AİLE PLANLAMASI. AP, ailelerin istedikleri zaman, istedikleri sayıda çocuk sahibi olabilmeleri için sunulan hizmetlerin tümüne verilen isimdir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AİLE PLANLAMASI. AP, ailelerin istedikleri zaman, istedikleri sayıda çocuk sahibi olabilmeleri için sunulan hizmetlerin tümüne verilen isimdir."

Transkript

1 AİLE PLANLAMASI AP, ailelerin istedikleri zaman, istedikleri sayıda çocuk sahibi olabilmeleri için sunulan hizmetlerin tümüne verilen isimdir.

2 AP nin AMAÇLARI NELERDİR? * Çiftlere gebeliği önleyici yöntemler hakkında bilgi vermek, * Sık doğurmayı önlemek, * Çok doğurmayı önlemek, * İstenmeyen gebelikleri önlemek, * Bedenen ve ruhen sağlıklı çocuklar yetiştirmek, * Çocuk sahibi olamayan annelere yardımcı olmak, * Hızlı nüfus artışını önlemek.

3 Doğum Aralıkları ve Doğum Sırasına Göre B.Ö.H. (Türkiye-2003) Demografik Özellikler B.Ö.H. ( ) Doğum Aralığı (yıl) Doğum Sırası <

4 M1 S17 Dünyada Fertilite İle Anne Ölüm Hızı Arasındaki İlişki 1998 anne ölüm hızı (yüzbinde) fertilite UNFPA 1998 verilerine dayanılarak hazırlanmıştır

5 M1 S18 Dünyada Doğurganlıkla Eğitimsizlik Arasındaki İlişki fer tilite hızı eğitimsizlik oranı UNFPA 1998 verilerine dayanılarak hazırlanmıştır

6 M1 S16 Dünyada Fertilite ile Bebek Ölüm Hızı Arasındaki İlişki bebek ölüm hızı (binde) fertilite UNFPA 1998 verilerine dayanılarak hazırlanmıştır

7 M1 S19 Doğurganlıkla Kişi Başına Gelir Arasındaki İlişki kişi başına GNP(1995) fertilite UNFPA 1998 verilerine dayanılarak hazırlanmıştır

8 TÜRKİYE de AP HİZMETLERİNİ HANGİ KURUM / KİŞİLER VERMEKTEDİR? Sağlık Bakanlığı (AÇS-AP Genel Müdürlüğü) İl Sağlık Müdürlüğü (AÇS-AP Şube Müdürlüğü) TSM Kadın Doğum Pol ASM AÇS-AP poliklinikleri * Gönüllü dernek ve kuruluşlar.

9 Aile Planlaması Hizmetlerinde Öncelik Verilmesi Gereken Riskli Gruplar - Gebelik aralığı iki yıldan az olanlar, yeni doğum yapan ya da yapacak olanlar. - Doğum sayısı 5 ve daha fazla olanlar - Yaşı 35 ve üzerinde veya 18 ve altında olanlar - Sistemik hastalığı olanlar (diabet, kalp hastalığı vb.) - Anemik olanlar - Daha önce güç doğum öyküsü olanlar

10 Aile Planlamasının Ana Sağlığı Açısından Yararları Gebelik, düşük ve doğuma bağlı ana ölümleri azalır, Annenin jinekolojik hastalıkları azalır, Gebelik ve doğum komplikasyonları azalır, Düşük ve kürtaj sayısı azalır, Annelerin gebe kalma korkusuyla psikolojik bunalıma girmeleri önlenir, Annedeki anemi, beslenme bozukluğu gibi hastalıklar azalır.

11 Aile Planlamasının Çocuk Sağlığı Açısından Yararları - Bebek ölümleri azalır, - Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler az görülür, - Çocukların bulaşıcı hastalıklara yakalanma sıklığı azalır, - Beslenme bozuklukları azalır, zeka düzeyleri gelişir, - Konjenital anomaliler daha az görülür, - Anne çocuklarına daha fazla zaman ayırabilir, - Sonuç olarak bedenen ve ruhen sağlıklı çocukların yetiştirilmesi sağlanır.

12 Aile Planlamasının Toplumsal Açıdan Yararları * Sağlıklı annelerin sayısı artar, * Sağlıklı çocukların sayısı artar, * Hızlı nüfus artışının ekonomi üzerindeki olumsuz etkisi azaltılır, * Beslenme, konut, eğitim ve çevre koşullarının iyileştirilmesi sağlanır, * Sonuç olarak sağlıklı ve refah düzeyi yüksek bir toplum oluşur.

13

14 Fertil dönemde (Ovulasyonda); Servikal mukus miktarı artar. Mukus bol berrak, iki parmak arasında tutulduğunda uzayan, elastik niteliktedir. Fertil dönem süresince bu mukus özelliği devam eder. Bu sürede koitus olmamalıdır. Bazal vücut ısısı 0.2 C ile 0.5 C artar ve gelecek adet e kadar yüksek devam eder. Isı yükselmesini izleyen ilk 3 gün koitustan kaçınılmalıdır. Fertil dönemde servikal mukus miktarı artmış vücut ısısı yüksektir yani sempto-termal bulgular pozitiftir. Serviks palpe edildiğinde, yumuşak ve yüksektedir, servikal OS açık ve genel olarak ıslaktır.

15 AP YÖNTEMLERİ MODERN (etkili) kontraseptif yöntemler GELENEKSEL yöntemler

16 Modern (Etkili) Kontraseptif Yöntemler Hormonal kontraseptifler Kombine oral haplar Mini haplar Post koital haplar Depo enjeksiyonlar Deri altı implantalr Hormon içeren RİA lar Vajinal halkalar Rahim içi araçlar

17 Modern (etkili) Kontraseptif Yöntemler Bariyer yöntemler Kondom Diyafram Spermisitler Cerrahi Sterilizasyon Tüp ligasyonu Vazektomi Doğal aile planlaması Emzirme ve gebeliğin önlenmesi Geleceğin kontraseptif yöntemleri.

18 Geleneksel Yöntemler Etki Derecesi Sınırlı Yöntemler - Takvim Yöntemi - Coitus İnterruptus (geri çekme) - Vajinal Lavaj - Emzirme

19

20 Kombine Oral Kontraseptifler (KOK) Östrojen olarak etinil östradiol ve progestin olarak norgestrel (14-nortestosterone) bulunur ve 2 hormondan oluştuğu için kombine denir.

21

22 ETKİ MEKANİZMALARI NELERDİR? Ovulasyonu baskılar, Servikal mukusu kalınlaştırarak spermlerin geçişini engeller, Endometriumu inceltir, implantasyonu engeller.

23

24 Çok güvenilir kontraseptif yöntemdir Doğal kadınlık hormonları östrojen ve progesteronun sentetik formlarını içerir 21, 22, 28 günlük paketler halinde hazırlanmış,monofazik ve multifazik preparatlar olarak ikiye ayrılır

25 Etkililik Doğru kullanımda %99,9 İlk yıl başarısızlık binde 1

26 Kullanımı: 28 günlük, 21 veya 22 günlük paketler halindedir. 21 günlük haplarda 7 gün 22 günlük haplarda 6 gün sonra yeni pakete başlanılmalıdır. Haplar her gün bir adet ve aynı saatte alınmalıdır.

27 Olumlu yönleri: Çok etkili Kullanımı kolay Etki ve yan etkileri çok iyi incelenmiş Cinsel ilişkiyi etkilemez İlişkide doyumu artırır (gebelik korkusu olmayacağından) Gebe kalmak istemediği sürece kullanabilir, ara vermeye gerek yoktur Menarştan menopoza kadar kullanılabilir Kendiliğinden bırakabilir Bırakıldığında doğurganlık geri döner Acil kontrasepsiyon amacıyla da kullanılabilir

28 Şu durumları azaltır: Ektopik gebelik Adet öncesi gerginlik Endometriozis yakınmaları Endometriyum kanseri Over kanseri Yumurtalıklarda kist oluşumu PİH Memenin iyi huylu hastalıkları

29 Ayrıca; Demir eksikliğini azaltır Aknelere iyi gelebilir Adet kanamaları miktarca az, daha kısa süreli ve düzenli hale gelir Adet ağrıları çok azalır ya da kaybolur

30 Olumsuz yönleri: Her gün alınma zorunluluğu Kilo artışı olabilir Depresyon ve cinsel istek azalması gibi ruhsal değişiklikler olabilir Lekelenme, ara kanama Bazı ilaçlarla etkileşim Kan basıncı yüksek olan, 35 yaş üzerinde aynı zamanda günde 20 den fazla sigara içen kadınlarda nadiren kalp krizine ve bacakta DVT ye neden olabilir Kan basıncını yükseltebilir Klamidya enfeksiyonu enfeksiyonu riskini arttırır Emzirenler için uygun değildir HIV/AIDS ve CYBE lere karşı koruyucu değil

31 Yan etkileri: Bulantı Ara kanama ve lekelenme Kilo artışı Amenore Diğer Baş ağrısı Memelerde hassasiyet Baş dönmesi

32 Kullanım kuralları Adetin ilk günü en uygun Adetleri düzenliyse İlk 7 günde başlanabilir Adeti henüz bitmişse ilk ay ilk 7 gün ek yöntem kullanmalı, Gebelik olmadığından emin olunan her hangi bir gün başlanabilir, ancak ilk 7 gün ek yöntem kullanılmalı Mini haptan KOK a istediği dönem geçilebilir Her gün aynı saatte, yatmadan önce, tercihen akşam yemeğiyle alınmalı 21 likte 7, 22 likte 6 gün ara verilir.

33 Unutulursa: 1 hap Unutulan günün hapı hatırlanınca hemen alınır. O günkü normal zamanında alınır 2 hap İlk 2 hf içinde: iki gün iki hap alınır. 1 hafta ek yöntem kullanılır 3. hf içinde : yeni pakete başlanır ve 1 hafta ek yöntem kullanılır 3 hap yeni pakete başlanır ve 1 hafta ek yöntem kullanılır

34 Uyarı işaretleri: Şiddetli karın ağrısı Şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi Kuvvet ya da his kaybı Şiddetli uyluk, bacak ağrısı Ani görme kaybı, bulanık görme, konuşma bozukluğu Deri ve sklerada sarılık

35 DSÖ kullanım kriteri IV: kullanılmaması gereken durumlar: 35 yaş üstünde günde 20 den fazla sigara içenler Fokal nörolojik bulgu veren migren tipi baş ağrıları Gebelik Emzirenlerde doğum sonu ilk 6 hafta Mevcut meme Ca

36 Kronik hastalıklar: Düzenli kontrol yaptıramayan orta HT olguları (160/ /109) Şiddetli HT olguları (>180/110) Ağır vasküler komplikasyonlu DM Tromboemboli (mevcut/geçirilmiş) İskemik Kalp Hastalığı (mevcut/geçirilmiş) Serebrovasküler olay Komplikasyonlu kalp kapak hastalıkları Uzun süre hareketsiz kalmayı gerektirecek büyük cerrahi müdahale Aktif viral hepatit KC tümörleri (İyi/kötü) Şiddetli siroz (dekompanze)

37 İlaç etkileşimi: KOK ların etkisini azaltabilenler Rifampisin Fenitoin Barbitüratlar Griseofulvin Bazen etkileşim olduğu bildirilenler Trisiklik antideprasanlar Ampisilin ve penisilin tetrasiklin

38 KOK lardan etkilenenler Teofilinin etkisi artar kortikosteroid toksisitesi artabilir İnsülin miktarı arttırılması gerekebilir Antikoagülanların etkisi azalabilir Benzodiazepinlerin etkisi değişebilir Oral antidiabetiklerin hipoglisemik etkisi azalabilir

39 İzlem: İlk izlem 2-4 hafta sonra İkinci izlem 3 ay sonra Sürekli kullananlarda 6-12 ayda bir İzlemlerde TA, kilo, diğer tetkikler Yan etkiler oluşmuş mu? Sorunla karşılaşıp karşılaşmadığını öğrenin Sigara alışkanlığında değişiklik oldu mu? Yılda bir pelvik ve meme muayenesi (olanak varsa) Ara vermesinin gerekmediğinin hatırlatılması İzlem randevusu verilmeli

40 Acil kontrasepsiyon (acil gebelikten korunma) Acil kontrasepsiyon (acil doğum kontrolü) kontrolsüz ilişki sonrası gebeliği önlemek için uygulanan yöntemleri içerir. Ancak hiçbir zaman unutulmaması geren bir nokta; "acil kontrasepsiyonun acil durum yöntemlerini kapsadığı ve kesinlikle aile planlaması yöntemi olmadığıdır".

41 Acil korunma (acil kontrasepsiyon) gerektiren durumlar nelerdir? Korunmasız cinsel ilişki. Kontraseptif kullanımında oluşan kullanım hataları ya da kazalar: - Kondom yırtılmasında, kadın kondomunun hatalı kullanımında - Diyafram ya da servikal başlık yanlış yerleştirildiğinde - Doğum kontrol haplarının alınmasının unutulduğunda - Üç aylık / aylık enjeksiyon için geç kalındığında - RIA'nın (Spiralin) kısmen ya da tamamen düşmesi halinde. Yakın bir zamanda olası teratojenlere maruz kalındığında. Tecavüz

42 POSTKOİTAL KONTRASEPSİYON Korunmadan girilen cinsel ilişki sonrasında olabilecek istenmeyen gebeliği, ilişkiden sonraki 72 saat içerisinde alınacak Ertesi gün hapı ile önlemektir. Kombine oral kontraseptif kullanılabilir. İlişkiden sonraki 72 saat içinde 50mcg mg etinil estradiol ve 1mg norgestrel içeren 2 hap alınır, 12 saat sonra 2 hap daha alınır. 30 mcg etinil estradiol içeren haplardan ise 3 hap alınır. 12 saat sonra 3 hap daha alınır. ETKİ MEKANİZMASI : Tubal hareketi etkileyerek implantasyonu önler. Endometrium değişikliklerine yol açar. ETKİNLİĞİ Doğru kullanıldığında % 98 etkilidir

43 Yan etkileri mide bulantısına, daha seyrek vakalarda ise kusmaya, baş ağrısına, göğüste gerilmeye ve baş dönmesine neden olabilir. gelecekteki doğurganlığın üzerinde etkisi yoktur.

44 Kimler kullanabilir. Korunmasız cinsel ilişki Kondom yırtılması, kullanımının unutulması veya yerinden çıkması Oral kontraseptif alımının unutulması veya gün içerisinde kusma Spiralin çıkarılması Diyaframın, servikal başlığın yerinden çıkması Geri çekme (Coitus interruptus) yöntemi uygulanması Isı ölçüm yöntemiyle yapılan korunmalarda, fertil döneme rastlayan cinsel ilişki Tecavüz

45 Ertesi gün hapı ne zaman etki etmez? - Ertesi gün hapı alımından sonra cinsel ilişkiye korunmadan girilmişse hap etki etmez. - Sık sık arka arkaya alındığında hapın etkisi azalır. - Cinsel ilişki ile ilk hapın alınması arasında 72 saatten uzun bir süre varsa, hapın etkisi çok az olacak veya hiçbir etkisi olmayacaktır.

46 Acil kontrasepsiyon Hormonal (72 saat içinde) Yüksek doz estrojen, Estrojen + prog Sadece prog Ertesigün hapı ("Norlevo" ve "Preven ) Postkoidal RİA (7 gün içinde) MifepristonRU 486(progesteron antagonisti) 600mg ve Gemeprost (prostogalandin analoğu). gemeprost, mifepriston ile birlikte vajinal olarak uygulandığında 56 gün ve daha küçük gebeliklerde tıbbi düşüklere yol açmaktadır. Birlikte kullanıldığında %95'e yakın başarı sağlanmaktadır. Henüz ülkemizde bulunmamaktadır.

47 Mini Haplar Yalnız progestin içerirler. Mini haplarda, kombine OKS lara oranla daha düşük dozda progestin bulunur östrojen içermezler.

48 Etki mekanizması: Servikal mukusu kalınlaştırarak spermlerin geçişini engelleyerek, % oranında ovulasyonu engelleyerek, Tubal motiliteyi etkileyerek, Endometriyumu incelterek implantasyonu engelleyerek önlerler. Etkinliği : Kombine OKS lara göre etkileri biraz daha düşüktür. Yine de emzirenlerde %98.5 oranında, emzirmeyenlerde %96 oranında gebeliği önler.

49 Kullanımı: Adetin 1. günü başlanır ve her gün aynı saatte 1 hap alınarak sürdürülür. Yani adet döneminde ara verilmez. Hap almadaki 3 saatten fazla süredeki gecikme bile yöntemin etki derecesini azaltır. Bu nedenle mini hap kullanacaklara bu durum danışmanlık yapılırken iyi anlatılmalıdır. Hap alınması geciktirildi ya da unutuldu ise KOK larda tanımlandığı gibi davranılmalı, ancak mini haplarda unutma dönemini izleyen bir hafta süre ile ek yöntem kullanılmalıdır.

50 Kullanıcıya haplarını sürekli alırken son 7 hapı aldığı dönemde adet kanamasının olacağı hatırlatılmalıdır. Paket bitinceye kadar 28 gün süreyle her gün aynı saatte bir tane alınmalıdır Mini haplar emzirenler için de çok uygun yöntemdir. Doğum sonrasında Emziriyorsa 6 hafta sonra başlanabilir Emzirmiyorsa hemen veya 4 hafta sonra başlayabilir Postpartum amenoresi olan kadına ikinci aydan sonra mini hap başlanacaksa gebelik ekarte edilmelidir.

51 Unutulması durumunda 1 hap almadıysa ya da 3 saatten fazla geciktiyse, unuttuğu hapı hatırlar hatırlamaz almalı ve 48 saat ek yöntem kullanmalı, iki yada daha fazla hap almadıysa iki gün ikişer hap almalı sonra günde bir hap almayı sürdürmeli. Bir hafta ek yöntem kullanmalı

52 Olumlu Yönleri: Östrojen içermedikleri, progestin miktarı da çok düşük olduğu için endikasyonları daha geniştir. Emzirenler için uygundur, anne sütünün miktarını azaltmaz, niteliğini değiştirmez. İleri yaş grup kadınlara da çok uygundur. Kombine OK lara göre yan etkileri (kilo alma, bulantı) daha azdır. Adet miktarını ve krampları azaltır. Metabolik etkileri azdır. Cinsel ilişkinin zamanından-bağımsız yöntemlerdir. Kanser ya da CVS hastalık riskini arttırdığını gösteren veri yoktur Pıhtılaşma riskini arttırmaz Karbon hidrat metabolizmasına etki olasılığı çok azdır. Diyabetikler güvenle kullanabilir

53 Olumsuz Yönleri: Emzirme dışındaki koruyuculuğu daha azdır. Ara kanaması, lekelenme, amenore ve adet düzensizliği daha sıklıkla görülür (KOK lara göre). Mini hap alınması geciktirilirse veya unutulursa gebelik olasılığı artar. Dış gebelik (enderdir) CYBE lere karşı koruyuculuğu yoktur

54 Kullanım Endikasyonları: Emzirenler Östrojen in yan etkisi nedeni ile hap kullanamayanlar. İleri yaş kadınlar

55 Yan Etkileri /sağlık sorunları: Amenore Kanama/lekelenme Başağrısı Alt karın/pelvik ağrı (dış gebelik ekarte edilmeli) Memede duyarlık Göğüs ağrısı (Kardiyo-vasküler hastalık yönünden araştırılmalı) Sarılık (Aktif karaciğer veya safra kesesi hastalığı araştırılmalı) Bulantı/baş dönmesi (Belirtiler, pelvik muayene ve test ile gebelik ekarte edilmelidir).

56 Kullananların İzlenmesi: Ülkemizde halen içerisinde etinodiol diasetat (0.5 mg) bulunan tek bir preparat bulunmaktadır. Başvuran bu yöntemi istiyor ise, herhangi bir kontrendikasyon da yoksa ilk gelişte 3 aylık daha sonra da 3 er aylık mini hap verilebilir. Danışmanlıkta özellikle adet düzensizliği ile ilgili yan etkilerin başvurana daha başlangıçta iyi açıklanması gerekir. Bu etkinin sağlık yönünden bir sakınca teşkil etmediği iyi anlatılmalıdır. Doğumdan sonra 9. ayda emzirmedeki azalmaya bağlı olarak etkisi azalacağından KOK un daha güvenli olacağı anlatılır Rifampisin, antikonvülzan ve hipnotik ilaç kullanımı etkisini azaltabileceğinden, bu ilaçları alıyorsa ek yöntem kullanmalı vaya başka yönteme geçmeli İzleme geldiğinde Kilo kontrolü Yakınmalarını sorgulayın Düzensiz kanama, lekelenme Sık sık unutma amenore

57 RİA

58 RİA Türleri (Halen Kullanımda Olanlar) İnert (katkısız) RİA lar: Polietilen (Lippes Loop) veya paslanmaz çelikten (Çin de kullanılan ring ler) yapılmışlardır. Bakırlı RİA lar: Cu T-380 A, Multiload (ML Cu 250 ve 375) Cu T 200 C, ve Nova T gibi. Bakır T 380 A; T harfi biçiminde olan plastik kısmına, T nin üst kollarına ve gövdesine yüzey alanı 380 mm2 olan bakır eklenmiştir

59

60 Etki Mekanizması: Üst genital kanala sperm migrasyonunu önleyerek. Ovum transportunu inhibe ederek, Fertilizasyonu inhibe ederek. Etkinlik : Başarısızlık hızı ilk kullanım yılı için 100 kadında 3-5 arasındadır. Bakır T-380 A larda bu hızın %1 den az olduğu bildirilmektedir.

61 Olumlu Yönleri: Güvenli ve çok etkili, geriye dönüşümlü yöntemlerdir. Yöntemin kullanımı cinsel ilişki zamanlamasından bağımsızdır. Kullanımı kolaydır Uygulandıktan sonra uzun süre etkilidir. Emzirenler için uygundur Çıkarıldığında fertilitenin dönmesi gecikmez.

62 Olumsuz Yönleri: Uygulama ve çıkarılması konu ile ilgili eğitilmiş sağlık personeli gerektirir. Cinsel yolla bulaşan hastalık riskinde olanlar için uygun bir yöntem değildir. Uygulamadan sonra birkaç ay adetlerde artma, ağrı ve ara kanamaları yapabilir

63 Kullanım Endikasyonları: Gebeliklerin arasında uzun süre olmasını isteyenler ve/veya artık çocuk istemeyenler, Hormonal KS ler için uygun olmayanlar, Emzirenler, Koitus tan bağımsız yöntem isteyenler, Bir veya daha çok çocuğu olanlar, Acil, postkoital kontrasepsiyona gereksinimi olanlar.

64 Kesin olarak RİA uygulanılmaması gerekenler, Uterus, serviks, over veya diğer pelvik organ kanseri olanlar. Uterin kaviteyi ilgilendiren şekil bozukluğu olanlar (konjenital anomali, fibroid vb.) Gebelik Akut veya tekrarlayan pelvik enfeksiyon (PID) Tanı konmamış vajinal kanama.

65 Relatif kontrendikasyonlar: Aşağıda belirtilen durumlarda RİA ilk seçenek olmamalı, uygulandığında ise kullanan sık kontrol edilerek değerlendirilmelidir. Aşırı dismenore ve/veya menorajisi olanlar. Cinsel yolla bulaşan hastalık riski, Çok eşlilik yada çok partnerlik. Ektopik gebelik öyküsü Anemi (Hb. 9 gr. Hct %30 den az ise) Kalp (kapak) hastalığı veya bakteriel endokardit öyküsü, Diyabet, Immun sistem depresyonu (ilaç, HIV dahil diğer nedenlere bağlı) Bakır allerjisi veya Wilson hastalığı, Pıhtılaşma bozukluğu olanlar.

66 Uygulama Zamanı: Interval uygulama: RİA menstruel siklusun herhangi bir gününde uygulanabilir. Gebelik kuşkusunun ekart edilmesi için en uygun uyglama zamanı siklusun ilk 10 günüdür. Düşük sonu (postabortus) uygulama: RİA, enfeksiyon belirtisi olmamak koşulu ile 1.trimester spontan düşük, MR ve kürtajdan hemen sonra uygulanabilir. RİA uygulamak için düşükten sonra adet görülmesini beklemek medikal yönden gereksizdir.

67 Doğum sonu (postpartum) uygulama: Doğum sonu plasenta atıldıktan sonraki on dakika içerisinde, Doğum sonu hemen uygulama yapılmadı ise ilk hafta içerisinde de uygulanabilir (ilk 2 gün tercih edilmelidir). Aksi halde RİA uygulanması, perforasyon riski nedeni ile postpartum 6.haftaya bırakılmalıdır. Hemen postpartum RİA uygulaması, sezaryen sırasında da yapılabilir. Aksi halde uygulama postoperatif 8.haftaya bırakılmalıdır.

68 Yan Etkileri: Kullanımı izleyen ilk aylarda adet miktarında artma, dismenore, adetler arası lekelenme

69 Enjekte edilen kontraseptifler -kombine -yanlız progestin içerenler

70 En yaygın kullanılan, enjekte edilen KS ler progestin içerirler. Halen en yaygın kullanılan, enjekte edilen depo progestinler: Depo medroksiprogesteron asetat (DMPA) Her dozu 150 mg DMPA içerir; 3 ayda bir İM. Uygulanır. Noretisteron enantat (NET-EN) her dozu 200 mg NET-EN içerir 2 ayda bir IM uygulanır. DMPA+5 mg östradiol. Ayda bir uygulanır. (Cyclofem, Mesigyna)

71 Kullanımı: İlk enjeksiyon adet siklusunun ilk 5 günü içerisinde intramüsküler yapılmalıdır. Devam enjeksiyonları mutlaka ilk enjeksiyon tarihine göre + 7 gün içerisinde yapılmalıdır. Enjekte edilen depo-progestinler adet gecikmesi, adet düzensizliği veya adet miktarında azalmaya neden olabilirler,

72 Yöntem bırakıldığında doğurganlığın dönmesinde bir süre gecikme olabileceği (5-7 ay) belirtilmelidir. Yöntemi kullanmak isteyen, post-partum vaka ise; Eğer emziriyor ise ilk enjeksiyon postpartum 6 hafta sonra yapılmalıdır. Bu süre geçirildi ve post partum amenore devam ediyor ise kadının gebe olmadığından emin olduktan sonra enjeksiyon yapılmalıdır. Eğer emzirmiyor ise, ilk enjeksiyon doğumdan 3-4 hafta sonra yapılabilir.

73 Yan Etkileri: Kullananlarda en sık olarak; Adet düzensizlikleri Baş ağrısı Kilo alma Memede duyarlılık görülebilir.

74 Kullanım Endikasyonları: (Çoğu mini haplarla benzerdir) Gebelikler arasında uzun süre isteyenler veya artık çocuk istemeyen ancak cerrahi sterilizasyon da istemeyenler. Cinsel ilişki zamanlamasından bağımsız yöntem isteyenler Emzirenler İleri yaştaki kadınlar Östrojen kullanma kontrendikasyonu olanlar.

75 yalnız progestin içeren yöntemler için DSÖ kategori IV: Gebelik Nedeni bilinmeyen vag kanama* Meme Ca varlığı* *minihap için DSÖ III

76 NORPLANT Sentetik hormon içeren 6 ince esnek kapsülden oluşur (silastik tüp) 3,4 cm uzunluğunda, 2,4 mm çapında Ortalama 36 mg kristalize levonorgestrol içerir

77 Kullanılmaması gereken durumlar (DSÖ IV) Gebelik Açıklanamayan vajinal kanama Mevcut meme kanseri

78 İMPLANON Üç yıl koruma sağlar Tek çubuk 68 mg etonogestrel içerir. Günde 40 mikrogram salınır Estrojen içermez 2002 den beri ülkemizde uygulanıyor Siklusun 1-5. günleri arasında uygulanır Düşükten hemen sonra uygulanabilir Anne sütüne etkisi yok Kullanılmaması gereken durumlar: KB ölçülemeyen HPT Gebelik Mevcut meme Ca

79 Bariyer yöntemler

80 Genellikle vajene uygulanan, spermlerin üst genital kanala geçmesini engelleyen yöntemlerdir. Bu bölümde: Kondomlar Diyaframlar Spermisidler incelenecektir.

81

82 Bariyer yöntemler için kesin kontrendikasyon teşkil eden durum yoktur. Relatif kontrendikasyonlar: Bariyer yöntemin içeriğinde bulunan maddeye karşı allerji, duyarlılık, Kişinin yöntemi kullanmadaki becerisinin yetersizliği, Yöntem başarısızlığındaki gebeliğin, medikal yönden yüksek risk grubunda olması.

83 Kondom Doğru kullanıldığında çok etkili olduğu halde, kullanım etkililiği çok daha düşüktür. İlk kullanım yılı için başarısızlık hızı %12 olarak bildirilmektedir. Kondom cinsel ilişkiden önce ereksiyon halindeki penise uygulanan lateks kauçuktan yapılmış ince kılıftır. Kontrasepsiyon sorumluluğunu erkeklerin de paylaşmasını sağlayan bir yöntemdir. Kondom spermisitle birlikte düzenli kulalnıldığında koruyuculuğu daha da artar.

84 Olumlu Yönleri Kondom kullanımının muhtemelen servikal kanser oluşmasında koruyucu bir etkisi vardır. Gebelik kontrolü sorumluluğunu eşlerin paylaşmasını sağlar. Pahalı değildir kolay bulunur. Dağıtım kolaydır, sağlık kuruluşları, eczaneler ve topluma dayalı dağıtım programları ile, hatta posta ile dağıtımı sağlanabilir. Eşlerin sağlık personelinden bağımsız kontraseptif kullanmalarını sağlar. Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlardan korunmada (HIV/AIDS dahil) en etkili yöntemlerden biridir.

85 Olumsuz yönleri Kondom Bazı çiftlerde duyarlılığı azaltabilir Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratır Bazı erkeklerde ereksiyon güçlüğü yaratır Her cinsel ilişkide yeni kondom gerekir Kullanımdan sonra yok edilmesi sorun yaratır

86 Kimler için uygun? Kondom Yalnız yaşayan ve seyrek cinsel ilişkisi olanlar Belli bir süre çocuk istemeyenler Diğer yöntemlerin yan etkilerinden kaygı duyanlar AIDS dahil CYBH riski olanlar Birden fazla cinsel eşi olanlar Gebe olduğu için korunmayan ancak CYBH riski olanlar

87 Vazektomi Erkeğin, testislerden penise giden kanallarının kesilmesi. Vazektomi olan erkeğin menisi vardır ancak sperm içermez. Ailesi yeterli sayıya ulaşmış erkekler için uygundur Çok etkilidir Cinsel ilişkiye etkisi yoktur Yaklaşık 20 ejekulasyondan sonra etkisi başlar Kısırlık oluşur

88

89 Kadında tüplerin bağlanması Artık çocuk istemeyen çiftlerde, kadınların yumurtalık kanallarının/tüplerin ameliyatla bağlanmasıdır. Tüpler bağlandığı için yumurta, erkek tohum hücresi (sperm) ile karşılaşmaz. Böylece döllenme engellenir. Gebelik şüphesi olmayan herhangi bir zamanda, kadın evli ise kendisinin ve eşinin yazılı onayı ile yapılır. Çok etkilidir. Cinsel arzu, yeterlilik ve doyumda, adet kanamalarında hiçbir değişikliğe yol açmaz. Hastanede yatmayı gerektirmez. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-b, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz

90

91 Doğal AP yöntemleri DÜTF HSAD Mart

92 Doğal Aile Planlaması Yöntemleri Fertil dönemde çiftin gönüllü olarak cinsel ilişkide bulunmaması Servikal mukus Bazal vücut ısısı Sempto-termal Servikal palpasyon Takvim yöntemi Geri çekme DÜTF HSAD Mart

93 Fertil dönemde (Ovulasyonda); Servikal mukus miktarı artar. Mukus bol berrak, iki parmak arasında tutulduğunda uzayan, elastik niteliktedir. Fertil dönem süresince bu mukus özelliği devam eder. Bu sürede koitus olmamalıdır. Bazal vücut ısısı 0.2 C ile 0.5 C artar ve gelecek adet e kadar yüksek devam eder. Isı yükselmesini izleyen ilk 3 gün koitustan kaçınılmalıdır. Fertil dönemde servikal mukus miktarı artmış vücut ısısı yüksektir yani sempto-termal bulgular pozitiftir. Serviks palpe edildiğinde, yumuşak ve yüksektedir, servikal OS açık ve genel olarak ıslaktır. DÜTF HSAD Mart

94 DÜTF HSAD Mart

95 Servikal Mukus Yöntemi: Kadın, vajinal salgısını her gün kontrol eder ve kayıt eder: Vajinada ıslaklığın hissedildiği ilk günden başlayarak, kaygan, ince ve bol mukusun bitiminden sonraki üç güne kadar cinsel ilişkiden kaçınılır veya ek yöntem kullanılır. DÜTF HSAD Mart

96 Bazal Vücut Isısı Yöntemi Ovülasyondan sonra progesteron hormonu, vücut ısısını 0,2 C-0,5 C arasında yükseltir ve bir sonraki menstrüasyona kadar devam eder Bazal vücut ısısı, hassas bir termometreyle, menstrüel siklus boyunca, her sabah yataktan kalkmadan önce, ortalama aynı saatlerde ve tercihan oral yoldan ölçülür. Tarih belirtilerek bir çizelgeye kaydedilir. DÜTF HSAD Mart

97 DÜTF HSAD Mart

98 Servikal Palpasyon Yöntemi Kadın, serviksteki değişiklikleri belirler. Serviksin kıvamı; Yumuşakken alt dudağın iç kısmı gibi hissedilir: Fertil dönemdedir Sertken burun ucunun ortası gibi hissedilir:infertil dönemdedir. DÜTF HSAD Mart

99 Semptotermal Yöntem Semptotermal yöntem, servikal mukus, bazal vücut ısısı ve servikal palpasyon yöntemlerinin birleşimidir. Her üç yöntemin birleşimi olduğundan diğerlerinden daha etkilidir. DÜTF HSAD Mart

100 TAKVİM YÖNTEMİ Ovulasyondan sonra korpus luteumun gün sonra dejenere olacağı varsayılır. Böylece adetleri düzenli olan bir kadında ovulasyon beklenen adetten gün önce oluyor demektir. Bu hesaplamaya ovumun 24 saat, spermlerinde kadının genital kanalında saat canlı kalabileceği de eklenildiğinde, matematiksel olarak kadının fertil dönemi hesaplanabilir DÜTF HSAD Mart

101 Takvim yöntemi ancak çok düzenli siklusları olan kadınlarda bir kaç ay siklusların izlenmesi, diğer fertilite belirtileri ile de kombine edilerek fertil periyod doğru saptanabilirse başarılı kullanılabilir. Aksi takdirde başarısızlık hızı yüksek olur. DÜTF HSAD Mart

102 DÜTF HSAD Mart

103 Emzirme ve Gebeliğin Önlenmesi: Laktasyonal amenore yöntemi(lam), annenin emzirme döneminde emzirmeyle ilgili bazı koşullara uyarak laktasyon amenoresini bir aile planlaması yöntemi olarak kullanmasıdır. DÜTF HSAD Mart

104 Tam Emzirme Koşulları: Bebeğin altı aydan küçük olması, Annenin adet görmemesi, Bebeğin, sık aralıklarla (6-10 kez) ve en az dört dakika emzirilmesi, Bebeğin beslenmesinin en az %85 inin anne sütüyle sağlanması Bebeğin doğumdan sonra hemen emzirilmesi DÜTF HSAD Mart

105 Tam Emzirme Günde en az 6-10 kez veya bebek her istediğinde emzirme Gece emzirme Bir kez bile olsa, emzirme yerine, bebeği doyuracak başka mama yada sıvı yiyecek vermeme DÜTF HSAD Mart

106 LAM Etki-Etkinlik Ovulasyonlu siklusları ve mens i 6 ay geciktirir Doğru kullanımda etkinlik %98 dir Olumlu yönleri Doğal olarak vardır ve kullanılması koplaydır Ücretsizdir Cinsel ilişkiyi etkilemez Anne ve çocuk sağlığı bakımından yararlıdır Koruma hemen doğumdan sonra başlar DÜTF HSAD Mart

107 Olumsuz yönleri LAM Annenin davranışına bağlıdır Çocuğun emme isteğine bağlıdır Koşullar sağlanmazsa etkisizdir Koruyuculuğu belli bir süre ile sınırlıdır Etkinlik sağlamak için gerekli uygulama kolayca anlaşılmayabilir CYBH dan korumaz DÜTF HSAD Mart

108 Emziren anneler için uygun olan yöntemler: Postpartum erken dönemde RİA uygulanması, Postpartum 6.haftada RİA uygulanması, Minihap; doğumdan hemen sonra başlanabilir. Depo progesteron enjeksiyonları, postpartum 6.haftada yapılabilir. Spermisitler Eşine vazektomi yapılabilir. Eşi kondom kullanabilir DÜTF HSAD Mart

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/8

Detaylı

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Aile Planlaması Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Didem Daymaz ve Arş. Gör. Dr. Pınar Güner tarafından Prof.

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ AİLE PLANLAMASI?? AİLE PLANLAMASI NEDİR? Bütün çiftlerin ve bireylerin

Detaylı

SANDOZ. Sağlıklı bir karar. Ertesi sabah hapı NorLevo Uno

SANDOZ. Sağlıklı bir karar. Ertesi sabah hapı NorLevo Uno SANDOZ Sağlıklı bir karar Ertesi sabah hapı NorLevo Uno 1 Acil koruma veya uygun tabirle Ertesi sabah hapı nedir? Ertesi sabah hapı korunmadan veya yeteri kadar korunmadan cinsel ilişkiye girdikten sonra

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERY NTEMLERİ. Op Dr Aybala AKIL. Acıbadem Bodrum Hastanesi

AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERY NTEMLERİ. Op Dr Aybala AKIL. Acıbadem Bodrum Hastanesi AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERY NTEMLERİ ve ACİL L KONTRASEPSİYON Op Dr Aybala AKIL Acıbadem Bodrum Hastanesi Kadın n Hastalıklar kları ve Doğum Uzmanı AiLE PLANLAMASI Aile Planlaması: : Fertlerin istedikleri

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

AİLE PLANLAMASINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

AİLE PLANLAMASINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR AİLE PLANLAMASINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR 1 İÇERİK Aile Planlamasının Amaçları Aile Planlaması Yöntemleri Bariyer Yöntemler Rahim İçi Araç Oral Kontraseptifler Enjekte Edilen Kontraseptifler Derialtı İmplantları

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Doç.Dr. Şevkat Bahar Özvarış

Doç.Dr. Şevkat Bahar Özvarış Dersin Adı : AİLE PLANLAMASI Dersin Sorumluları: Prof.Dr. Ayşe Akın Doç.Dr. Şevkat Bahar Özvarış Dersin Amacı: Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aile planlamasının tanımı, nüfus sağlık ilişkisi, kontraseptif

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Doğum Sonrası Doğum Kontrolü

Doğum Sonrası Doğum Kontrolü Lothian Cinsel ve Üreme Sağlığı Hizmetleri Doğum Sonrası Doğum Kontrolü Sizin için en uygun doğum kontrol yöntemini seçmenize yardımcı oluyoruz Doğum kontrol seçenekleri Yeni doğum yapmış olan ve hamileliklerine

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AİLE PLANLAMASI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AİLE PLANLAMASI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HEMŞİRELİK AİLE PLANLAMASI Ankara, 2012 İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 3 1.AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİ 3 1.1.Aile Planlamasında Toplumu Tanımanın Önemi 4 1.2. Aile Planlaması

Detaylı

Bu broşürde yeni doğum kontrol hapınız Yaz hakkında bilgiler yer almaktadır. İlk doğum kontrol hapı kartınıza başlamadan önce bunu okumanız

Bu broşürde yeni doğum kontrol hapınız Yaz hakkında bilgiler yer almaktadır. İlk doğum kontrol hapı kartınıza başlamadan önce bunu okumanız hakkında bilgiler Bu broşürde yeni doğum kontrol hapınız Yaz hakkında bilgiler yer almaktadır. İlk doğum kontrol hapı kartınıza başlamadan önce bunu okumanız önemlidir. Yaz hakkında ayrıntılı bilgileri,

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA Dr.Müjdat ŞİMŞEK EPİDEMİYOLOİ Üreme çağındaki kadınların vajinal kanama nedeniyle acil servise başvurmaları sıktır. Menoraji sağlıklı kadında %9 14 oranında görülür.

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİNİ TERCİH NEDENLERİ DOĞUM VE KADIN HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

SAĞLIK PERSONELİNİN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİNİ TERCİH NEDENLERİ DOĞUM VE KADIN HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SAĞLIK PERSONELİNİN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİNİ TERCİH NEDENLERİ Özlem ÇİFTÇİ ÖZTÜRK DOĞUM VE KADIN HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PROGESTAN 50 mg/ml IM enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KULLANMA TALİMATI. PROGESTAN 50 mg/ml IM enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KULLANMA TALİMATI PROGESTAN 50 mg/ml IM enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Sadece I.M uygulama içindir. Etkin madde: 50 mg Progesteron Yardımcı maddeler: Benzil alkol ve orta zincirli trigliserit Bu ilacı

Detaylı

Kürtaj risk oranı düşük bir işlemdir. Bu işlem ne kadar erken yapılırsa risk o kadar azalacaktır.

Kürtaj risk oranı düşük bir işlemdir. Bu işlem ne kadar erken yapılırsa risk o kadar azalacaktır. Her yıl pek çok kadın yaptırdığı veya yaptırmak zorunda kaldığı cerrahi bir müdahaledir. Uygun şartlarda yapıldığında düşük risk içeren bir operasyondur. Kürtaj kararı verdiğinizde bu operasyonu ne kadar

Detaylı

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü 1. Hafta 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00 12:00-13:30 13:30-14:30 14:30-15:30 15:30-16:30 17.11.2014 Staj Tanıtımı Prof Dr Serkan Güçlü Servis doğumhane tanıtımı Genital sistemin embriyoloji ve anatomisi

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

ÜREME ÇAĞINDAKİ KADINLARIN AMENOREYE BAKIŞI VE AMENORE YAPAN DOĞUM KONTROL YÖNTEMLERİ HAKKINDAKİ BİLGİ VE TUTUMLARI.

ÜREME ÇAĞINDAKİ KADINLARIN AMENOREYE BAKIŞI VE AMENORE YAPAN DOĞUM KONTROL YÖNTEMLERİ HAKKINDAKİ BİLGİ VE TUTUMLARI. T.C. Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Koordinatör:Prof.Dr.Tuncay KÜÇÜKÖZKAN ÜREME ÇAĞINDAKİ KADINLARIN AMENOREYE BAKIŞI VE AMENORE YAPAN DOĞUM KONTROL YÖNTEMLERİ

Detaylı

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XI. SINIF KADIN SAĞLIĞI HASTALIKLARI VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XI. SINIF KADIN SAĞLIĞI HASTALIKLARI VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XI. SINIF KADIN SAĞLIĞI HASTALIKLARI VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI ANKARA 2007

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI VERİLMESİNİN YÖNTEM SEÇİMİNE ETKİLERİ

AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI VERİLMESİNİN YÖNTEM SEÇİMİNE ETKİLERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR. LÜTFİ KIRDAR KARTAL EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI VERİLMESİNİN YÖNTEM SEÇİMİNE ETKİLERİ (Uzmanlık Tezi) Dr. Hatice KURTULUŞ Tez Danışmanı:

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

İSTEYEREK DOĞUM YAPMIŞ KADINLARLA PLANSIZ DOĞUM YAPMIŞ KADINLARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve AİLE PLANLAMASI BİLGİ DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

İSTEYEREK DOĞUM YAPMIŞ KADINLARLA PLANSIZ DOĞUM YAPMIŞ KADINLARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve AİLE PLANLAMASI BİLGİ DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ İSTEYEREK DOĞUM YAPMIŞ KADINLARLA PLANSIZ DOĞUM YAPMIŞ KADINLARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

(Uzmanlık Tezi) Dr. Tenzile YILDIZ TÜRK. Tez Danışmanı: Doç.Dr. Ekrem ORBAY

(Uzmanlık Tezi) Dr. Tenzile YILDIZ TÜRK. Tez Danışmanı: Doç.Dr. Ekrem ORBAY T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR. LÜTFĐ KIRDAR KARTAL EĞĐTĐM ve ARAŞTIRMA HASTANESĐ AĐLE HEKĐMLĐĞĐ ĐSTENMEYEN GEBELĐĞĐ OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA AĐLE PLANLAMASI YÖNTEM SEÇĐMLERĐ (Uzmanlık Tezi) Dr. Tenzile YILDIZ

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü İÇİN. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu

T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü İÇİN. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü İÇİN RESİMLİ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu REHBER 6. BASIM / ANKARA - 2008 DANIŞMANLIK Danışmanlık verildikten sonra bu sayfaya

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Kontrasepsiyon ve Türkiye de Durum

Kontrasepsiyon ve Türkiye de Durum Kontrasepsiyon ve Türkiye de Durum Dr. Ali Koyuncuer* Bütün dünyada yaþanan önemli sorunlardan biri de istenmeyen gebeliklerdir. Bunun için birçok örgütlenme kurulmuþtur. Gerek anne saðlýðý, gerek çocuk

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

Evlilik Öncesi Danışmanlık Rehberi

Evlilik Öncesi Danışmanlık Rehberi ii iii Evlilik Öncesi Danışmanlık Rehberi T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı Ankara, 2014 Sağlık Bakanlığı Yayın No : 927 Bu yayın; T.C. Sağlık Bakanlığı

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

İMPLANON KULLANICILARININ MEMNUNİYET DURUMLARI ve KARŞILAŞTIKLARI YAN ETKİLER

İMPLANON KULLANICILARININ MEMNUNİYET DURUMLARI ve KARŞILAŞTIKLARI YAN ETKİLER T.C. Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Başhekim:Prof.Dr.Yusuf ÖZERTÜRK Koordinatör:Dr.Refik DEMİRTUNÇ İMPLANON KULLANICILARININ MEMNUNİYET DURUMLARI ve KARŞILAŞTIKLARI

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ

AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu REHBER AİLE PLANLAMASI DANIŞMANLIĞI İÇİN RESİMLİ REHBER

Detaylı

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK Doç.Dr. Nevin Hotun Şahin Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD Dalı Doç.Dr.Nevin Öğretim Üyesi ŞAHİN Cinsellik

Detaylı

Jaydess. Hasta Bilgileri. Jaydess nedir? Jaydess ne şekilde etki eder? Bu broşürün Jaydess hakkındaki soru ve endişelerinize yanıt vermesini umuyoruz.

Jaydess. Hasta Bilgileri. Jaydess nedir? Jaydess ne şekilde etki eder? Bu broşürün Jaydess hakkındaki soru ve endişelerinize yanıt vermesini umuyoruz. , Hasta Bilgileri Jaydess Bu broşürün Jaydess hakkındaki soru ve endişelerinize yanıt vermesini umuyoruz. Jaydess nedir? Jaydess, yumuşak esnek plastikten yapılmış T şeklindeki bir çerçeveye takılı bir

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

KADINLARIN YAŞ VE EĞİTİM DÜZEYLERİNE GÖRE DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ VE AİLE PLANLAMASI YÖNTEM TERCİHLERİ

KADINLARIN YAŞ VE EĞİTİM DÜZEYLERİNE GÖRE DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ VE AİLE PLANLAMASI YÖNTEM TERCİHLERİ T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ KOORDİNATÖR: PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ KADINLARIN YAŞ VE EĞİTİM DÜZEYLERİNE GÖRE DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

MENSTRÜEL REGÜLASYON SONRASI SEÇİLEN KONTRASEPTİF YÖNTEMİN BİR YIL SONRAKİ DEVAMLILIĞI

MENSTRÜEL REGÜLASYON SONRASI SEÇİLEN KONTRASEPTİF YÖNTEMİN BİR YIL SONRAKİ DEVAMLILIĞI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ KOORDİNATÖR: DR. REFİK DEMİRTUNÇ MENSTRÜEL REGÜLASYON SONRASI SEÇİLEN KONTRASEPTİF YÖNTEMİN BİR YIL

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

Doç. Dr. Serdar Öztora Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Doç. Dr. Serdar Öztora Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA HASTA HEKİM GÖRÜŞMESİNDE CİNSELLİK SORGULAMASI Doç. Dr. Serdar Öztora Aile Hekimliği Anabilim Dalı Amaç: Birinci basamakta cinsel sorunlara yaklaşım konusunda bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.

Detaylı

Londra Cinsel Sağlık Programı

Londra Cinsel Sağlık Programı Londra Cinsel Sağlık Programı Kılavuzun Kullanımı Bu kılavuz, sizin için doğru olan doğum kontrol yöntemi seçmenize yardımcı olmak üzere Kılavuz, doğum kontrol yöntemlerden her biri ile ilgili sadece temel

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. TARLUSAL 5 mg tablet. Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. TARLUSAL 5 mg tablet. Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI TARLUSAL 5 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her tablet 5 mg medroksiprogesteron asetat içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, talk, mısır nişastası, sakkaroz, kalsiyum stearat,

Detaylı

AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak.

AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak. 09.03.200909.03.200909.03.200909.03.2009 RAHİM İÇİ ARAÇLAR AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak. ÖĞRENİM HEDEFLERİ: Oturumun sonunda, katılımcılar, 1. RİA çeşitlerini

Detaylı

ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE...

ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE... ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE... Portal : www.meydangazetesi.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 01.10.2015 Adres : http://www.meydangazetesi.com.tr/aktuel/universite-bursu-veren-kurumlar-hangileridir-burs-sartlari-nelerdir-bu

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

HASTA KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler: 0.15 mg Levonorgestrel ve 0.03 mg Etinilestradiol

HASTA KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler: 0.15 mg Levonorgestrel ve 0.03 mg Etinilestradiol ORALCON 21 draje Doğum kontrol ilacı (Oral kontraseptif) HASTA KULLANMA TALİMATI Etkin maddeler: 0.15 mg Levonorgestrel ve 0.03 mg Etinilestradiol Yardımcı maddeler: Laktoz, polakrilin potasyum, magnezyum

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

Emzirme son derecede sağlıklı ve doğal bir yöntemdir. Her memeli canlı gibi insanlarda yavrusunu doğumdan hemen sonra emzirmelidir.

Emzirme son derecede sağlıklı ve doğal bir yöntemdir. Her memeli canlı gibi insanlarda yavrusunu doğumdan hemen sonra emzirmelidir. Emzirme son derecede sağlıklı ve doğal bir yöntemdir. Her memeli canlı gibi insanlarda yavrusunu doğumdan hemen sonra emzirmelidir. Emzirmeye, doğum şekli normal veya sezaryen olsun, mümkün olduğunca doğumdan

Detaylı

Üreme siklusu anomalileri. Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov

Üreme siklusu anomalileri. Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov Üreme siklusu anomalileri Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov Menstrual düzensizlikler Normal siklusu yöneten hipotalamus-hipofizovaryum fonksiyon ünitesinin her basamağındaki bir yetersizlik anormal siklus

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler:

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler: HPV ( Human Papilloma virus) 60 tan fazla virüse verilen ortak addır. Bu virüsler vücudun herhangi bir yerinde siğillere sebep olabilirler.ancak bazıları cinsel yola bulaşır ve condyloma acuminata veya

Detaylı

Hasta başı pratik Y Doç Dr.Nur Şahin. Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası

Hasta başı pratik Y Doç Dr.Nur Şahin. Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası DÖNEM - KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM. HAFTA (- NİSAN) 09:00 0:00 Staj Tanıtımı Yrd.Doç.Dr. Y Doç Dr. Y Doç Dr. Y Doç Dr. Genital sistemin anatomisi ve embriyolojisi Gebelikte Maternal Fizyoloji ve Gebelik

Detaylı

EVLİ KADINLAR ve EŞLERİNİN AİLE PLANLAMASINA YÖNELİK TUTUMLARI ve İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

EVLİ KADINLAR ve EŞLERİNİN AİLE PLANLAMASINA YÖNELİK TUTUMLARI ve İLİŞKİLİ FAKTÖRLER T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ EVLİ KADINLAR ve EŞLERİNİN AİLE PLANLAMASINA YÖNELİK TUTUMLARI ve İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Müzeyyen AKTOPRAK YÜKSEK LİSANS TEZİ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI DOĞUM

Detaylı

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 2. Hafta ( 22 26 / 09 / 2014 ) 1.) KADIN ve ANASAĞLIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ve ALINACAK ÖNLEMLER 2.) KADIN ve ANA SAĞLIĞI İLE İLGİLİ ÖLÇÜTLER Slayt No: 2

Detaylı

AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak.

AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak. RAHİM İÇİ ARAÇLAR AMAÇ: Rahim içi araç yönteme özel danışmanlığı bilgi ve becerisi kazanmak. ÖĞRENİM HEDEFLERİ: Oturumun sonunda, katılımcılar, 1. RİA çeşitlerini ve özelliklerini tanımlayabilmeli, 2.

Detaylı

FERTİL ÇAĞDAKİ KADINLARDA KONTRASEPTİF YÖNTEMLER VE ANEMİ İLİŞKİSİ

FERTİL ÇAĞDAKİ KADINLARDA KONTRASEPTİF YÖNTEMLER VE ANEMİ İLİŞKİSİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KOORDİNATÖR:Prof.Dr.TUNCAY KÜÇÜKÖZKAN FERTİL ÇAĞDAKİ KADINLARDA KONTRASEPTİF YÖNTEMLER VE ANEMİ İLİŞKİSİ (Uzmanlık Tezi)

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV 2 Dönem 4 stajyerlerin Ana Bilim Dalları Rotasyon Tarihleri Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Kadın Hastalıkları ve Doğum

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİK ve SAĞLIK EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİK VE SAĞLIK SUNUM İÇERİĞİ Üreme Sağlığı EVLİLİK VE SAĞLIK ÜREME VE CİNSEL SAĞLIK Cinsellik,

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOĞUM ÖNCESİ BAKIM Dr. Ferruh N. Ayoğlu Sevmek güzel şey delikanlım, l sev bakalım. Madem ki kafanın içerisinde ışıklı bir karanlık var, benden izin sana sev sevebildiğin kadar. Yaşanan her 1 dakika da:

Detaylı

Mirena rahim içi sistemi, 52 mg levonorgestrel içerir. Başlangıç salım miktarı 20 mikrogram / 24 saattir.

Mirena rahim içi sistemi, 52 mg levonorgestrel içerir. Başlangıç salım miktarı 20 mikrogram / 24 saattir. Mirena Levonorgestrel rahim içi sistemi Formülü Mirena rahim içi sistemi, 52 mg levonorgestrel içerir. Başlangıç salım miktarı 20 mikrogram / 24 saattir. Yardımcı maddeler polidimetilsiloksan elastomer

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ AİLE PLANLAMASI Ankara, 2014 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul / kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. KAVRAM ve TANIMLAR 2.1. KADIN SAĞLIĞI 2.1.1. Kadın Sağlığının Önemi 3. ANA SAĞLIĞI 3.1. Ana Çocuk Sağlığının Önemi 3.3.

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SEROPHENE, blister ambalajında 10 tablet içerir. Bunlar beyaz, çentikli, S işaretli yuvarlak tabletlerdir.

KULLANMA TALİMATI. SEROPHENE, blister ambalajında 10 tablet içerir. Bunlar beyaz, çentikli, S işaretli yuvarlak tabletlerdir. KULLANMA TALİMATI SEROPHENE 50 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Klomifen sitrat 50 mg. Yardımcı maddeler: Laktoz, sodyum nişasta glikolat, nişasta (maize starch), mikrokristalin selüloz, kolloidal

Detaylı

GELENEKSEL UYGULAMA VE İNANÇLARIN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ KULLANIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

GELENEKSEL UYGULAMA VE İNANÇLARIN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ KULLANIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ 1 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GELENEKSEL UYGULAMA VE İNANÇLARIN AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ KULLANIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ NURAN MUMCU KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 3. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Tuğba Adalı 19 Şubat 215 Greenpark Otel, Diyarbakır Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz.

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. SAĞLIKLI BİREY Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. Dr.Semih Leloğlu Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye Yerleşkesi Öğrenci Sağlık Merkezi Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre Sağlık, sadece

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul

KULLANMA TALİMATI. CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul KULLANMA TALİMATI CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul Kas içine enjekte edilerek kullanılır. Etkin madde: Her bir liyofilize toz içeren ampul 5000 IU insan koryonik gonadotropini

Detaylı

ORAL KONTRASEPSİYON KILAVUZU

ORAL KONTRASEPSİYON KILAVUZU ORAL KONTRASEPSİYON KILAVUZU Editör Prof. Dr. İsmail Mete İtil Yazarlar Prof. Dr. Cansun Demir Prof. Dr. Bülent Tıraş Prof. Dr. Oya Gökmen Doç. Dr. Berna Dilbaz Yrd. Doç. Dr. Özgür Yeniel ORAL KONTRASEPSİYON

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı