STRATEJİK PLANLAMA
SUNUMUN İÇERİĞİ
STRATEJİK PLANLAMA NEDİR? Stratejik planlama; Bir işletmenin amaç ve misyonuna uygun yönetimsel kararlarını uygulamak için gerekli faaliyetlerin bütünüdür (Steiner, 1979) İşletmenin, kalıcı bir rekabetçi avantaj sağlayacak yeteneklerini geliştirecek fiziksel ve fiziksel olmayan tüm kaynaklarını tahsis etmeye yarayan bir araçtır (Hax and Majluf, 1996)
STRATEJİK PLANLAMADAN BEKLENEN YARARLAR Her yenilik başlangıçta veya ortalarda bir başarısızlıktır Konter Misyona dayalı kamu yönetimi anlayışını geliştirir Vizyon oluşturma ve geleceği öngörme yeteneğini geliştirir Kurumun içsel güçlü ve zayıf yönleri ile dış çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditleri dikkate alan ve değişimleri izleyen bir yönetimi zorunlu kılar
Kurumun çevresi ve paydaşları ile olan bağlarını ve hizmet alanlara karşı sorumluluklarını güçlendirir Kurumlar arasındaki girişimci ve rekabetçi unsurları öne çıkarır Kurum çalışanlarının katılımcılığını ve yaratıcılığını geliştirir; ekip çalışması ve işbirliğini güçlendirir Yöneticilere stratejik düşünme ve davranma yeteneği kazandırır
KAMU KURUMLARI BAKIMINDAN STRATEJİK PLANLAMANIN ÖNEMİ Politika belirleme ve plan-program-bütçe ilişkisinin kurulmasına yardımcı olur Amaç ve hedeflere dayalı bir bütçeleme anlayışını geliştirir Planlama ve uygulama faaliyetlerinde etkinlik, yerindelik, katılımcılık, saydamlık, hesap verme sorumluluğu ilkelerini yerleştirir Sistematik veri toplama ve sonuçları analiz etme alışkanlığı kazandırır
Katılımcı yönetim anlayışını geliştirir Kurumun hizmetlerinden yararlananların taleplerine olan duyarlılığını artırır Vizyon değerlendirmesi ile hizmet kalitesi, etkinlik, rekabet, yenilikçilik, çeşitlilik ve sürekli değişim anlayışını yerleştirir
YENİ KAMU YÖNETİMİ ANLAYIŞI Vizyon sahibi, yetkiyi paylaşan, risk almada arzulu, yenilik ve değişikliğe açık bir yönetici tipi ve başarıyı ödüllendiren, ekip çalışmasına yönelmiş, müşteri ve kalite odaklı bir sistemdir.
GELENEKSEL ANLAYIŞ Merkezi planlama Merkezden yönetim Hiyerarşik yönetim Kuralcı ve bürokratik içe dönüklük Girdi odaklı Mevzuata uygunluk denetimi MODERN ANLAYIŞ Stratejik planlama Yerinden yönetim Katılımcı ve paylaşımcı yönetim Saydam ve hesap verebilir Çıktı ve hedef odaklı Performans denetimi
STRATEJİK PLANLAMAYI ZORUNLU KILAN YASAL DÜZENLEMELER 5018 SAYILI KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU 5227 SAYILI KAMU YÖNETİMİNİN TEMEL İLKELERİ VE YENİDEN YAPILANDIRILMASI HAKKINDA KANUN 5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU 5302 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU 5393 SAYILI BELEDİYE KANUNU
5018 SAYILI KANUNLA GETİRİLEN ESASLI YENİLİKLER Stratejik plan hazırlama zorunluluğu Stratejik planlamaya dayalı performans esaslı bütçelemeye geçiş Hesap verebilirlik ve mali saydamlık Orta vadeli (3 yıllık) harcama programı ile uyumlu çok yıllı bütçeleme İç kontrol ve iç denetim sisteminin kurulması Tahakkuk esaslı muhasebe sistemi
Siyasi, idari ve mali sorumlulukların birbirinden ayrılması Sayıştay denetiminin kapsamının genişletilmesi Harcama öncesi kontrol görevinin kurum yönetimine devredilmesi Döner sermeye işletmeleri ve fonların tasfiye edilmesi (31.12.2007 tarihine kadar) İdarelerin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde toplanması
PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEME Bütçelerin 5 yıllık kurum stratejik planına uygun olarak hazırlanması Bütçelerin stratejik planlarda yer alan misyon, vizyon, stratejik amaçlar ve stratejik hedeflerle uyumlu olması Bütçelerin performans göstergelerine göre değerlendirilmesi
Performans denetiminin önceden belirlenmiş göstergelere göre yapılması ve ödül-yaptırım sisteminin yerleştirilmesi Faaliyet raporlarının hazırlanması
RİSKLER VE TUZAKLAR Ters gidebilecek her şey ters gider Murphy Yasası Üst yönetimin tutumu ve kararlılığı Süreç zaman alıcı Kurum çalışanlarının sahiplenmesi ve motivasyonu Samimiyet Katılımcılık Süreklilik ve sürdürülebilirlik Bireysel ve Kurumsal kültür değişimi (reform talebi)
Genel ilkeler Stratejik planlama sürecinde; Kamu idaresinin hizmetinden yararlananların, kamu idaresi çalışanlarının, sivil toplum kuruluşlarının, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili diğer tarafların katılımları sağlanır ve katkıları alınır. Çalışmalar, strateji geliştirme biriminin koordinatörlüğünde tüm birimlerin katılım ve katkılarıyla yürütülür. Stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanması zorunludur. İhtiyaç duyulması hâlinde idare dışından temin edilecek danışmanlık hizmetleri sadece yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla sınırlıdır. İlgili tüm kamu idareleri birbirleri ile uyum, işbirliği ve eşgüdüm içinde; hesap verme sorumluluğunun gereklerini dikkate alarak çalışır.
MAHALLİ İDARELERDE STRATEJİK PLANLAMA SÜRECİ MAYIS SONU Üst yönetici tarafından bir iç genelge ile hazırlık döneminin başlatıldığının duyurulması MAYIS SONU Mali hizmetler biriminin koordinatörlüğünde stratejik planlama ekibi kurulması MAYIS SONU AĞUSTOS SONU EYLÜL BAŞINDA Planlama ekibinin hazırlık programını oluşturması Taslak stratejik planların, 5018 sayılı Kanun, Yönetmelik, Kılavuz ve DPT ce yayımlanan stratejik planlamaya ilişkin diğer rehberlere uygun olarak hazırlanması Üst yöneticinin stratejik planı onaylaması 15 EYLÜL Encümen tarafından stratejik plânların incelenerek meclisin görüşüne bildirilmesi EYLÜL SONU OLAĞANÜSTÜ TOPLANTI KASIM Meclisin Eylül ayı toplantısında stratejik plânların görüşülüp kabul edilmesi Stratejik planın DPT Müsteşarlığına ve İçişleri Bakanlığına gönderilmesi ARALIK AYININ İLK HAFTASI Stratejik planın kamuoyuna duyurulması ve kamu idarelerinin internet sitelerinde yayınlanması
Stratejik Planlama Süreci Plan ve Programlar SWOT Analizi Piyasa Analizi Hedef Kitle/İlgili Tarafların Belirlenmesi Kuruluşun varoluş gerekçesi Temel İlkeler DURUM ANALİZİ MİSYON VE İLKELER NEREDEYİZ? Arzu edilen gelecek Orta vadede ulaşılacak amaçlar Spesifik, somut ve ölçülebilir hedefler Amaç ve hedeflere ulaşma yöntemleri Detaylı iş planları Maliyetlendirme Ölçme yöntemlerinin belirlenmesi Performans göstergeleri Raporlama Karşılaştırma Geri besleme VİZYON STRATEJİK AMAÇLAR VE HEDEFLER FAALİYETLER VE PROJELER PERFORMANS ÖLÇÜMÜ İZLEME VE DEĞERLENDİRME NEREYE ULAŞMAK İSTİYORUZ? GİTMEK İSTEDİĞİMİZ YERE NASIL ULAŞABİLİRİZ? BAŞARIMIZI NASIL TAKİP EDER VE DEĞERLENDİRİRİZ?
Stratejik Planlama Nedir? Sonuçların planlanmasıdır. Değişimin planlanmasıdır. Gerçekçidir. Kaliteli yönetimin aracıdır. Hesap verme sorumluluğuna temel oluşturur. Katılımcı bir yaklaşımdır. Günü kurtarmaya yönelik değildir. Bir şablon değildir. Salt bir belge değildir. Sadece bütçeye dönük değildir. Bütçenin planı değil, planın bütçeyi yönlendirmesi gerekir. 21
TANIM Kamu idarelerinin - orta ve uzun vadeli amaçlarını, - temel ilke ve politikalarını, - hedef ve önceliklerini, - performans ölçütlerini, - bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plan
DAYANAK 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu
HAZIRLIK AŞAMASI 5 AŞAMA 1) Planlama çalışmalarının sahiplenilmesinin sağlanması 2) Organizasyonun oluşturulması 3) İhtiyaçların tespit edilmesi 4) İş planının oluşturulması 5) Hazırlık programının yapılması
HAZIRLIK AŞAMASI 1) Planlama çalışmalarının sahiplenilmesinin sağlanması Üst yönetimin desteği ve yönlendirmesi Belirli bir birimin ya da grubun işi olarak görülmemesi Tüm kuruluş çalışanları ile paylaşılması ve kurumsal sahiplenmenin sağlanması
HAZIRLIK AŞAMASI 2) Planlama sürecinin organizasyonu Her kademedeki çalışanın katılımı Temel aktörlerin ve üstleneceği işlevlerin belirlenmesi
HAZIRLIK AŞAMASI **Stratejik Planlama Sürecine Dahil Olması Gerekenler Koordinatör Birim: Görevi planı hazırlamak değil, planlama çalışmalarının koordinasyonunu sağlamaktır. Strateji Geliştirme Birimi Kuruluşun Üst Yöneticisi: İç genelge Sorumluluk
HAZIRLIK AŞAMASI Stratejik Planlama Ekibi Ekip Başkanı - Üst düzey yöneticiler arasından seçilir - Ekibin oluşturulması, çalışmaların planlanması, ekip ile yöneticiler arasında eşgüdümün sağlanması görevini yerine getirir. Ekip - Görev yaptığı birimi temsil - Çalışmalara katkı sağlayabilecek bilgi ve birikim - Farklı uzmanlık alanlarına sahip olma
HAZIRLIK AŞAMASI 3) İhtiyaçların Tespiti Eğitim ihtiyacı Danışmanlık ihtiyacı Veri ihtiyacı Mali kaynak ihtiyacı
HAZIRLIK AŞAMASI 4) İş planının oluşturulması Stratejik Planın belli aşamalara bölünmesi Bu aşamalara ilişkin tarihler belirlenmesi
HAZIRLIK AŞAMASI 5) Hazırlık programının oluşturulması Eğitim ihtiyacı Danışmanlık hizmeti ihtiyacı Planlama sürecinin gerektirdiği masraflar ile beşeri ve teknik kaynak ihtiyacı Zaman planı Planlama sürecine dahil olacak kişiler ve görevleri
DURUM ANALİZİ Stratejik Planlama Süreci Plan ve Programlar SWOT Analizi Piyasa Analizi Hedef Kitle/İlgili Tarafların Belirlenmesi Kuruluşun varoluş gerekçesi Temel İlkeler DURUM ANALİZİ MİSYON VE İLKELER NEREDEYİZ? Arzu edilen gelecek
MEVCUT DURUM ANALİZİ NEREDE OLDUĞUNUZU BİLMİYORSANIZ NEREYE GİDECEĞİNİZİN HİÇ ÖNEMİ YOKTUR. Seneque
DURUM ANALİZİ 1) Tarihi Gelişim 2) Yasal Yükümlülükler ve Mevzuat Analizi 3) Faaliyet Alanları İle Ürün ve Hizmetlerin Belirlenmesi 4) Paydaş Analizi (Hedef Kitle, Faaliyetlerden Olumlu/Olumsuz Yönde Etkilenenlerin, İlgili Tarafların Analizi) 5) Kuruluş İçi Analiz (Kuruluşun Yapısı, İnsan Kaynakları, Mali Kaynakları, Teknolojik Düzeyi vb. Analizi 6) Çevre Analizi (Faaliyet Gösterilen Ortamın Ve Dış Koşulların Analizi)
DURUM ANALİZİ Tarihi Gelişim Hangi tarihte, hangi amaçla kurulduğu Bugüne kadar geçirdiği kritik aşamalar Yapısal dönüşümler
DURUM ANALİZİ Yasal Yükümlülükler ve Mevzuat Analizi Kurumun hukuktan kaynaklanan yükümlülükleri, Yükümlülükleri ile ilgili anayasa maddeleri, Kanunlar, Kanun Hükmünde Kararnameler Yönetmelikler - Genelgeler - Tebliğler, İlişkili mevzuat listesi
DURUM ANALİZİ Faaliyet alanları ile ürün ve hizmetlerin belirlenmesi Kurum/kuruluşun gösterdiği faaliyetler Faaliyet alanına ilişkin tespitler Faaliyet alanına ilişkin kavramlar ve bu kavramlara ilişkin araştırmalar Elde edilen ürünler, verilen hizmetler
DURUM ANALİZİ Paydaş Analizi Kuruluşun etkileşim içinde olduğu tarafların görüşlerinin dikkate alınması, stratejik planın sahiplenilmesini sağlamak amacıyla paydaşların görüşlerine başvurulması, bu görüşlerin değerlendirilmesi
Paydaş Analizi Amaç DURUM ANALİZİ Planlama sürecinin ilk aşamalarında paydaşlarla etkili bir iletişim kurularak bu kesimlerin ilgi ve katkısının sağlanması, Paydaşların görüş ve beklentilerinin tespit edilmesi, Kuruluşun faaliyetlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine engel oluşturabilecek unsurların saptanması ve bunların giderilmesi için stratejiler oluşturulması,
Paydaş Analizi Amaç DURUM ANALİZİ Paydaşların birbirleriyle olan ilişkilerinin ve olası çıkar çatışmalarının tespit edilmesi, Paydaşların kuruluş hakkındaki görüşlerinin alınmasıyla kuruluşun güçlü ve zayıf yönleri hakkında fikir edinilmesi, Paydaşların hangi aşamada katkı sağlayacağının tespit edilmesi, Paydaşların görüş, öneri ve beklentilerinin stratejik planlama sürecine dahil edilmesiyle planın bu kesimlerce sahiplenilmesi
DURUM ANALİZİ Paydaşlar İç Paydaşlar - Kuruluşun çalışanları, - Yöneticiler - Kuruluşun bağlı olduğu Bakan, Dış Paydaşlar - Kuruluştan etkilenen veya kuruluşu etkileyen kuruluş dışındaki kişi, grup veya kurumlar - Kuruluş faaliyetleriyle ilişkisi olan diğer kamu ve özel sektör kuruluşları - Kuruluşa girdi sağlayanlar, - Sendikalar, - İlgili sektör birlikleri Müşteriler/ Yararlanıcılar (Dış paydaşların alt kümesi) Kuruluşun ürettiği ürün ve hizmetleri alan, kullanan veya bunlardan yararlanan kişi, grup veya kurumlar
Mülakat Anket Atölye Toplantı Yoluyla paydaş görüşleri alınır.
DURUM ANALİZİ Paydaş Analizinin Aşamaları Paydaşların tespiti Paydaşların önceliklendirilmesi Paydaşların değerlendirilmesi Görüş ve önerilerinin alınması ve değerlendirilmesi
DURUM ANALİZİ Paydaş Listesi Tablosu Paydaş Adı İç Paydaş/Dış Paydaş/Müşteri Neden Paydaş
Kuruluş içi analiz DURUM ANALİZİ Kuruluş içi analiz, kuruluşun mevcut durumunu ve geleceğini etkileyebilecek, iç ortamdan kaynaklanan ve kuruluşun kontrol edebildiği koşulların ve eğilimlerin incelenerek güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
DURUM ANALİZİ Kuruluş içi analizde dikkate alınacak hususlar Kuruluşun geçmişi, mevzuatı ve bu mevzuat gereği görevleri Kuruluşun genel bürokrasi içindeki yeri ve yönetim yapısı Kuruluş içi iletişim ve karar alma süreci Kuruluş personelinin sayısı ve nitelikleri Kuruluşun yararlandığı değişik finansman kaynakları Kuruluşun teknolojik alt yapısı ve teknolojiyi kullanma düzeyi
DURUM ANALİZİ Kuruluş içi analizde dikkate alınacak hususlar-2 Kuruluş çalışanlarının motivasyon düzeyi ve kuruluşun durumuna dair değerlendirmeleri ve beklentileri Kuruluşun araç ve bina envanteri ve diğer varlıkları Kuruluş faaliyetlerini izleme ve değerlendirme sistemi Kuruluşun gerçekleştirdiği ve yürütmekte olduğu önemli faaliyetler ve projeler
DURUM ANALİZİ Çevre analizi Çevre analizi, kuruluşun kontrolü dışındaki koşulların ve eğilimlerin incelenerek, kuruluş için kritik olan fırsat ve tehditlerin belirlenmesi
DURUM ANALİZİ Çevre analizinde dikkate alınacak hususlar Kuruluşun faaliyet alanında dünyadaki durum ve gelişme eğilimleri Kuruluşun faaliyet alanında ülkemizdeki durum ve gelişme eğilimleri Dünyada ve ülkemizdeki temel eğilimler ve sorunlar arasında kuruluşu yakından ilgilendiren kritik konular. Bu konuların kuruluşu nasıl ve ne yönde etkileyeceği Kuruluşun faaliyetleri ile alanıyla ilgili kalkınma planı, sektörel ve bölgesel plan ve programlarda yer alan amaç, ilke ve politikalar ve bunlar arasındaki uyum Kuruluşun faaliyetlerini yürütürken karşılaştığı temel riskler ve belirsizlikler
ÇEVRE ANALİZİ Kentin Coğrafi Alanı, Yerleşim Düzeni ve İklim (yüzölçümü, şu anki temel kullanım alanları, km başına düşen nüfus, orman ve yeşil alanlar, yerleşim birimleri, konut ve işyerlerinin sayısı, yeraltı ve yerüstü su kaynakları) Kentin Nüfusu ve Nüfus Hareketleri (kentleşme oranı ve hızı, demografik yapı, yaz-kış nüfusu, göç durumu,) Kentsel Gelişme Kentsel Altyapı (yol ve ulaşım, liman, iskele, rıhtım, kanalizasyon, su, telefon, elektrik vb.) Rekreasyon Durumu (yeşil alanlar, parklar, gezinti ve yürüyüş alanları, eğlenme ve dinlenme mekânları, tarihi yapılar vb.) Plan ve İmar Durumu (mevcut planlı ve imarlı alanlar, imar dışı alanlar, konut, gecekondu, varsa bölge planları ve çevre düzeni planları) Sosyal, Kültürel ve Sportif Tesisler (sosyal mekânlar, kültür tesisleri, spor alanları ve tesisleri)
ÇEVRE ANALİZİ Ekonomik Durum (kişi başına düşen milli gelir, sanayi, ticaret, istihdam,ihracat, vb.) Sosyo-Kültürel Hayat 1) Eğitim (okul tesisleri, öğretmen öğrenci sayıları, okuryazarlık oranı) 2) Sağlık (sağlık kuruluşları, yatak kapasitesi ve doktor sayısı) 3) Turizm (belli başlı turistik tesisler ve mekânlar, ortalama yerli ve yabancı turist sayısı, yatak kapasiteleri, ev pansiyonculuğu, diğer hizmetler sektörü) Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemleri Afet Yönetimi
DURUM ANALİZİ GZFT (SWOT) Analizi Kuruluş İçi Analiz Güçlü Yönler Zayıf Yönler Çevresel Analiz Fırsatlar Tehditler
GELECEĞE BAKIŞ Stratejik Planlama Süreci Plan ve Programlar SWOT Analizi Piyasa Analizi Hedef Kitle/İlgili Tarafların Belirlenmesi Kuruluşun varoluş gerekçesi Temel İlkeler DURUM ANALİZİ MİSYON VE İLKELER NEREDEYİZ? Arzu edilen gelecek Orta vadede ulaşılacak amaçlar Spesifik, somut ve ölçülebilir hedefler VİZYON STRATEJİK AMAÇLAR VE HEDEFLER NEREYE ULAŞMAK İSTİYORUZ?
GELECEĞE BAKIŞ MİSYON BİLDİRİMİ VİZYON BİLDİRİMİ TEMEL DEĞERLER & İLKELER BİLDİRİMİ AMAÇLAR HEDEFLER PERFORMANS GÖSTERGELERİ STRATEJİLER
Misyon Bildirimi KURULUŞUN VARLIK SEBEBİDİR Kuruluşun ne yaptığını, nasıl yaptığını ve kimin için yaptığını açıkça ifade eder. Misyon kuruluşun üst yönetimi tarafından planlama ekibi ile birlikte geliştirilir. Kuruluşun sunduğu tüm hizmet ve faaliyetleri kapsayan bir şemsiye kavramdır.
Misyon Bildirimi Misyon Bildiriminin Esasları: Kısa, açık ve çarpıcı şekilde ifade edilir. Hizmetin yerine getirilme sürecini değil, hizmetin amacını tanımlar. Yasal düzenlemelerle kuruluşa verilmiş olan görev ve yetkiler çerçevesinde belirlenir. Kuruluşun hizmet verdiği kişi ve kuruluşlar belirtilir. Kuruluşun sunduğu hizmet ve/veya ürünler tanımlanır.
Misyon Bildirimi Misyon Bildirimi İçin Cevaplanması Gereken Sorular: Kuruluşun var olma nedeni nedir? Kuruluş kimlere hizmet sunuyor? Kuruluş hangi alanda çalışıyor? Kuruluş hangi faaliyeti/hizmeti ne şekilde gerçekleştiriyor?
Misyon Bildirimi Misyon Örneği Ülkenin ekonomik ve sosyal yapısının ortaya konulması ve doğru politikaların oluşturulması amacıyla karar alıcıların, araştırmacıların ve diğer kullanıcıların beklentilerine cevap verebilecek çeşitlilikte, kaliteli, güncel, güvenilir, tarafsız ve uluslararası standartlara uygun istatistikleri üretmek ve kullanıma sunmak Türkiye İstatistik Kurumu
Vizyon Bildirimi Vizyon kuruluşun geleceğini sembolize eder. Kuruluşun uzun vadede neleri yapmak istediğinin güçlü bir anlatımıdır. (Nereye Ulaşmak İstiyoruz?) Vizyon bildirimi kuruluşun kendisi için istediği geleceğin iddialı ve aynı zamanda ulaşılabilir bir ifadesidir.
Vizyon Bildirimi Güçlü bir vizyon: Özgündür; kuruluşa aidiyeti belirgindir. Kısa ve akılda kalıcıdır. İlham verici ve iddialıdır. Gelecekteki başarıları ve ideal olanı tanımlayıcıdır. Tüm kuruluş çalışanları, hizmet sunulan kitle ve diğer kişiler için çekicidir.
Vizyon Bildirimi Vizyon Bildirimi İçin Cevaplanması Gereken Sorular: Kuruluşun ideal geleceği nedir? Kuruluş vatandaşlar, diğer kuruluşlar ve siyasi otorite tarafından nasıl algılanmak istiyor?
Vizyon Bildirimi Vizyon Örneği Ulusal ve uluslararası ortamlarda mensubu olmaktan övünç duyulan, vereceği eğitimöğretim, üreteceği bilgi, teknoloji ve sanatla ülkemizin çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkmasına katkıda bulunacak lider bir üniversite olmaktır. Hacettepe Üniversitesi
BELEDİYE VİZYONU (KURUMSAL VİZYON) Yerel Halkın Beklenti ve Talepleri Nelerdir? Yerel Halk ve Misafirler İle Nasıl Çalışacağız? Onlar İçin Ürettiğimiz Değerler Nelerdir? Bu Değerleri Daha İyi Nasıl Üretebiliriz? Yerel Halka Nasıl Ulaşacağız? Üstün ve Zayıf Noktalarımız Nelerdir? Rakiplerimiz Var mı? Varsa Kimler? Nasıl Rekabet Üstünlüğü Sağlarız? Nasıl Daha Etkin ve Verimli Olabiliriz? Daha Kaliteli Üretim Nasıl Yaparız? Gelecekte Nasıl Bir Belediye Olacağız? Belediyemiz Çalışanlar İçin Nasıl Bir Yer Olarak Algılanacak
BAZI BELEDİYE VİZYONLARI Beldemizi, herkesin içinde yaşamaktan huzur duyduğu, eğitim, kültür, sağlık, spor, ticaret ve turizm ile organik tarım alanında cazibe merkezi haline getirmek ve böylece halkımızın yaşam kalitesini yükseltmek. Tarihi, kültürel dokusu ve ekonomisi ile uyumlu, yaşayanların kentsel anlamda temel ihtiyaçlarının karşılandığı, her dem İstanbul da yaşandığı hissedilen, güvenli, aidiyet hissi oluşmuş, hemşehrilik bilinci ve bağlılığı paylaşılan, model bir ilçe ve markalaşmış bir belediyecilik anlayışının var olduğu, hizmet üretim gücü ve hizmet kalitesi yüksek, sürekli gelişim içinde olan bir şehre kavuşmak.
İBB VİZYON İFADESİ Eşsiz Miras: İstanbul un doğal, tarihi, kültürel mirasına sahip çıkan, bu mirası koruyan ve geliştiren bir yaklaşım Yüksek Yaşam Kalitesi: Sağlıklı, Huzurlu ve güvenli, Temel belediyecilik sorunları çözülmüş bir İstanbul Sürdürülebilirlik: Fiziki ve ekonomik planlamasını en doğru şekilde gerçekleştiren Yaptığı planlara kararlılıkla sahip çıkan Sürdürülebilir kentleşmeyi sağlayan Geçmişin ihyasından geleceğin inşasına çalışan Kent estetiğine özen gösteren bir anlayış TÜRKİYE NİN GÖRÜNEN YÜZÜ ve DÜNYAYA AÇILAN PENCERİ OLAN İSTANBUL U, EŞSİZ MİRASINA SAHİP ÇIKARAK, YAŞAM KALİTESİ YÜKSEK, SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR KÜRESEL KENT YAPAN ÖNCÜ ve ÖNDER BELEDİYE. Küresel Kent: Finans, kültür, turizm alanlarında bölgesinde ve uluslararası düzeyde çekim merkezi Doğu ile Batı arasında köprü oluşturan Dünya lider ve çekim merkezi bir İstanbul Öncü ve Önder: Hizmette o Devamlılığı o Adaleti o Uyumu esas alan Bilgi ve teknolojiye hakim İnsan odaklı Dinamik Güvenilir Katılımcı Şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim
İZMİR BB NİN VİZYON İFADESİ İzmir Kent Vizyonu; Kentlilik bilincine sahip, turizm, ticaret ve yüksek teknolojide öncü, Akdeniz in kültür ve sanat merkezi liman kenti olmak. İzmir Büyükşehir Belediye Vizyonu; Uygarlıkların mirasını yaşatan, doğayı koruyan, bilgiyi esas alan yönetim anlayışıyla, kentli ile geleceğin İzmir ini kuran çağdaş, güvenilir belediye olmak.
DÜNYADAKİ BELEDİYELERİN VİZYON ÖRNEKLERİ TOKYO 33 milyonluk nüfusuyla dünyanın en büyük metropolisi Dünyanın ekonomik açıdan lider kenti Asya da yeni bir uygarlığın başkenti 400 yıllık tarihiyle çekici kültür kenti Doğa ile uyumlu kent Doğal felaketlere karşı bilinçli kent
DÜNYADAKİ BELEDİYELERİN VİZYON ÖRNEKLERİ LONDRA Güçlü ve çeşitlilik gösteren uzun dönemli bir ekonomik büyümeyi, Londralılara şehrin başarılarını paylaşma fırsatı verecek sosyal kapsayıcılığı, doğal çevrede ve kaynakların kullanımında radikal iyileştirmeleri başaran sürdürülebilir dünya kenti
ÖZEL SEKTÖR KURULUŞLARI DÜNYA ŞİRKETİ OLMAK İç pazardaki liderliğimizi sürekli kılmak. Dünya pazarlarında, oto üreticilerinin stratejik beklentilerine en kısa sürede uyum sağlamak ve kalite-maliyetsüre olarak mükemmel servis vererek kendi konumuzda öncelikle tercih edilen, güvenilir ve uzun vadeli tedarikçi olmaktır. (Teklas) Girişimci çalışanlarıyla pazar yaratan, tutkun taraftarlarıyla büyüyen, ürün ve hizmetleriyle tanınan evrensel şirketler topluluğu olmak. (Transtürk)
ÖZEL SEKTÖR KURULUŞLARI Değişen dünya da ilerleyen bir Beko Elektronik. (Beko) Müşteri Memnuniyeti Yönetimi konusunda ülkemizdeki firmaların başvurduğu uzman ve yol gösterici grup olmak. (Müşteri Tatmini Yönetimi Uzmanlık Grubu)
BAŞBAKANLIK Kamu kurum ve kuruluşları arasında koordinasyonda daha etkili, ülkenin yeniden yapılanma sürecine önderlik eden, toplumun tam güvenine sahip, Avrupa Birliği ülkeleri arasında örnek bir kurum haline gelmektir.
İlkeler (Temel Değerler) Bildirimi İlkeler, kuruluşun vizyonu ve misyonunun gerisinde yatan değer ve inançların temelidir. kuruluş kararlarını alırken, seçimlerin ve stratejilerinin belirlenmesinde bu ilkelere uygun hareket etmek zorundadır. İyi ifade edilmiş bir ilkeler bildirimi aşağıdaki gibi olmalıdır: Temel değerleri ve inançları açık ve kesin bir dille ortaya koymalıdır. Çalışanların işlerini en iyi şekilde yapacakları şartlara ilişkin temel düşünceyi belirtmelidir. Kuruluşun vizyonunu gerçekleştirmesini sağlayacak sistem ve süreçleri desteklemelidir.
İlkeler Bildirimi İlkeler Bildirimi İçin Cevaplanması Gereken Sorular: Kuruluşun çalışma felsefesi nedir? Kuruluşun çalışmalarına temel teşkil eden değerler, standartlar ve idealler nelerdir? Kuruluşun personeli tarafından benimsenen değerler ve inançlar nelerdir?
PİGM ilkeleri İlkeler Bildirimi Güvenilirlik: Sektördeki tüm arama ve üretim şirketlerine olan yaklaşımın aynı ve eşit seviyede kalmasını sağlamak Bürokratik Kolaylık: Hızlı ve kaliteli hizmet sunmak Saydamlık: Arama ve Üretim faaliyet sonuçlarını sektör ve kamuoyu ile paylaşmak Yeterlilik ve Yetkinlik: Gerekli bilgi ve tecrübeye sahip olmak ve kullanmak Çağdaşlık: Günümüz teknolojisini takip etmek ve uygulamak Paydaş Odaklı: İş süreçlerinde paydaşların görüş ve taleplerini dikkate almak.
Amaçlar Stratejik amaçlar belirli bir zaman diliminde kuruluşun ulaşmayı hedeflediği kavramsal sonuçlardır. Stratejik amaçlar ve hedefler stratejik planlama sürecinde kuruluşun Nereye ulaşmak istiyoruz? sorusuna cevap verir.
Stratejik Amaçlar Stratejik amaçların özellikleri: Misyon, vizyon ve ilkelerle uyumlu olmalıdır. Kuruluşun misyonunu yerine getirmesine katkıda bulunmalıdır. İddialı, ama gerçekçi ve ulaşılabilir olmalıdır. Kuruluşun şimdiki durumundan gelecekteki arzu edilen durumuna dönüşümünü sağlayabilecek nitelikte olmalıdır. Ulaşılmak istenen noktayı açık bir şekilde ifade etmeli, ancak buna nasıl ulaşılacağını ayrıntılı olarak açıklamamalıdır. Stratejik planlama sürecinin daha sonraki aşamaları için bir çerçeve sunmalıdır. Hedeflerin gerçekleştirilmesinde yol gösterici olmalıdır. Kuruluşun öncelikleri ve durum analizi sonuçlarına göre şekillenmelidir. Orta vadeli bir zaman dilimini kapsamalıdır. Önemli dışsal değişiklikler olmadığı sürece değiştirilmemelidir. 76
Stratejik Amaçlar Stratejik Amaçların Oluşturulması İçin Cevaplanması Gereken Sorular: Kuruluş misyonunu yerine getirmek için neler yapmalıdır? Kuruluş kısa ve orta vadede neleri başarmayı amaçlamaktadır? Kuruluşun şu andaki faaliyetleri dış çevre ile uyumlu mudur, değilse ne değişmelidir? Kuruluş diğer kamu kuruluşları ile ortak amaçlara sahip midir? 77
Hedefler Hedefler, stratejik amaçların gerçekleştirilebilmesi için ortaya konulan spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Stratejik amaçların aksine, hedefler sayısal olarak ifade edilirler ve daha kısa vadeyi kapsarlar. Bir stratejik amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir. Hedeflerin özellikleri: Yeterince açık ve anlaşılabilir ayrıntıda olmalıdır. Ölçülebilir olmalıdır. İddialı olmalı, fakat imkansız olmamalıdır. Sonuca odaklanmış olmalıdır. Zaman çerçevesi belli olmalıdır. 78
Hedefler Hedeflerin Oluşturulması İçin Cevaplanması Gereken Sorular: Hedefler, kuruluşun misyon, vizyon, ilkeler ve stratejik amaçları ile tutarlı mı? Hangi spesifik sonuçlara ulaşmaya çalışılıyor? Sonucu etkileyen faktörler nelerdir? Bir stratejik amaca ilişkin hedefler gerçekleştirildiğinde o stratejik amaca ulaşılabiliyor mu? Hedefi belirli bir süre içinde gerçekleştirme zorunluluğu var mı? İstenilen sonuçlara ne kadar zamanda ulaşılabilir? Bu hedeflere ulaşmak için sağlanan gelişme nasıl ölçülür? Kıyaslama noktaları nelerdir? Ne kadar gelişme sağlanabilir? 79
Hedefler Hedefler, stratejik amaçların gerçekleştirilebilmesi için ortaya konulan spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Stratejik amaçların aksine, hedefler sayısal olarak ifade edilirler Daha kısa vadeyi kapsarlar. Bir stratejik amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir.
Amaçlar & Hedefler Amaç & Hedeflere Örnek Amaç: Ülkemiz petrol kaynaklarının etkin bir aranmasını, üretilmesini sağlamak. şekilde Hedef: 2013 yılı sonuna kadar ülkemizdeki arama-üretim yatırımlarının her yıl % 10, ham petrol üretiminin % 1, doğalgaz üretiminin % 5 artırılması için uygun koşulları sağlamak.
Amaçlar Kötü Örnek Stratejik amaç: Enstitülerin her biri yılda bir kez seminer düzenleyecektir. Neden yanlış: Amaç yeterince açık değildir. Seminerlerin yapılması ile ne amaçlandığı belli değildir. Burada yazılan husus amaçtan daha çok, amacı gerçekleştirecek bir yolu ya da yöntemi ifade etmektedir.
Hedefler Kötü Örnek Hedef: Ölümlü trafik kazaları ortadan kaldırılacaktır. Neden yanlış: Gerçekçi değil.
Performans Göstergeleri Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gereklidir. Performans göstergeleri gerçekleşen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaşıldığının ortaya konulmasında kullanılır. Bir performans göstergesi, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilir
Performans Göstergeleri Hedef: 2010 yılına kadar yol ağımızda kar ve buzla mücadele uygun malzeme ve çağdaş ekipman kullanılarak yapılacaktır Performans Göstergeleri Kar ve buz mücadelesinde kullanılan alternatif eritme maddelerinin toplam içindeki oranı Kullanılan tuzun modern tuz serme araçlarıyla serilme oranı
Stratejiler Amaç: Verilen hizmetler tam ve zamanında yerine getirilerek, hizmet alanların memnuniyeti ve güveni sağlanacaktır. Hedef 1.... Hedef 2.... Bu amaç ve hedeflere ilişkin izlenecek stratejiler: Hizmetlerin mümkün olduğunca yerinden karşılanması, Hizmetlerden yararlananların, hizmet alım sürecine dahil edilmesi, Kredi kullandırılarak yapılacak işlerin ihalelerinin hizmet alanlarca yapılması. İller Bankası Stratejik Planı 2006-2010
Uygulama Stratejisi Stratejik Amaç ve Hedefleri gerçekleştirecek Faaliyetlerin (Projelerin) Belirlenmesi Önceliklerin Belirlenmesi Sorumlulukların Belirlenmesi Bütçelendirme 87
Faaliyet ve Projeler Misyon Vizyon İlkeler Stratejik Amaç 1 Stratejik Amaç 2 Stratejik Amaç 3 Hedef 1.1 Hedef 1.2 Hedef 2.1 Hedef 2.2 Hedef 3.1 Faaliyet 1.1.1 Faaliyet 1.2.1 Faaliyet 1.1.2 Faaliyet 1.2.2 Faaliyet 1.2.2 88
MALİYETLENDİRME Maliyet Tablosu Planın 1. yılı Planın 2. yılı Planın 3. yılı Planın 4. yılı Planın 5. yılı Amaç 1 Hedef 1 Hedef 2 Amaç 2 Hedef 1 Hedef 2 TOPLAM
İZLEME ve DEĞERLENDİRME Temel Sorular: Ne Yaptık? Başardığımızı Nasıl Anlarız? Uygulama Ne Kadar Etkili Oluyor? Neler Değiştirilmelidir? Gözden Kaçanlar Nelerdir?
İZLEME ve DEĞERLENDİRME İzleme ve Değerlendirme Raporunun Kapsamı: Stratejik amaçlar Hedefler Faaliyet ve projeler (Söz konusu planların uygulanmasından sorumlu daire, bölüm, birim ve sorumluların konumu gibi bilgileri içermelidir.) Gerçekleşmeler konusunda açıklamalar ve yorumlar Mevcut durum hakkında bilgiler
Dış Çevre Analizi İç Çevre Analizi Performans Kıstasları Misyon-Vizyon-Değerler Amaçlar-Hedefler Stratejiler Neden? varız? uğraşıyoruz Ne? Neye ulaşacağız? yapacağız Stratejik Planlama, bir odaklanma sürecidir. Stratejik Planlama, öncelikle neden ve ne ye yöneliktir. Uygulama Planları Programlar Projeler Bütçeler Nasıl? ulaşacağız yapacağız
STRATEJİK PLANLAMADA RİSKLER Sahiplenme Kamu Mali Yönetiminde Planlama ve Performansı Etkileyen Araçların Eksikliği Kalkınma Planları, Programlar, Stratejik Plan, Bütçe Bağlantısının Kopma Riski Zaman Kısıtı Mahalli İdarelerin Kurumsal Kapasitesinden Kaynaklı Sorunlar Danışmanlık İmkanlarının Yanlış Anlaşılması
TEŞEKKÜRLER