Çocuklarda Paranazal Sinüs Enfeksiyonlarýnýn Deðerlendirilmesi Management of Paranasal Sinusitis In Children

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuklarda Paranazal Sinüs Enfeksiyonlarýnýn Deðerlendirilmesi Management of Paranasal Sinusitis In Children"

Transkript

1 Çocuklarda Paranazal Sinüs Enfeksiyonlarýnýn Deðerlendirilmesi Management of Paranasal Sinusitis In Children Dr. Emin Ünüvar* Öz Akut bakteriyel sinüzitin tanýsý, uzayan viral üst solunum yolu enfeksiyonu belirtilerine (>10-14 gün) ya da sinüziti gösteren belirgin klinik bulgulara dayanýr. Çocuklarda sinüzit tanýsý klinik bulgularla konur. Viral ÜSYE sinüzit ile benzer radyolojik bulgulara neden olur, bu nedenle sinüslerin düz grafileri dikkatli yorumlanmalýdýr. Radyolojik deðerlendirme yineleyen sinüziti olan, sinüzit tanýsý kuþkulu bulunan ya da komplikasyon geliþtiðinden kuþkulanýlan olgularda istenmelidir. Ülkemizde penisiline orta düzeyde dirençli S. pneumoniae oraný yaklaþýk %20-25, yüksek dirençli S. pneumoniae oraný ise yaklaþýk %3 tür. H. influenzae da beta laktamaz pozitiflik oraný yaklaþýk %8'dir. Tedavide amoksisilin önerilen ilk tercihtir. Ancak yuvaya giden, yaþý <2 yýl olan ya da son üç ay içinde antibiyotik tedavisi alan olgularda amoksisilin yüksek doz (80-90 mg/kg/gün) verilmelidir. Ýlk 3gün içinde tedaviye yanýtýn görülmediði olgularda sýrasýyla 2. ve 3. basamak antibiyotikler kullanýlmalýdýr. Tedavide mukolitik ajanlarýn, antihistaminiklerin, dekonjestanlarýn bir yararý kanýtlanamamýþtýr, yalnýzca %0.9 NaCl burun damlalarý önerilir. Anahtar Sözcükler: Çocuk, enfeksiyon, sinüzit. Taným En yalýn tanýmý ile çocukluk çaðýnda paranazal sinüslerin baþta viral olmak üzere, bakteriyel, ya da alerjik nedenlere baðlý olarak geliþen her türlü enflamasyonudur. Enflamasyonun süresine göre ise çeþitli gruplara ayrýlabilir: 1. Sinüzit belirtilerin süresinin gün arasýnda olduðu ve tedavi ile düzeldiði "akut rinosinüzit"; 2. Belirtilerin 30 gün ile üç ay arasýnda sürdüðü "subakut sinüzit"; 3. Belirtilerin üç aydan daha fazla sürdüðü "kronik sinüzit"; 4. Arada geçen belirtisiz sürenin en az 10 gün olduðu ve sinüzit belirtilerinin yinelendiði "rekürran, yineleyen sinüzit"; 5. Kronik sinüzit zeminindeki belirtilere yeni belirtilerin eklenmesiyle oluþan tablo da Abstract Diagnosis of acute bacterial sinusitis in children depends on obvious clinical signs showing sinusitis or unexpectedly longer duration of any upper respiratory tract infection symptoms (>10-14 days). In children, sinusitis is a clinical diagnosis. Viral upper respiratory tract infections can lead to the same appearance of sinusitis on X-ray of paranasal sinuses. So, the physician should be carefully evaluating the X-rays. X-rays should be done in any case with recurrent sinusitis or any sinusitis with complicatons related to infection. The frequency of pneumococci with moderate penicillin-resistance is % and high-level penicillin resistance is 3% in Turkey. Among H influenzae strains in Turkey, beta-lactamase producing strains cover about 8%. Amoxycillin is the first choice antibiotic in treatment. But, if the case age is under two- years, or is attending a kindergarten, or if there is a positive history for antibiotic usage in the last three months, amoxycillin should be used in high doses (80-90 mg/kg/d) in the management of these cases with high risk for resistant pneumococci. At the end of the first three days of treatment, if the case is not recovering, antibiotic modality should be changed into second or third level of choices. There is no data on clinical benefit of mucolytic syrups, antihistaminics, or decongestants. The only other treatment known to be beneficial is NaCl 0.9% nasal saline drops. Key Words: Child, infection, and sinusitis. "kronik sinüzitin akut alevlenmesi" olarak adlandýrýlýr. Epidemiyoloji Sinüzit bir çocukluk dönemi hastalýðýdýr. Üniversite polikliniklerinde muayene edilen tüm hastalar içinde %0.5 oranýnda bulunur ve üst solunum yolu enfeksiyonlarý içinde yer alýr. Genel Pediatri Polikliniði mizde sinüzit tanýsý alan olgularýn oraný %2.2'dir. Çocuk hekimlerinin antibiyotik kullandýklarý hastalýklar içinde akut bakteriyel sinüzit (ABS) ön sýralarda gelir. Yapýlan araþtýrmalar göstermiþtir ki viral üst solunum yolu enfeksiyonlarýndan sonra olgularýn yaklaþýk *Arþ. Gör.; Ýstanbul Ü. Ýstanbul Týp Fak. Çocuk Sað. ve Hast. AD., Ýstanbul 2006 cilt 15 sayý 7 121

2 %0,5-2'sinde akut bakteriyel sinüzit (ABS) geliþebilmektedir. Antibiyotik kullanýlan hastalýklar içinde de %12-17 oranýnda bulunmaktadýr. Sinüzit 3-6 yaþlar arasýnda ve özellikle kýþ mevsiminde sýk geçirilen viral üst solunum enfeksiyonlarýndan ötürü sýk görülür. Patogenez Patogenezde en önemli nokta viral üst solunum yolu enfeksiyonlarýdýr. ABS'lerin %80'i viral bir üst solunum you enfeksiyonunu takiben geliþir. Bu enfeksiyon genellikle rinovirüslerle ya da influenza virüsleriyle olan griptir. Ýnfluenza virüsleriyle olan üst solunum yolu enfeksiyonunda sinüs mukozasýndaki epitel hasarý daha aðýr olmaktadýr. Birçok kanýtla gösterilmiþtir ki viral enfeksiyonlara sinüzit bulgularý eþlik edebilmektedir. Bu nedenle bu hastalýða sinüzit yerine rinosinüzit denilmesi daha doðru olmaktadýr. Viral enfeksiyonlar mukosiliyer aktiviteyi bozmakta, ostiumlarý týkamakta ve sinüzit geliþimine uygun zemin hazýrlamaktadýr. Sinüslerin burun boþluðu ile olan anatomik yakýn komþuluk nedeniyle kolonize halde bulunabilen Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhalis sinüslere geçebilmektedir. Bu geçiþte viral enfeksiyon sonrasýnda ostiumun kapanmasý sonucu sinüste oluþan vakum ortamýnýn da rolü büyüktür. Mukus dolu olan ve bakteri bulunan bir sinüste kolaylýkla ABS geliþebilmektedir. Bu defans mekanizmasýný bozan en sýk viral etken rinovirüslerdir. Rinovirüslerin enfeksiyon yapabilme kapasiteleri çok yüksektir. Saðlýklý bireylerin burun mukozasýna rinovirüsler verildiklerinde rinit %90 olguda geliþmektedir. Bu olgularýn 2/3'ünde nezle hali görülmektedir. Rinovirüslerin enfeksiyon yapabilmelerinde önemli bir reseptör vardýr: ICAM-1 (Ýntersellüler adhezyon molekülü). Bu reseptör burunda özellikle membranöz hücrelerde (M hücreleri) bulunur. Membranöz hücreler epitel hücrelerinin daha alt tabakalarýnda bulunan ve parasempatik sinir sistemini aktive edebilen hücrelerdir. Enfeksiyon durumunda parasempatik sinir sistemi aktive olarak burun mukozasýnda ödem ve kaþýntý hissi doðurur. Sinir liflerinin uyarýlmasý öksürme, hapþýrma ve sekresyon artýþýnda da rol oynar. Burun mukozasýndaki ödem sonucu meatuslardaki türbin akýmý bozulmakta ve sinüzit geliþmesine zemin hazýrlamaktadýr. Viral enfeksiyonlarda mukus sekresyonu arttýðý gibi, yapýsý da deðiþikliðe uðrar. Muküs viral enfeksiyonlarýn seyri sýrasýnda daha kalýn ve vizköz bir karakter almakta, yüzey koruyucu özellikleri deðiþmektedir. Bu nedenlerle mukosiliyer aktivite zaten bozuk olduðu için mukusun viskozitesinin daha artmasý ve kalýnlaþmasý sinusün boþalmasýný engeller. Viral enfeksiyonlarýn seyri sýrasýnda bütün bu risk etmenleri geliþmiþ olsa da, her olguda sinüzit geliþiminin nedenini tam olarak açýklayamamaktadýr. Bunun dýþýnda baþka mekanizmalarýn da olduðu tahmin edilmektedir. Çünkü ABS viral enfeksiyonlardan sonra ancak %0.5-2 olguda geliþmektedir. Burun mukozasýndaki kolonize bazý bakterilerin sinüslere girerek sinüzite neden olduklarý bilinmektedir. Sinüse bu bakterilerin girmesinde sinüs dýþýnda sümkürme, hapþýrma ve öksürük sýrasýnda oluþan burun boþluðu basýnç deðiþimleri incelenmiþtir. En fazla pozitif basýnç güçlü sümkürme sýrasýnda olmaktadýr. Viral enfeksiyonlar sýrasýnda yapýlan güçlü sümkürme ile bakterilerin sinüslere nüfus edebilecekleri ileri sürülmüþtür. Sinüs iþlevlerinin bozulmasý ve osteomeatal kompleksin kapanmasý da sinüs içinde vakum ve görece anaerop bir zemin oluþturmakta, bakterilere iyi bir kültür ortamý hazýrlamaktadýr. Sinüzit geliþmeye baþladýðýnda da üreyen bakteriler oksijeni daha da tüketerek bu olayý hýzlandýrýr. Sinüs aspiratýnda 104 koloni/ml den daha fazla bakteri olmasý sinüzit olarak kabul edilir. Sinüs içinde laktik asidin artmasý ve oksijen basýncýnýn düþmesi sinüs içindeki nötrofillerin öldürme iþlevlerini de azaltýr. Hayvan deneylerinde nasal epitelin hasara uðramasýyla ilk olarak 2-4 günde S. pneumoniae, 4-6 günde de H. influenzae'nýn sinüste enfeksiyon yapabildiði gösterilmiþtir. Bu deneylerde sinuzit durumunda sinüs içinde goblet hücrelerinden mukus salgýsýnda da artýþ saptanmýþtýr. Yani mukus hem boþalamamakta, hem de salgýsýnda artýþ olmaktadýr. Ostiumun açýlmasý ve yeterli 2006 cilt 15 sayý 7 122

3 drenajýn saðlanmasý ile bulgular hýzla gerilemektedir. Sinüzitin iyileþme döneminde ise klinik belirtiler tedavi ile kaybolsa bile, anatomik olarak sinüsün tam düzelmesi, epitel hasarýnýn onarýlmasý, mukus yapý ve sekresyonun normal duruma gelmesi haftalar almaktadýr. Çocuklarýn bu patogenezde iki dezavantajý vardýr. Ýlki sinüslerin küçük olmasý, savunma mekanizmalarýnýn eriþkinler gibi tam geliþmiþ olmamasý ve ikincisi sýk viral enfeksiyon geçirmeleridir. Bu son etmen için çocuðun kreþe, yuvaya gitmesi otitte olduðu gibi en önemli risk faktörü sayýlmaktadýr. Kronik sinüzitlerin patogenezi ABS'den farklýlýk gösterir. Çoðu olguda alerjik enflamasyon önem taþýr. Alerjik rinit bazý kaynaklara göre adölesanlarýn %20'sinde görülebilmektedir. Kronik sinüziti olan olgularda alerji %80 olguda vardýr. Burada temel mekanizma sinüs boþluklarýný döþeyen epitel yapýsýndaki kronik hasardýr. Epitel hücrelerinin bazý mediyatörleri (IL-6, IL-8, IL- 11 ve GM-CSF) ve nitrik okisidi (NO) sentezleme yetenekleri hasara uðrar. Bu koruyucu mekanizmalarýn kalkmasý bakterilerin sinüs içinde kolonizasyonunu kolaylaþtýrýr ve sonuçta kronik sinüzit geliþir. Kronik sinüzitin ABS'den diðer bir farký da sinüs boþluklarýnda eozinofilden zengin bir enflamasyonun bulunmasýdýr. Kronik sinüzitin temelindeki patolojide mikroorganizmalarýn rolü düþüktür. Asýl patoloji özellikle alerji zeminindeki epitel, mukoza hasarýdýr. Eozinofillerdeki artýþ, goblet hücrelerinin hiperplazisine ve muküs sekresyonunda artýþa neden olur. Epiteldeki ödem ve muküs artýþa ile ositumda týkanýklýk geliþir. Kronik dönemde özellikle anaeroplarýn üremesine uygun bir ortam oluþturulmuþ olur. Defans mekanizmalarýndaki kayýplar baþta anaeroplar olmak üzere çeþitli bakterilerin kolonize olmalarýna yol açar. Mikrobiyoloji ABS nin etiyolojisinde temel rol bakterilere aittir (%77). ABS bakteriyel bir enfeksiyon hastalýðýdýr. ABS deki bu özellik subakut, yineleyen ve kronik sinüzitin akut alevlenmesi durumlarý için de geçerlidir. Viral etiyoloji kýsýtlý çalýþmalarda incelenmiþ ve ilk üç günden sonra yapýlan sinüs boþluðunun viral kültürlerinde %16 oranýnda viral etiyoloji bildirilmiþtir. Ancak virolojik inceleme daha erken dönemde yapýlýrsa daha yüksek bir oran gözlenebilir. Kanýtlanan virüsler ise baþta rinovirüs olmak üzere influenza, parainfluenza virüs, adenovirüs ve respiratuvar sinsisyal virüstür (RSV). ABS'nin bakteriyel etiyolojisini gösterebilmek için sinüsten drenaj çalýþmalarý 1950 li yýllardan sonra baþlamýþtýr. Yapýlan çalýþmalarýn ortak özelliliði S. pneumoniae (%30-66), H. influenzae (%20-30) ve M. catarrhalis'in (%12-28) en sýk görülen üç patojen olduðu yönündedir. Diðer etkenler ise A grubu beta hemolitik streptokoklar (S pyogenes, %2-7), S. viridans, Neisseria, peptostreptokoklar olarak sýralanabilir. Clamidia pneumoniae ve Mycoplasma pneumoniae nin ABS etiyolojisindeki yeri tartýþmalýdýr. Bu etkenler izole edilseler de patojen olarak kabul edilmemeleri aðýrlýk kazanmaktadýr. S. aureus daha çok aðýr sinüzit olgularýnda, cerrahi giriþime gerek duyulan olgularda izole edilmektedir. Anaeroplar ise kronik sinüzitte görülmektedir. Ancak daha önce de belirtildiði gibi kronik sinüzitin etiyolojisinde bakterilerin rolü tartýþmalý, ABS'ye göre daha geri plandadýr. ABS'li olgularýn yaklaþýk %10-15'inde ise mikst, viral ve bakteriyel etkenler birlikte de bulunabilirler. Mantarlar sýklýkla immun baskýlanmasý olan çocuklarda gözlenir. Saðlýklý çocuklarda üst solunum yollarýnda olan pnömokok, H. influenza ve M. catarrhalis gibi bakterilerin kolonizasyonu çocuk yaþ grubunda eriþkinlere göre daha yüksek orandadýr. Ayrýca çocuklarda viral üst solunum yolu enfeksiyonlarý sýrasýnda bakteri kolonizasyonunun arttýðý da gösterilmiþtir. Birçok ülkede özellikle 1980 sonrasýnda S. pneumoniae suþlarýnýn penisiline olan duyarlýlýklarýndaki azalma dikkat çekmiþtir. Bu duyarlýlýk azalmasý çeþitli ülkelerde farklý oranlarda bulunabilmektedir. Amerika Birleþik Devletleri'nde dirençli pnömokok oraný %30-37 oranýnda iken, Macaristan'da, Ýspanya'da bu oran %50 ve üzerine çýkabilmektedir. Ülkemizde çeþitli enfeksiyonlardan izole edilen pnömokok suþlarýnýn penisiline direnç oranlarý 1992'den sonra farklý yýllarda incelenmiþtir. En son veriler ýþýðýnda penisiline orta düzeyde direnç yaklaþýk olarak %20-25 oranýnda iken, yüksek direnç oraný ise %3 düzeyindedir. Diðer önemli bir nokta da pnömokoklarýn penisilin dirençlerinin beta laktamaz enzim 2006 cilt 15 sayý 7 123

4 üretimi üzerinden olmadýðý bilgisidir. Pnömokok direnci penisilini baðlayan protein yapýsýnýn deðiþmesi sonucu geliþmekte ve antibiyotik kinetiðine baðlý olarak deðiþebilmektedir. Yani kullanýlan antibiyotiðin bakteri duvarý dýþ ortamýnda uzun süreli bir yarý ömrü saðlanýrsa, bu direnç kýsmen aþýlabilmektedir. Ancak penisiline yüksek direnci olan suþlarda bu mekanizma bir deðer taþýmamaktadýr. H. influenzae da ve M. catarrhalis'de ise temel direnç mekanizmasý beta laktamaz enzim üretimidir. Ülkemizde beta laktamaz pozitif H. influenzae oraný batý ülkelerinden daha düþük (%8) deðerdedir. M. catarrhalis'de ise beta laktamaz oraný >%90 üzerindedir. Ko-trimoksazole karþý pnömokoklarýn yüksek direnci olmadýðý eski yýllarda, ko-trimoksazol ABS tedavisinde yer almýþtýr. Ancak günümüzde ko-trimoksazole direnç oraný %40 týr ve ülkemiz verileri de bu deðerdedir. Batý ülkelerinde yýllar içinde artýþý gözlenen diðer bir direnç de makrolid direncidir. Makrolidlerden eritromisine dirençli olan suþun diðer makrolidlere de dirençli olduðu kabul edilir. Ülkemizden izole edilen pnömokok ve S. pyogenes suþlarýnýn makrolid direnci batý ülkelerinden daha düþük düzeydedir (%3-5). Bütün bu dirençli bakterilerin oranýnýn yýllar içindeki artýþýnýn üst solunum yolu enfeksiyonlarýnda antibiyotiklerin birinci basamaktaki seçim ve kullaným hatalarýndan kaynaklandýðý gösterilmiþtir. Ýskandinav ülkelerinde yapýlan bir araþtýrmada akýlcý antibiyotik kullanýmý ile makrolid direncinin daha düþük oranlara çekilebildiði bildirilmiþtir. Klinik Bulgular ABS'nin klinik bulgularý kýsaca iki ana baþlýk altýnda toplanabilir: 1.Viral üst solunum yolu enfeksiyonu belirtilerinin uzamasý ve düzelmemesi; 2. Daha kýsa sürede olmasýna karþýn ABS'yi gösteren þiddetli belirtilerin varlýðý. ABS'nin klinik bulgularý ikili bir seyir gösterir. Öncelikle viral üst solunum yolu enfeksiyonun bulgularý gözlenirken, bir süre sonra viral enfeksiyon belirtilerinin yerini ABS belirtileri alýr. Viral enfeksiyon bulgularý çoðunlukla 5-7 günde geriler. Ancak %10-15 olguda 18 güne kadar da uzayabilir. Süre bu olgularda biraz uzun olsa bile belirtilerde aðýrlaþma, kötüleþme gözlenmez. ABS'de viral üst solunum yolu belirtileri 10 günü geçer ve giderek daha da kötüleþir. Ateþ genellikle yüksektir (>38,5 C). Burun týkanýklýðý, anterior ya da posteriordan pürülan nazal akýntý görülebilir. Akýntý her olguda olmayabilir, ancak ABS olgularýnýn çoðunda da bulunur. Karakteri pürülan olabilir ya da olmayabilir. Pürülan özellikte olmamasý ABS yi dýþlamaz. Öksürük çocuklarda eriþkinlere göre daha sýk gözlenir. Gündüz ya da gece öksürüðü biçimindedir. Bazý olgularda gece öksürüðü, bazý olgularda da gündüz öksürüðü bulunur. Yüzde aðrý, sabah uyandýðý zaman sinüzit tarafýnda yüzde þiþlik gözlenebilir. Çocuðun nefesi kötü kokulu olabilir (Tablo 1). Ýkinci önemli tablo, da þiddetli sinüzit belirtilerinin varlýðýdýr. Burada belirtiler daha ciddidir. Yüksek ateþ ve pürülan burun akýntýsý, yüzde belirgin asimetri, sinüs lokalizasyonuna basmakla aðrý, yüzde eritem, ödem ve yüz aðrýsý gözlenebilir. Bu belirtilerin süresi 10 günden daha az olsa bile, ABS tanýsýný gösterir. ABS'li çocuklarýn aileleri genellikle viral üst solunum yolu enfeksiyonu sonrasýnda çocuklarýnýn tam olarak düzelmediðinden, kötüleþtiðinden yakýnýrlar ve ABS tanýsý konulduðunda da "gripti sinüzite çevirdi" ya da "grip tanýsý konulmuþtu, ancak sinüzitmiþ" sanýrlar. Taný ABS tanýsýnda en deðerli olan sinüs boþluðundan alýnacak materyalde bakteriyel ya da viral ajanýn gösterilmesidir. Tanýda altýn standart, en deðerli olan budur. Alýnan materyalde >104 koloni/ml bakteri üremesi pozitif olarak kabul edilir. Sinüs aspirayonunun invazif olmasý, etik yönden sakýncalar ve komplikasyon riski taþýmasý, bu yöntemi rutin kullanýlabilir olmaktan çýkarmaktadýr. Ancak bazý durumlarda bu yöntem seçilebilir: 1. Olgu ciddi ve toksik görünümde ise, 2. Süpüratif ya da intrakraniyal Tablo 1. Çocuklarda akut bakteriyel sinüzitin klinik bulgularý Burun akýntýsý Anterior ya da posteriordan; pürülan ya da deðil Burun týkanýklýðý Ateþ Öksürük Yüz aðrýsý, özellikle sinüzitin olduðu yüz yarýsýnda Yüzde asimetri, ödem Halitosis (nefes kokmasý) 2006 cilt 15 sayý 7 124

5 komplikasyon varsa ve drenaj gerekiyorsa, 3. Ýmmunitesi baskýlanmýþ bir çocuksa. Bu nedenle çocuklarda ABS tanýsý klinik bulgularla konulur. Yukarýda sözü edilen iki ana nokta klinik taný için önemlidir: günü geçen, düzelme göstermeyen ya da daha da kötüleþen viral üst solunum yolu belirtileri; 2. ABS'yi gösteren belirgin bulgularýn varlýðý. Araþtýrmalar göstermiþtir ki, ABS klinik belirtilerinin olduðu olgularda, radyolojik incelemelerdeki ABS pozitiflik oraný %88-90 dýr. Bu nedenle özellikle 6 yaþ altýnda ABS ile uyumlu klinik bulgularý olan olgularda radyolojik deðerlendirme gereksizdir. Zaten bir yaþ altý çocuklarda radyolojik deðerlendirmenin hiçbir yararý yoktur, sinüsler radyolojik olarak deðerlendirilemez. Subakut bakteriyel sinüzit, yineleyen bakteriyel sinüzit tanýsýnda radyolojik deðerlendirme yapýlabilir. Bazý olgularda belirtiler ABS ile tam uyuþmuyorsa, kuþkulu durum varsa bu durumda da radyolojik gereksinim doðar. Ancak ABS tanýsýnda rutin radyolojik incelemeye gerek yoktur. Bazý rutin laboratuvar testlerinin, boðaz kültürünün tanýsal bir deðeri bulunmamaktadýr. Nazofarenksten izole edilecek bakterilerin sinüzit etkenini göstermede etkinliði yoktur. Son yýllarda kesin veriler olmasa da endoskopik sinüs muayenesi ile osteomeatal kompleksin olduðu bölgeden mukus aspirasyonu ve sonrasýnda alýnacak kültürün tanýsal etkinliði tartýþýlmaktadýr. Radyolojik Deðerlendirme: ABS düþünülen çocuklarda rutin radyolojik incelemeye gerek yoktur. Düz grafiler sýralandýðýnda en sýk istenileni Waters grafisidir. Waters pozisyonu ön etmoid ve bir miktar maksiller sinüsü gösterir. Caldwell ise frontal ve etmoidi gösterirken, lateral kraniyografi de sfeonid sinüsü gösterir. Radyolojik inceleme 6 yaþ üstü ABS olgularýnda %88 oranýnda patolojiktir. ABS'yi gösteren bulgular sýralandýðýnda: 1. Sinüslerde tam bir opasite hali, 2. Mukozal kalýnlaþma >4mm, 3. Hava -sývý düzeyinin görülmesi olarak sýralanabilir. Grafide bu bulgularý olan çocuklarýn sinüs aspirat kültürleri yapýldýðýnda bakteri izole edebilme oranlarý %70 olarak verilmiþtir. Bir yaþ altýndaki çocuklarda sinüsler yeterince geliþmediði için radyolojik deðerlendirme deðer taþýmaz. Yukarýdaki grafi bulgularý viral üst solunum yolu enfeksiyonlarý sýrasýnda da gözlenebilir. Ayrýca çocuðun aðlamasý sinüsleri gözyaþý ile doldurabilir, sinüsler asimetriktir ya da geliþmemiþtir. Bu grafi için çocuða pozisyon vermek de güçtür. Bu durumlar yanýltýcý olarak bazý sinüzit bulgularýna neden olabilir. Yine bilinmektedir ki grafideki sinüziti gösterebilecek, ancak viral enfeksiyonlar sýrasýnda oluþan benzer bulgular viral enfeksiyon düzeldikten bir süre sonra da sürebilmektedir. Yani viral enfeksiyonun grafi bulgularý klinik bulgularýn düzelme süresi ile paralellik göstermemektedir. ABS'yi düþündüren bir bulgusu olmayan çocuklarýn Waters grafileri deðerlendirildiðinde %36 sýnda ABS ile uyumlu bulgular gösterilmiþtir. Yani düz grafinin ABS tanýsýndaki duyarlýlýðý düþüktür. ABS'li olgularda transillüminasyon ancak 10 yaþýndan daha büyük çocuklarda yarar saðlar, küçük çocuklarda tanýsal bir anlam taþýmaz. Astým ve sinüzit arasýndaki iliþki dikkat çekicidir. Astýmý olan çocuklarda paranazal sinüslerde patoloji bulma oraný %80'dir. Ayrýca yineleyen sinüziti olan çocuklarda astým oraný da %50'dir. Bilgisayarlý Tomografi: ABS li her olgudan BT istenmesine gerek yoktur. Çünkü BT'de de, düz grafide olduðu gibi, viral üst solunum yolu enfeksiyonlarý sýrasýnda ABS ile benzer bulgular gözlenir. BT komplike olmuþ ABS de, subakut ya da yineleyen sinüzitte koronal kesit alýnarak istenebilir. Kemik strüktürü, osteomeatal kompleksin yapýsýný, anatomisini göstermede yararlýdýr. Komplike olmuþ olgularda osteomiyeliti, subdural efüzyonlarý gösterebilir. Özellikle kronik sinüzitli olgularda ameliyat yöntemini belirlemede ýþýk tutar. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) ve Ultrasonografi: Yumuþak doku deðiþikliklerini göstermede, mukus yapýsýndaki deðiþimleri gösterebilmede MRI BT den daha üstündür. Eriþkinlerde özellikle sinüs tümörlerinde yarar saðlar. BT de yalnýzca koronal kesit alabilirken, burada çeþitli kesitlerle olguyý deðerlendirilebiliriz. Günümüzde üç boyutlu cihazlarýn geliþtirilmesi ile sinüs anatomisi daha iyi anlaþýlmýþtýr. Ancak bu inceleme komplike olmuþ ya da kronik 2006 cilt 15 sayý 7 125

6 olgularda seçilmelidir. Ultrasonografinin sinüs hastalýklarýnýn tanýsýndaki rolü sýnýrlýdýr. ABS tanýsýnda düþük bir duyarlýlýk ve özgüllük gösterir. Sonuç olarak, hiçbir radyolojik deðerlendirme tek baþýna ABS tanýsý koyduramaz. Klinik bulgular her zaman daha deðerlidir. Komplike olmamýþ ABS tanýsý klinik bulgularla konur. BT ve MRI kuþkuda kalýnan olgularda, kronik ya da rekürran sinüzitli olgularýn deðerlendirilmesinde yarar saðlar. Tedavi ABS'nin tedavisi asýl etkene yönelik antimikrobiyal tedavi ve destek tedavileri olarak iki baþlýk altýnda incelenebilir. Antimikrobiyal tedavi: ABS'li çocuklarýn antimikrobiyal tedaviden yarar gördükleri gösterilmiþtir. ABS kendi haline kaldýðýnda da zaman içinde düzelebilen bir hastalýktýr. ABS'li olgularýn %40'ýnýn antibiyotik tedavisi verilmeksizin kendiliðinden düzelebildiði bildirilmiþtir. Ancak antibiyotik kullanýlmasý ile; 1. Klinik iyileþme daha hýzlanmakta, 2. Komplikasyonlar daha az sýklýkta görülmektedir. Antibiyotik tedavisi kültür sonucuna dayanmamakta, ampirik olmaktadýr. Ýlk basamakta seçilecek antibiyotik de amoksisilindir (Þekil 1). Yeni çýkan birçok pahalý antibiyotik kadar etkindir, etkilidir. Antibiyotik tedavisinde direnç sorununun güncelliði sürmektedir. Tedavi süresi konusunda kesin bir kanýt olmasa da kabul edilen, gün ya da ateþ düþtükten sonra 7-10 gün daha tedavinin sürdürülmesi gerekliliðidir. Antibiyotik Direnci S. pneumoniae'nýn amoksisiline karþý azalmýþ duyarlýlýðý gözlenebilir. ABS tanýsý alan çocuk: 1) Yuvaya, kreþe gidiyorsa, Þekil 1. Akut bakteriyel sinüzitli çocuða yaklaþým ABS yi düþündüren persistan ya da þiddetli ÜSYE bulgularý Hafif/orta derecede bulgular Aðýr derecede bulgular 1.Yaþý <2 yýl mý? 2.Yuvaya gidiyor mu? 3.Son 3 ay içinde ab. kullanýmý var mý? Amoksisilin-klavulanat (80-90 mg/kg/g amoksisilin 6.4 mg/kg/g klavulanat) Hayýr Evet Ýyileþme yok Ýyileþme var Amoksisilin 45mg/kg/g 1. Antibiyotiði. IV Seftriakson ya da Sefotaksime çevir Ýzlem Penisiline alerjik çocuk Ýyileþme yok Makrolidler Sefuroksim aksetil 1. Koronal sinüs CT 2. KBB konsültasyonu 3. Sinüs aspirasyonu planla 4. Aspirasyon kültür sonucuna göre ab. tedavisini uygula 5. Komplikasyonlarý dikkatle ara 2006 cilt 15 sayý 7 126

7 2) Son üç ay içinde antibiyotik tedavisi almýþ ise, ve 3) 2 yaþýndan daha küçükse 4) Yakýn zamanda herhangi bir hastalýk nedeniyle hastanede yatarak antibiyotik tedavisi görmüþ ise penisiline azalmýþ duyarlýlýðý olan S. pneumoniae suþu ile enfekte olma olasýlýðý yüksektir. Eðer bu riskler yoksa amoksisilin 45 mg/kg/gün dozunda aðýzdan baþlanýr. Ancak bu risk etmenleri varsa amoksisilin dozu mg/kg/gün dozuna yükseltilir. Amoksisilin günde 2-3 doza bölünerek verilir. Amoksisilinin dozunun yükseltilmesi S. pneumoniae daki direnci yenebilirse de, H. influenzae ve M. catarrhalis'deki dirence bir etkide bulunmaz. Çünkü son iki bakteri cinsindeki direnç mekanizmasý beta laktamaz enzimi üzerinden olmaktadýr. Amoksisilin tedavisi ile saatte ateþte düþme, klinik bulgularda düzelme saðlanamayan olgularda tedavi 2. basamakta yer alan beta laktamaz inhibitörlü bir ilaca (amoksisislin-klavulanat, sefuroksim, sefprozil gibi) deðiþtirilebilir. Bu aþamada amoksisilinin dozu mg/kg/gün ve klavulanat'ýn dozu ise 6.4 mg/kg/gün dür. Ülkemizde dirençli pnömokok ve H. influenzae oranlarý daha önce de belirtildiði gibi batý toplumlarý kadar yüksek deðildir (15). Üçüncü kuþak sefalosporinler yalnýzca komplikasyonlarýn geliþtiði ya da aðýr seyreden sinüzit olgularýnda tercih edilmelidir. Sefiksim ya da klindamisin 3. basamakta kullanýlmalýdýr. Penisiline alerjisi bulunan olgularda makrolidler kullanýlabilir. Eski yýllarda tedavide ko-trimoksazol önerilmiþ olmasýna karþýn günümüzde pnömokoklarýn çoðunluðu bu antibiyotiðe dirençli olduðu için tedavide önerilmemektedir. Kusmanýn ön planda gözlendiði ve bu nedenle de aðýzdan antibiyotiklerin verilemediði durumlarda Tablo 2. Çocuklarda akut bakteriyel sinüzit oluþuma zemin hazýrlayan risk faktörleri Viral üst solunum yolu enfeksiyonlarý Alerjik enflamasyon, astma, alerjik rinit Kistik fibrosis Ýmmun yetersizlikler Ýmmotil silya sendromu Pasif sigara içiciliði Yüzme, dalma sporu Yüze olan ciddi travma, septum deviasyonu Nazal polipler tedavinin ilk 1-2 günü IV yoldan 2. ya da 3. kuþak sefalosporinler verilebilir, sonra aðýzdan antibiyotiklerle tedavi sürdürülür. Sürdürülen tedavilerle yanýt alýnamayan, komplikasyonlarýn gözlendiði ya da belirtilerin uzun süreli olduðu olgularda KBB uzmanýndan yardým alýnmalýdýr. Bu tip tedaviye dirençli olgularda sinüs aspirasyonu yapýlýr ve aspirat kültüründeki etken duyarlýlýðýna göre tedavi planlanýr. Rekürren ABS'li çocuklarda yinelenen orta kulak enfeksiyonlarýnda olduðu gibi amoksisilinle özellikle kýþ döneminde uygulanan bir proflaksi uygulamasý yoktur. Ancak rekürren ABS'li çocuklarda alerji, kistik fibrosis, kraniyofasyal anomaliler, gastroösofageal reflü, özellikle humoral immun yetersizlikler ve immotil silya sendromu araþtýrýlmalýdýr (Tablo 2). Astýmlý ve ABS'li çocuklarda sinüzitin tedavi edilmesiyle astýmýn kontrol altýna alýnabildiði bilinmektedir. Destek Tedavileri ABS'de destek tedavisi burun mukozasýndaki ödemi azaltmak, ostiumlarýn açýlmasýný saðlayabilmek, mukus atýlýmýný artýrmak ve ateþi düþürmek yönünde olmaktadýr. Bu amaçlara ulaþabilmek için dekonjestan, antihistaminik ve mukolitik ilaçlar kullanýlmýþtýr. Ancak bu ilaçlarýn plaseboya anlamlý bir üstünlüðü gösterilememiþtir. Dekonjestan ilaçlarýn uzun süreli kullanýmlarýnýn rinitis medikomentozaya neden olabildikleri unutulmamalýdýr. Topikal steroidlerin tedavideki etkinlikleri araþtýrýlmýþ ve yalnýzca alerji zemininden kaynaklanan ABS ya da yinelenen bakteriyel sinüzitlerde yararý olabileceði belirtilmektedir. Topikal steroidler yalnýzca ikinci haftada hastanýn bulgularý üzerinde geçici bir düzelme saðlamýþlardýr. Bu nedenle her ABS li olguda kullanýlmasý önerilmemektedir. Antihistaminiklerin yararý gösterilememiþtir. Mukusu daha da kurutmakta ve sinüs drenajýný bozmaktadýr. Ayrýca merkez sinir sistemi üzerine istenmeyen bazý yan etkileri bulunmaktadýr. Mukolitik ilaçlarýn, atopik çocuklardaki ABS'de kullanýmlarýndaki yarar dýþýnda, yararlý olduklarýna iliþkin kontrollü bir çalýþma bulunmamaktadýr. Serum fizyolojik içeren burun damlalarýnýn etkinliklerini gösteren kontrollü bir çalýþma bulunmamasýna karþýn, drenajý saðlamada yararlý olabileceði bildirilmektedir. Serum fizyolojik hem buradaki 2006 cilt 15 sayý 7 127

8 Tablo 3. Çocuklarda akut bakteriyel sinüzitin major komplikasyonlarý Periorbital sellülit Subperiostal abse Orbital apse Orbital sellülit Optik nörit Frontal osteomiyelit Epidural apse Subdural ampiyem Kavernöz ya da sinüs trombozlarý Menenjit Beyin apsesi kuruyan mukusu nemlendirir ve hareketini boþalmasýný kolaylaþtýrýr, hem de altýndaki venöz damarlarda vazokonstrüksiyona neden olur. Nonsteroid antienflamatuvar ilaçlarýn ateþ, miyalji, yüz aðrýsý ve kýrgýnlýðý azaltmada yararlý olduðu bilinmektedir. Bu tür ilaçlar özellikle kronik sinüzitin tedavisinde yararlýdýr. Hekimin ABS'li olgularda tedaviyi planlamasýnda ailelerin antibiyotik kullanma yönündeki beklentileri de belirleyici rol oynamaktadýr. Çeþitli antibiyotikle yürütülen kontrollü çalýþmalarda plasebo grubundaki olgularýn yaklaþýk 2/3'ünün antibiyotik kullanmaksýzýn düzelebildiði unutulmamalýdýr. C vitamininin ve çinkonun sýk geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonlarýný engelleyebileceði konusu tartýþmalýdýr. ABS tedavisinde reçete ile satýlmayan evde yapýlan bazý ilaçlar, þuruplar ya da bazý bitkiler hekim önerisi dýþýnda kullanýlmaktadýr. Bu tür tedavilerin yararlarý tartýþmalý iken, ciddi sonuçlanabilen yan etkilerinin olabileceði unutulmamalýdýr. Komplikasyonlar ABS'nin komplikasyonlarý enderdir. Bazý kaynaklar %0.5-3 oranýný vermektedir. Tedavide etkin antibiyotiklerin kullanýma girmesi komplikasyon oranýný düþürmüþtür. En sýk görülen komplikasyon sinüsteki enfeksiyonun orbita, kraniyum kemikleri ve merkezi sinir sistemine yayýlmasýdýr (Tablo 3). Orbital enfeksiyon durumunda göz kapaðýnda ödem, þiþlik propitosis, göz hareketlerinde kýsýtlýlýk görülür. Ýntrakraniyal enfeksiyon durumunda ise menenjit ve KÝBAS bulgularý gözlenir. Ýntrakraniyal absesi olan olgularýn 2/3'ünde neden sinüzittir ve menenjitli olgularýn da %5'inde altta yatan neden olarak sinüzit gösterilmektedir. Yeni görüntüleme yöntemlerinin geliþmesi ile intrakraniyal komplikasyonlarýn tanýnabilme oranlarý artmýþtýr. Komplikasyon durumunda CT en etkin deðerlendirme yöntemidir. Sinüzit sonrasý dural venlerde tromboz geliþebilir. Frontal sinüsteki enfeksiyon diplöeye yayýlacak olursa frontal kemikte bir þiþlik halinde saptanabilir ( Puffy tümör). Bunlar içinde en sýk görülen komplikasyon periorbital sellülittir. Sýklýkla etmoid sinüzit sonrasýnda geliþir. Çünkü bu bölgedeki venöz yapý ortaktýr ve kapakçýk içermemektedir. Komplikasyon geliþen olgular hastanede tedavi görmeli ve intravenöz yoldan 3.kuþak sefalosporinler kullanýlmalýdýr. Apseleþme gibi ciddi süpüratif komplikasyonlar geliþmiþ ise olgu KBB ile deðerlendirilmelidir. Cerrahi Tedavi Erken dönemde komplikasyon geliþen ya da kronik dönemde belirtilerde düzelmenin saðlanamadýðý olgular KBB bilim dalý ile deðerlendirilmelidir. Ayrýca daha önce de vurgulandýðý gibi, sinüs boþluðundan kültür alýnmasý gereken olgularda da KBB den yardým alýnmalýdýr. Adenotonsillektominin yinelenen sinüziti olan olgularda yararý kanýtlanamamýþtýr. Ancak özellikle osteomeatal kompleksin adenoid hiperplazi nedeniyle obstrüksiyonunun olduðu olgularda adenoidektominin yararý vardýr. Koruyucu Önlemler Viral üst solunum yolu enfeksiyonlarýnýn önlenmesi temel korunma yoludur. Burada el yýkamanýn, öksürme sýrasýnda aðzýn kapatýlmasýnýn, tek seferde kullanýlan mendillerin yararý büyüktür. Öksürme ve hapþýrmayý baskýlayan bazý ilaçlar kullanarak ABS'nin geliþimini engellemek olanaklýdýr. Profilaktik antibiyotik kullanýmý yararlý deðildir. Özellikle kronik sinüziti bulunan riskli gruplara influenza aþýsý uygulanabilir. Ýletiþim: Dr. Emin Ünivar E-posta: Kaynaklar 1- Nash D, Wald E.Sinusitis.Ped Rev 2001;22: Gwaltney JM. Acute community-aquired sinusitis. Clin Infect Dis 1996; 23: File TM. The epidemiology of respiratory tract infections. Semin Res Infact 2000; 15: Brook I, Gooch WM, Jenkins SG, Pichichero ME, 2006 cilt 15 sayý 7 128

9 Reiner SA, Sher L, Yamauchi T. Medical management of acute bacterial sinusitis. Ann Otol Rhinol Laryngol 2000; 109: Conrad DA, Jenson HB. Management of acute bacterial rhinosinusitis. Curr Opin Pediatr 2002; 14: Wald ER. Sinusitis in children. NEJM 1992; 326: O'Brien KL, Dowell SF, Schwartz B, Marcy M, Philips WR, and Gerber MA. Acute sinusitis_ Principles of judicious use of antimicrobial agents. Pediatrics 1998; 101: Gwaltney JM, Hendley JO, Philips CD,Bass CR, Mygind N and Winther B. Nose blowing propels nasal fluid into the paranasal sinuses. Clin Infect Dis 2000; 30: Çocuk Enfeksiyon Hastalýklarý Derneði; Alt solunum yolu enfeksiyonlarý çalýþma grubu raporu. Akut rinosinüzit. Çocuk Enfeksiyon Hastalýklarý Derneði Yayýnlarý; Ýstanbul, 2002; sayfa: Brook I. Bacteriologic features of chronic sinusitis in children. JAMA 1981; 246: Wald ER, Guerra N, and Carol B. Upper respiratory tract infections in young children: Duration of and frequency of complications. Pediatrics 1991; 87: AAP Subcomitte on management of sinusitis and committee on quality improvement. Clinical practice guideline: Management of sinusitis. Pediatrics 2001; 108: Bishai WR. Issues in the management of bacterial sinusitis. Otolaryngol Head Neck Surg 2002;127:S3-S Gürler N. Ülkemizde dirençli bakteriyel enfeksiyonlarýn epidemiyolojisi. 25. Pediatri Günleri, Nisan 2003, Ýstanbul, Kongre Kitabý sayfa: Gür D, Özalp M, Sümerkan B, Kaygusuz A, Töreci K, Köksal Ý, Över U, Söyletir G. Prevalence of antimicrobial resistance in Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarhalis and Streptococcus pyogenes : Results of a muticentre study in Turkey. Int J Antimicrob Agents 2002; 19: Gur D, Guciz B, Hascelik G, Esel D, Sümerkan B, Over U, Söyletir G, Ongen B, Kaygusuz A, Töreci K. Streptococcus pneumoniae penicillin resistance in Turkey. J Chemother 2001; 13: Çiftçi E, Doðru Ü, Aysev D, Ýnce E, and Güriz H. Investigation of risk factors for penicillin-resistant Streptococcus pneumonia carriage in Turkish children. Pediatr Int 2001; 43: Ioannidis JP, and Lau J. AAP Technical report: Evidence for the diagnosis and treatment of acute uncomplicated sinusitis in children:a systematic overview. Pediatrics 2001; 108:1 8.URL:http:// 8/3/e Ünver Y. Astmatik ve non-astmatik çocuklarda maksiller sinüzit. Uzmanlýk Tezi Ýstanbul Üniversitesi, Çocuk Saðlýðý Enstitüsü, Ýstanbul, Kronemer KA and McAlister WH. Sinusitis and its imaging in pediatric population. Pediatr Radiol 1997; 27: McAlister WH, Parker BR, Kushner DJ, Babcock DS, Cohen HL, Gelfand MJ, et al. Sinusitis in pediatric population. ACR 22-Engels EA, Terrin N, Barza M, and Lau J. Metaanalysis of diagnostic tests for acute sinusitis. J Clin Epidemiol 2000; 53: Wald ER, Chiponis D, and Ledesma-Medina J. Comparative effectiveness of amoxicillin and amoxycillin-clavulanate potassium in acute paranasal sinus infections in children: A doubleblind, placebo-controlled trial. Pediatrics 1986; 77: Poole MD, Jacobs MR, Anon JB, Marchant CD, Hoberman A, Harrison CJ. Antimicrobial guidelines for the treatment of acute bacterial rhinosinusitis in immunocompetent children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2002; 63: Jacobs RF. Judicious use of antibiotics for common pediatric respiratory infections. Pediatr Infect Dis J 2000; 19: Morris P, Leach A. Antibiotics for persistent nasal discharge (rhinosinusitis) in children (Cochrane Review). Cochrane Database Syst Rev 2002; (4):CD Topal B, Özsoylu Þ. Are antibiotics required for the treatment of acute sinusitis in children? Yeni Týp Dergisi 2001; 18:S Goldsmith AJ, Roseenfeld RM. Treatment of pediatric sinusitis. Pediatr Clin North Am 2003; 50: Ýnanlý S, Öztürk Ö, Korkmaz M, Tutkun A, Batman Ç. The effects of topical agents of fluticasone propionate, oxymethazoline and 3% and 0.9% sodium chloride solutions on mucociliary clearence in the therapy of acute bacterial rhinosinusitis in vivo. Laryngoscope 2002; 112: cilt 15 sayý 7 129

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz Klinik Pediatri, 2003;2(2):64-68. Çocuklarda Rinosinüzitlerin Tedavisi Prof. Dr. Sadýk DEMÝRSOY* Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz membranlarýn (nöroepitel dahil), bu kavitelerdeki sývýlarýn,

Detaylı

AKUT RİNOSİNÜZİT. Rinosinüzit gelişimine zemin hazırlayan faktörler; 1. İnflamatuvar nedenler

AKUT RİNOSİNÜZİT. Rinosinüzit gelişimine zemin hazırlayan faktörler; 1. İnflamatuvar nedenler AKUT RİNOSİNÜZİT Tanım: Burun ve paranazal sinüs mukozası bir devamlılık içinde bulunmaktadır. Bu anatomik devamlılık, aynı zamanda mukozada gelişen inflamasyon sürecinin aynı şekilde burundan başlayarak

Detaylı

DR. KENAN HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

DR. KENAN HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DR. KENAN HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Akut sinuzit ABD de 30 milyon hasta/yıl 1 ABD de işgücü kaybına neden olan ilk 10 hastalıktan biri Orta Avrupa da yılda toplumun

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi

ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi Dr. Özlem YİĞİT Akdeniz Acil Tıp 29.11.2011 Giriş Ayaktan tedavi edilenlerdeki en sık akut hastalık En sık etken virüsler İnsandan insana damlacık yoluyla y yayılım y Tüm yaş

Detaylı

RİNOSİNÜZİT. Prof.Dr.Nuran Salman İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon-Klinik İmmunoloji 58.Türkiye Milli Pediatri Kongresi

RİNOSİNÜZİT. Prof.Dr.Nuran Salman İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon-Klinik İmmunoloji 58.Türkiye Milli Pediatri Kongresi RİNOSİNÜZİT Prof.Dr.Nuran Salman İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon-Klinik İmmunoloji 58.Türkiye Milli Pediatri Kongresi Akut Rinosinüzit Tanım Patogenez Etyoloji Tanı Komplikasyon Tedavi Genel Bilgiler

Detaylı

ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA NE ZAMAN ANTİBİYOTİK VERELİM?

ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA NE ZAMAN ANTİBİYOTİK VERELİM? İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 43 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s.43-47 ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA

Detaylı

Çocuklarda Tekrarlayan Rinosinüzite Yaklaşım

Çocuklarda Tekrarlayan Rinosinüzite Yaklaşım Derleme/Review Çocuklarda Tekrarlayan Rinosinüzite Yaklaşım Management of Recurrent Rhinosinusitis in Children Pınar Uysal, Özkan Karaman Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Çocukluk ça sinüzitleri

Çocukluk ça sinüzitleri DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2005; 36:157-162 Çocukluk ça sinüzitleri Ö. Taflk n Yücel 1 1 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Ankara PARANAZAL S NÜSLER N GEL

Detaylı

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 35-39 Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof. Dr. Necla

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

AKUT OTİTİS MEDİA. Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD

AKUT OTİTİS MEDİA. Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD AKUT OTİTİS MEDİA Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD AKUT OTİTİS MEDİA TANIM Akut semptomların olması + Orta kulak sıvısı (Kulak ağrısı, ateş...) EPİDEMİYOLOJİ

Detaylı

KANITLARIN KATEGORİSİ

KANITLARIN KATEGORİSİ EPOS 2007 AMAÇLAR VE HEDEFLER Rinosinüzit, topluma büyük bir mali yük oluşturan, önemli ve gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Bu el kitabı, rinosinüzitin tanısı ve tedavisi hakkında kanıta dayalı öneriler

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

Rinit nazal mukoza inflamasyonudur. Burun týkanýklýðý,

Rinit nazal mukoza inflamasyonudur. Burun týkanýklýðý, Klinik Pediatri, 2003;2(3):112-117. Rinitler Prof. Dr. Can KOÇ* Rinit nazal mukoza inflamasyonudur. Burun týkanýklýðý, burun akýntýsý, hapþýrma, kaþýntý, öksürük, kurutlanma gibi semptomlarýn birden fazlasýyla

Detaylı

Staphylococcus Pyogenes Aureus

Staphylococcus Pyogenes Aureus The American Journal of Medical Sciences: March 1918 - Volume 155 - Issue 3 pp 380-391 Three Cases of Infection of the Upper Respiratory Tract With Staphylococcus Pyogenes Aureus Presenting the Symptom

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR Dr. İpek Türktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Çocuklarda: %8.6-15.4 Erişkinde: %20 AKINTI KAŞINTI Allerjik Selam Allerjik Rinit Bulguları AKSIRMA ATAKLARI

Detaylı

Üst solunum yolu infeksiyonları, çocukluk çağının en sık görülen ve doktora en

Üst solunum yolu infeksiyonları, çocukluk çağının en sık görülen ve doktora en DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2006; 37:194-201 Üst solunum yolu infeksiyonlar nda medikal tedavideki yenilikler Gülten Seçmeer 1, lker Devrim 2 1 Prof. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Prof.Dr.Halit Özsüt İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Detaylı

Akut Sinüzit ve Medikal Tedavisi

Akut Sinüzit ve Medikal Tedavisi Derlemeler/Reviews Akut Sinüzit ve Medikal Tedavisi Dr. Mustafa KONAKLIOĞLU*, Dr. Ahmet Emre SÜSLÜ** * Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dal, ANKARA ** Abant İzzet Baysal

Detaylı

EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM

EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM Doç. Dr. Şükran KÖSE Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Sunum Planı Evde bakım nedir? Kimler evde

Detaylı

Nazal obstrüksiyonlu çocuklarda nazal endoskopi kullanýmý

Nazal obstrüksiyonlu çocuklarda nazal endoskopi kullanýmý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2006: 4 (2): 25-30 ARAÞTIRMA Nazal obstrüksiyonlu çocuklarda nazal endoskopi kullanýmý Köksal Yuca, Muzaffer Kýrýþ, Hakan Çankaya, A.Faruk Kýroðlu, Sezgin Çelebi, Ahmet Kutluhan

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.

Türk Toraks Derneği. Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ AKıLCı İLAÇ KULLANıMı TANıMı İLK DEFA 1985 YıLıNDA DÜNYA SAĞLıK ÖRGÜTÜ TARAFıNDAN YAPıLMıŞTıR. KİŞİLERİN KLİNİK

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Prof. Dr. Abdullah Sayıner Akut bronşit Beş günden daha uzun süren öksürük (+/- balgam) Etkenlerin tamama yakını viruslar Çok küçük bir bölümünden Mycoplasma, Chlamydia,

Detaylı

PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir

PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir Amaç: Hastalıkları oluşmadan Önlemek!!!! PNÖMOKOK Streptococcus pneumoniae Gram pozitif diplokok Polisakarid kapsül

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

Efüzyonlu Otitis Media Tedavisinde Farklı Antibiyotiklerin Etkinliklerinin Karşılaştırılması: Ön Rapor *

Efüzyonlu Otitis Media Tedavisinde Farklı Antibiyotiklerin Etkinliklerinin Karşılaştırılması: Ön Rapor * OTOSCOPE 2004; 2:49-53 PROSPEKTİF ÇALIŞMA Efüzyonlu Otitis Media Tedavisinde Farklı Antibiyotiklerin Etkinliklerinin Karşılaştırılması: Ön Rapor * Op.Dr. Rahmi KILIÇ 1, Op.Dr. Ali ÖZDEK 1, Op.Dr. Hatice

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet Sunum planı Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet En sık hekime başvuru nedeni Okul çağındaki çocuklarda %35-40 viral enfeksiyonlar sonrası 10 gün %10 çocukta 25 günü geçer. Neye öksürük

Detaylı

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Streptococcus pneumoniae H. influenzae M.catarrhalis

Detaylı

Ateþ bazý otörlerin farklý görüþleri olsa da vücut sýcaklýðýnýn

Ateþ bazý otörlerin farklý görüþleri olsa da vücut sýcaklýðýnýn Klinik Pediatri, 2004;3(1):21-25. Üç Yaþýndan Küçük Çocuklarda Odaksýz Ateþ ve Tedavisi Yrd. Doç. Dr. Mustafa AKÇAM* Ateþ bazý otörlerin farklý görüþleri olsa da vücut sýcaklýðýnýn oral, aksiller veya

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

RİNOSİNÜZİTLER SALİH BAKIR KBB NOTLARI

RİNOSİNÜZİTLER SALİH BAKIR KBB NOTLARI RİNOSİNÜZİTLER 261 SİNÜZİT FİZYOPATOLOJİSİ A. BAŞLANGIÇ EVRESİ B. OSTİAL OBSTRÜKSİYON EVRESİ C. BAKTERİYEL EVRE D. İRREVERSİBL (KRONİK) EVRE Rinosinüzit fizyopatolojisini 4 evreye ayırarak incelemek uygun

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ Dr. Fulya YAYLACIOĞLU TUNCAY Doç. Dr. Onur KONUK GÜTF GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI İÇERİK NAZOLAKRİMAL SİSTEM -ANATOMİSİ -EMBRİYOLOJİSİ

Detaylı

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBC) Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Antimikrobik Tedavinin Başarısı Esas olarak konak defans mekanizmasına bağlıdır Konak antibiyotikle etkisi azalmış mikroorganizmayı

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlar

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Ak lc Antibiyotik Kullan m ve Eriflkinde Toplumdan Edinilmifl Enfeksiyonlar Sempozyum Dizisi No: 31 Kas m 2002; s. 167-182 Üst Solunum Yolu

Detaylı

Üst Solunum Yolu İnfeksiyonları. Prof. Dr. Haluk Çokuğraş

Üst Solunum Yolu İnfeksiyonları. Prof. Dr. Haluk Çokuğraş Üst Solunum Yolu İnfeksiyonları Prof. Dr. Haluk Çokuğraş 1 Üst solunum yolları Larinksin üzerinde kalan solunum yolları Burun, tonsiller, adenoid, farinks, larinks, paranasal sinüsler, kulaklar. 2 Üst

Detaylı

ARAÞTIRMA RESEARCH ARTICLE Acil Servisine Baþvuran Zehirlenme Olgularýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Gürkan Genç, Dr. Avni Saraç, Dr. Ülker Ertan Dr. Sami Ulus Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Hastanesi, ANKARA

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde 7 Prof. Dr. Ali KUTSAL Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde temizlenen kan kalbin sol tarafýna gelir ve buradan kalbin kasýlmasý ile atardamar sistemine geçer.kapiller adý verilen ve doku

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler ORBİTA ORBİTA ANATOMİSİ Orbita bulbus okuli, ekstraoküler kaslar, optik siniri içeren yağ ve bağ dokusundan zengin kavitedir.sık rastlanan orbita hastalıkları, tanı ve tedavi yöntemlerinden kısaca bahsedecek

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Otit; Otitis Media; Akut Otit; Middle Ear Infection

Otit; Otitis Media; Akut Otit; Middle Ear Infection ORTA KULAK İLTİHABI Otit; Otitis Media; Akut Otit; Middle Ear Infection Orta kulak: kulak zarı ile iç kulak arasında kalan zar ile kaplı kısımdır. Orta kulağın iltihabi hastalığına otitis media da denir.

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ANTİBİYOTİK KULLANIM KONTROLÜ VE ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ

ANTİBİYOTİK KULLANIM KONTROLÜ VE ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ ANTİBİYOTİK KONTROL EKİBİ GÖREV VE SORUMLULUKLARI 1.AMAÇ:Antibiyotik Kontrol Ekibi nin amacı; hastanemizde antibiyotik kullanımının kontrolünü sağlayarak dirençli mikroorganizmaların yayılımını önlemek

Detaylı

ÜSYE de AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI

ÜSYE de AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI ÜSYE de AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI Prof.Dr. Ahmet SOYSAL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı asoysal@marmara.edu.tr Antibiyotiklerin ilk keşfinden sonra etkili

Detaylı

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Nötropenik hastalarda fungal infeksiyonlar Nötropeni invaziv

Detaylı

Sinüzitin akut ve kronik formlarında rastlanan mikroorganizmaların isimlerini sıklık sırasına göre sayabilmelidir.

Sinüzitin akut ve kronik formlarında rastlanan mikroorganizmaların isimlerini sıklık sırasına göre sayabilmelidir. Prof. Dr. Onur Çelik Sayfa 1 ÖĞRENİM HEDEFLERİ Sinüzitin patogenezini anlatabilmelidir. Sinüzitin akut ve kronik formlarında rastlanan mikroorganizmaların isimlerini sıklık sırasına göre sayabilmelidir.

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

BETONSA GÜVENCESÝYLE KENDÝLÝÐÝNDEN YERLEÞEN HAZIR BETON! VÝSKOBETON VÝSKOTEMEL VÝSKOKAT VÝSKOPERDE VÝSKOBETON Viskobeton, BETONSA nýn geleneksel betona göre birçok üstünlüðe sahip olan kendiliðinden yerleþen

Detaylı

AKUT BAKTERİYEL SİNÜZİT. ÇOCUKLARDA BURUN ve SİNÜS HASTALIKLARI AKUT BAKTERİYEL SİNÜZİT. Patofizyoloji. Patofizyoloji. Patofizyoloji 03.02.

AKUT BAKTERİYEL SİNÜZİT. ÇOCUKLARDA BURUN ve SİNÜS HASTALIKLARI AKUT BAKTERİYEL SİNÜZİT. Patofizyoloji. Patofizyoloji. Patofizyoloji 03.02. AKUT BAKTERİYEL SİNÜZİT ÇOCUKLARDA BURUN ve SİNÜS HASTALIKLARI Dr. Vedat DAĞ F.Ü. Hastanesi Acil ABD Rhinosinusitis burun ve sinüslerin her ikisini de içeren enfeksiyonlar için kullanılan bir terimdir.

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

DERÝN BOYUN ENFEKSÝYONLARI: 50 VAKANIN SONUÇLARI. Deep Neck Infections: Results of 50 Cases

DERÝN BOYUN ENFEKSÝYONLARI: 50 VAKANIN SONUÇLARI. Deep Neck Infections: Results of 50 Cases ARAÞTIRMALAR (Research Reports) DERÝN BOYUN ENFEKSÝYONLARI: 50 VAKANIN SONUÇLARI Deep Neck Infections: Results of 50 Cases Sedat Çaðlý 1, Ýmdat Yüce 1, Ercihan Güney 1 Özet Amaç: Derin boyun enfeksiyonlarý

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

PERİORBİTAL VE ORBİTAL SELLÜLİTİN AMPİSİLİN-SULBAKTAM İLE TEDAVİSİ

PERİORBİTAL VE ORBİTAL SELLÜLİTİN AMPİSİLİN-SULBAKTAM İLE TEDAVİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 55, Sayı 4, 2002 265-270 PERİORBİTAL VE ORBİTAL SELLÜLİTİN AMPİSİLİN-SULBAKTAM İLE TEDAVİSİ Ergin Çiftçi* Pembe Derin Oygar** Erdal İnce*** Ülker Doğru****

Detaylı

KRONİK SİNÜZİTLİ HASTALARDA RADYOLOJİK ve CERRAHİ BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI

KRONİK SİNÜZİTLİ HASTALARDA RADYOLOJİK ve CERRAHİ BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI KB.B. ve Baş Boyun Cerrahisi Dergisi, 3:12-16, 1995 KRONİK SİNÜZİTLİ HASTALARDA RADYOLOJİK ve CERRAHİ BULGULARIN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARASION OF THE RADIOLOGIC AND SURGICAL FINDINGS IN PATIENTS WITH CHRONIC

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Prof. Dr. Neşe Saltoğlu İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Akut sinüzit atağında frontal sinüs ön duvarındaki defekte bağlı olarak gelişen periorbital selülit: Olgu sunumu

Akut sinüzit atağında frontal sinüs ön duvarındaki defekte bağlı olarak gelişen periorbital selülit: Olgu sunumu Olgu sunumu-case report http://dx.doi.org/10.7197/1305-0028.67609 Akut sinüzit atağında frontal sinüs ön duvarındaki defekte bağlı olarak gelişen periorbital selülit: Olgu sunumu Periorbital cellulitis

Detaylı

Dr. Mustafa Hasbahçeci

Dr. Mustafa Hasbahçeci Dr. Mustafa Hasbahçeci Kaynaklar Tokyo Guidelines for acute cholangitis-2007 *Background: Tokyo Guidelines for the management of acute cholangitis and cholecystitis. J Hepatobiliary Pancreat Surg. 2007;14(1):1-10.

Detaylı

MENENJİTLİ HASTALARDAN İZOLE EDİLEN PNÖMOKOKLARIN SEROTİP DAĞILIMI VE ANTİBİYOTİKLERE DUYARLILIKLARI*

MENENJİTLİ HASTALARDAN İZOLE EDİLEN PNÖMOKOKLARIN SEROTİP DAĞILIMI VE ANTİBİYOTİKLERE DUYARLILIKLARI* MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2006; 40: BÜLTENİ 169-177 169 MENENJİTLİ HASTALARDAN İZOLE EDİLEN PNÖMOKOKLARIN SEROTİP DAĞILIMI VE ANTİBİYOTİKLERE DUYARLILIKLARI* ANTIMICROBIAL SUSCEPTIBILITY AND SEROTYPE

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

PROTEZ ENFEKSİYONLARINDA TANI VE ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ

PROTEZ ENFEKSİYONLARINDA TANI VE ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ PROTEZ ENFEKSİYONLARINDA TANI VE ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ Doç. Dr. Vicdan Köksaldı Motor Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD EKMUD Hatay Enfeksiyon

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

12007864-02 CEFT 081201P7 Sayfa 2

12007864-02 CEFT 081201P7 Sayfa 2 CEFTĐNEX 300 mg FĐLM KAPLI TABLET FORMÜLÜ: Her film kaplı tablet 300 mg sefdinir, ayrıca boyar madde olarak titanyum dioksit içerir. FARMAKOLOJĐK ÖZELLĐKLER: Farmakodinamik özellikleri: Ceftinex Tablet,

Detaylı

Sinüzit Komplikasyonlar

Sinüzit Komplikasyonlar Sinüzit Komplikasyonlar Dr. İlknur HABERAL CAN SB Ankara Eğitim ve Araşt rma Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Bölümü, ANKARA Sinüzit komplikasyonlar çok s k görülmemekle birlikte, bazen infeksiyonun orbita

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI

VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI TAHUD EĞİTİM TOPLANTILARI 15.09.2012 VİRAL ÜSYE LERİN BİRİNCİ BASAMAKTA TANI VE İZLEMİ Doç.Dr.Pemra C.Ünalan Marmara Ünv.TF.Aile Hekimliği Anabilim Dalı VİRAL ÜSYE

Detaylı

Pnömokok Aşılarında Güncel Durum. 1. ULUSAL ERĠġKĠN BAĞIġIKLAMASI SĠMPOZYUMU, 19 OCAK 2014, ESKĠġEHĠR

Pnömokok Aşılarında Güncel Durum. 1. ULUSAL ERĠġKĠN BAĞIġIKLAMASI SĠMPOZYUMU, 19 OCAK 2014, ESKĠġEHĠR Pnömokok Aşılarında Güncel Durum 1. ULUSAL ERĠġKĠN BAĞIġIKLAMASI SĠMPOZYUMU, 19 OCAK 2014, ESKĠġEHĠR Polisakkarit konjuge aģılar (PCV) Polisakkarit aģı (PPSV23) Bu aģı 14 değerli polisakkarit aģının yerine

Detaylı

T.K.B.B.V. Akademi Toplant lar Mezuniyet Sonras E itim Kitapç klar Serisi. Rinosinüzitler. Editör Prof. Dr. Atilla Tekat

T.K.B.B.V. Akademi Toplant lar Mezuniyet Sonras E itim Kitapç klar Serisi. Rinosinüzitler. Editör Prof. Dr. Atilla Tekat T.K.B.B.V. Akademi Toplant lar Mezuniyet Sonras E itim Kitapç klar Serisi 4 Rinosinüzitler Editör Prof. Dr. Atilla Tekat Ondokuz May s Üniversitesi T p Fakültesi Kulak Burun Bo az ve Bafl Boyun Cerrahisi

Detaylı

KLİNİK İNCİLER (ÜST SOLUNUM YOLU ACİLLERİ VE ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI)

KLİNİK İNCİLER (ÜST SOLUNUM YOLU ACİLLERİ VE ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI) KLİNİK İNCİLER (ÜST SOLUNUM YOLU ACİLLERİ VE ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI) Dr.Gülbin Bingöl Karakoç Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi K.İnci 1: Bebek K, 2 günlük kız hasta Meme emememe, morarma yakınması

Detaylı

ÇOCUKLARDA TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ

ÇOCUKLARDA TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ ÇOCUKLARDA TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD Tanım PNÖMONİ TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ Sıklıkla bakteriler ve virüsler gibi enfeksiyöz

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

Paranazal Sinüs Anatomik Varyasyonlarının Bilgisayarlı Tomografi ile Analizi

Paranazal Sinüs Anatomik Varyasyonlarının Bilgisayarlı Tomografi ile Analizi doi: 10.5505/abantmedj.2014.84803 Abant MedicalJournal Orijinal Makale / OriginalArticle Volume Cilt 3 Issue Sayı 2 Year Yıl 2014 Paranazal Sinüs Anatomik Varyasyonlarının Bilgisayarlı Tomografi ile Analizi

Detaylı

Sinüzit Radyolojisi. Dr. Erdinç AYDIN

Sinüzit Radyolojisi. Dr. Erdinç AYDIN Sinüzit Radyolojisi Dr. Erdinç AYDIN Başkent Üniversitesi T p Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dal, ANKARA Sinüslerin görüntülenmesi için transillüminasyon, ultrasonografi (USG), düz grafiler, bilgisayarl

Detaylı

Sık enfeksiyonun immün yetmezlik dışı sebepleri

Sık enfeksiyonun immün yetmezlik dışı sebepleri b Sık enfeksiyonun immün yetmezlik dışı sebepleri Dr. Alişan Yıldıran Ondokuz Mayıs Üniversitesi Dr. Yıldıran 1 Sunum Planı Sık enfeksiyonun tanımı Çocuklardaki sebepleri Erişkinlerdeki sebepleri Sık

Detaylı

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 11 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 00 Kısıtlı Bildirim : Duyarlılık test sonuçları klinikteki geniş spektrumlu antimikrobik

Detaylı

Çocuk Acil Týp ve Yoðun Bakým Derneði nin Bültenidir

Çocuk Acil Týp ve Yoðun Bakým Derneði nin Bültenidir GÜNCEL zaman deðerlidir Çocuk Acil Týp ve Yoðun Bakým Derneði nin Bültenidir ÝÇÝNDEKÝLER Dernek Faaliyetleri 2 Çukurova Üniversitesi Tip Fakültesi nde Çocuk Yoðun Bakým Ünitesi Bilim Dalý oldu. 2 Çocuklarda

Detaylı

Unilateral konka büllozanin alt konka üzerine etkisi: CT değerlendirmesi

Unilateral konka büllozanin alt konka üzerine etkisi: CT değerlendirmesi TKBB & BBCD 2011 doi: 10.5152/tao.2011.07 RESEARCH ARTICLE / ARAfiTIRMA Unilateral konka büllozanin alt konka üzerine etkisi: CT değerlendirmesi T. Apuhan, F. Aksoy, Y. S. Yıldırım, B. Veyseller, O. Özturan

Detaylı

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD ÜSE Tüm yaş grubu hastalarda en çok rastlanılan bakteriyel enfeksiyonlar İnsidans 1.000 kadının

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU 1 KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU 1 KLİNİK BİLİMLERE GİRİŞ Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM I KOORDİNATÖRÜ: KURUL I KOORDİNATÖRÜ: 214 215 EĞİTİM ÖĞRETİM

Detaylı

TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı

TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı oturumu yer almaktadır. Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarında

Detaylı

Burun ve Paranazal Sinüs Patolojilerinin Timpanik Membran Retraksiyonları Üzerinde Etkisi Var mıdır?

Burun ve Paranazal Sinüs Patolojilerinin Timpanik Membran Retraksiyonları Üzerinde Etkisi Var mıdır? OTOSCOPE 2004; 1:34-38 PROSPEKTİF KLİNİK ÇALIŞMA Burun ve Paranazal Sinüs Patolojilerinin Timpanik Membran Retraksiyonları Üzerinde Etkisi Var mıdır? Op.Dr. Hakan GÖÇMEN, Op.Dr. Kürşat CEYLAN, Op.Dr. İlker

Detaylı

T AD. Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi sonuçlarımız ARAŞTIRMA. Mehmet Fatih Garça 1, Öner Çelik 2, Erdoğan Gültekin 3, Mehmet Külekçi 4

T AD. Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi sonuçlarımız ARAŞTIRMA. Mehmet Fatih Garça 1, Öner Çelik 2, Erdoğan Gültekin 3, Mehmet Külekçi 4 Tıp Araştırmaları Dergisi: 00 : () :9-9 T AD ARAŞTIRMA Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi sonuçlarımız Mehmet Fatih Garça, Öner Çelik, Erdoğan Gültekin, Mehmet Külekçi 4 Van İpekyolu Devlet Hastanesi,

Detaylı

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz?

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? İzmir İl Sağlık Müdürü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uz. Dr. Bediha TÜRKYILMAZ Toplum Kökenli Enfeksiyonlar Toplum kökenli enfeksiyon; önemli

Detaylı

Olgular. Dr. Ç.Banu ÇETİN Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi

Olgular. Dr. Ç.Banu ÇETİN Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgular Dr. Ç.Banu ÇETİN Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu (I) YT:25.05.2012 39 yaş,kadın Bilinç bulanıklığı, bulantı-kusma, ateş yüksekliği 2 gün önce başlayan ateş, bulantı-kusma, sinirlilik

Detaylı