PROJE ANALİZİ VE DEĞERLENDİRME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROJE ANALİZİ VE DEĞERLENDİRME"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2707 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1670 PROJE ANALİZİ VE DEĞERLENDİRME Yazarlar Doç.Dr. Ahmet AĞCA (Ünite 1) Prof.Dr. Raif PARLAKKAYA (Ünite 2) Prof.Dr. Necdet SAĞLAM (Ünite 3) Doç.Dr. Ali ALAGÖZ (Ünite 4) Doç.Dr. Yunus CERAN (Ünite 5) Doç.Dr. Oğuzhan AYDEMİR (Ünite 6) Yrd.Doç.Dr. Özlem SAYILIR (Ünite 7) Prof.Dr. Kerim BANAR Prof.Dr. Sait KAYGUSUZ (Ünite 8) Editörler Prof.Dr. Necdet SAĞLAM Doç.Dr. Adnan SEVİM ANADOLU ÜNİVERSİTESİ i

2 İçindekiler Önsöz... iv 1. Proje ve Yatırım Projesi 2 2. Fizibilite Analizi İş Planı İş Kurma ve Büyütme Proje Maliyet Analizi Proje Finansmanı ve Bütçeleme Yatırım Projelerinde Risk Analizi Proje Değerlemesi. 160 iii

3 Önsöz Proje, belirlenmiş bir amaç için, belirlenmiş bir zaman aralığında, belirlenmiş kaynaklar kullanılarak, belirlenmiş görevlerin bir defalığına yapıldığı bir iş türüdür. Yeni bir işe başlamak, mevcut işi geliştirmek veya diğer amaçlar için projeler hazırlanabilir. Ticari açıdan bakıldığında proje yeni veya mevcut bir işe ilave yatırım olarak ifade edilebilir. Yatırım kavramı, fiziksel varlıklar stokundaki bir artış olarak tanımlanabilir. Ekonomik anlamda yatırım kaynakların, üretim faktörlerinden olan sermayeyi artıracak şekilde yönlendirilmesidir. Yatırım kararları, işletmelerin ellerinde bulundurdukları varlık miktarını, bu varlıkların çeşitleri ve yatırımcılar tarafından algılanacak olan işletmenin iş ve risk görünüşünü belirlediği için önemlidir. Bu yüzden bir işletmenin ekonomik anlamda gelecek vaat etmesi, içinde bulunulan dönemlerde alınacak yatırım kararlarına bağlıdır. Yatırım karında fizibilite (yapılabilirlik analizi) yapılarak işi projeyi yapıp yapmamaya karar verilir. İş planı hazırlama süreci, fizibilite analizinde projenin yapılabilir (fizibl) bulunmasından sonraki aşamadır. İş planında mevcut durum, işletme geçmişini, gelecekte ulaşmak istediği hedeflere ait planları anlatan bir stratejik dokümandır. İş planında gelecekte neleri, ne zaman yapılacağı, nasıl yapılacağı, gibi birçok sorunun cevabı verilir. İş planı projenin hayata geçirilmesinde ve iş kurma sürecinde bir rehberdir. İş planı yatırımcıya yapılacak projenin / işin eleştirel ve objektif bir bakış açısıyla gösterilmesini sağlar, aynı zamanda bunun için gerekli olan zamanın, çabanın, araştırmanın ve kullanılacak yöntemlerin birleştirildiği belgeyi oluşturur. Proje fikrinin oluşması, fizibilite ve iş planından sonraki aşama, işin kurulması aşamasıdır. Burada amaç; projesi olgunlaşan yatırımcıya kurabileceği işletme tipleri ve kuruluş şekilleri ile bürokratik işlemler anlatılarak yatırımcının iş fikrinin hayata geçirilmesinde, yasal süreç işlemleri hakkında bilgilenmelerini sağlamaktır. Yatırımcının iş kurma süreci içinde özellikle kuracağı işletme türüne karar verilmesi gerekir. Daha sonra işletmenin kurulması ve iş yeri açma ruhsatının alınması aşaması gelir. İşin kurulmasında ve projeyi gerçekleştirme maliyeti proje maliyeti üzerinde de önemli bir etkendir. Dolayısıyla proje maliyet analizi yapılması proje analizi ve değerlemenin en önemli konularından biridir. Projelerin çok iyi bir biçimde hazırlanması ve seçilmesi, projelere tahsis edilen kaynakların etkin, verimli ve karlı bir biçimde değerlendirilmesi gerekir. Proje yöneticileri, projelerle ilgili yatırım kararlarını verirken değişik yöntemler yardımıyla en başta fizibilite etütleri olmak üzere nakit akımı ve diğer verileri kullanarak teknik, ticari, finansman, ekonomik, sosyal, maliyet/etkinlik, yarar/maliyet, kurumsal ve çevresel analizler yaparlar. Duyarlılık analizleriyle test ederek proje hakkında karar verirler. Proje yöneticileri için karar vermede en önemli bilgilerden biri de projenin maliyetine ilişkin bilgilerdir. Bu bakımdan proje yöneticisinin proje hazırlık aşamasından başlayarak her aşamada o aşamanın gerektirdiği gerçekçi bir yaklaşımla proje maliyetini saptaması ve değerlendirmesi gerekir. Proje yöneticisi, projenin zamanında ve belirli bir maliyetle tamamlanmasını ister; çünkü projenin yapım aşaması uzun süreli bir işletmenin başlangıcıdır. Projelerde, projelerin hayata geçirilebilmesi için gereksinim duyulan fon ihtiyacının belirlenmesi ve daha sonra bu fonların nereden ve hangi koşullar ile sağlanacağına karar verilmesi önemlidir. Projenin yapılabilmesi yeterli finansman olanaklarının varlığı durumunda mümkün olmaktadır. Projeler için ihtiyaç duyulan toplam finansman tutarı sabit yatırım harcamaları ve işletme sermayesi ihtiyaçlarının toplamından oluşmaktadır. Proje için muhtemel finansman kaynaklarının maliyetleri, kullanılan finansman kaynaklarının türlerine ve vadelerine göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle finans yöneticileri ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini minimum yapacak bir finansman bileşimini kullanarak projenin yapılabilir olmasını sağlayabilir ve projenin karlılığını artırabilir. iv

4 Finansman ihtiyaçlarının önceden belirlenmesi en uygun finansman kaynağının bulunması ve işletmenin ileride zor duruma düşmemesi açısından son derece önemlidir. Bu nedenle işletmeler kısa vadeli planlama aracı olarak nakit bütçelerinden faydalanmaktadırlar. Nakit bütçeleri ile işletmeler belirli bir dönemdeki nakit giriş ve çıkışlarını tahmin ederek dönem sonunda nakit ihtiyacının veya nakit fazlasının olup olmadığını belirlemek isterler. Nakit açığının tespit edilmesi durumunda bu ihtiyacın nerelerden ve hangi koşullarda sağlanacağına karar verilir. Nakit fazlalığının öngörüldüğü dönemlerde ise fazlalık kısmın kısa vadeli ve gelir getirici alanlara yatırımına yönelik planlamalar yapılır. Yatırım projelerinde risk analizleri ile proje analizleri yapılabilir. Günümüzde, risk yönetimi, işletmeler için vazgeçilmez bir alan olarak ön plana çıkmaktadır. İşletmelerin karşılaşabileceği risklerin tanımlanması ve sınırlandırılması son derece önemlidir. Yatırım projelerine girişilmeden önce projelerin elektronik çizelgelerle risk analizine tabi tutulması, risklerin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması açısından son derece faydalı bir yaklaşımdır. Duyarlılık analizleri ve simülasyonlar sayesinde hangi parametrelerin daha duyarlı olduğu belirlenerek riskler sınırlandırılabilir veya ortadan kaldırılabilir ve hatta gerekirse yatırım projesinden vazgeçilebilir. Yatırım projelerinden son olarak projenin değerlendirilmesi gerekir. İşletmeler yeni kapasite yaratmak, mevcut kapasiteleri artırmak veya sürekliliklerini sağlamak amacıyla yatırım yaparlar. Bu yatırımlar ile ilgili kararlar yatırımın başarısı kadar işletmenin başarısı ve kârlılığı içinde önemlidir. Projenin kabulü veya red edilmesi değerleme yöntemleri ile belirlenebilir. Bu kitapta; Proje ve Yatırım Projesi, Fizibilite Analizi, İş Planı, İş Kurma ve Büyütme, Proje Maliyet Analizi, Proje Finansmanı ve Bütçeleme, Yatırım Projelerinde Risk Analizi ve Proje Değerlemesi üniteleri yer alacaktır. Kitabın öğrenciler ve kullanıcılara yararlı olmasını dileriz. Editörler Doç.Dr. Adnan SEVİM Prof.Dr. Necdet SAĞLAM v

5 1 Amaçlarımız Bu üniteyi tamamladıktan sonra; Proje kavramı, projenin unsurları, proje sürecini açıklayabilecek, Proje yönetimini açıklayabilecek, Yatırım kavramı ve yatırım çeşitlerini sıralayabilecek, Yatırım projesi kavramını tanımlayabilecek bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz. Anahtar Kavramlar Proje Proje Unsurları Proje Süreci Proje Yönetimi Yatırım Yeni Yatırım Geliştirme Yatırımı Yatırım Projesi İçindekiler Giriş Proje Kavramı Yatırım Kavramı ve Çeşitleri 2

6 Proje ve Yatırım Projesi GİRİŞ Proje, belirlenmiş bir amaç için, belirlenmiş bir zaman aralığında, belirlenmiş kaynaklar kullanılarak, belirlenmiş görevlerin bir defalığına yapıldığı bir iş türüdür. Proje sistematik bir şekilde gerçekleştirilerek bir işte hata, eksiklik ve karmaşadan doğabilecek başarısızlık ihtimalini düşürmek istenir. İnsanların yaşam standardı büyük ölçüde maddi imkânlarla ilgilidir. Sınırlı maddi imkânlara sahip olan ve daha iyi bir yaşam standardı yakalamak isteyenler için önerilebilecek çözümlerden biri birikimlerin kazanç getirecek alanlara yönlendirilmesi, yani yatırım yapılmasıdır. Yeni bir işletme kurmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek de yatırım seçenekleri içerisinde yer alır. Kuruluş işlemleri açıdan bakıldığında yeni bir işletmenin kurulması oldukça kolaydır; kanunların gerekleri yerine getirildiğinde bir işletmenin kurulması birkaç gün içerisinde gerçekleşebilir. Ancak önemli olan bir işletmeyi kurmak veya geliştirmek değil, kurulan veya geliştirilen işletmenin sürekliliğinin sağlamak, yani kar ettirebilmek ve devamlığını sağlamaktır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), 2011 Kasım Ayına Ait Kurulan ve Kapanan Şirket" istatistiklerini açıkladı. Buna göre, bu yılın onbir ayında kurulan şirket sayısı 2010 yılının aynı dönemine göre yüzde 7,46; kapanan şirket sayısı yüzde 17,44 arttı. Ocak-Kasım döneminde 49 bin 12 şirket kuruldu. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 45 bin 609 adet idi. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı ise 9 bin 679'dan 11 bin 367 adede çıktı. Görüldüğü gibi bir çok işletme doğru proje ve doğru yatırım kararı verilmeden ve diğer nedenlerle kapanmıştır. Yeni bir işletme kurma veya mevcut bir işletmeyi geliştirme şeklinde yapılan bir yatırımın başarıya ulaşma ihtimali yatırımın bir proje olarak ele alınması ile daha da artacaktır. Bu ünitede proje ve yatırım kavramları hakkında temel bilgiler verilerek bu ikisinin nasıl bir araya getirilebileceği üzerinde durulmuştur. PROJE KAVRAMI Çevremize baktığımızda hayatımızda gerçekleştirdiğimiz işlerin bazılarının rutin, sürekli yapılan işler olduğunu görürüz. Bu işler farklı ortamlardaki farklı işler olabilir. Örneğin bir ev hanımı için sabah kalkıp kahvaltı hazırlamak, daha sonra evi temizlemek, akşam yemeğini hazırlamak rutin bir iştir. Aynı şekilde çalışan birisi için işyerine gittiğinde bilgisayarını açmak, o gün yapacağı işlere ilişkin dokümanları teslim almak, onları incelemek, bunları daha sonra bir başka çalışana teslim etmek rutin bir iştir. Herhangi biri bize bu işleri gerçekleştirirken ne yaptığımızı sorsa her zamanki işlerle uğraşıyorum diye cevap veririz. Bu işler, tekrarlanan, hep yapılan, değişmeyen işlerdir. Oysa bazı işler her zamanki işler gibi değildir. Daha önce hiç komşunun çocuğuna bakmamış bir ev hanımı için komşunun çocuğuna geçici olarak, bir defaya mahsus olarak bakmak, o ev hanımının her zamanki işlerinden farklıdır. Aynı şekilde bir işyerinde çalışan personel için o iş yerinde kullanılmak üzere hazırlanan bir bilgisayar programının yazılımında, işlerin nasıl yürüdüğünü bilgisayar programcısına anlatmak için bir haftalığına görev almak o personelin her zamanki işlerinden farklıdır. Bu işler, belli bir amaç için, işi yapan kişi tarafından daha önce hiç yapılmamış, bir defaya mahsus, belli sürede tamamlanması gereken sıra dışı işlerdir. 3

7 Proje yeni bir iş için olabileceği gibi mevcut işleri geliştirmek için veya özel bir amaç için de hazırlanabilir. Bazen yeni bir iş için TÜBİTAK, KOSGEB, Kalkınma Ajansları vb. için de projeler hazırlanabilir. Yukarıda verilenler gibi birçok örnek vermek mümkündür. Hayatımız boyunca gerçekleştirdiğimiz işleri iki çeşite ayırabiliriz: Süregelen işler ve proje işleridir. Proje, bir iş yapma ve sistemli çalışma türüdür. Proje için şu şekilde bir tanım yapılabilir: Proje, belirlenmiş bir amaç için, belirlenmiş bir zaman aralığında, belirlenmiş kaynaklar kullanılarak, belirlenmiş görevlerin bir defalığına(geçici) yapıldığı bir iş türüdür. Projenin Unsurları Proje nedir? Bir proje işinin her zamanki (rutin) işlerden nasıl ayrıldığını aşağıdaki tablo vasıtasıyla daha net görebiliriz. Tablo 1.1: Proje İşi ile Rutin İş Arasındaki Farklar Proje İşi Amaç, benzeri olmayan bir ürün, hizmet veya sonuç üretmektir. İş, bir kereye mahsus, başlangıç ve bitişi kesin olarak belirlenmiş bir tarihte yapılır. Sadece o iş için tahsis edilmiş kaynaklar söz konusudur. Sadece o iş için yapılacak görevler söz konusudur. Sadece o işe mahsus yöntemler kullanılır. Rutin İş Amaç, her zamanki ürün, hizmet veya sonucu bir kez daha üretmektir. İş, her zaman yapılır, başlangıç ve bitişi kesin olarak belirlenmemiştir. Her zaman kullanılan mevcut genel kaynaklar söz konusudur. Yapılan iş aynı olduğu için görevler aynıdır. Her zamanki yöntemler kullanılır. Tabloda görüldüğü gibi bir proje işinin rutin bir işten beş noktada (amaç, zaman, kaynak, kapsam ve yöntem) farklılaşmaktadır. Bu beş nokta aynı zamanda projenin unsurları olarak adlandırılır. O zaman, bir işin proje işi olarak adlandırılabilmesi için bu beş unsurun tamamına sahip olması gerekir. Projenin unsurları aşağıda kısaca açıklanmıştır. Amaç: Projede benzeri olmayan bir ürün ya da hizmet üretmek veya bir sonuca ulaşmak amaçlanır. Projenin başarıya ulaşması amacın doğru tespitine bağlıdır. Amaç tespit edilirken amacın net, ölçümlenebilir, üzerinde hemfikir olunmuş ve gerçekçi olmasına dikkat edilir. Zaman: Projede işin başlangıç ve bitiş zamanı belli olmalıdır. Nasıl ki canlıların ömrü varsa, projenin de ömrü vardır. Yani, proje doğan ve ölen bir iştir! Eğer işin ömrü belli değilse o iş proje olamaz. Projenin zaman unsuru içerisinde yer alan bir başka önemli özelliği projenin bir kez yapılması, tekrarlanmamasıdır. Bunu da yine insan ömrüne benzetebiliriz. Nasıl ki her insan bir diğerinden farklı bir ömre sahiptir ve bir kez yaşar, her proje de birbirinden farklı ömre sahiptir ve bir kez gerçekleştirilir. Kaynak: Projede sadece o işe tahsis edilmiş belirli kaynaklar kullanılır. Bir projede kullanılabilecek kaynaklar dört grupta toplanır: İnsan kaynağı, araç-gereç (ekipman) kaynağı, malzeme kaynağı ve para kaynağı. Bir projede bu kaynakların tamamının kullanılması da sadece bir kaçının kullanılması da mümkündür. Önemli olan söz konusu kaynakların sadece o işe ayrılmasıdır. Kapsam: Proje işi, belli bir amaç doğrultusunda, belli kaynaklar kullanılarak, bir defaya mahsus yapılır, dolayısı ile bir projede, projenin başarıya ulaşması için yapılacak işler ve o işlerin nasıl yapılacağı doğru ve net bir biçimde tespit edilir. 4

8 Yöntem: Projenin amacı kısıtlı kaynakla ve zamanda gerçekleştirileceği için proje kapsamında yapılacak işlerin eldeki imkanlar (kaynaklar) doğrultusunda ve zaman limiti içerisinde en uygun şekilde yapılmasını sağlayacak yöntemler belirlenir. Projenin her bir unsuru birbirlerine bağımlı olarak ele alınır. Yani, her bir unsur diğer unsurlar ile ilişki içerisindedir. Örneğin; Projenin zamanına karar verilirken amacın gerçekleştirilebilmesi için hangi kaynakların ne boyutta kullanılacağı, hangi işlerin, hangi yöntemlerle yapılacağı; Projede ihtiyaç duyulacak kaynaklar hesap edilirken, projenin amacının gerçekleştirmek için ihtiyaç duyulan zamanın ne kadar olduğu, hangi işlerin hangi yöntemlerle yapılacağı; Projede yapılacak işlere karar verilirken, amacı gerçekleştirmek için ihtiyaç duyulan zamanın ne kadar olduğu, hangi kaynakların ne boyutta kullanılacağı ve işin hangi yöntemlerle yapılacağı; Projede yönteme karar verirken amacı gerçekleştirmek için ihtiyaç duyulan zamanın ne kadar olduğu, hangi kaynakların ne boyutta kullanılacağı ve hangi işlerin yapılacağı göz önüne alınır. Proje Süreci Projenin unsurları nelerdir? Süreç, devam eden faaliyetler dizisi olarak tanımlanabilir. Projenin özellikleri incelendiğinde projenin başı ve sonu olan bir süreç olduğu görülür. Bir proje kendi özel amaçları olan ayrı ayrı süreçler boyunca ilerler. Ne amaçla hazırlanırsa hazırlansın bütün projeler birbirini takip eden ve her biri ayrı bir süreç olan beş adımdan oluşur: Başlatma Süreci Planlama Süreci Yürütme (İcra) Süreci İzleme ve Kontrol Süreci Sonlandırma Süreci 5

9 Başlatma Süreci - Başlat - Planla - Yürüt - İzle ve Kontrol Et - Sonlandır Planlama Süreci - Başlat - Planla - Yürüt - İzle ve Kontrol Et - Sonlandır İzleme-Kontrol Süreci - Başlat - Planla - Yürüt - İzle ve Kontrol Et - Sonlandır Yürütme Süreci - Başlat - Planla - Yürüt - İzle ve Kontrol Et - Sonlandır Sonlandırma Süreci - Başlat - Planla - Yürüt - İzle ve Kontrol Et - Sonlandır Şekil 1.1: Proje Süreci Şekil 1.1 de proje süreci gösterilmiştir. Proje süreci beş ayrı süreçten oluşur. Bu süreçlerin her biri başlatma, planlama, yürütme, izleme-kontrol ve sonlandırma aşamalarını içerir. Bu süreçlerin ilki Başlatma Süreci dir. Şekilden de anlaşılacağı üzere Başlatma Süreci nin çıktısı, Planlama Süreci, Planlama Süreci nin çıktısı Yürütme Süreci, Yürütme Süreci nin çıktısı İzleme ve Kontrol Süreci dir. Proje sürecinde Planlama, Yürütme, İzleme-Kontrol süreçleri arasında bir döngünün bulunduğuna dikkat ediniz. Proje süresince Planlama Süreci, İzleme-Kontrol Süreci nden aldığı geribildirim sayesinde tekrarlanabilir. İster bir konut projesi, ister bilimsel bir proje isterse yeni bir iş kurma projesi (veya yatırım projesi) olsun, her proje, proje sürecini takip eder. Proje sürecinin başlatma aşamasından sonraki aşamaları projeden projeye farklılık gösterebilir. Bazı projelerde, proje süreci sırasıyla (başlatma-planlamayürütme-izleme/kontrol-sonlandırma) devam ederken, bazı projelerde başlatma aşamasından sonraki aşamalar yer değiştirerek tekrarlanabilir. Proje sürecinin her bir aşaması tamamlandığında diğer aşamaya geçip geçmeme kararı verilir. Bu bakımdan proje sürecinin her bir aşaması o aşamayı tekrar edip etmeme, bir sonraki aşamaya geçip geçmeme veya projeye devam edip etmeme kararlarının verildiği kontrol noktaları gibi düşünülebilir. 6

10 Başlatma Süreci Proje süreci hangi süreçlerden oluşur? Proje süreci, proje kararının verilmesini takiben başlatma süreci ile başlar. Başlatma gerçekleşmezse proje hayata geçemez. Başlatma süreci, proje sahiplerinin başlatma kararını vermesi ile gerçekleşir. Bu süreç sonunda ya projenin hayata geçirilmeye değer olduğu düşünülüp başlatma kararı verilir ve projenin diğer sürecine geçilir, ya da projenin beklentileri karşılamaktan uzak olduğuna karar verilerek olası büyük kayıpları önlemek üzere projeye başlanmaz, süreç durdurulur. Planlama Süreci Planlama süreci, proje sürecinin belki de en önemli sürecidir. Bu süreç sonucunda projeyle ilgili herkese neyin nasıl yapılacağının söylenmiş olur. Projenin bu sürecinde üretilen dokümanlar projenin diğer süreçlerinde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve projenin ilerleyişinin izlenmesinde kullanılır. Yürütme Süreci Yürütme süreci, proje işlerinin üretildiği, bir başka ifade ile planın eyleme dönüştüğü süreçtir. Proje kaynaklarının ve bütçenin çoğu bu süreçte kullanılır. İzleme ve Kontrol Süreci İzleme ve kontrol süreci projenin uygulanması esnasında elde edilen sonuçların önceden belirlenen ölçütlere uygun olup olmadığının tespit edildiği süreçtir. Eğer sonuçlarla önceden belirlenen ölçütler arasında olumsuz yönde fark varsa düzeltici eylemler yapılarak projenin planlandığı şekilde yürümesi sağlanır. Bu durum aynı zamanda Planlama ve Yürütme süreçlerinin tekrar gözden geçirilmesini gerektirir. Özetle, bu süreç, proje planı ve yürütülmesinin sürekli izlenerek önceden belirlenmiş ölçütlerden sapmalar olduğunda düzeltici müdahalelerin yapıldığı bir süreçtir. Sonlandırma Süreci Sonlandırma süreci proje sürecinin pek fazla dikkate alınmayan son sürecidir. Bu süreçte projenin sonlandırılmasına ilişkin prosedürler yerine getirilir ve projenin bittiği tüm taraflara resmen ilan edilir. Proje başarıldığında veya başarılamadığında bu süreçte yapılması gereken bazı işlemler genellikle ihmal edilir. Bu süreç iyi değerlendirildiğinde, proje ile ilgili taraflar gelecekteki proje çalışmalarında kullanabileceği çok değerli bilgi ve tecrübeler elde etmiş olur. Proje Yönetimi Proje yönetimi, proje amacının gerçekleştirilebilmesi için, proje süresince ve projeye tahsis edilen kaynakları kullanarak planlama, örgütleme, yönlendirme, koordinasyon ve kontrol olarak sıralanan yönetim fonksiyonlarının icra edilmesi demektir. Proje yönetiminde üç sınırlandırıcıya özellikle dikkat edilir; kapsam, zaman ve maliyet. Bu üç unsur, herhangi bir projenin en önemli sınırlayıcılarıdır. Bunlardan herhangi birinde yapılacak bir değişim diğer ikisini de etkiler. Örneğin; Projenin kapsamı genişletildiğinde proje için gereken zaman uzar ve maliyetler artar, Proje gerekenden kısa zamanda bitirilmek istenirse maliyetler artar, ancak projenin kapsamı daralır, Proje bütçesi azaltılırsa projenin gerçekleşmesi daha uzun zaman alır ve proje kapsamı daraltılır. Proje sürecinde rol ve sorumluluklar üç kademeli bir yapıda dağılır: proje sahibinin (kaynak verenin) rol ve sorumlulukları, proje yöneticisinin rol ve sorumlulukları ve proje yürütücülerin (proje ekibi) rol ve sorumlulukları. 7

11 Proje yönetimi nedir? Proje Sahibinin (Kaynak Sağlayanın) Rol ve Sorumlulukları Herhangi bir projede proje sahibi (kaynak sağlayanın) beklentilerini ve taleplerini açıkça ortaya koyar ve proje sonucunu değerlendirir. Proje sahibinin en önemli rolü projenin yüksek kalitede ve düşük maliyette yapılmasını sağlamaktır. Proje sahibi her ne kadar projenin yürütülmesi ile ilgili sorumluluğu proje yöneticisine devretmiş olsa da projenin tüm sorumluluğu aslen kendisindedir. Proje sahibinin başlıca sorumlulukları şunlardır: Projenin başlatılması, sürdürülmesi ve sonlandırılması kararlarının verilmesi, Projenin beklentiler doğrultusunda gittiğinin teyid edilmesi, Projeye kaynak tahsis edilmesi, Proje yürütücülerinin taleplerine cevap verilmesi, Fırsatların ve risklerin değerlendirilip, kontrol altına alınması, Proje Yöneticisinin Rol ve Sorumlulukları Proje yöneticisinin en önemli rolü proje ekibini yöneterek sonuçları proje sahibine iletmek ve proje ekibine liderlik etmektir. Proje yöneticisinin başlıca sorumlulukları şunlardır: Projenin amacına ulaştırılmasının sağlanması, Projede yapılacak işler için görevlendirme ve yetkilendirmelerin gerçekleştirilmesi, Proje yürütücüleri ile sürekli iletişimin kurulması ve onların motive edilmesi, Projenin sağlıklı yürümesi için gereken yönetim araçlarının kullanılması, Sonuçların değerlendirilmesi, gereken değişikliklerin yapılması. Proje Yürütücülerinin (Proje Ekibi) Rol ve Sorumlulukları Proje yürütücüleri projenin hayata geçirilmesinde belki de en önemli role sahiptir. Çünkü onlar olmadan proje ortaya çıkamaz. Proje yürütücelerinden beklenen en önemli hususlar projenin amacının ne olduğunuanlamalrı ve kavramalarıdır. Proje yürütücülerinin başlıca sorumlulukları şunlardır: Faaliyetlerin ve görevlerin belirlendiği gibi yürütülmesi, Projenin her bir aşamasında fayda sağlayacak önerilerde bulunulması, Proje yöneticisinin proje süresince ortaya çıkabilecek tehdit ve fırsatlar karşısında uyarılması. Proje Sürecinde Yapılacak Yönetimsel İşlemler Projenin başlatma, planlama, yürütme, izleme/kontrol ve sonlandırma süreçlerinden oluşan bir iş türü anlatılmıştı. Projede bir işi rastgele yöntemlerle gelişigüzel yapmak yerine sistematik bir biçimde yapmak hedeflenir, ancak bu durum projenin mutlaka başarı ile sonlanacağı anlamına gelmez. Bir projenin başarıya ulaşması, proje işinin ciddiye alınmasına, proje sürecinin her bir adımının amacının iyi anlaşılmasına, o amacın yerine getirilmesi için nelerin, nasıl, ne sürede yapılacağının net bir biçimde ortaya konulmasına bağlıdır. Tablo 1.2 de tipik bir proje sürecinin her bir adımında yönetimsel açıdan nelerin, ne amaçla ve kimler tarafından yapılacağı ana hatları ile açıklanmıştır. Tablodan da anlaşılacağı üzere proje sürecinde işlemsel açıdan en yoğun süreç planlama süreci, en yoğun kişi de proje yöneticisidir. Projenin, rastgele yapılan işlerden farklılaştığı sistematik bir iş yapma türü olduğu düşünüldüğünde bu durumun gayet normal olduğunu söyleyebiliriz. Projenin başarıya ulaşması tüm süreçlerin başarıyla yürütülmesine bağlıdır. Planlamanın eksik, yetersiz ve hatalı olduğu bir projede, projenin diğer aşamalarının da bundan doğrudan etkileneceği ve projenin amaçlarını gerçekleştirmekten uzaklaşacağı ve hatta başarısızlığa uğrayacağı unutulmamalıdır. 8

12 Tablo dikkatle incelendiğinde Durum değerlendirme toplantıları ve raporları nın hem Yürütme hem de İzleme/Kontrol süreçlerini, Değişiklik yönetim planı nın hem Planlama hem de İzleme/Kontrol süreçlerini ilgilendirdiği görülür. Bu durumun daha önce Şekil 1.1 de açıklanmıştı. Tablo 1.2: Proje Sürecinde Yapılacak Yönetimsel İşlemler Hangi Süreç? Ne Yapılacak? Niye Yapılacak? Kim Yapacak? Proje teklifi Projenin fikrin gerekçelendirilmesi için Proje sahibi Proje yöneticisinin tespiti Yetkilendirmek için Proje sahibi Başlatma Fizibilite analizi Projenin olabilirliğini görmek için Proje sahibi,proje yöneticisi ve/veya dışardan biri(leri) Proje tüzüğü Projenin amacını, yapılacak faaliyetleri,sonuçlarını tanımlamak, proje organizasyonunu oluşturmak ve görevlendirmeleri yapmak için Proje sahibi ve/veya proje yöneticisi Fayda-maliyet analizi Projenin finansal açıdan fayda sağlayıp sağlamadığını belirlemek için. Bu işlem bazen projeden once, bazen fizibilite analizi kapsamında yapılır. Proje yöneticisi Proje kapsam açıklaması Projenin varsayımlarını,kısıtlarını,çıktılarını,yapılacak işleri ve kapsamını netleştirmek için Proje yöneticisi Kritik başarı faktörlerinin tespiti Projenin başarılı kabul edilebilmesi için nelerin yapılması gerektiğini belirtmek için. Bu işlem proje kapsam açıklaması içerisinde de yapılabilir. Proje yöneticisi İletişim planı Proje sahibi sahipleri ile proje ekibinin bilgi ihtiyaçlarının tanımlanması ve bilginin nasıl dağıtılacağının belirlenmesi için Proje yöneticisi İş dağılım şeması Proje İşinin yapılmasında çıktı odaklı hiyerarşiyi oluşturmak için Proje yöneticisi Planlama Rol ve sorumluluklar Kaynak planı İş dağılım şemasına uygun şekilde rol ve sorumlulukları netleştirmek için Projenin tamamlanması için ihtiyaç duyulan kaynakların (insan,ekipman,malzeme ve para kaynakları) belirlenmesi için Proje yöneticisi Proje yöneticisi Tedarik planı Dışarıdan satın alınacak kaynak ve hizmetlerin tespit edilmesi için Proje yöneticisi Risk yönetim planı Proje risklerinin tespiti,tanımlanması ve üstesinden nasıl gelineceğinin karalaştırılması için Proje yöneticisi Kalite planı Kalite nasıl güvence altına alınacak ve nasıl ölçülecek belirlemek için Proje yöneticisi Proje zaman çizelgesi Proje süreçlerinin başlama ve bitiş zamanlarını belirlemek için Proje yöneticisi Proje bütçesi Projenin hedeflenen maliyetini belirlemek için Proje yöneticisi 9

13 Tablo 1.3: Proje Sürecinde Yapılacak Yönetimsel İşlemler (Devam) Yürütme Proje ekip toplantısı Proje ekibinin her bir üyesinin görev, yetki ve sorumluluklarının açıklanarak çalışmanın başlatılması için Proje yöneticisi Yürütme ve İzleme/Kontrol Durum değerlendirme toplantıları ve raporları Proje yürütülürken ortaya çıkan sorun, değişiklik talepleri vb. konuların ele alınması ve gerekli güncelleme ve değişikliklerin yapılması için Proje yöneticisi Planlama, İzleme/Kontrol Değişiklik yönetim planı Proje süresinde ortaya çıkabilecek değişikliklerin tespiti ve nasıl üstesinden gelineceğinin kararlaştırılması için Proje yöneticisi İzleme/Kontrol Proje başarımlarının izlenmesi ve düzeltici iylemlekrin gerçekleştirilmesi Projenen önceden belirlendiği gibi gerçeklişip gerçekleşmediği ortaya koymak, başarımları ölçmek, ölçüm sonuçlarını belirlenen sınırlar dışına çıkması durumunda düzeltici faaliyetler bulunmak, projenen planlandığı gibi devam etmesinin sağlamak, daha önce gerçekleştirilen, düzeltme ve güncellemelerin etkinliğini izlemek için Proje yöneticisi Muhasebe kapanışı Proje bütcesinde daha fazla değişiklikler olmasını önleyerek projenin finansal açıdan sonlandırılması için Proje yöneticisi Uygulama teyid listesi Projenen yapılması planlanan işlemlerin yapıldığını sahibine tek tek teyid edilmesi için Proje yöneticisi Sonlandırma Proje deneyimlerinin belgelendirilmesi Gelecekte yapılacak projelerde bu projeden kazanılan bilgi ve deneyimleri kullanabilmek için Proje sahibi, proje yöneticisi, proje uygulandırıcıları Projenin tamamlama tutanağının oluşturulması Projenin resmen bitirilmesi için proje yöneticisi ve uygulayıcılarının görev, yetki ve sorumluluklarının sonlandırılması ve projenin resmen bittiğinin tüm taraflara açıklınması Proje yöneticisi Arşivleme Projeye ilişkin dökümanların olası ihtiyaçlar için muhafaza altına alınması Proje yöneticisi YATIRIM KAVRAMI VE YATIRIM ÇEŞİTLERİ Yatırım, paranızın aktif bir biçimde daha fazla para kazanmak için kullanılması, bir başka ifade ile paranızın sizin için, sizin yerinize çalışmasıdır. Yatırım ve tasarruf kavramları genellikle birbirleri ile karıştırılır. Tasarruf ana paraya para kazandırmayı (arttırmayı) amaçlamayan pasif bir eylemdir. Yatırım, farklı disiplinlerde (ekonomi, işletme, finans gibi) farklı tanımlara sahip bir kavramdır. Farklı disiplinlerdeki farklı yatırım tanımları kafa karışıklığına yol açabilir. Bu nedenle burada yatırım için genel bir tanım yapılacaktır. Yatırım paranın veya sermayenin kazanç elde etmek için finansal araçları veya diğer varlıkları satın almak üzere bağlanması şeklinde tanımlanabilir. Yatırım sonucu elde edilen kazançlar yatırım aracına bağlı olarak faiz, kar payı, değer artışı, gelir gibi isimler alabilir. 10

14 Yatırımlar türleri açısından iki temel gruba ayrılır: Sabit getirili yatırımlar: tahvil, bono vs. satın almak gibi, Değişken getirili yatırımlar: gayrimenkul satın almak, mevcut bir işletmeye tek başına veya ortak olarak sahip olmak, yeni bir işletme kurmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek gibi. Bu kitapta yeni bir işletme kurmak ve mevcut bir işletmeyi geliştirmek şeklindeki yatırımlar üzerinde durulacaktır. Yatırım ile tasarruf arasındaki fark nedir? Bu kitapta yatırım kavramı yeni bir işletme kurmak ve mevcut bir işletmeyi geliştirmek boyutunda ele alınmaktadır. Yeni Yatırım (Yeni Bir İşletme Kurmak) İnsanlar mevcudiyetini sürdürmek ve kendisini daha iyi hissetmek için gereksinimlerini giderme zorunluluğu ile karşı karşıyadır (hayatta kalabilmek için yemek, içmek, uyumak, korunmak, iyi hissetmek için tedavi olmak, farklı farklı giyinmek, gezmek, eğlenmek gibi). İnsanlar, gereksinimlerinin bir kısmını kendi başına hiçbir bedel ödemeden karşılarken, bir kısmını ise ekonomik bedel ödeyerek karşılar. İnsanoğlunun bazı gereksinimlerini ekonomik bedel ödeyerek karşılayabileceği gerçeği yine bir kısım insanoğlu tarafından kazanç elde etme fırsatı olarak düşünülmüştür. Girişimci olarak adlandırılan bu bilgi sahibi kesim çok ciddi bir ticari potansiyel gördüğünde kar etmek amacıyla yeni bir işletme kurar. İşletme, bilgi sahibi girişimci tarafından, insan ihtiyaçlarını karşılayacak ekonomik değeri olan mal ve/veya hizmetleri üretip, bunları ihtiyaç duyanlara ulaştırarak kar elde etmek amacıyla doğal kaynaklar, emek ve sermaye adı verilen üretim faktörlerinin bilinçli bir şekilde bir araya getirildiği sistemli ve organize şekilde faaliyette bulunan ekonomik kişiliktir. İşletmenin temel amacı kurucularının amacına paraleldir: kar sağlamak! İşletmenin kar sağlaması, kurucuları tarafından getirilen kaynağın arttırılması ile gerçekleşir. Yeni bir işletmenin kurulması şeklinde yapılan yatırım yeni yatırım veya işletme kurma yatırımı olarak adlandırılır. Geliştirme Yatırımı İşletmeler kurucularından ayrı bir kişiliğe sahiptir ve ömürlerinin kurucularından bağımsız olarak sonsuz olduğu kabul edilir. Etrafımıza baktığımızda böyle bir varsayımın gerçeklerle örtüştüğü görülür. Örneğin Arçelik şirketi 1955 yılında Vehbi Koç tarafından kurulmuştur. Vehbi Koç vefat etmiş olmasına rağmen Arçelik şirketi hala hayattadır ve başarılı bir biçimde faaliyetlerine devam etmektedir. Buna benzer örnekleri hem ülkemizden hem de dünyadan verebiliriz. Bir işletmenin kurulması o işletmenin doğması, işletmenin kapatılması işletmenin ölmesi gibidir. İşletmenin doğumu ve ölümü arasında geçen süre işletme yaşam evresi olarak adlandırılır. Geleneksel olarak işletme yaşam evresinin Başlangıç, Gelişme, Büyüme, Olgunluk ve Gerileme evrelerinden geçtiği ifade edilir. Başlangıç Evresi: İşletmenin başlangıç aşamasında temel mücadele hayatta kalabilmek ve başabaş noktasını yakalayabilmektir. Bunun için tüm fırsatlar değerlendirilmek istenir. Bu evrede işletme sahibi işletme kararlarında kesin söz sahibidir. Bu evrede çok çaba az kazanç söz konudur. Gelişme Evresi: Bu evrede işletme faaliyetleri sürekli gözden geçirilir ve gerekli düzeltmeler yerine getirilmeye çalışılır. Amaç finansal yapıyı kuvvetlendirmek, karlılığı arttırmak ve işletmenin sürekliliğini sağlamaktır. İşletme bu evrede yavaş yavaş müşteri seçmeye, pazarda kendini farklı konumlandırmaya başlar. İşletme sahibi hala kararların odağındadır. Bu evre günlük düşünmenin yerini uzun vadeli stratejik düşünmeye bıraktığı aşamadır. 11

15 Büyüme Evresi: İşletmenin kurumsallaşmaya başladığı aşamadır. Finansal açıdan güvenli hale gelinmiş, büyüme ve gelişme amaçlı yeni yatırımlar için fonlar oluşmaya başlamıştır. Bu evrede sahiplik ve yöneticilik ayrımı belirginleşmiştir ve rakipler karşısında daha sağlam pozisyon alınmıştır. Olgunluk Evresi: İşletmenin fonksiyonları olması gibi çalışmaktadır. Daha fazla büyümek ve gelişmek amaçlı yatırımlar başlar. Harcamalar daha dikkatli izlenir verimliliğe odaklanılır. Gerileme Evresi: İşletme ömrünün uzatılmasına odaklanılmıştır. Bütün çabalar bu amaca dönüktür. Düşen verimlilik, artan maliyet ve harcamaların (genellikle) küçülerek önlenmesine çalışılır. İşletme sahibinin işletmeden bağı zayıflamış, personelin motivasyonu azalmıştır. İşletme yaşam evresinin aşamaları nelerdir? İşletmelerin kurulduktan sonra mevcut durumlarını korumak veya iyileştirmek ya da büyütmek için bir takım yeni varlıklara sahip olmak şeklinde yaptığı yatırımlara geliştirme yatırımı adı verilir. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere işletmeler özellikle büyüme ve olgunluk evrelerinde, nadiren de gelişme ve gerileme evrelerinde mevcut işletmeyi geliştirmek, büyütmek ve/veya güçlendirmek amacıyla yatırım yapabilirler. İşletmenin geliştirilmesi, büyütülmesi veya güçlendirilmesi mevcut varlıkları yenileri ile değiştirmek veya mevcut varlıklara ilave yapmak suretiyle gerçekleşebilir. Geliştirme yatırımları çok farklı başlıklar altında sınıflandırılabilir. Örneğin, üretim işletmelerinde yatırım; mevcut üretim kapasitesinin arttırılması için yapıldığında kapasite yatırımı ; üretim kalitesinin arttırılması için yapıldığında kalite yatırımı, verimliliğinin arttırılması için yapıldığında verimlilik yatırımı, gibi isimler alabilir. Üretim işletmelerinde etkinliğinin arttırılması, üretimde geçen zamanın, maliyetlerin düşürülmesi, eskiyen ekipmanların yenilenmesi, üretim yapılan tesislerin büyütülmesi, genişletilmesi gibi daha bir çok konuda yatırım yapılabilir. Ticaret işletmelerinde üretim araçlarına ihtiyaç duyulmadığı için hacmini büyütmek, verimliliği ve etkinliği arttırmak için yapılan yatırımlarda genellikle bina, taşıt, demirbaş gibi maddi varlıklar söz konusu olur. Öte yandan bazı yatırımlar gözle, görülüp elle tutulamayan, ancak işletmenin karlılığına etki eden varlıklar edinilmesi suretiyle yapılır. Bu varlıklar, patent, telif hakkı, kullanım hakkı, organizasyon gibi isimler alabilir. Haklar olarak adlandırabileceğimiz varlıklar bir bedel ödenerek işletmenin üretimini geliştirmesi, yeni teknolojiler kullabilmesi ve benzeri amaçlarla kullanılır. Bu tür varlıklara yapılan yatırımlara örnek olarak bir yayınevi için çok okunan bir yazarın eserlerinin, bir televizyon/radyo kanalı için çok izlenen bir programın telif haklarının alınması verilebilir. İşletmenin amaçlarına ulaşmasında organizasyon yapısı büyük rol oynar. İşin yapılması için ihtiyaç duyulan personelin nitelikleri, organizasyon yapısı, çalışanların görev ve yetkileri gibi hususlar işletmenin başarısında doğrudan etkilidir. Eğer işletmenin personeli niteliksiz ve yetersiz ise en modern tesisler makine yığını olmaktan öteye geçemez. Öte yandan nitelikli ve yeterli personel, yetersiz ekipmanlarla işletmeyi muhteşem kar rakamlarına ulaştırabilir. İşletmede doğru personelin, o personel için doğru görev ve yetkinin, doğru iş yapma yöntemlerinin belirlenebilmesi üzerine yapılan yatırımlar insan kaynaklarına yapılan yatırım olarak adlandırılır. 12

16 Yatırım Projesi Bir işletme sahibi olmayan her insanın aklına, yeni bir işletme kurma (yeni yatırım) veya mevcut bir işletmeye sahip olma fikri; bir işletmesi olan her insanın aklına da işletmesini geliştirme (geliştirme yatırımı) fikri mutlaka gelmiştir. Kimileri bu fikri çeşitli nedenlerle hayata geçiremezken kimileri ise fikrini hayata geçirme imkânı bulur. Fikrin hayata geçirilmesi fikrin amacına ulaşacağı anlamına gelmez. Yeterli değerlendirme yapılmadan acele ile hayata geçirilen yatırım fikirlerinin başarıya ulaşma ihtimali oldukça düşüktür. Eğer aksi olsaydı herkesin birer zengin işadamı olması gerekirdi. İstatistikler incelendiğinde de yeni kurulan işletmelerin bir kısmının daha ilk iş yıllarında başarısızlığa uğradığı ve sona erdirildiği, bir kısmının ise başarılı bir şekilde yoluna devam ettiği görülecektir. Alanında başarılı olan işletmelerin birçoğunun işe başlamadan önce, işle ilgili tüm başarı veya başarısızlık ihtimallerini değerlendirdiği, daha sonra işe başlama kararını verdiği, işe başladıktan sonra da başarıda sürekliliği sağlamak için gerekenleri yerine getirdiği görülür. Yatırım projesi, yeni bir işletme kurmak, mevcut bir işletmeye sahip olmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek amacıyla hazırlanan projedir. Bir yatırım projesi, herhangi bir projeden farksız olduğu için tipik bir projenin unsurları yatırım projesi için de geçerlidir. Yani, bir yatırım projesi: amaç, zaman, kaynak, kapsam ve yöntem unsurlarını bünyesinde barındırır. Aynı şekilde, yeni bir işletme kurmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek bir proje olarak düşünüldüğünde proje süreci için geçerli olan başlatma, planlama, yürütme, izleme/kontrol ve sonlandırma adımları yatırım projelerinde de aynen geçerli olacaktır. Yatırım projesi nedir? Yatırım proje süreci birkaç gün veya birkaç yıl sürebilecek çok sayıda davranış ve faaliyetin gerçekleşmesini zorunlu kılar. Ancak, yatırım projelerinde başlatma, planlama, yürütme, izleme/kontrol ve sonlandırma süreçlerine büyük bir sadakatle bağlı kalınması beklenemez. Unutulmamalıdır ki, yatırım proje süreci herkes için her zaman tek ve aynı adımların atıldığı bir süreç değildir. Bu süreci planlı, sistematik, önceden kararlaştırılmış, rasyonel davranış ve faaliyetlerle tesadüfi, yaratıcı, tecrübi, esnek davranış ve faaliyetler arasında gidip gelen bir mücadele olarak tanımlamak daha doğru olur. Yukarıda anlatılanlar yatırım yapmak durumunda olanların kafasını karıştırdığı gibi sizin de kafanızı karıştırabilir. Yani yatırım yaparken mantığımızın sesini dinleyip planlı, sistematik ve rasyonel davranıp, kurallara sıkı sıkıya bağlı mı kalınmalı, yoksa arada bir mantığımızın sesini değil de yüreğimizin sesini mi dinlemeli? Buna verilecek cevap her ikisi de! olacaktır. Yani, aslında çelişen iki ayrı davranış biçimi gibi görünen bu durum yatırımın bir proje olarak ele alınması ve proje sürecinde yapılacak işlemlerde arada bir kalbimizin sesinin dinlenmesi ile çözülebilir. Yeni bir işletme kurma amaçlı bir yatırım projesi hazırlanmadan önce üç temel sorunun cevabının bulunması gerekir: Pazarda tutunabilme ihtimali nedir? Karşılaşılacak riskler nelerdir? Doğru işletmecilik modeli hangisidir? Bu sorulara verilecek cevaplar ciddi zaman, çaba ve maliyet gerektiren yatırım projesine başalayıp başlamama kararı verilmesini sağlar. Aşağıda bu üç ana soruya verilecek cevabı netleştirmek için cevaplanması gereken bağlantılı sorular sıralanmıştır. 1. Pazar büyüklüğü : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin toplam yıllık satışları ne kadar olabilir? 2. Pazarın gelecekteki büyüklüğü : Yatırım yapılacak pazarın büyüklüğü gelecek yıllarda ne olacaktır? 3. Pazar istikrarı : Yatırım yapılacak pazarda ürüne/hizmete karşı gerçekleşebilecek talep dalagalanmalarının boyutu nasıl olabilir? 4. Sürdürülebilirlik : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin ticari ömrü kaç yıl olabilir? 5. Genişleme : Yatırım yapılacak pazarda ürün/hizmetle ilgili ilave ürün/hizmetlere olan talebin büyüklüğü ne kadar olacaktır? 13

17 6. İhtiyaç : Yatırım yapılacak pazarda ürün/hizmet potansiyel alıcıların ihtiyaçlarını hangi ölçüde karşılayacaktır? 7. Tanınırlık : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin faydaları ve özellikleri potansiyel alıcılar tarafından ne ölçüde farkedilecektir? 8. Uyumluluk : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin mevcut kullanım alışkanlıkları ve yöntemleri ile ne ölçüde uyumludur? 9. Karmaşıklık : Yatrım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin nasıl kullanılacağının veya tüketileceğinin öğrenilmesi kolay olacak mıdır? 10. Dağıtım : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin optimal dağıtım kanallarını kullanmak kolay ve ucuz olacak mıdır? 11. Farklılaştırma : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin özellik ve faydaları alternatiflerinin karşısında ne düzeyde olacaktır? 12. Değer : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin alternatifler karşısında potansiyel alıcılar için değeri ne olacaktır? 13. Pazarlık değeri (alıcıya) : Yatırım yapılacak pazarda ürünün/hizmetin pazarlığa direnci ne düzeyde olacaktır? 14. Pazarlık değeri (satıcıya) : Yatırım yapılacak alanda ürünün/hizmetin pazarlığa direnci ne düzeyde olacaktır? 15. Rakipler : Ürünün/hizmetin rakipler karşısındaki direnci ne düzeyde olacaktır? 16. Yasal düzenlemeler : Ürünün/hizmetin yasal düzenlemelere uygunluk düzeyi nedir? 17. Teknoloji : Üründe/hizmette kullanılacak teknoloji uzun süre istikrarlı bir biçimde kullanılabilecek midir? 18. Çevre : Ürün/hizmet çevreye ne düzeyde olumlu katkı sağlamaktadır? 19. Sosyo ekomi : Ürün/hizmet sosyo ekonomik olarak olumlu etki yapabilecek midir? 20. Bağımlılık : Ürünün/hizmetin satışının veya kullanımının diğer ürün/hizmet/süreç/sistem/şahıs veya organizasyona bağımlılık düzeyi nedir? 21. Pazarlama : Yatırımın yapılacağı pazarın yapısı ve özellikleri araştırıldı mı? 22. Finansman : Yatırım için gerekli finansman özkaynakla mı yoksa yabancı kaynakla mı yapılcak? 23. Pazarlama bilgisi : Yatırım sonucu ortaya çıkacak ürün/hizmetin pazarlanması yatrımcının bilgisi yeterli mi? 24. Teknik bilgi : Yatırımcı yatırım için ihtiyaç duyulacak teknik bilgiye sahip mi? 25. Finansal bilgi : Yatırımcı yatırım için ihtiyaç duyulacak finansal bilgiye sahip mi? 26. Operasyonel bilgi : Yatırımcı yatırım için ihtiyaç duyulacak organizasyonel bilgiye sahip mi? 27. Yönetim bilgisi : Yatırımcı yatırım için ihtiyaç duyulacak yönetiml bilgisine sahip mi? 28. Finansal kaynaklar : Yatırımcı yatırım için ilave finansal kaynağa ihtiyaç duyacak mı? 29. Fiziksel kaynaklar : Yatırımcı yatırım için ilave fiziksel kaynağa ihtiyaç duyacak mı? 30. İnsan kaynakları : Yatırımcı yatırım için ilave insan kaynağına ihtiyaç duyacak mı? 31. Entelektüel kaynaklar : Yatırımcı yatırım için ilave entelektüel bilgiye veya varlığa ihtiyaç duyacak mı? 14

18 32. Bağlantılar : Yatırımcı yatırım başka kişi ve kuruluşların desteğine ne derece ihtiyaç duyacak? 33. Satış tahmini : Yatırımcı satış tahminlerini neye dayandırarark yapaıyor? 34. Karlılık : Yatırımcı yatırımdan şu anki gelirinden ne kadar daha fazla gelir elde etmeyi umuyor? 35. Maliyet : Yatırımı yapılacak ürünün/hizmetin kar marjı ve maliyetleri ne düzeyde olacak? 36. Finansal yapı : Yatırımcı yatırım gerekli nakte sahip mi? 37. Nakit akışı : Yatırım ne zamandan itibaren akışını sağlayacak? Yukarıdaki soruların ilk grubu (1. ve 15. maddeleri arasında yer alan sorular) pazarda tutunabilme ihtimalini değerlendirmeyi, ikinci grup sorular (16. ve 22. maddeler arasında yer alan sorular) karşılaşılacak riskleri değerlendirmeyi, üçüncü grup sorular (23. ve 37. maddeler arasındaki sorular) doğru işletmecilik modelini değerlendirmeyi amaçlamakatadır. İlk grup sorulara verilecek cevaplar yatırım fikrinin pazarda başarılı olabilme ihtimalini; ikinci grup sorulara verilecek cevaplar hepsinin başarısızılık riskinin düzeyini, üçüncü grup sorulara verilen cevaplar ise yatırım için gerekli işletmecilik donanımına sahip olunup olunmadığını değerlendirmeyi sağlayarak yatırım fikrinin projelendirilip projelendirilmemesi kararının verilmesine dayanak oluşturur. Eğer bu üç temel sorudan herhangi birine olumsuz cevap veriliyorsa yatırım fikrini projelendirmek için doğru zaman olmadığına karar verilmelidir. Eğer cevaplar üç grupta da olumlu yönde çıktıysa yatırımı projelendirmeye başlanabilir. Aşağıda yeni bir yatırım projesinde nelerin yapılacağı kısaca örneklendirilmiştir. Başlatma Süreci: Yeni yatırım fikrini/seçeneğini bul, Fikrin olabilirliğini analiz et (fizibilite analizi), Fikri hayata geçirmeye değer bulmadıysan yatırım projesini sonlandır, hayata geçirmeye değer ise projenin diğer aşamasına geç. Planlama Süreci: İş planı yap (kaynak planı, tedarik planı, risk planı, kalite planı vb.), Bütçeyi oluştur, Ekibi kur, görev ve yetkileri belirle. Yürütme Süreci: Planı hayata geçir. İzleme/Kontrol Süreci: Planlananlar yapılıyor mu takip et, gerekli değişiklikleri/düzeltmeleri yap ve bunların etkinliğini izle. Sonlandırma Süreci: Projeyi resmen bitir, Belgeleri arşivle. Tablo 1.2 de yapılan açıklamaları yeni bir yatırım için veya geliştirme amaçlı yatırımlar için uyarlayarak rahatlıkla bir yatırım projesi oluşturabilirsiniz. 15

19 Özet Proje, belirlenmiş bir amaç için, belirlenmiş bir zaman aralığında, belirlenmiş kaynaklar kullanılarak, belirlenmiş görevlerin bir defalığına(geçici) yapıldığı bir iş türüdür. Bir proje işi rutin işlerden amaç, zaman, kaynak, kapsam ve yöntem gibi beş noktada ayrılır, bu beş nokta projenin unsurları olarak adlandırılır. Ne amaçla hazırlanırsa hazırlansın bütün projeler birbirini takip eden ve her biri ayrı bir süreç olan beş adımdan oluşur: Başlatma Süreci, Planlama Süreci, Yürütme (İcra) Süreci, İzleme ve Kontrol Süreci ve Sonlandırma Süreci. Proje süreci, başlatma süreci ile başlar. Bu süreç sonunda ya projenin hayata geçirilmeye değer olduğu düşünülüp başlatma kararı verilir ve projenin diğer sürecine geçilir, ya da projenin beklentileri karşılamaktan uzak olduğuna karar verilerek olası büyük kayıpları önlemek üzere proje sonlandırılır. Planlama süreci projeyle ilgili herkese neyin nasıl yapılacağının söylendiği süreçtir. Projenin bu sürecinde üretilen dokümanlar projenin diğer süreçlerinde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve projenin ilerleyişinin izlenmesinde kullanılır. Yürütme süreci, proje işlerinin üretildiği, bir başka ifade ile planın eyleme dönüştüğü süreçtir. Proje kaynaklarının ve bütçenin çoğu bu süreçte kullanılır. İzleme ve kontrol süreci, proje planı ve yürütülmesinin sürekli izlenerek önceden belirlenmiş ölçütlerden sapmalar olduğunda düzeltici müdahalelerin yapıldığı bir süreçtir. Sonlandırma sürecinde projenin kapatılmasına dönük prosedürler yerine getirilir ve projenin bittiği tüm taraflara resmen ilan edilir. Proje yönetimi, proje amacının gerçekleştirilebilmesi için, proje süresince ve projeye tahsis edilen kaynakları kullanarak planlama, örgütleme, yönlendirme, koordinasyon ve kontrol olarak sıralanan yönetim fonksiyonlarının icra edilmesi demektir. Proje yönetiminde üç sınırlandırıcıya özellikle dikkat edilir: kapsam, zaman ve maliyet. Bu üçü, herhangi bir projenin en önemli sınırlayıcılarıdır. Bunlardan herhangi birinde yapılacak bir değişim diğer ikisini de etkiler. Proje sürecinde rol ve sorumluluklar proje sahibinin(sponsorun) rol ve sorumlulukları, proje yöneticisinin rol ve sorumlulukları ve proje yürütücülerin (proje ekibi) rol ve sorumlulukları olmak üzere üç kademeli bir yapıda dağılır. Proje sürecinin her bir adımında proje sahibi, yöneticisi ve yürütücüleri (başlatma, planlama, yürütme, izleme/kontrol ve sonlandırma) yönetimsel açıdan bir dizi işlemi yerine getirir. Yatırım paranın veya sermayenin kazanç elde etmek için finansal araçları veya diğer varlıkları satın almak üzere bağlanması şeklinde tanımlanabilir. Yatırımlar türleri açısından iki temel gruba ayrılır: Sabit getirili yatırımlar: tahvil, bono vs. satın almak gibi, Değişken getirili yatırımlar: gayrimenkul satın almak, mevcut bir işletmeye tek başına veya ortak olarak sahip olmak, yeni bir işletme kurmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek gibi. Yeni bir işletmenin kurulması şeklinde yapılan yatırım yeni yatırım veya işletme kurma yatırımı olarak adlandırılırken, işletmelerin kurulduktan sonra mevcut durumlarını korumak veya iyileştirmek ya da büyütmek için bir takım yeni varlıklara sahip olmak şeklinde yaptığı yatırımlar da geliştirme yatırımı olarak adlandırılır. Yatırım projesi, yeni bir işletme kurmak, mevcut bir işletmeye sahip olmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek amacıyla hazırlanan projedir. Bir yatırım projesi, herhangi bir projeden farksız olduğu için tipik bir projenin unsurları yatırım projesi için de geçerlidir. Yani, bir yatırım projesi: amaç, zaman, kaynak, kapsam ve yöntem unsurlarını bünyesinde barındırır. Aynı şekilde, yeni bir işletme kurmak veya mevcut bir işletmeyi geliştirmek bir proje olarak düşünüldüğünde proje süreci için geçerli olan başlatma, planlama, yürütme, izleme/kontrol ve sonlandırma adımları yatırım projelerinde de aynen geçerli olacaktır. 16

20 Kendimizi Sınayalım 1. Aşağıdakilerden hangisi projenin unsurlarından değildir? a. Amaç b. Zaman c. Kapsam d. Yöntem e. Kontrol 2. Aşağıdakilerden hangisi bir proje süreci değildir? a. Başlatma b. Planlama c. Örgütleme d. Yürütme e. Sonlandırma 3. Projenin hayata geçirilmeye değer olduğu düşünülüp başlatma kararı verilir ve projenin diğer sürecine geçilir, ya da projenin beklentileri karşılamaktan uzak olduğuna karar verilerek olası büyük kayıpları önlemek üzere proje sonlandırılır. Bu ifade hangi proje süreci için geçerlidir? a. Başlatma b. Planlama c. Yürütme d. İzleme/kontrol e. Sonlandırma 4. I- Amaç II- Kapsam III-Zaman IV- Maliyet V-Yöntem Yukarıdakilerden hangi üçü bir projenin sınırlayıcılarıdır? a. I,II ve III b. II, III ve IV c. III, IV ve V d. I, III Ve IV e. II, IV ve V 5. Aşağıdakilerden hangisi proje sahibinin sorumluluklarından biri değildir? a. Projenin başlatılması, sürdürülmesi ve sonlandırılması kararlarının verilmesi b. Projenin beklentiler doğrultusunda gittiğinin teyid edilmesi c. Projeye kaynak tahsis edilmesi, d. Faaliyetlerin ve görevlerin belirlendiği gibi yürütülmesi, e. Proje yürütücülerinin taleplerine cevap verilmesi, 6. Aşağıdakilerden hangisi Değişken Getirili Yatırım değildir? a. Tahvil b. Hisse senedi c. Gayrimenkul d. Yeni bir işletme kurmak e. Altın 7. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin temel amacıdır? a. Planlama b. Örgütleme c. Kar d. Yatırım e. Koordinasyon 8. İşletme Yaşam Evresi nin son aşaması hangisidir? a. Başlangıç b. Gelişme c. Büyüme d. Olgunluk e. Gerileme 9. İşletme Yaşam Evresinin hangi aşamasında Geliştirme Yatırımı yapılmaz? a. Başlangıç b. Gelişme c. Büyüme d. Olgunluk e. Gerileme 17

15.03.2013 İŞ PLANI. Varmak istediği noktayı bilmeyenler oraya nasıl varılacağını tarif edemezler

15.03.2013 İŞ PLANI. Varmak istediği noktayı bilmeyenler oraya nasıl varılacağını tarif edemezler İŞ PLANI Varmak istediği noktayı bilmeyenler oraya nasıl varılacağını tarif edemezler 1 İş Planı Nedir? İşletmenin l i başarılı olması, en azından ekonomik anlamda varlığını ğ sürdürebilmesi için neler

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu esasların amacı,

Detaylı

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN GENEL İŞLETME İŞLETMEN LETMENİN N KURULUŞ ÇALIŞMALARI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN İşletme denince köşe başındaki bakkaldan büyük bir demir çelik işletmesine kadar çeşitli tipte girişimler söz konusu olabildiğine

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

PROJE yerde, süre bütçe ile, amaçların faaliyetler

PROJE yerde, süre bütçe ile, amaçların faaliyetler UYGULAMA Belirli bir yerde, belirli süre içinde, belirli bir bütçe ile, net olarak tanımlanan amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olarak planlanan faaliyetler bütünüdür. DÖNGÜSÜ Proje Fikrini Belirleme:

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları MOTİVASYON İŞ FİKRİ ÇALIŞMA PROGRAMI ÖN DEĞERLENDİRME

Detaylı

MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI DİCLE KALKINMA AJANSI

MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI DİCLE KALKINMA AJANSI MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI 2 Planlama Aşaması MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI 1. Mantıksal çerçeve matrisinin oluşturulması 2. Süre ve Faaliyet Planlaması 3. Bütçeleme Mantıksal Çerçeve Matrisi 3 Proje Mantığı

Detaylı

İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ

İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ Ali Dinçkan, BTYÖN Danışmanlık İş sürekliliği, kurumun kritik süreçlerinin belirlenmesi, bu süreçlerin sürekliliği için gerekli çalışmaların

Detaylı

İŞ PLANI KISA ÖZET KOLAYAOF

İŞ PLANI KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İŞ PLANI KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi

Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi Proje Geliştirme/Planlama Yard.Doç.Dr.Ayselin YILDIZ Yaşar Üniversitesi, Avrupa Birliği Merkezi Erasmus+ Ana Eylem 2 Stratejik Ortaklıklar Tanıtım Etkinliği SUNUM İÇERİĞİ Fikirden Projeye Proje Yönetimi

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI. Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar

MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI. Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar PROJE NEDİR? Belirli bir zaman ve bütçe çerçevesinde, belirli amaçlara ulaşmayı sağlayacak sonuçları üretmek üzere, insani

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. ( Şirket veya Doğan Burda ) Kurumsal Yönetim Komitesi

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI Ocak 2013 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1 (1) Bu Programın amacı, Bakanlığımızda

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

Gürc r an n B ange g r

Gürc r an n B ange g r Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok

Detaylı

TEKNOLOJĠ PLANLAMASI. Başkent Üniversitesi

TEKNOLOJĠ PLANLAMASI. Başkent Üniversitesi TEKNOLOJĠ PLANLAMASI Başkent Üniversitesi ÖĞRENĠM KAZANIMLARI Bu dersi bitirdiğinizde; Teknoloji planlamasının ne olduğuna ilişkin bilgi edinecek, Teknoloji planlamasının amacını öğrenecek, Teknoloji planı

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN PROJE TEKLİF FORMU 1. PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ Adı: Türkiye Deniz Araştırma Alt Yapısının Analizi Etüt Projesi Yeri: Seyir,

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Satın Alma, İdari İşler ve Destek Hizmetleri Birimi Birim Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Satın Alma,

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

Gürcan Banger SANGEM 1

Gürcan Banger SANGEM 1 Gürcan Banger SANGEM 1 Pazarlama Pazarlama; tüketicinin ihtiyaçlarını karşılayacak ürün ve hizmetlerin tedarik edilmesidir. Pazarlama; müşterinin ne istediğini keşfetmek, şirketin ürünlerini bu isteği

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

Exit Plan Çıkış Stratejisi

Exit Plan Çıkış Stratejisi Exit Plan Çıkış Stratejisi 2 İçindekiler Proje yaklaşımı ve kapsamı Projeye genel bakış Proje adımları ve ürünler Aksiyon planı ve performans kriterleri Proje organizasyonu 3 Proje yaklaşımı ve kapsamı

Detaylı

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları MOTİVASYON İŞ FİKRİ ÇALIŞMA PROGRAMI ÖN DEĞERLENDİRME

Detaylı

proje yönetim tekniklerine ihtiyaç duyulur. GÜNÜMÜZDEKĐ ÖNEMĐ Đadeler

proje yönetim tekniklerine ihtiyaç duyulur. GÜNÜMÜZDEKĐ ÖNEMĐ Đadeler 1 Amaçlar Çalışanlar Tedarikçiler Rakipler Maliyetler Terminler Değişimler Pazar Aksilikler Hammadde 2 Hatalar Đadeler Proje Yönetimi Nedir? Birden çok işletmenin ve/veya çok sayıda kişinin işbirliği yapmasını

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

Burak ULUOCAK, PMP, CSM Senior Project Manager. 24 Eylül 2010

Burak ULUOCAK, PMP, CSM Senior Project Manager. 24 Eylül 2010 Burak ULUOCAK, PMP, CSM Senior Project Manager 24 Eylül 2010 IBTECH Genel Bilgi Proje Yönetim Ofisi IT Proje Roadmap Çalışmaları Proje Yönetim Metodolojisi Genel Değerlendirme IBTECH (Uluslararası Bilişim

Detaylı

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 364 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 365 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1.1 Giriş Kent gelişiminin planlaması farklı ülkelerde

Detaylı

DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI

DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ( Şirket veya Doğan Holding ) (Komite), Şirketin kurumsal yönetim ilkelerine

Detaylı

A DAN Z YE FİNANS EĞİTİM SETİ - CD ---- FİYATI : 94 TL + KDV ----

A DAN Z YE FİNANS EĞİTİM SETİ - CD ---- FİYATI : 94 TL + KDV ---- A DAN Z YE FİNANS EĞİTİM SETİ - CD ---- FİYATI : 94 TL + KDV ---- Neden Finans Eğitimi? Günümüzün iş dünyasında, tüm yönetici ve çalışanlardan finansal verileri göz önünde bulundurarak hızlı ve doğru karar

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ Karınca Dergisi, Ekim 2014, Sayı:934 KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ 1. GİRİŞ Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015

PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015 PROJE HAZIRLAMA EĞİTİMİ (PCM) Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi NİSAN 2015 PROJE NEDİR? Zaman, Kaynak, Amaç Belirli bir zaman aralığı içinde, mevcut kaynakları kullanarak, önceden tanımlanan hedef

Detaylı

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönetmelik, Bursa Nilüfer Belediyesi Bilgi İşlem Müdürlüğü

Detaylı

YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI. Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL

YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI. Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ Yatırım projelerinin yönetimi denilince, yatırım düşüncelerinin ortaya çıkışından üretime geçilmesine

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

TÜRKİYE DE GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM FONLARI

TÜRKİYE DE GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM FONLARI TÜRKİYE DE GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM FONLARI Girişim sermayesi yatırım fonlarına ilişkin esaslar 30/12/2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Sermaye Piyasası Kanunu ( SPK ) ile Türkiye de hukuki

Detaylı

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması 2 Pazarlama Planlaması Planlama Nedir? Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Planlama ise, bir yöneticinin ileriye bakmasına ve kendine açık olan seçenekleri bulmasına yardım

Detaylı

Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı

Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı Süleyman ARIKBOĞA MYK Uzmanı İTÜ III. Ulusal Kariyer Çalıştayı 26 Şubat 2015, İstanbul Sunum Planı Mesleki Yeterlilik Kurumuna İlişkin Genel Bilgiler

Detaylı

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü Proje Hazırlama Prof. Dr. Hasan Efeoğlu Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü Hayat Sürecinde Kısa Orta ve Uzun Vadede planlanan bir yatırım-araştırma-geliştirme organizasyonları veya endüstriyel veya

Detaylı

AKTEK GARAGE DÖKÜMANI

AKTEK GARAGE DÖKÜMANI AKTEK GARAGE DÖKÜMANI Kurum İçi Girişimcilik ve İnovasyon İŞ GELİŞTİRME VE TEKNOLOJİ ENTEGRASYON BÖLÜMÜ 1 İÇERİK 1. Aktek Tarafından Belirlenmesi Gereken Adımlar... 4 1.1. Destek Verilecek Olan Sektörler

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU Dairesi Görevi Astları : Eğitim Fakültesi lığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli A- Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu kapsamında yürütülecek görevler

Detaylı

PROJEDE iletişim YöNETiMi

PROJEDE iletişim YöNETiMi 2013-2014 GÜZ YARIYILI PROJE YAPIM YÖNETİMİ DERSİ PROJEDE iletişim YöNETiMi 10071057 T.GAMZE ÇELİK Proje İletişim Yönetimi, proje bilgilerinin zamanında ve uygun şekilde üretilmesi, toplanması, dağıtılması,

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN Proje Yönetimi 2010 2011 Bahar Yarıyılı Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN KISIM I PROJE YÖNETİMİ ÇERÇEVESİ 1. Bölüm Giriş Proje Yönetimi Bilgi Birikimi PMBOK Kılavuzu Kılavuzu Proje Yönetimi Bilgi Birikimi Kılavuzu,

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır.

Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır. İİş Hayattıında İİlliişkii ve İİlliişkii Yönettiimiiniin Arrttan Önemii ZZeyynnep TTuur ra vve Mehhmet t SSoyyer r Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır.

Detaylı

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ V KAPSAM: Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulama alanı içinde oluşması muhtemel bütün olası tehlikelerin, Gıda Güvenliği ile ilgili sonuçlarına ve oluşma olasılıklarına göre tanımlanması ve

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı i Satın Alma, İdari İşler ve Destek Hizmetleri Birimi Birim Yıllık Faaliyet Raporu 01.01.2011 31.12.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii TABLOLAR LİSTESİ... iii 1. Satın

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır.

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. İNŞAAT PROJELERİNİN YÖNETİMİNDE FİZİBİLİTE ÇALIŞMASI İnşaat projelerinin yönetimi ve kurallar Parkinson Kuralı İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. Peter İlkesi Bireyler

Detaylı

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN YAZILIM PROJE YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Proje Yönetimine Giriş Proje Yönetim Süreçleri Proje Organizasyonları Proje Beratının Hazırlanması Proje Yönetimine Giriş Proje; bir ürün veya hizmet

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

İşletmenin Fonksiyonları. İşletmenin Fonksiyonları Finansman Fonksiyonu. Finansman Kavramı. Finansman Kavramı. Finansman İnsan Kaynakları.

İşletmenin Fonksiyonları. İşletmenin Fonksiyonları Finansman Fonksiyonu. Finansman Kavramı. Finansman Kavramı. Finansman İnsan Kaynakları. İşletmenin Fonksiyonları Finansman Fonksiyonu Yrd. Doç.. Dr. M. Volkan TÜRKERT Üretim İşletmenin Fonksiyonları Pazarlama Yönetim Lojistik Finansman İnsan Kaynakları Halkla İlişkiler Muhasebe Ar-Ge 1 2

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

Ankara Kalkınma Ajansı

Ankara Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı 03.08.2011 Toplantı İçeriği Proje Döngüsü ve Mantıksal Çerçeve Başvuru Formu Proje Döngüsü Yönetimi Mantıksal Çerçeve ve Uygulaması Proje Tanımı Başvuru Sahibi ve Başvuru Süreci

Detaylı

HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. (Şirket) Kurumsal Yönetim Komitesi (Komite), Şirketin kurumsal

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM VE YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ

STRATEJİK YÖNETİM VE YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1/5 Revizyon Takip Tablosu REVİZYON NO TARİH AÇIKLAMA 00 01.03.2012 İlk Yayın 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, YTÜ nde KYS politika ve hedeflerinin belirlenmesi ve üniversite içerisinde yayılımı ilgili

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında

Detaylı

T.C. İzmir Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

T.C. İzmir Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik T.C. İzmir Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

IFC Finansman Desteği

IFC Finansman Desteği IFC Finansman Desteği Bu çalışmanın amacı IFC Türkiye nin faaliyetleri ve finansman koşulları hakkında bilgi vermektir. Burada yer alan bilgilerin tamamı IFC den (http://www.ifc.org) temin edilmiştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

Bu oluşumun sürdürülebilirliğinin sağlanması da yine girişimcinin bilgi, tecrübe, heves ve maharetine bağlıdır.

Bu oluşumun sürdürülebilirliğinin sağlanması da yine girişimcinin bilgi, tecrübe, heves ve maharetine bağlıdır. Girişimci; bir iş fikrini geliştirmek suretiyle; gerekli bilgi, beceri, işyeri, eleman, ekipman gibi girdileri ve finansman, kaynaklarını bir araya getirerek mal veya hizmet üreten, ticaretini yapan ve

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

ŞİRKETLERDE RAPORLAMANIN ÖNEMİ NEDİR? RAPORLAMA PLANI NASIL OLMALIDIR?

ŞİRKETLERDE RAPORLAMANIN ÖNEMİ NEDİR? RAPORLAMA PLANI NASIL OLMALIDIR? ŞİRKETLERDE RAPORLAMANIN ÖNEMİ NEDİR? RAPORLAMA PLANI NASIL OLMALIDIR? Sefa ESEN Kurumsal Finansman Yönetmeni 1 Kriz dönemlerinde hızlı karar alabilmek ihtiyacı daha çok ortaya çıkar. Bunun için de şirket

Detaylı

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International Dr. Bertan Kaya, CIA Control Solutions International 1. Bölüm: İç Denetimin Yönetim Performansına Etkisi, Rol ve Sorumlulukları ile Kullandığı Araçlar İç Denetim İç denetim, bir kurumun faaliyetlerini

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

PROJE YÖNETİMİ. Halil AGAH Antalya, 2012

PROJE YÖNETİMİ. Halil AGAH Antalya, 2012 PROJE YÖNETİMİ Halil AGAH Antalya, 2012 İÇERİK Proje Nedir? Yönetim Nedir? Proje Yönetimi ve Unsurları Proje Başarısı Proje Yönetiminin Kalitesi 06.11.2012 2 Proje Nedir? Belli bir süre içinde ve belli

Detaylı