ANOREKTAL HASTALIKLAR DR. MÜJDAT ŞİMŞEK
REKTUM 3. Sakral omurla anüs arasında bulunan kalın barsağın son kısmıdır. Rekto sigmoid köşe ile anal kanal arası ampulla rekti olarak bilinmektedir;12-15 cm arasındadır. Daha distalde anal kanal bulunur. Puba rektal askı: Levator ani kasının puba rektal parçası ile iç ve dış sfinkterlerin üst bölümleri oluşturur. Rektum ampullasından anüse geçiş yeri olarak kabul edilir.tuşede anal kanaldan 3.5-4cm içeride güçlü ve belirgin bir kas olarak hissedilir.
İnternal sfinkter: Sirkular kaslardan oluşur ve anal kanalın 2/3 üst kısmını sarar.istem dışı çalışır.anüsün kapalı olmasını sağlar. Eksternal sfinkter: Anal kanalın 1/3 alt kısmını sarar ve istemli olarak çalışır. Pubo rektal kas düzeyinde anal mukozanın yaptığı dikey kıvrımlara Morgagni kolonları denir.boyları 1.5-2cm,4-16 adet bulunmaktadır.bu kolonların distalinde mukoza sirkülar kıvrım yapar ve morgagni kolonlarını birbirine bağlar, buna linea dentata denir.anal werge 2-3 cm uzaklıktadır.
Venleri : Rektum proksimali:v.hemoroidalis süp (v.mesenterika inf.---v.porta) Rektum orta kısmı: V.hemoroidalis media Rektum distali: V.hemoroidalis inf. ( V.ilika interna---v.c.inf) Porto kaval anostomoz proksimal rektal ven ile orta ve distal rektal ven arasında oluşmaktadır.
DAMARLARI Arterleri : Rektumun proksimali: a. hemoroidalis süp. (a.mesenterika inf.) Rektumun orta kısmı: a. Hemoroidalis media (a. İlika interna) Rektum distali: a.hemoroidalis inf. (a.pudanta interna a.ilika interna).
6
İnnervasyonu: Rektum linea dentetanın 1-1.5cm daha proksimaline kadar otonom sinir sistemi ile innerve olur. Linea dentetanın distalindeki kısmın innervasyonu Somatik sinir sistemi ile innerve olur.
HEMOROİD İÇ VE DIŞ HEMOROİDAL PLEKSUS UN AŞIRI ŞİŞME PROLOBE VEYA TROMBOZE OLMASIDIR. İÇ HEMOROİD : DENTAT ÇİZGİNİN PROKSİMALİNDE YER ALIR. PALPE EDİLEMEZ. ANASKOP YARDIMI İLE GÖRÜLÜR. DIŞ HEMOROİD : DENTAT ÇİZGİNİN DİSTALİNDE YER ALIR.
ETYOLOJİ BİLİNMİYOR. FAKAT KABIZLIK, KUSMA, SIK İSHAL VE İLERİ YAŞ İLE İLİŞKİLİDİR. SIK İSHAL VE HEMOROİD HİKAYESİ OLAN HASTALARDA INFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIĞI DÜŞÜN.
KLİNİK - DAMLAMA ŞEKLİNDE KANAMA. - TROMBOZE OLMADIKÇA AĞRI YAPMAZ.
İÇ HEMOROİD EVRELEMESİ EVRE 1- DENTAT ÇİZGİNİN ÜSTÜNDEDİR. PROLOBE OLMAZ.AĞRISIZ KANAMA YAPAR. EVRE-2 PROLOBEDİR. SPONTAN REDÜKTE OLUR. EVRE-3 PROLOBEDİR. MANUEL REDÜKTE OLUR. EVRE-4 PROLOBEDİR. REDÜKTE OLMAZ. ÖDEM VE STRANGLASYON GELİŞİR. PROLAPSUS MUKOZ AKINTI VE PRURİTİS ANİ YAPAR.
TEDAVİ EVRE 1, 2, VE 3 HEMOROİDİ REDÜKTE ET. GÜNDE 3*1 15 DK. SICAK OTURMA BANYOSU YAPTIR. TOPİKAL ANALJEZİK VE STEROİD İÇERİN POMATLAR. MEKANİK LAKSATİF VE GAİTA YUMAŞITICI VER. SIVI GAİTA YAPACAK LAKSATİF VERME ÇÜNKÜ KRİPTİT VE ANAL APSE YAPAR. DIŞ HEMOROİDLERDE TROMBOZE İSE VE 48 SAAT GEÇMEMİŞSE VE AĞRISI FAZLA İSE PIHTI EXSİZYONU YAP. PIHTI EXSİZYONU KONTROENDİKASYONLARI GEBE, ÇOCUK, PORTAL HT ANTİKOAGULAN ALMA KANAMA HASTALIĞI
13
KRİPTİT ANAL KRİPT MORGAGNİ KOLONLARI ARASINDA UZANAN YÜZEYEL MUKOZAL KESELERDİR. KRİPTİT BU KESELERİN İLTAHABIDIR. KLİNİK PÜY ÜRETİR. ANAL AĞRI SPAZM KAŞINTI TANI ANOSKOP TEDAVİ LİFLİ GIDA MEKANİK LAKSATİF SICAK OTURMA BANYOSU ENFEKSİYON İLERLERSE CERRAHİ KONSÜLTASYON İSTE.
15
ANAL FİSSÜR DENTAT ÇİZGİDEN VEYA DAHA ALTTAKİ SEVİYEDEN BAŞLAYAN VE ANAL ÇIKIMA KADAR İLERLEYEN YÜZEYEL YIRTIKLARDIR. AĞRILI REKTAL KANAMANIN EN SIK NEDENİDİR. %90 POSTERİYOR ORTA HATTADIR. INFLAME OLURSA ABSEYE DÖNÜŞEBİLİR
İYİLEŞMEYEN VE ORTA HATTA OLMAYAN FİSÜR 1. INFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIĞI. 2. REKTUM CA 3. ANÜS KANSERİ 4.LÖSEMİ LENFOMA 5.KLAMİDYA GONORE TBC DÜŞÜN
TEDAVİ SICAK OTURMA BANYOSU KORTİZONLU LOKAL ANESTEZİK MERHEM. İYİLEŞME OLMAZSA CERRAHİ SEVK
19
ANAL FİSTÜL DENTAT HATTAKİ ENFEKTE ANAL BEZDEN KÖKEN ALIR. PERİ ANAL VE İSKİYOREKTAL ABSEDEN GELİŞEBİLİR. ANAL KANALI DERİ İLE BİRBİRİNE BAĞLAR. FİSTÜLLER İNTERSFİNKTERİK SUPRA SFİNKTERİK EKSTRA SFİNTERİK OLABİLİR. İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIĞI TBC LÖSEMİ LENFOMA KOLON MALİGNİTESİ AKTİNOMİKOZ İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR.
KLİNİK AĞRISIZ KANLI KÖTÜ KOKULU AKINTI YAPAR. OTURMA HAREKET ETME İLE DEFEKASYON SIRASINDA KÖTÜLEŞEN ZONKLAYICI TARZDA AĞRI ABSEYİ DÜŞÜNDÜRÜR. TANI HİDROJEN PEROKSİT İNFÜZYONU İLE TRANS ANAL USG TEDAVİ ANALJEZİK IV SIVI CİPRO 500 2*1 +METRANİDAZOL 500 4*1 7 GÜN KESİN TEDAVİ CERRAHİ EKSİZYON
ANOREKTAL ABSE ANAL KRİPT VE BEZLERİN TUTULMASIYLA BAŞLAR. ANAL BEZ TIKANIR.ENFEKSİYON GELİŞİR VE ABSE OLUŞUR. AEROP+ANAEROP ENFEKSİYON İÇERİR. ENFEKSİYON PERİANAL BOŞLUK İNTER SFİNKTERİK BOŞLUK İSHİORECTAL BOŞLUK SUPRALEVATAR BOŞLUĞA İLERLER EN SIK FORMU PERİANAL ABSEDİR
KLİNİK AĞRI DEFEKASYONDAN ÖNCE ARTAR, DEFEKASYONDAN SONRA AZALIR. YÜRÜME VE OTURMA İLE ARTAR. TENESMUS TEDAVİ DRENAJ YAPILIR. DRENAJ YETERLİ İSE ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. YAŞLI İMMUNSUPRESE KAPAK HASTALARI VE SELÜLÜTÜ OLANLARA AMPİSİD 3 gr 4*1 IV BAŞLA
24