Febril Konvülziyon Geçirenlerle Geçirmeyenler Arasında Serum Çinko ve Demir Düzeylerinin Karşılaştırılması

Benzer belgeler
Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD.

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z, İleri D.T, Arsan S Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D.

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuğa yaklaşım Epileptik sendrom kavramı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı


Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

FEBRİL KONVÜLSİYON: Tedavi Edilmeli? / Edilmemeli? Prof. Dr. Hasan Tekgül E.Ü.T.F. Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Doç. Dr. Ahmet ALACACIOĞLU

Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi

mm3, periferik yaymasında lenfosit hakimiyeti vardı. GİRİŞ hastalığın farklı şekillerde isimlendirilmesine neden Olgu 2 Olgu 3

Çocuk Acil Polikliniğine Ateş ve Konvülziyon Şikayetiyle Başvuran Hastaların Lomber Ponksiyon ve Laboratuvar Bulguları Açısından Değerlendirilmesi

Nutrisyonel Vitamin B12 Eksikliği Vakalarında Oral B12 Tedavisi

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

HEMODİYALİZ HASTALARINDA PROKALSİTONİN VE C-REAKTİF PROTEİN DÜZEYLERİ NASIL YORUMLANMALIDIR?

DÖNEM 4 PEDİATRİ STAJI DERS PROGRAMI B GRUBU (12/11/ /01/2019) 14/11/2018 Çarşamba

SEREBRAL TROMBOZLU ÇOCUKLARDA KLİNİK BULGULAR VE TROMBOTİK RİSK FAKTÖRLERİ

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

14 Aralık 2012, Antalya

Febril konvülziyonlu çocuklarda klinik ve paraklinik özellikler

Piperasilin-Tazobaktam(TZP) a Bağlı Hematolojik İstenmeyen Etkiler

FEBRİL KONVÜLZİYON VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI. Prof. Dr. Suzan Yıldız İ.Ü.F.N.H.F.

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Patogenez Hastalığın etyopatogenezi tam olarak açıklanamamıştır. Yüksek ateşe bağlı vücut ısısındaki değişiklikler, enfeksiyonun

Kırım-Kongo Kanamalı Ateş hastalarında tip I (α, β) interferon ve viral yük düzeyleri ile klinik seyir arasındaki ilişkinin araştırılması

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

Ateş Nedeniyle Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğine Yatırılarak Takip ve Tedavi Edilen Hastaların Değerlendirilmesi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

NEFROTİK SENDROMLU ÇOCUKLARDA MDR 1 CEVABIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ

DR. SAMİ ULUS ÇOCUK HASTANESİ ONKOLOJİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HEMANJİOMLU OLGULARIN EPİDEMİYOLOJİK DEĞERLENDİRMESİ

Canan Albayrak, Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bölümü, Samsun

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

KRONİK VİRAL HEPATİT C Lİ HASTALARDA IL28B NİN İNTERFERON TEDAVİSİNE YANITLA İLİŞKİSİ. Dr. Gülay ÇEKİÇ MOR

ORTA DERECEDE YÜKSEK RAKIMDA (ARDAHAN ~ 2000 m) YAŞAYAN ÇOCUKLARDA YÜKSEKLİĞİN HEMATOLOJİK DEĞERLERE ETKİSİ

Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuk Epileptik sendrom kavramı ve West

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU

HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR?

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

İNFEKSİYÖZ ENSEFALİTLER: HSV-1 E BAĞLI OLAN VE OLMAYAN OLGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRMESİ

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

TEKİL VE ÇOĞUL GEBELİKLERDEN DOĞAN PREMATÜRE BEBEKLERİN GELİŞİMSEL DURUMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

İŞTAHSIZLIĞI OLAN ÇOCUKLARDA DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ SIKLIĞI

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Riskli Ateşli Çocuklar. Prof Dr Yücel Taştan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Genel Pediatri Bilim Dalı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2

Febril Konvülziyonda Yeni Gelişmeler. Dr. Cihan MERAL GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi İstanbul

GÖĞÜS AĞRISI ŞİKAYETİ İLE BAŞVURAN ÇOCUKLARIN KLİNİK İZLEMİ

Semptom ve Bulgulara Eklenen Kan Sayımı Demir Eksikliği Anemisi Tanısı İçin Özgül ve Duyarlıdır

Aile Hekimliginde Sık Görülen Çocukluk Çagı Enfeksiyonları

The Journal of Current Pediatrics

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

Anemi modülü 3. dönem

Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi

SDÜ TIP FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP A PEDİATRİ STAJ PROGRAMI

İşeme Eğitimi Olmayan Çocukta İdrar Yolu Enfeksiyonu ve VUR

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Y. Lisans DİŞHEKİMLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 2002

İstanbul daki El Ayak Ağız Hastalığı Vakalarında Coxsackievirus A6 ve Coxsackievirus A16 nın Saptanması

12:30 15:30 16:30 17: :30 Bilimsellik komitesi 12: :30 Üst solunum yolu enfeksiyonları TT K ÇOCUK SAĞLIĞI Özden TÜREL

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi

v2

Bruselloz tanılı hastalarda komplikasyonları öngörmede nötrofil/lenfosit oranı, trombosit/lenfosit oranı ve lenfosit/monosit oranının değeri

SDÜ TIP FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP B PEDİATRİ STAJ PROGRAMI

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA KARDİYOVASKÜLER HASTALIK GELİŞME RİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

SDÜ TIP FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP 3 PEDİATRİ STAJ PROGRAMI

lk Kez Ateflli Nöbet Geçiren Çocuklarda Bakteriyel Menenjit Riski

GENÇ BADMiNTON OYUNCULARıNIN MÜSABAKA ORTAMINDA GÖZLENEN LAKTATVE KALP ATIM HIZI DEGERLERi

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Oral Çinko Alımının Kan Basıncı ve Karbonhidrat Metabolizması Üzerindeki Etkisi

T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2007 yılı servikovajinal smear sonuçlarının retrospektif incelenmesi

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Kış Sezonunda Görülen İnfluenza Virüsü Tipleri ve Tedavide Oseltamivir in Etkinliği

SEREBRAL PALSİ TANILI SKOLYOZLU HASTADA SOLUNUM FİZYOTERAPİSİNİN FONKSİYONEL KAPASİTEYE ETKİSİ: OLGU SUNUMU. Candan Algun 2

Akut İshalli Çocuklarda İshal Etkenleri, Çevresel Etkenler ve Diyette Doğal Probiyotik Tüketiminin İshal Şiddeti İle İlişkisi

Akut Hepatit C: Bir Olgu Sunumu. Uz.Dr.Sevil Sapmaz Karabağ İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Manisa

Dr. Figen HANAĞASI Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi Nöroloji Bölümü

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA BÜYÜME VE GELİŞMENİN İZLENMESİ

SDÜ TIP FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP B PEDİATRİ STAJ PROGRAMI

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

GERİATRİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA KOMORBİDİTE VE PERFORMANS SKORLAMALARININ PROGNOSTİK ÖNEMİ; TEK MERKEZ DENEYİMİ

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonları Tanıda Gelişmeler. Dr. Cemal Bulut Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi

PERİTON DİYALİZİ YAPAN HASTALARDA İKODEXTRİN KULLANIMININ METABOLİK SENDROM VE DİĞER KARDİOVASKÜLER RİSK FAKTÖRLERİ İLE İLİŞKİSİ

Transkript:

ORİJİNAL ARAŞTIRMA Febril Konvülziyon Geçirenlerle Geçirmeyenler Arasında Serum Çinko ve Demir Düzeylerinin Karşılaştırılması Zahide YALAKİ, a Nevin ÖZDEMİROĞLU, a Yıldız Bilge DALLAR a a Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Ge liş Ta ri hi/re ce i ved: 24.12.2013 Ka bul Ta ri hi/ac cep ted: 24.03.2014 Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce: Zahide YALAKİ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Ankara, TÜRKİYE/TURKEY dr_zahide@yahoo.com ÖZET Amaç: Febril konvülziyonlar, çocukluk çağı nöbetlerinin en sık görülenidir, ancak patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Genetik faktörler, nörotransmitter anomalileri, hipokampus lezyonları, enfeksiyonlar, demir eksikliği anemisi, çinko eksikliği gibi nedenlerin risk faktörü olabileceği üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, febril konvülziyon geçirenlerle geçirmeyenler arasında serum çinko ve demir düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: 2012-2013 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Polikliniğine febril konvülziyon ile başvuran 6-72 ay arasındaki 55 çocuk hastanın (Grup 1) klinik-demografik özellikleri, laboratuvar sonuçları kaydedildi. Kontrol grubu olarak 29 sağlıklı çocuk (Grup 2) alındı. Tüm çocuklardan serum çinko ve hemoglobin, serum demir ve ferritin düzeyi bakıldı. Bulgular: Febril konvülziyon ile başvuran hastaların %58,2 si erkek ve hastaların yaş ortancası 21 ay idi. Hastaların %87,3 ü basit febril konvülziyon geçirmişti. Hastalarda ateş sebebi olarak en sık üst solunum yolu enfeksiyonu (%58,1) saptandı. Grup 1 deki çocukların serum çinko ortanca değeri: 19 (7,6-55,4) umol/l, Grup 2 de ise 12,4 (9,5-19,1) umol/l idi. Grup 1 in serum demir düzeyi ortancası 21 (6-83) ug/dl; Grup 2 nin ise 47,5 (7-109) ug/dl idi ve iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,001). Sonuç: Çalışmamızda febril konvülziyon ile serum çinko düzeyi arasında bir ilişki bulunmazken, febril konvülziyon geçiren hastalarda serum demir düzeyi düşük bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Havale, ateşli; anemi, demir eksikliği; çinko ABSTRACT Objective: Febrile convulsions are the most common childhood seizures, but their exact pathogenesis is not well known. Genetic factors, neurotransmitter anomalies, hippocampus lesions, infections, iron deficiency anemia, and zinc deficiency are thought to be among the reasons that constitute a risk factor. The purpose of this study was to compare serum zinc and iron levels between patients who had febrile convulsion and those who did not. Material and Methods: Clinical and demographic characteristic and laboratory results of 55 pediatric patients (Group 1) that were 6 to 72 months old with febrile convulsions admitted to the pediatric emergency clinic of Ankara Training and Research Hospital between 2012 and 2013 were recorded. 29 healthy children (Group 2) were chosen as the control group. Serum zinc and iron levels of all children were measured. Results: 58.2% of patients admitted with febrile convulsions were male and the median age of the patients was 21 months. 87.3% of the patients had simple febrile convulsion. Upper respiratory tract infection was determined to be the most common fever source (58.1%). The median value of serum zinc of children in group 1 was 19 (7.6-55.4) umol/l, while in Group 2, it was 12.4 (9.5-19.1) umol/l. The median serum iron level of the Group 1 was 21 (6-83) ug/dl, while the same level in Group 2 was 47.5 (7-109) ug/dl, and the difference between the two groups was statistically significant (p=0.001). Conclusion: In our study, we found no relationship between serum zinc level and febrile convulsion, while in patients who had febrile convuksions, serum iron level was low. Key Words: Seizures, febrile; anemia, iron-deficiency; zinc Cop yright 2014 by Tür ki ye Kli nik le ri Turkiye Klinikleri J Pediatr 2014;23(1):16-21 16 Turkiye KlinikleriJ JInt Pediatr Med Sci 2014;23(1) 2008, 4

FEBRİL KONVÜLZİYON GEÇİRENLERLE GEÇİRMEYENLER ARASINDA SERUM ÇİNKO VE DEMİR... Zahide YALAKİ ve ark. Febril konvülziyon (FK), çocukluk çağındaki konvülziyonların en sık nedeni olup, insidansı %2-5 arasında değişmektedir. Altı aybeş yaş arasında görülmekle birlikte, en sık görüldüğü dönem 18-22 aylar arasındadır. 1,2 FK, vücut sıcaklığı 38 o C veya üzerinde iken öncesinde afebril nöbet öyküsü, herhangi bir metabolik anomali veya santral sinir sistemi (SSS) enfeksiyonu olmaksızın ortaya çıkan nöbetlerdir. 3 Nöbetler genellikle benign karakterde olup, nadir de olsa nöbetin tekrarlama özelliği göstermesi ve epileptik nöbete dönüşme riskleri taşıması nedeniyle önemini korumaktadır. 4 Bununla beraber etiyolojisi hâlen tam olarak bilinmemektedir. Genetik faktörler, nörotransmitter anomalileri, hipokampus lezyonları, enfeksiyonlar, demir eksikliği anemisi (DEA), çinko, immünglobulin eksikliği gibi nedenlerin risk faktörü olabileceği üzerinde durulmaktadır. 5,6 Eser elementlerden olan çinko, beyinde bazı nörotransmitterlerin üretiminde, nükleik asitlerde, gen regülasyonunda rol alan proteinlerde ve 200 den fazla metalloenzimde bulunmaktadır. Aynı zamanda nörotransmisyon ve SSS nin membran stabilizasyonunda rol alır. Bu sebeplerden dolayı FK nin patogenezinde çinko eksikliğinin de rol alabileceği düşünülmektedir. 7 Son zamanlarda serum demir düzeyindeki düşüklüğün de FK için bir risk faktörü olabileceği üzerinde durulmaktadır. Serum demir düzeyindeki düşüklüğün konvülziyon eşiğini düşürdüğü, ayrıca ateşin bu olumsuz etkiyi arttırarak konvülziyonun ortaya çıkışını kolaylaştırdığı düşünülmektedir. 8 Ülkemizde serum demir düzeyindeki düşüklük ile FK arasındaki ilişkinin araştırıldığı az sayıda çalışma bulunmaktadır. 6,9 Biz de çalışmamızda, FK ile serum çinko ve demir düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEMLER Ocak 2012-Ocak 2013 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları Polikliniği ve Çocuk Acil Polikliniğine başvuran 37 si kız, 47 si erkek, toplam 84 çocuk alındı. Çocuklar iki grup altında incelendi. Birinci grubu yaş ortancası 21 ay (6-72 ay) olan FK geçiren 55 çocuk; ikinci grubu FK geçiren çocuklarla benzer özellikteki 29 sağlam çocuk meydana getirdi. Afebril konvülziyon geçirenler, antiepileptik tedavi alan, serebral palsi, mental retardasyon gibi nörolojik bozukluğu olanlar, bilinen kronik hastalığı bulunanlar, çinko veya demir preparatı kullanan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalardan anamnez, fizik muayene, ateş etiyolojisini araştırmak için hemogram, sedimentasyon, C-reaktif protein, tam idrar tetkiki, biyokimyasal tetkik ve gerekli durumlarda lomber ponksiyon uygulanarak beyin omurilik sıvısı incelemesi yapıldı. Kulaktan ölçülen 38 o C nin altındaki vücut sıcaklığında geçirilen konvülziyonlar afebril konvülziyon olarak değerlendirildi. On beş dakikadan uzun süren, 24 saat içinde tekrarlayan, fokal özellik gösteren konvülziyonlar komplike konvülziyon olarak kabul edildi. Kontrol grubu olarak yaş ve cinsiyet açısından benzer özellik gösteren sağlıklı çocuklar alındı. FK ile çocuk acil polikliniğine başvuran tüm hastaların müdahaleleri yapıldı. Ayrıntılı anamnez, fizik muayene, nörolojik muayeneleri, aile öyküleri, başvurudaki ateş dereceleri, mevcut hastalıkları, FK tipi, süresi, ilk veya tekrarlayıcı olup olmadığı kaydedildi. Hastalardan çalışma için onamları alındı. Tüm hastalardan ve kontrol grubundan hemogram, aç karnına serum demiri, çinko ve ferritin için kan örnekleri alındı. Amerikan Pediatri Akademisi kriterlerine göre hastalarda Hb<11 g/dl, MCV< 70 fl, serum demir düzeyi <30 ug/dl ve serum ferritin düzeyi <12 ng/ml değerler anlamlı kabul edildi. 10 Normal serum çinko düzeyi 9,8-18,1 umol/l olarak kabul edildi. 11 Hemoglobin (Hb) ve MCV değerleri Beckman Coulter marka LH 780 hemogram cihazlarıyla ED- TA lı kan okutularak elde edildi. Serum demiri Olympus AU 2700 cihazı ile, plazma ferritini, IM- MULITE 2000 Analyzer ile ve serum çinko düzeyi; plazmada atomik absorbsiyon spektrofotometri (SPECTRAA) yöntemi ile çalışıldı. Turkiye Klinikleri J Pediatr 2014;23(1) 17

Zahide YALAKİ ve ark. FEBRİL KONVÜLZİYON GEÇİRENLERLE GEÇİRMEYENLER ARASINDA SERUM ÇİNKO VE DEMİR... Çalışma için 3745 numaralı EPK (etik kurul) onayı alınmıştır. Çalışmamızın verileri SPSS for Windows 15.0 paket programına göre bilgisayar ortamına yüklenerek değerlendirildi. Gruplar arasında dağılımı iyi olanlar; ortalama ve standart deviasyon; dağılımı kötü olanlar ortanca ile belirtildi. Gruplar arasında ortalamalar yönünden farkın önemliliği Student s t testiyle, ortanca değerler yönünden farkın önemliliği ise Mann Whitney U testiyle incelendi. Niteliksel verilerin karşılaştırmasında ki-kare testi kullanıldı; p<0,05 için tüm sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR Çalışmaya alınan 84 hastanın yaş ortancası 21 (6-72) ay idi. Çalışma grubunun 37 (%44) si kız, 47 (%55,9) si erkekti. FK ile başvuran 55 hastanın 23 (%41,8) ü kız, 32 (%58,2) si erkek idi. Gruplar arasında yaş (p=0,394) ve cinsiyet (p=0,402) açısından fark yoktu. FK ile başvuran hastaların 24 (%43,6) ünde ilk kez, 31 (%56,4) inde iki ve daha fazla kez tekrarlayan FK öyküsü mevcuttu. Hastaların hepsinde vücut sıcaklığı 38 o C üzerindeydi. Hastaların 48 (%87,3) inde basit FK saptandı. Otuz bir (%56,3) hastada aile öyküsü vardı ve bunların %38,2 sinde anne-baba-kardeşten birinde geçirilmiş FK öyküsü mevcuttu. Ateş sebebi olarak; üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) (n=32; %58,1), akut otitis media (n=10; %18,2), bakteriyemi (n=4; %7,3), akut gastroenterit (n=4; %7,3), pnömoni (n=3; %5,5) ve idrar yolu enfeksiyonu (n=2; %3,6) saptandı. Çalışmaya alınan tüm hastaların serum çinko düzeyi ortalaması 18,2±9,2 (7,6-55,4) umol/l idi. Grup 1 in serum çinko düzeyi ortancası 19 (7,6-55,4) umol/l, Grup 2 nin ise 12,4 (9,5-19,4) umol/l idi. Grup 1 in serum çinko düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,001) (Tablo 1). Çalışmadaki hastaların serum demir düzeyi ortalaması 34,7±22,4 (6-109) ug/dl idi. Grup 1 in serum demir düzeyi ortancası 21 (6-83) ug/dl; Grup 2 nin ise 47,5 (7-109) ug/dl idi ve Grup 1 de serum demir düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,001). TABLO 1: Çalışma gruplarının çinko, Hb, MCV, demir ve ferritin düzeylerinin dağılımı. Grup 1 (n: 55) Grup 2 (n: 29) n % n % p Hb (g/dl) <11 29 52,7 12 41,3 0,028 >11 26 47,3 17 58,7 MCV fl <70 8 14,5 8 27,6 0,148 >70 47 85,5 21 72,4 Demir (ug/dl) <30 44 80 15 51,7 0,07 >30 11 20 14 48,3 Ferritin (ng/ml) <12 6 10,9 16 55,2 0,001 >12 49 89,1 13 44,8 Çinko (umol/l) <18 25 45,5 27 93,1 0,001 >18 30 54,5 2 6,9 FK geçirenlerin 44 (%80) ünde serum demiri, 29 (%52,7) unda Hb düşük saptandı. Grup 1 in Hb düzeyi ve serum demiri Grup 2 ye göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,028, p=0,07). Her iki grup arasında MCV değerinde anlamlı fark saptanmadı (p=0,148). Tüm hastaların plazma ferritin ortalaması 44,6±33,7 (5-160) ng/ml idi. Grup 1 in plazma ferritin ortalaması 57,0±34,8 ng/ml iken, Grup 2 nin 20,1±12,9 ng/ml idi ve istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,002). Grup 1 de plazma ferritin düzeyi 49 (%89,1) hastada yüksek iken, Grup 2 de bu oran %44,8 idi ve istatistiksel olarak Grup 1 de anlamlı yüksek bulundu (p=0,001). FK geçirenlerin serum çinko düzeyi ile yaş (p=0,398) ve cinsiyet (p=0,402) arasında; serum demir düzeyi ile yaş (p=0,798) ve cinsiyet (p=0,625) arasında anlamlı ilişki bulunmadı. FK yi ilk kez geçirenler ile tekrarlayan FK öyküsü olanlar arasında serum çinko (p=0,980), serum demir (p=0,304), serum ferritin (p=0,926) ve Hb (p=0,197) düzeyleri bakımından anlamlı fark bulunmadı. TARTIŞMA FK, çocukluk çağının en sık karşılaşılan konvülziyonudur. Çoğunlukla uzun dönemde önemli bir yan etkiye yol açmazlar. Konvülziyon eşiğinin düşük olduğu, enfeksiyonlara eğilimin daha sık ve ateş yanıtının daha yoğun olduğu erken çocukluk 18 Turkiye Klinikleri J J Int Pediatr Med Sci 2014;23(1) 2008, 4

FEBRİL KONVÜLZİYON GEÇİRENLERLE GEÇİRMEYENLER ARASINDA SERUM ÇİNKO VE DEMİR... Zahide YALAKİ ve ark. döneminde daha sık görülmektedir. 3,4 Çelik ve ark.nın, yaptığı bir çalışmada FK için yaş ortalaması 2,74 yaş, Kafadar ve ark.nın yaptığı çalışmada yaş aralığı 8-72 ay ve ortalama 1.5 yaş olarak belirtilmiştir. 5,12 Çalışmamızda ise yaş ortancası 21 ay olarak bulunmuştur. Nöbetler çoğu kez beş dakikadan kısa sürmekle beraber, %5 kadarı 30 dakikayı geçebilir (status epileptikus). 4 Genellikle basit FK şeklinde görülür. 1,12 Çalışmamızda da literatürle uyumlu olarak hastaların %87,3 ünde basit FK görülürken, %10,9 unda komplike FK görüldü. Nöbetler genellikle ateşle seyreden bir enfeksiyona bağlı olarak hastalığın ilk günlerinde görülür. En sık olarak viral enfeksiyonların tetiklediği nöbetler görülmektedir. Literatürde FK de ateş nedeni olarak ÜSYE %78,6 ve %53 olarak bildirilmektedir. 3,13 Çalışmamızda da FK geçiren hastalarda ÜSYE %58,1 olarak bulundu, literatürle uyumluydu. FK de tekrarlama riski ortalama %30-50 olarak tahmin edilmektedir. 1,4,12 Çalışmamızda iki ve daha fazla tekrarlayan FK sıklığı %56,4 tür. FK nin etyopatogenezi henüz tam olarak bilinmemektedir. Genetik faktörlerin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Literatürde FK geçiren çocukların ailelerinde %25-40 ve kardeşlerinde %9-22 oranında FK öyküsü saptandığı bildirilmiştir. 1,5 Çalışmamızda aile öyküsü %56,3 oranında saptanmış olup, bunların %38,2 sinde anne-babakardeşten birinde geçirilmiş FK öyküsü mevcuttu ve literatürle uyumluydu. Genetik faktörlerin dışında etiyolojide; sitokinler, amino asit düzeyindeki değişiklikler, eser elementlerin eksikliği (çinko, bakır gibi), demir eksikliği, santral termoregülasyon hastalıkları, SSS maturasyon gecikmesi, enfeksiyonlar da yer almaktadır. 5,6,14 Eser elementler ve özellikle çinko, son yıllarda konvülziyonu tetikleyici faktör olarak öne sürülmektedir. Aynı zamanda bu eser elementlerin beyinde bazı nörotransmitterlerin üretiminde rol aldığı düşünülmektedir. 5,14-16 Çinko, gama-aminobutirik asit (GABA) nin inhibitör nörotransmitteri olan piridoksal kinazı aktive etmekte ve nöronların aşırı uyarılmasını önlemektedir. 15 Çinko beyinde özellikle hipokampus ve hipotalamusta yoğunlaşmış olarak bulunmaktadır. Serum çinko düşüklüğü, hipokampustaki çinko düzeyini düşürmekte, GABA inhibisyonunun ortadan kalkmasına neden olmakta ve konvülziyon ortaya çıkmaktadır. 15,17 Ehsanipour ve ark.nın yaptığı bir çalışmada FK geçiren grupta kontrol grubuna göre serum çinko seviyesi anlamlı düşük olarak saptanmıştır. 18 Benzer şekilde Ganesh ve ark. yaptıkları çalışmada da FK li hastalarda serum çinko düzeyini kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulmuş ve çinko düşüklüğünün FK gelişiminde bir risk faktörü olabileceğini, çinko tedavisi ile FK insidansının azalabileceğini bildirmişlerdir. 19 Bununla birlikte serum çinko düzeyleri ile FK gelişimi arasında ilişki bulunamamış çalışmalar da mevcuttur. 5,14,20 Uluhan ve ark.nın yaptıkları çalışmada 25 FK geçiren, 20 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak alınmış ve serum çinko seviyesi FK geçiren grupta 86,7±4,04 mcg/dl, kontrol grubunda ise 96±7,62 mcg/dl olarak bulunmuş ve iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. 20 Çelik ve ark.nın 60 FK geçiren, 30 ateşli ama FK geçirmeyen ve 30 sağlam çocuk üzerinde yaptığı çalışmada serum çinko düzeylerini FK geçiren çocuklarda ortalama 153,4±47,9 mg/dl, ateşli ama konvülziyon geçirmeyen grupta ortalama 108,9±33,9 mg/dl, sağlam çocukta ortalama 121,4±53,2 mg/dl olarak bulmuştur. Serum çinko düzeyleri FK geçiren grupta diğer gruplara göre anlamlı yüksek bulunmuştur. 14 Yaptığımız çalışmada, FK geçiren grupta serum çinko düzeyi, kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Hastaların serum çinko düzeyleri ile yaş, cinsiyet ve geçirilen FK sayısı ile aralarında anlamlı ilişki bulunmadı. Çelik ve ark.nın yaptığı çalışma dışında serum çinko düzeyini yüksek olarak saptayan başka bir çalışmaya rastlanmamıştır. FK ile çinko yüksekliği arasında ilişki, yaptığımız literatür taramasında bulunamamıştır. Bu nedenle çinko yüksekliği anlamlı kabul edilmemiştir. FK etiyolojisinde serum demir düzeyindeki düşüklüğün de tetikleyici faktör olduğu düşünülmektedir. Demir, SSS de birçok nörotransmitterin metabolizmasında rol alır ve çeşitli enzimlerin ya- Turkiye Klinikleri J Pediatr 2014;23(1) 19

Zahide YALAKİ ve ark. FEBRİL KONVÜLZİYON GEÇİRENLERLE GEÇİRMEYENLER ARASINDA SERUM ÇİNKO VE DEMİR... pısına katılır. Demir eksikliğinin uygun tedavi edilmesi ile sonradan gelişebilecek nörolojik problemlerin önüne geçmek mümkündür. 21 Li ve ark., sıçanlar üzerinde yaptıkları bir çalışmada, onları üç-altı hafta süresince düşük demir içerikli besinlerle beslemiş ve DEA oluşturmuş, yaptığı ölçümlerde sadece serum demir düzeyinin değil aynı zaman içerisinde beyinde özellikle hipotalamus, mezensefalon, talamus, hipokampus ve corpus striatumda olmak üzere demir konsantrasyonunun düştüğünü tespit etmişlerdir. Bu beyin bölgelerinde GABA konsantrasyonunda değişiklik saptanmaz iken glutamik asit dekarboksilaz (GAD) ve GABA transaminaz (GABA-T) düzeylerinde belirgin düşüş olduğu saptanmış ve sonuç olarak demir eksikliğinin beyinde GABA metabolizmasında ve GABA kullanımında değişiklikler oluşturduğu ortaya koyulmuştur. 22 Yapılan başka bir çalışmada ise 6 ay ile 10 yaş grubundaki 440 talasemili çocuk üzerinde FK geçirme oranının normal populasyona göre 4,4 kez daha düşük olduğu saptanmış ve bunun demir düzeyinin yüksek olmasının bir sonucu olduğu öne sürülmüştür. 23 Hartfield ve ark.nın yaptıkları çalışmada FK li çocuklarda demir eksikliğinin iki kat daha fazla görüldüğü bulunmuştur. 24 Bu çalışmanın aksine Kobrinsky ve ark. yaptıkları çalışmada serum demir düşüklüğünün FK eşiğini yükselttiğini ve FK gelişimine karşı koruyucu olduğunu ileri sürmüştür. 25 Literatürde DEA ile FK arasında ilişki bulunmadığını bildiren çalışmalar da yer almaktadır. 26,27 Çalışmamızda FK li hastalarda serum demir düzeyindeki düşüklüğün daha sık görüldüğü saptandı. Ülkemizde bu konuda yapılan az sayıda çalışma bulunmaktadır. Çeşitli çalışmalarda FK geçiren çocuklarda anemi sıklığı %23-37 olarak bildirilmektedir. 6,9 Çalışmamızda FK li çocuklarda Hb ve serum demiri düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulunurken, plazma ferritini anlamlı yüksek olarak saptandı. Plazma ferritini beklenenin aksine FK li grupta yüksek olarak gözlendi. Bu durum ferritinin ateşli hastalıklar sırasında çeşitli sitokinlerin (interlökin-1 vb.) uyarmasına bağlı olarak akut faz reaksiyonu olarak yükselmesinden kaynaklanabileceğini düşündürmüştür. SONUÇ Çalışmamızda, FK ile serum çinko düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken, Hb ve serum demir düzeyi düşüklüğü anlamlı bulundu. Serum çinko düzeyi ile FK arasındaki ilişkiyi araştıran daha fazla hastayı içeren geniş çaplı, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. 1. Özaydın E, Yaşar MZ, Güven A, Değerliyurt A, Vidinlisan S, Köse G. [The clinical characteristics and risk factors of 1385 cases with febrile convulsion]. Turkish J Pediatr Dis 2011; 5(1):11-8. 2. Fetveit A. Assessment of febrile seizures in children. Eur J Pediatr 2008;167(1):17-27. 3. Çelik T, Eke R, Çelik Ü. [The clinical characteristics of children with hospitalized for febrile seizures]. Medical Journal of Selçuk 2012; 28(3):167-9. 4. Ayata A. [New approaches to the febrile seizures]. SDÜ Tıp Fak Derg 2004;11(3): 27-30. 5. Kafadar İ, Akıncı AB, Pekün F, Adal E. The role of serum zinc level in febrile convulsion etiology. J Pediatr Inf 2012;6(3):90-3. 6. Ünver O, Sezer RG, Kibar AE, Ünver A, İpek İÖ, Bozaykut A. [The association between KAYNAKLAR febrile seizures and iron deficiency anemia in childhood]. JCAM 2013;11 (2):1-4. 7. Sandstead HH, Frederickson CJ, Penland JG. History of zinc as related to brain function. J Nutr 2000;130(2S Suppl):496S-502S. 8. Tanabe T, Suzuki S, Hara K, Shimakawa S, Wakamiya E, Tamai H. Cerebrospinal fluid and serum neuron-specific enolase levels after febrile seizures. Epilepsia 2001;42(4):504-7. 9. Ozaydin E, Arhan E, Cetinkaya B, Ozdel S, Değerliyurt A, Güven A, et al. Differences in iron deficiency anemia and mean platelet volume between children with simple and complex febrile seizures. Seizure 2012;21(3):211-4. 10. Yip R, Johnson C, Dallman PR. Age-related changes in laboratory values used in the diagnosis of anemia and iron deficiency. Am J Clin Nutr 1984;39(3):427-36. 11. Uzel N. [Biochemical reference values]. Neyzi O, Ertuğrul T, editörler. Pediatri. 4. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2012. p.2029. 12. Çelik T. [Presentation of patients admitted with febrile seizures]. Ege Journal of Medicine 2011;50(3):175-7. 13. Millichap JG, Millichap JJ. Role of viral infections in the etiology of febrile seizures. Pediatr Neurol 2006;35(3):165-72. 14. Çelik K, Çelik Güzel E, Nalbantoğlu B, Güzel S, Ayaz Özkul A, Elevli M, et al. [Serum zinc levels in febrile seizures: is deficiency a risk factor?]. Turkiye Klinikleri J Pediatr 2012; 21(1):1-6. 15. Waqar Rabbani M, Ali I, Zahid Latif H, Basit A, Rabbani MA. Serum zinc level in children presenting with febrile seizures. Pak J Med Sci 2013;29(4):1008-11. 20 Turkiye Klinikleri J J Int Pediatr Med Sci 2014;23(1) 2008, 4

FEBRİL KONVÜLZİYON GEÇİRENLERLE GEÇİRMEYENLER ARASINDA SERUM ÇİNKO VE DEMİR... Zahide YALAKİ ve ark. 16. Frederickson CJ, Suh SW, Silva D, Frederickson CJ, Thompson RB. Importance of zinc in the central nervous system: the zinc-containing neuron. J Nutr 2000;130(5S Suppl): 1471S-83S. 17. Tapiero H, Tew KD. Trace elements in human physiology and pathology: zinc and metallothioneins. Biomed Pharmacother 2003;57(9): 399-411. 18. Ehsanipour F, Talebi-Taher M, Harandi NV, Kani K. Serum zinc level with febrile convulsion and its comparison with that of control group. Iran J Pediatr 2009;19(1):65-8. 19. Ganesh R, Janakiraman L. Serum zinc levels in children with simple febrile seizure. Clin Pediatr (Phila) 2008;47(2):164-6. 20. Uluhan C, Yücemen N, Ünaldı O, Güvener A. [The plasma levels of zinc and coppeer in children with febrile convulsions]. Turkiye Klinikleri J Med Res 1990;8(4):367-9. 21. Vaswani RK, Dharaskar PG, Kulkarni S, Ghosh K. Iron deficiency as a risk factor for first febrile seizure. Indian Pediatr 2010;47(5): 437-9. 22. Li D. Effects of iron deficiency on iron distribution and gamma-aminobutyric acid (GABA) metabolism in young rat brain tissues. Hokkaido Igaku Zasshi 1998;73(3):215-25. 23. Auvichayapat P, Auvichayapat N, Jedsrisuparp A, Thinkhamrop B, Sriroj S, Piyakulmala T, et al. Incidence of febrile seizures in thalassemic patients. J Med Assoc Thai 2004;87(8):970-3. 24. Hartfield DS, Tan J, Yager JY, Rosychuk RJ, Spady D, Haines C, et al. The association between iron deficiency and febrile seizures in childhood. Clin Pediatr (Phila) 2009;48(4): 420-6. 25. Kobrinsky NL, Yager JY, Cheang MS, Yatscoff RW, Tenenbein M. Does iron deficiency raise the seizure threshold? J Child Neurol 1995;10(2):105-9. 26. Heydarian F, Vatankhah H. The role of anemia in first simple febrile seizure in children aged 6 months to 5 years old. Neurosciences (Riyadh) 2012;17(3):226-9. 27. Derakhshanfar H, Abaskhanian A, Alimohammadi H, ModanlooKordi M. Association between iron deficiency anemia and febrile seizure in children. Med Glas (Zenica) 2012; 9(2):239-42. Turkiye Klinikleri J Pediatr 2014;23(1) 21