Proje dâhilinde inşaat aşamasında vasıfsız personel mümkün olduğunca bölgeden istihdam edilecek olup, işletme aşamasında ise daimi personeller yine yöreden istihdam edilerek az da olsa bölge ekonomisine katkı sağlanmış olacaktır. Projenin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamalarında projeden kaynaklı çevresel etkiler beklenmekte olup, söz konusu çevresel etkiler ile ilgili genel bilgiler bu ÇED Başvuru Dosyasında verilmiş olup, detay bilgiler ise ÇED Raporu nda verilecektir. İzmir İli nin topraklarının büyük bölümü kalkersiz kahverengi topraklar sınıfına girmektedir. Alanı geniş olan diğer topraklar, kalkersiz orman toprakları ile kırmızı Akdeniz topraklarıdır. Akarsu havzalarının düz bölümlerini oluşturan alüvyonel araziler geniş bir alanı kaplamaktadır. Geriye kalan topraklar ise kahverengi orman toprakları, kırmızı akdeniz toprakları rendzina toprakları ve organik topraklardır. Projenin çevresel etki değerlendirme çalışmaları kapsamında, proje alanı içerisinde iklim, topoğrafya, bitki örtüsü ve zamanın etkisi ile oluşan çeşitli büyük toprak grupları konularında, İzmir İli Arazi arlığı kitaplarından ve İzmir Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporlardan yararlanılmıştır. ÇED çalışmaları kapsamında ise, çevresel etüt çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışma sonuçları ÇED Raporunda sunulacaktır. Proje alanı jeolojisinin ve orman durumunun gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları ÇED Raporu nda sunulacaktır. 54

ÇED BAŞURU DOSYASI Projenin tüm aşamalarında uyulacak olan kanun ve yönetmelikler aşağıda sıralanmaktadır: 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanunu nda değişiklik yapılmasına dair kanun 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 4342 sayılı Mera Kanunu 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Yönetmeliği Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği (23.12.2003 tarih ve 25325 sayılı RG) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği (04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı RG) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Yönetmelikte yapılan değişiklikler (14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı RG) Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı RG) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı RG) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG) Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı RG) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Yönetmelikte Yapılan Değişiklikler (31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı RG) (Yönetmelikte 13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı Resmi Gazete de ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmî Gazete de yapılan değişiklikler) Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı RG) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve yönetmelikte yapılan değişiklikler (30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı RG) (31.07.2009 tarih ve 27305 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile yapılan değişiklikler) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (19.04.2008 tarih ve 25791 sayılı RG) (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile yapılan değişiklik) Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik (08.06. 2010 Tarih ve 27605 Sayılı RG) Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliği (03.05.2007 tarih ve 26511 sayılı RG) 55

ÇED BAŞURU DOSYASI Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı RG) (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişiklik) Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği (04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı RG) Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği (22.05.2012 tarih ve 28300 sayılı RG) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ve yönetmelikte yapılan değişiklikler (31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı RG) (03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişiklik) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve yönetmelikte yapılan değişiklikler (14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı RG) (04.09.2009 tarih ve 27339 sayılı RG ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı RG ile değişiklikler) 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu, Tüzüğü ve Yönetmeliği Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kiriliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği (18.02.2004 tarih ve 25377 sayılı RG) Benzin Motorin Kalitesi Yönetmeliği (11.06.2004 tarih ve 25489 sayılı RG) Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı RG) İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmeliği (20.11.2005 tarih ve 25999 sayılı RG) Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik(20.11.2005 tarih ve 25999 sayılı RG) (31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı RG ile değişik) Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği (08.01.2006 tarih ve 26047 sayılı RG) Poliklorlu Bifenil ve Poliklorlu Terfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik (27.12.2007 tarih ve 26739 sayılı RG) (Değişik: R.G.-30 Mart 2010 tarih ve 27537 sayı) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı RG) (30.05.2009 tarih ve 27243 sayılı RG, 24.12.2009 tarih ve 27442 sayılı RG ve 24.02.2010 tarih ve 27503 sayılı RG ile değişiklikler) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeği (05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı RG) Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik (26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı RG) Kokuya Sebep Olan Emisyonların Kontrolü Yönetmeliği (04.09.2010 tarih ve 27692 sayılı R.G.) 56

ÇED BAŞURU DOSYASI EKLER: Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası Hazırlanmasında Kullanılan ve Çeşitli Kuruluşlardan Sağlanan Bilgi ve Belgeler ile Raporda Kullanılan Tekniklerden Rapor Metninde Sunulamayan Aşağıdaki Belgeler 1- Proje için Belirlenen Yer ve Alternatiflerin arsa; Çevre Düzeni, Nazım, Uygulama İmar Planı, aziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri Tire Süt ve Süt Ürünleri Üretim Tesisi İzmir İli, Tire İlçesi, Tire OSB sınırları içerisinde L19-d3 no lu paftalarda yer almakta olup, 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek- 4 te sunulmuştur. 2- Yatırımcı için Projesi ile İlgili Olarak Daha Önceden Alınmış İzin, Onay, Ruhsat veya İlgili Kurumlardan Alınmış Belgeler ve benzeri. Proje ile ilgili önceden alınmış bir izin ya da onay v.b. belge yer almamaktadır. 3- Proje İçin Seçilen Alana İlişkin Arazi Kullanım Durumu Proje alanı Tire OSB sınırları içerisinde tapunun 32L-4-A pafta, 1272 ada ve 2 parsel yer almaktadır. ÇED çalışmaları kapsamında ise, çevresel etüt çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Proje alanı jeolojisinin ve orman durumunun gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları ÇED Raporu nda sunulacaktır. 57

ÇED BAŞURU DOSYASI EKLER

ÇED BAŞURU DOSYASI EKLER Ek-1 Ek-2 Ek-3 Ek-4 Ek-5 Yer Bulduru Haritası ve Proje Alanına Ait Uydu Görüntüleri, Resmi Belgeler Genel Yerleşim Planı 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar,

ÇED BAŞURU DOSYASI EK-1 YER BULDURU HARİTASI E PROJE ALANINA AİT UYDU GÖRÜNTÜLERİ

ÇED BAŞURU DOSYASI EK-2 RESMİ BELGELER

ÇED BAŞURU DOSYASI EK-3 GENEL YERLEŞİM PLANI

ÇED BAŞURU DOSYASI EK-4 1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOGRAFİK HARİTA

ÇED BAŞURU DOSYASI EK- 5 PROJE ALANINI GÖSTERİR FOTOĞRAFLAR

SÜTAŞ SÜT ÜRÜNLERİ A.Ş ÇED BAŞURU DOSYASI NOTLAR ve KAYNAKLAR

ÇED BAŞURU DOSYASI NOTLAR ve KAYNAKLAR T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (http://www.csb.gov.tr) T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı-Orman Genel Müdürlüğü (http://www.ogm.gov.tr) T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (http://www.enerji.gov.tr) Meteoroloji Genel Müdürlüğü (http://www.meteor.gov.tr) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (http://www.dsi.gov.tr) Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (http://www.mkek.gov.tr) Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, (http://www.deprem.gov.tr) Karayolları Genel Müdürlüğü (http://www.kgm.gov.tr) T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (http://www.calisma.gov.tr) T.C.Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (http://isggm.calisma.gov.tr/) Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü (http://www.agm.gov.tr) T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı-Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (http://www.milliparklar.gov.tr) T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı - Maden İşleri Genel Müdürlüğü (http://www.migem.gov.tr) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (http://www.kulturturizm.gov.tr) T.C. Resmî Gazete (http://rega.basbakanlik.gov.tr) T.C. Sağlık Bakanlığı (http://www.saglik.gov.tr) Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (http://www.tigem.gov.tr) Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (http://www.kkgm.gov.tr) Yayın Dairesi Başkanlığı (http://www.tb-yayin.gov.tr) T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (http://www.ubak.gov.tr) Türkiye Çevre akfı (http://www.cevre.org) http://www.mta.gov.tr/mta_web/kutuphane/mtadergi http://www.milliparklar.gov.tr İzmir İl Çevre Durum Raporu, 2012 Demirsoy, A., 1997, Omurgalılar Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler Meteksan A.Ş., Ankara. Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları Memeliler, Meteksan A.Ş., Ankara. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 2011-2012 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları

ÇED BAŞURU DOSYASI Kiziroğlu, İ, 1993, The Birds of Türkiye (Species List in Red Data Book), TTKD, Ankara. Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları Amfibiler, www.iucnredlist.org Türkçe Bitki Adları Sözlüğü nden (Baytop T., 1994, TDK, Ankara Ankara Üniversitesi, Türkiye ejetasyonu Ders Notları, 2004 Ege Üniversitesi Türkiye Florası Ders Notları, 1998 TUBİES Kurt A., Yiğit N., Çolak E., Ketenoğlu O., Sözen M., Hamzaoğlu E., Krataş A., Özkurt Ş., 2002, Çevresel Etki Değerendirme ÇED, Ankara http://www.main-board.eu/cevre-bilimi Türkay S. 'Kızartma İşlemi ve Kızartma Yağları', Biyoyakıt Dünyası-Mart 2007. Compilation of Air Pollution Emission Factors olume I: Stationary Point and Area Sources, 4th ed., AP-42, U.S. EPA, Office of Air Quality Planning and Standards, 1985, with updates through September 1991. Çabukel, B., Gönül K., Yalçınkaya, T., Misir, E.; Türkiye de Bitkisel Yağ Sektörü e Alternatif Bir Çözüm, Kanola Yağı, İSTANBUL, 2009 http://www.geridonusum.orgp http://www.cevreonline.com http://www.lasder.org.tr

ÇED BAŞURU DOSYASI ÇERESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ BAŞURU DOSYASINI HAZIRLAYANLARIN TANITIMI

ÇED BAŞURU DOSYASI Yeterlilik Belgesi Tebliği Kapsamında ÇED Başvuru Dosyasını Hazırlayan Çalışma Grubunun Tanıtımı Projenin Adı Proje Sahibi Projenin Mevkii : : SÜTAŞ SÜT ÜRÜNLERİ A.Ş. : İZMİR İLİ, TİRE İLÇESİ, TİRE OSB ÇED Başvuru Dosyasını Hazırlayan Kuruluş : ALMER Çevre Denetim Müş. Müh. İş Sağ. ve Güv. Proje Tic. Ltd. Şti. Yeterlik Belge No : 209 (ize Tarihi: 14.09.2014) Tebliğin İlgili Maddesi Kapsamında Çalıştırılacak Personel Adı Soyadı Mesleği Sorumlu Olduğu Bölüm İmzası Çevre Mühendisi (5/1-a) Mühendislik ve Mimarlık Fakülteleri veya Fakülte veya Akademi veya dört yıllık yüksek okul veya Fen Edebiyat Fakültelerinin Ziraat, Fizik, Kimya, Matematik, İstatistik, Biyoloji, Bölümleri ile Jeoloji, Hidrojeoloji, Zooloji, Arkeoloji, eteriner Hekim, Kamu Yönetimi, İşletme, Ekonomi, Maliye, Hukuk, İktisat, Ekonometri, Sosyoloji Bölümleri Mezunu Personel (5/1-b) Tevfik olkan KARABULUT Yusuf PEHLİAN Yahya ÜREGEN Seda YILDIZ Çevre Mühendisi Oda Sicil No: 4095 Çevre Yüksek Mühendisi Oda Sicil No: 2580 İnşaat Mühendisi Oda Sicil No: 68870 Peyzaj Yüksek Mimarı Oda Sicil No:3038 Bölüm I, II, III Bölüm I, II, III, I, ve I Bölüm I Bölüm II Kapsam Belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonunca Belirlenmiş Meslek Grubundaki Personel - - - Rapor Koordinatörü (5/1-c) E. Yakup ÜREGEN Çevre Mühendisi Oda Sicil No: 2664 Tüm Rapor Fuat BAŞ Ziraat Mühendisi Oda Sicil No: 51365 Bölüm II (Madde 5/1-ç) Kapsamındaki Personel ildan KAYAR Çevre Mühendisi Oda Sicil No: 9984 Bölüm I İzzet AKBULUT Çevre Mühendisi Oda Sicil No: 7611 Bölüm I