SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ"

Transkript

1 T.C. SOSYAL GÜVENLĐK KURUMU BAŞKANLIĞI SOSYAL GÜVENLĐK UZMANLIK TEZĐ SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ HAZIRLAYAN Yasemin Göknur ÜNDEMĐR TEZ DANIŞMANI Doç.Dr.Cem KADILAR Kasım 2009

2

3 T.C. SOSYAL GÜVENLĐK KURUMU BAŞKANLIĞI SOSYAL GÜVENLĐK UZMANLIK TEZĐ SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ Yasemin Göknur ÜNDEMĐR TEZ DANIŞMANI Doç.Dr.Cem KADILAR

4 T.C. SOSYAL GÜVENLĐK KURUMU BAŞKANLIĞI SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ Yasemin Göknur ÜNDEMĐR Bu tez tarafımdan okunmuş olup, Tezin Sosyal Güvenlik Uzmanlığı için uygun ve yeterli bir çalışma olduğunu onaylıyorum. Unvanı : Doç.Dr. Adı : Cem SOYADI : KADILAR ĐMZA : Tez Savunma Tarihi Bu tez Komisyonumuzca değerlendirilmiş ve yeterli bir çalışma olduğuna karar verilerek onaylanmıştır. 1. BAŞKAN 2. ÜYE 3. ÜYE 4. ÜYE 5. ÜYE 6. ÜYE 7. ÜYE

5 ÖNSÖZ Bu tezin başlangıcından sonuna kadar, yakın ilgi ve önerileri ile beni yönlendiren, bilgilendiren danışmanım ve aynı zamanda lisans eğitimimde büyük katkıları olan değerli hocam Doç.Dr. Cem KADILAR a ve Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığında Daire Başkanı V. olarak görev yapmakta olan, görüş ve önerileriyle sosyal güvenlik alanındaki bilgi ve becerilerimin gelişmesinde önemli bir yere sahip olan değerli Başkanım Ömer ALAN a katkılarından dolayı çok teşekkür ederim. Ayrıca bu çalışmayı yapmamıza fırsat tanıyan Sosyal Güvenlik Kurumu üst düzey yöneticilerine, tüm çalışma arkadaşlarıma, hep yanımda olan aileme ve eşime teşekkürlerimi sunarım. Yasemin Göknur ÜNDEMĐR Ankara, Kasım 2009 I

6 ĐÇĐNDEKĐLER ABSTRACT... V KISALTMALAR... VI TABLOLAR DĐZĐNĐ... VII ŞEKĐLLER DĐZĐNĐ... VIII GĐRĐŞ SOSYAL GÜVENLĐK KAVRAMI SĐGORTALI KAVRAMLARI SOSYAL GÜVENLĐĞĐN FĐNANSMANI SOSYAL GÜVENLĐĞĐN KAPSAM SORUNU SOSYAL GÜVENLĐĞĐN AKTĐF PASĐF DENGESĐ ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ VE TEMEL KAVRAMLAR ZAMAN SERĐSĐ TANIMI ZAMAN SERĐSĐ VERĐLERĐ ZAMAN SERĐSĐ BĐLEŞENLERĐ ZAMAN SERĐSĐ GRAFĐĞĐ GECĐKME SAYISI OTOKORELASYON FONKSĐYONU KISMĐ OTOKORELASYON FONKSĐYONU DURAĞANLIK AKGÜRÜLTÜ SERĐSĐ ÜSTEL DÜZLEŞTĐRME YÖNTEMĐ Basit Üstel Düzleştirme Yöntemi Holt Üstel Düzleştirme Yöntemi Winters Üstel Düzleştirme Yöntemi II

7 3. SOSYAL GÜVENLĐK SĐGORTALI DEĞĐŞKENLERĐNĐN ÜSTEL DÜZLEŞTĐRME YÖNTEMĐYLE ÖNGÖRÜSÜNE YÖNELĐK UYGULAMA SAYILI KANUNUN 4/A MADDESĐNE TABĐ SĐGORTALILARIN ÜSTEL DÜZLEŞTĐRME YÖNTEMĐYLE ÖNGÖRÜSÜ /a Maddesine Tabi Aktif Sigortalılar /a Maddesine Tabi Pasif Sigortalılar /a Kapsamdaki Nüfus SAYILI KANUN UN 4/B MADDESĐNE TABĐ SĐGORTALILARIN ÜSTEL DÜZLEŞTĐRME YÖNTEMĐYLE ÖNGÖRÜSÜ /b Aktif Sigortalılar /b Pasif Sigortalılar /b Kapsamdaki Nüfus SAYILI KANUNUN 4/C MADDESĐNE TABĐ SĐGORTALILARIN ÜSTEL DÜZLEŞTĐRME YÖNTEMĐYLE ÖNGÖRÜSÜ /c Aktif Sigortalılar /c Pasif Sigortalılar /c Kapsamdaki Nüfus TARTIŞMA SONUÇ VE ÖNERĐLER TEMEL KAVRAMLAR SÖZLÜĞÜ KAVRAM ĐNDEKSĐ KAYNAKLAR III

8 ÖZET SOSYAL GÜVENLĐĞĐN ÖNEMLĐ DEĞĐŞKENLERĐNĐN ZAMAN SERĐLERĐ ANALĐZĐ ĐLE ÖNGÖRÜSÜ Yasemin Göknur ÜNDEMĐR Sosyal Güvenlik Uzmanlık Tezi Danışman: Doç.Dr. Cem KADILAR Kasım, sayfa Sosyal güvenlik, istihdamın artırılmasında, toplumun geleceğini güvence altına almakta ve bireylerin yaşam standartlarını artırmada önemli bir role sahiptir. Ekonomik ve sosyal açıdan gelişmeyi hedefleyen bir ülkenin, sosyal güvenlik sistemine kayıtlı aktif olarak çalışan sigortalı sayısını artırması beklenir. Böylece sistem bütçesinin en önemli gelir kaynağı olan prim gelirlerinin artırılması sağlanacaktır. Mevcut durumda ve gelecekte sistemin sürdürülebilirliği açısından aktif pasif dengesi, sistemin karşılaşacağı en büyük problemlerden biri olmaya devam edecektir. Bu çalışmada, primli rejimdeki sosyal güvenlik sistemine kayıtlı 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki aktif sigortalı, pasif sigortalı ve - bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler dahil olmak üzere - sosyal güvenlik kapsamındaki nüfusun yılları arasındaki verileri analiz edilmiştir. Daha sonra bu verilere dayanarak istatistiksel analiz yöntemlerden biri olan zaman serisi analizi yöntemiyle ve SPSS 17.0 yazılımı aracılığıyla gelecek on beş yıl için tahminler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, önümüzdeki on beş yıl için Türkiye nin sosyal güvenlik kapsamındaki sigortalılarına ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır. IV

9 ABSTRACT FORCASTING WITH THE TIME SERIES ANALYSIS OF SOCIAL SECURITY S IMPORTANT VARIABLES Yasemin Göknur ÜNDEMĐR Social Security Professional Thesis Supervisor: Assoc.Prof. Dr. Cem KADILAR November, page Social security has an important role to increase employment, cover society s future and raise the living standards of persons. It is expected that a country, which is targeting to develop in economical and social way, has to increase the number of active employee who is registered to the social security system. Hence, it is provided that premium incomes, which is the most important source of the revenue, can be increased. In the present case and also in the future, active and passive insured person balance will keep on one of the biggest problem in terms of the sustainability of the system. In this study, the data of the total population of the social security system with premium regime consisting of active and passive insured persons who are registered of the article 4/a, 4/b and 4/c in the social security and including dependents are analyzed between the years of Then, on the basis of these data, these series are forecasted for forthcoming fifteen years using the time series analysis method that is one of the statistical methods by SPSS 17.0 software. From the obtained results, an evaluation is made about Turkey s insured persons under social security coverage for forthcoming fifteen years. V

10 KISALTMALAR ABD ACF ADNKS AFYDB HKO HMO PACF SGK TÜĐK Amerika Birleşik Devletleri Otokorelasyon Fonksiyonu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı Hata Kareler Ortalaması Hatanın Mutlak Ortalaması Kısmi Otokorelasyon Fonksiyonu T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Türkiye Đstatistik Kurumu Başkanlığı VI

11 TABLOLAR DĐZĐNĐ Tablo 1. Sosyal Güvenlik Kurumu Konsolide Nakit Akım Tablosu... 8 Tablo Yılları Arası Sosyal Güvenlik Kapsamı Tablo Yılı Đçin Bazı Ülkelerin Aktif/Pasif Oranı Tablo Yılları Arası 4/a Maddesine Tabi Sigortalılar Tablo 5. 4/a Aktif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 6. Đlk 20 Gecikmeye Ait Box Ljung Testi (4/a Pasif Sigortalılar) Tablo 7. 4/a Pasif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 8. Đlk 20 Gecikmeye Ait Box Ljung Testi (4/a Kapsamdaki Nüfus).. 49 Tablo 9. 4/a Kapsamdaki Nüfusun Öngörü Değerleri Tablo Yılları Arası 4/b Maddesine Tabi Sigortalılar Tablo 11. 4/b Aktif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 12. Đlk 20 Gecikme Đçin Box Ljung Test Đstatistiği Tablo 13. 4/b Pasif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 14. 4/b Kapsamdaki Nüfusun Öngörü Değerleri Tablo Yılları Arası 4/c Maddesine Tabi Sigortalılar Tablo 16. 4/c Aktif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 17. 4/c Pasif Sigortalıların Öngörü Değerleri Tablo 18. Đlk 20 Gecikmeye Ait Box Ljung Testi (4/c Kapsamdaki Nüfus).. 85 Tablo 19. 4/c Kapsamdaki Nüfusun Öngörü Değerleri Tablo 20. 4/a lı Aktif ve Pasif Sigortalıların Yılları Arasındaki Öngörü Değerleri Tablo 21. 4/b li Aktif ve Pasif Sigortalıların Yılları Arasındaki Öngörü Değerleri Tablo 22. 4/c li Aktif ve Pasif Sigortalıların Yılları Arasındaki Öngörü Değerleri Tablo Yılları Arası SGK Toplam Aktif Pasif Dengesi Öngörü Değerleri Tablo Yılları Arası SGK Kapsamdaki Nüfus Öngörüsü VII

12 ŞEKĐLLER DĐZĐNĐ Şekil Yılları Arası SGK Aktif Pasif Dengesi Şekil Arası Aylara Göre SGK Aktif Pasif Dengesi Şekil Yılları Arasındaki 4/a Maddesine Tabi Aktif Sigortalı Grafiği Şekil 4. 4/a Aktif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 5. 4/a Aktif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 6. 4/a Aktif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 7. 4/a Aktif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 8. 4/a Aktif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/a Maddesine Tabi Pasif Sigortalı Grafiği Şekil 10. 4/a Pasif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 11. 4/a Pasif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 12. 4/a Pasif Sigortalılar Đkinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 13. 4/a Pasif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 14. 4/a Pasif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 15. 4/a Pasif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/a Kapsamdaki Nüfus Serisi Grafiği Şekil 17. 4/a Kapsamdaki Nüfus Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 18. 4/a Kapsamdaki Nüfus Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 19. 4/a Kapsamdaki Nüfus ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 20. 4/a Kapsamdaki Nüfus ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 21. 4/a Kapsamdaki Nüfus Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/b Maddesine Tabi Aktif Sigortalı Grafiği Şekil 23. 4/b Aktif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 24. 4/b Aktif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 25. 4/b Aktif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 26. 4/b Aktif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği VIII

13 Şekil 27. 4/b Aktif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/b Maddesine Tabi Pasif Sigortalı Grafiği Şekil 29. 4/b Pasif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 30. 4/b Pasif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 31. 4/b Pasif Sigortalılar Đkinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 32. 4/b Pasif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 33. 4/b Pasif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 34. 4/b Pasif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/b Kapsamdaki Nüfus Serisi Grafiği Şekil 36. 4/b Kapsamdaki Nüfus Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 37. 4/b Kapsamdaki Nüfus Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 38. 4/b Kapsamdaki Nüfus ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 39. 4/b Kapsamdaki Nüfus ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 40. 4/b Kapsamdaki Nüfus Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/c Maddesine Tabi Aktif Sigortalı Grafiği Şekil 42. 4/c Aktif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 43. 4/c Aktif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 44. 4/c Aktif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 45. 4/c Aktif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 46. 4/c Aktif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil Yılları Arasındaki 4/c Maddesine Tabi Pasif Sigortalı Grafiği Şekil 48. 4/c Pasif Sigortalı Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 49. 4/c Pasif Sigortalılar Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 50. 4/c Pasif Sigortalılar Đkinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 51. 4/c Pasif Sigortalılar ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 52. 4/c Pasif Sigortalı Serisi ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 53. 4/c Pasif Sigortalılar Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği IX

14 Şekil Yılları Arasındaki 4/c Kapsamdaki Nüfus Serisi Grafiği Şekil 55. 4/c Kapsamdaki Nüfus Serisi ACF ve PACF Grafikleri Şekil 56. 4/c Kapsamdaki Nüfus Birinci Farklar ACF ve PACF Grafikleri Şekil 57. 4/b Kapsamdaki Nüfus ACF ve PACF Hata Grafikleri Şekil 58. 4/b Kapsamdaki Nüfus ile Tahmin Serisi Grafiği Şekil 59. 4/b Kapsamdaki Nüfus Serisi Đle Alt ve Üst Limit Tahmin Grafiği Şekil 60. SGK Yılları Arası Aktif Pasif Öngörü Grafiği X

15 GĐRĐŞ Sosyal güvenlik, bireylerin karşılaşacağı zaman dilimi belli olmayan risklere karşı gelir azalışını ya da gider artışını karşılayan, söz konusu riskler karşısında güvence sağlama görevini üstlenen bir sistemdir. Bu açıdan sosyal güvenlik, tüm endüstri toplumlarının geliştirdiği ve geleceğe yönelik risklerden çağdaş toplumları koruyan, güvenli ve aydınlık bir geleceğin yaratacağı tatmini ve mutluluğu gerçekleştiren, vazgeçilmez bir sosyal politika aracıdır. Bu ve benzer özellikleri ile uluslararası belgelerde temel insan hakları kapsamında değerlendirilen sosyal güvenlik, ulusal düzeyde anayasalar tarafından da güvence altına alınmaktadır. Buna karşılık modern dünyada birçok toplumda sosyal güvenlik açıkları getirdiği mali yükler nedeniyle önemli bir tartışma konusu olmuştur. Toplumların vazgeçemeyeceği ve önemli dışsallıkları bulunan bir hizmet olan sosyal güvenliğe ilişkin son yıllarda önemli problemler ortaya çıkmıştır lı yıllarla beraber tutarlı bir sosyal politikadan yoksun kalan sosyal güvenlik sistemimizin, erken emeklilik uygulamaları, nimet-külfet dengesini bozan uygulamalar, istihdama, kapsanan nüfusa ve prim tahsilatına yönelik sıkıntılar aktüeryal dengeyi giderek bozmuştur. Yaşanan kriz gerek bütçe uygulamalarına, gerek ekonominin dinamikleri üzerinde olumsuz izler bırakmaya başlamıştır. Sosyal güvenlikte dönüşüm özellikle 1990 lı yıllarda uluslararası finans kuruluşlarınca sosyal güvenlik sistemleri kriz içinde olan ülkelere reform önerileri sunulması ile yeni bir döneme girmiştir. Dünya Bankası nın sosyal güvenlik sistemlerine ilişkin yeniden yapılandırma politikalarının özünü, sosyal güvenlik sistemlerinin varlıklarını sürdürebilmeleri için temel yapısal değişiklerin kaçınılmaz olduğu varsayımı oluşturmuştur [Tekin Akgeyik v.d. (1)]. 1

16 Bu çalışmada genel olarak, yeni Kanunlarla büyük bir reform yapılmış olan sosyal güvenlik alanında aktif olarak sistemde bulunan sigortalı sayıları, pasif olarak emekli aylığı almakta olan sigortalı sayıları ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerle birlikte toplam sosyal güvenlik kapsamındaki nüfusun, istatistiksel analizlerde önemli bir yere sahip olan zaman serisi analizi yöntemiyle önümüzdeki 15 yıl için öngörüsü yapılmış ve bu tahminler yorumlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde sosyal güvenliğe ilişkin bazı kavramlar ve açıklayıcı nitelikte tablolarla pekiştirilmiş bilgilere yer verilmiştir. Zaman serileriyle ilgili analizlerin ilk aşaması, çalışma kapsamında yer alan aktif ve pasif sigortalı sayıları ile sosyal güvenlik kapsamındaki nüfusa ilişkin verilerin özelliklerini incelemektir. Dolayısıyla, çalışmanın ikinci bölümünde, zaman serileri analizinde karşılaşılan bazı temel kavramlar ve sosyal güvenlik kapsamındaki sigortalı sayılarının öngörüsünde kullanılacak yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. Gelecek olayları ya da koşulları tahmin etmeye öngörü denir. Öngörü karar verme sürecinde önemli bir unsurdur. Öngörü işlemi geçmişteki bilgilerden yararlanarak geleceğe ait tahmin yapmaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise sosyal güvenliğin sigortalı değişkenlerinin zaman serisi analizi yöntemlerinden üstel düzleştirme yöntemiyle analizi yapılmış ve her bir değişken için öngörü değerleri hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise bulunan öngörü değerleri, 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki sigortalılar için ayrı ayrı ve sosyal güvenlik toplam kapsamı için birleştirilmiş olarak yorumlanarak önerilerde bulunulmuştur. 2

17 1. SOSYAL GÜVENLĐK KAVRAMI Sosyal güvenlik, bir dizi kamu önlemi ile hastalık, doğum, iş kazası, meslek hastalığı, iş göremezlik, yaşlılık, ölüm gibi nedenlerle ortaya çıkabilecek ekonomik ve sosyal risklere karşı toplumun kendini koruma mekanizmasıdır. 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu nun birinci maddesinde belirtildiği üzere devletin; sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak, bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılama yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili esasları düzenlemek ile yükümlüdür. Günümüzde sosyal güvenlik sosyal siyaset disiplini içinde bir dal haline gelmiştir. Sosyal siyaset, cemiyetlerin refah seviyelerinin yükseltilmesi ile birlikte huzuru sağlamayı amaç edinmiş bir disiplindir. Bu amaca ulaşmada, gelir dağılımını etkileyici ve geliri yeniden dağıtıcı her türlü araçtan faydalanılır. Modern sosyal güvenlik sisteminin kaynağı, Avrupa da 19. yüzyılın sonlarına dayanmakla beraber, günümüzdeki özelliklerini II. Dünya Savaşını izleyen çeyrek yüzyılda elde etmiştir. Sanayileşmiş ülkelerdeki bu yapı, sosyal güvenliğin klasik modeli olarak nitelendirilmektedir [Dharam Ghai, (2)]. Buna göre, klasik sosyal güvenlik modeli için, sanayi devrimiyle başlayan bir sürecin sonucu olduğu söylenebilir. Sanayi devriminin gerçekleşmesiyle beraber, ekonomik düzen anlayışının değişmesinin yanı sıra emek arzının emek talebini aşması, yoğun çalışma saatleri ve iş güvenliğinden yoksun çalışma ortamları ile yoksul bir işçi sınıfı doğmuştur. Toplumsal koruma mekanizmaları, sanayileşmenin toplumsal hayata getirmiş olduğu dönüşümler nedeniyle yetersiz kalmaya başlamıştır. 3

18 Sosyal şiddetin çeşitliliğinde ve şiddetinde artış meydana gelmiş, artan sosyal sorunların topluma yüklediği ağır sosyal maliyetlerin bir sonucu ve gereği olarak sosyal güvenlik, ilerici bir sürece girmiştir[sait Dilik, (3)]. Son yıllarda ülkemizde sosyal güvenlik şemsiyesi altında faaliyet gösteren kuruluşların sorunlarına çözüm bulma ve sistemi reform etme çabaları çerçevesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, Temmuz 2004 te sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında toplanması projesi kapsamında dört Kanun tasarısı taslağı kamu oyunun görüşüne sunulmuştur [Tekin Akgeyik v.d. (4)]. Sosyal güvenlik reformu ile, sosyal sigorta kuruluşlarının etkinlik ve verimliliklerini arttırmaya yönelik teknolojik ve kurumsal yeniden yapılandırılmaları, yaşlılığa yönelik tasarrufları arttıracak bireysel emeklilik sisteminin kurulması, sağlık hizmetlerinde kaynakların daha verimli kullanımına yönelik yeniden yapılanma ve kapsamlı bir sosyal yardım sisteminin kurulması hedeflenmiştir. Kurumsal yeniden yapılanmaya yönelik bir dizi yasal düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu çerçevede, mevcut sosyal sigorta kuruluşlarınca uygulanan sigorta programları arasında norm ve standart birliğinin sağlanması, bu kurumlar arasında ortak veri tabanının oluşturulması ve bunların aktüeryal ve mali durumlarının izlenmesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur [Tekin Akgeyik v.d. (5)] Sigortalı Kavramları 1 Ekim 2008 de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile SSK (Devredilen), Bağ-Kur (Devredilen), Emekli Sandığı (Devredilen) Kurumlarının sigortalıları tek çatı altında toplanmış ve bunlara ilişkin yeni hak ve yükümlülükler getirilmiştir. Buna göre 5510 sayılı Kanun un 4 üncü maddesine göre sigortalılık şu şekilde belirtilmiştir: 4

19 5510 sayılı Kanun un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından, Madde 4/a - Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar 1, Madde 4/b - Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, 3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, 4) Tarımsal faaliyette bulunanlar, Madde 4/c - Kamu idarelerinde; 1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar, 2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar [5510 sayılı Kanun, (6)]. Burada şunu belirtmek yerinde olacaktır: Yeşil Kart sahibi olan kişilerin sayılı Kanun la 2925 sayılı Kanun un bazı maddeleri yürürlükten kaldırılmış, bazı maddeleri ise değiştirilmiştir sayılı Kanun un yürürlük tarihinden sonra kamu idareleri hariç tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar yeni kanuna göre sigortalı sayılmamaktadır. Kanun un yürürlüğe girdiği tarihte sigortalılığı devam edenler bu kanuna göre 4/a kapsamında sigortalı sayılarak bu sigortalılar ile bunların haksahipleri ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hak ve yükümlülükleri kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri hariç olmak üzere 2925 sayılı Kanun a göre devam eder. 5

20 Ekim 2008 tarihinden itibaren iki yıl ötelemeli, 5510 sayılı Kanun un 4/c kapsamındaki aktif sigortalılar ile 4/c kapsamındaki aktif sigortalıların bağımlılarının üç yıl ötelemeli olarak genel sağlık sigortası kapsamına girmeleri öngörülmektedir. Sosyal güvenlikle ilgili analizlere başlamadan önce sosyal güvenlik sistemindeki sigortalıların genel olarak kavramsal tanımlarını açıklamakta fayda olduğu düşünülmektedir. Sigortalı, kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi ifade etmektedir. Burada kısa vadeli sigorta kolları, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık, analık sigortasını; uzun vadeli sigorta kolları malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarını ifade etmektedir. Genel sağlık sigortası kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı ifade etmektedir. Bu çalışmada yer alan aktif sigortalı kişi, 5510 sayılı Kanun un 60 ıncı maddesine göre genel sağlık sigortası kapsamında olan kişilerden aynı Kanun un 4 üncü maddesinin a, b ve c maddeleriyle tanımlanmış olan kişileri ile isteğe bağlı olarak Kurum a prim ödeyenleri kapsamaktadır. Uzun vadeli sigorta kollarından emekli olan kişiler ve iş kazası meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik aylığı bağlanan kişiler pasif sigortalılar olarak ifade edilmiştir. Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babası haksahibi olarak ifade edilir. Sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a) ve (b) bentlerine göre sigortalı sayılmayanlardan; harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar ile vatansızlar ve sığınmacılar dışında kalan genel sağlık sigortalısının veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan; eşini, 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda 6

21 belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarını ve geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve babasını, ifade eder [5510 sayılı Kanun, (7)] Sosyal Güvenliğin Finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumu, elde ettiği gelirle sigortalılara yardım yapma ve hizmet sağlama görevini en iyi biçimde yerine getirmek ve bunu sürdürmek zorundadır. Bunun için de Kurumun finansman politikasını, ülkenin ekonomik ve sosyal koşullarına en uygun yöntemle düzenlemesi, gelir ve gider arasında sağlam bir denge kurması gerekmektedir. Sosyal güvenlik sistemlerinin finansmanı genel olarak iki farklı programdan meydana gelir. Bunlardan ilki kimsesiz, yaşlı, muhtaç, malul, dul, yetim ve korunmaya muhtaç çocuklara karşılıksız olarak yapılan ve finansmanı genel bütçe, belediye, vakıf ve gönüllü kuruluşlar yoluyla gerçekleştirilen sosyal yardım ve hizmetler olup primsiz dağıtım yöntemini oluştururlar. Đkincisi ise, sosyal sigorta esaslarına göre düzenlenmiş, bireylerin karşılaştığı risklerin azaltılmasında ve ekonomik güvenliklerinin artırılmasında devletin sosyal güvenlik organizasyonu kurup yürütmesine dayanan primli dağıtım yöntemidir. Bu yöntemin amacı, emekli ve çalışan kuşaklar arasında, hatta aynı kuşak içerisinde farklı gelir grupları arasında dayanışma sağlamaktır [Esfender Korkmaz v.d., (8)]. Bir sosyal güvenlik sisteminin başvurabileceği başlıca üç finansman kaynağından söz edilebilir. Bunlar primler, vergiler ve diğer kamu gelirleridir. Ülkemizde finansman büyük oranda primler üzerinden sağlanmaktadır. Primler, sosyal sigortaların en önemli gelir kaynağını oluşturmaktadırlar. Ücret ve gelir üzerinden alındıkları için ücretin bir parçası, sigorta karşılığı ödendiği için fiyat 7

22 ve zorunluluk karakteri nedeniyle de vergi olarak da görülebilir [Tekin Akgeyik v.d. (9)]. Tablo 1. Sosyal Güvenlik Kurumu Konsolide Nakit Akım Tablosu Milyon TL SGK 4/a 4/b 4/c 4/a 4/b 4/c Toplam SGK Toplam Gelirler Prim Gelirleri Diğer Gelirler Giderler Emekli Aylıkları Sağlık Giderleri Diğer Giderler Açık Bütçe Transferleri Kaynak: T.C.Sosyal Güvenlik Kurumu, Aylık Đstatistik Bülteni (10) Tablo 1 de görüldüğü üzere prim gelirleri sosyal güvenlik sisteminin finansmanında önemli bir yer tutmaktadır yılında toplam gelirlerin toplam giderleri karşılama oranı % 72,2 olurken, prim gelirlerinin 2007 yılında tüm gelirler içindeki oranı %77,5 olup bu oran 2008 yılında %3,6 lık bir artışla %81,1 e ulaşmıştır. Bu artış sisteme kayıtlı ve primlerini ödeyen aktif sigortalı sayısının artışı ile doğrusal bir ilişkiye sahiptir. Bahsedildiği üzere primler aktif sigortalılar üzerinden toplanmaktadır. Sisteme kayıtlı ne kadar çok aktif sigortalı olursa, o kadar çok prim geliri elde edileceği açıktır. Burada göz önünde bulundurulması gereken bir diğer konu giderler içindeki emekli aylıklarının oranıdır. Bu oran 2007 yılında %63,9 iken, 2008 yılında %0,4 gerileyerek %63,5 olmuştur. Yine tablodan görüldüğü üzere gider kalemi içinde yer alan emekli aylığı almakta olan sigortalılara (pasif sigortalı) ödenen toplam emekli aylık miktarı oldukça yüksek bir orana sahiptir yılı için prim gelirleri, emekli aylıklarını %92 oranında karşılamaktadır. Ancak toplam sağlık giderleri de 8

23 dikkate alındığında karşılama oranı %64,6 ya inmektedir. Dolayısıyla 2008 yılı itibariyle sosyal güvenlik sisteminin finansal açıdan kendi kendine sürdürülebilirliğini sağlaması için en az %35,4 lük paya sahip bir gelirin daha sistemin bütçesine girmesi beklenir Sosyal Güvenliğin Kapsam Sorunu Sosyal güvenlik sistemlerinin temel amacı, tüm nüfusa yeterli bir koruma sağlamaktır. Türkiye de ise sosyal güvenliğin kapsamı yıllar itibariyle genişlemekte, ancak bütün nüfusu kapsamaya yetmemektedir. Dolayısıyla sosyal güvenlik sisteminin tıkandığı noktalardan birisi kapsam yetersizliğidir. Sigorta kapsamı dışında kalmanın maliyetinin çok yüksek olduğu bilinci sigortalılar ve işverenlerce hala anlaşılamamaktadır. Aslında sosyal güvenlik sistemi tam istihdamın varlığı ve her çalışanın ve iş sahibinin zorunlu sigortaya dahil olacağını varsaymaktadır. Ancak bu varsayım ülkemiz için geçerli değildir. Ayrıca demografik nedenlerden dolayı kendisi sigortalı olamayacak bağımlıların sayısı, prim ödeyen aktif sigortalıların sayısına oranla sistemin kaldıramayacağı kadar yüksektir [Tülay Arın, (11)]. Tablo 2 de 1972 ve 2008 yılları arasında sosyal güvenlik kurumlarının aktif ve pasif sigortalı kişi sayıları ile kapsamdaki nüfus sayıları verilmiştir. Kapsamdaki nüfus serisine, özel sandıklara bağlı kişi sayıları ve yeşil kartlı kişi sayıları dahil değildir. Burada yer alan kapsamdaki nüfus serisi 2001 yılından itibaren Sosyal Güvenlik Kurumu Aylık Đstatistik Bülteni nden alınmıştır. Sistemin veri tabanında bağımlılara ilişkin yeterli veri olmadığı için bu güne kadar sosyal güvenlik kapsam nüfusu için tahmini katsayılarla hesaplanan değerler kullanılmıştır yılları arasındaki kapsamdaki nüfus serisi ise 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki aktif ve pasif sigortalılara verilen belirli katsayılarla tahmini olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada sosyal güvenlik kapsamı serisinin oluşturulmasındaki amaçlardan birincisi Türkiye nüfusunun hangi oranda sosyal güvenlik kapsamı 9

24 içinde olduğu konusunda yaklaşık bir sonuç verebilmek; ikincisi, çalışmanın üçüncü bölümünde kapsamdaki nüfusla ilgili öngörüler yaparak bu varsayımları yorumlamaktır. 10

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ Bu bölüme kadar anlatılan yöntemler zaman içinde değişmeyen parametre varsayımına uygun serilerin tahminlerinde kullanılmaktaydı. Bu tür seriler deterministik

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ 1 1. GİRİŞ Trent, serinin genelinde yukarıya ya da aşağıya doğru olan hareketlere denmektedir. Bu hareket bazen düz bir doğru şeklinde olmaktadır. Bu tür harekete sahip

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı I- GİRİŞ Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP), 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu na 4447 sayılı Kanun ile eklenen ek

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI 1 SUNUM PLANI Kurumsal Yapı Kurumun Organları Kurumun Görevleri Sosyal Güvenlik Reformuna Genel Bakış 2 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI KURUMSAL YAPI 3 4 SOSYAL

Detaylı

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir.

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir. EMEKLİLİK Emekli Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı alanlar ile geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri alanlara emekli denir. Sigortalının

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

G E N E L G E 2009-25

G E N E L G E 2009-25 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SSK.5.01.08.00/ 73-034/121 9.2.2009 Konu : Tarım sigortası primlerinin tahakkuk ve

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

BÜNYESİNDE SSK LI OLARAK ÇALIŞTIĞI ŞİRKETE ORTAK OLMA DURUMU

BÜNYESİNDE SSK LI OLARAK ÇALIŞTIĞI ŞİRKETE ORTAK OLMA DURUMU BÜNYESİNDE SSK LI OLARAK ÇALIŞTIĞI ŞİRKETE ORTAK OLMA DURUMU Çalıştığı şirkete, şirket ortağı olan kişinin durumu, sosyal güvenliği konusunda tereddütler yaşanmaktaydı. Basit anlatımla SSK ya mı yoksa

Detaylı

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serileri IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere sahip değișkenlere zaman serisi adı verilmektedir. Genel olarak zaman serisi,

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2022 Kabul Tarihi : 1/7/1976 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 10/7/1976 Sayı : 15642 Yayımlandığı

Detaylı

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN 5129 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2022 Kabul Tarihi : 1/7/1976 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 10/7/1976 Sayı : 15642

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELERDEN ÜCRET HESAPLARINA VE MUHASEBE İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI KONULARIN AÇIKLANMASI 15 5510 SAYILI SOSYAL

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN 18 cevdet ceylan:layout 1 11/9/10 3:22 PM Page 229 BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN AYLIKLARI Cevdet CEYLAN* I-GİRİŞ 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ UYGULAMASINDA FARKLI YAKLAŞIMLARDAN KAYNAKLANAN SORUNLAR

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ UYGULAMASINDA FARKLI YAKLAŞIMLARDAN KAYNAKLANAN SORUNLAR SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ UYGULAMASINDA FARKLI YAKLAŞIMLARDAN KAYNAKLANAN SORUNLAR Ayhan BOSTAN * I-GİRİŞ: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ 2 Mayıs 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28280 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER (28.02.2009 ve 28.09.2009 tarihli değişikliklerle güncellenmiştir.) Mehmet TURŞUCU Mali Hizmetler

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ Gelir Testi nasıl başladı, kimler muaf? Sosyal Güvenlik Reformu ile tüm vatandaşların sağlık güvencesi kapsamına alınması 1 Ocak 2012 tarihinde başladı.

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN 5129 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2022 Kabul Tarihi : 1/7/1976 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 10/7/1976 Sayı : 15642

Detaylı

SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ

SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ 01.07.2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hakkında Tebliğ aşağıda sunulmuştur.

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku. Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ

Sosyal Güvenlik Hukuku. Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Hukuku Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Kişi Bakımından Kapsam Sigortalı Sigortalı sayılanlar (5510, m. 4) Kısmen Sigortalı sayılanlar (5510, m. 5) Sigortalı sayılmayanlar (5510,

Detaylı

Kim, ne zaman ve nasıl emekli olabilecek

Kim, ne zaman ve nasıl emekli olabilecek 1 Kim, ne zaman ve nasıl emekli olabilecek Hürriyet Gazetesi - 24.12.2012 Emeklilik konusu, neredeyse herkesi yakından ilgilendiriyor. Sosyal güvenlikle ilgili açıkların artması gerekçe gösterilerek, emeklilik

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/ 65 24/1/2012 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

UZUN VADELİ SİGORTALAR

UZUN VADELİ SİGORTALAR UZUN VADELİ SİGORTALAR Hedefler Sosyal Güvenlik Sistemindeki Uzun Vadeli Sigortalar ( Malullük, Yaşlılık, Ölüm ile Evlenme ve Cenaze Ödeneği) hakkında bilgi sahibi olacaksınız. 2 Adapazarı Meslek Yüksekokulu

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR?

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? Mehmet KARAKOÇ 1 1. GIRIŞ 5510 sayılı Kanunun farklı çalışan gruplarını kapsama alması ve özellikle de kamuda çalışanlarla

Detaylı

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır I- GİRİŞ : 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SGK.0.00.00.00/ 130 15 /05/2009 Konu : Gelir ve Aylıkların Birleşmesi. G E N E L G E 2009/70 Bilindiği üzere, 5754 sayılı Kanunla değişik 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI Ekrem TAŞBAŞI * I-GİRİŞ 6385 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna Sosyal güvenlik destek prim borçlarının yapılandırılması başlığını taşıyan Geçici

Detaylı

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ Ramazan YAŞAR * I - GİRİŞ Sosyal güvenlik, insanları hayatın içinde olan risklere karşı koruyacak önlemlerin hepsine

Detaylı

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanun Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar

Detaylı

Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.1.2014-31.12.2014 tarihleri arasında geçerli

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku. Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ

Sosyal Güvenlik Hukuku. Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Hukuku Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ İKİNCİ KISIM PRİMLİ SOSYAL GÜVENLİK Tanım Sosyal sigorta kurumları, bireylere karşı üstlendiği sosyal güvenlik hizmetlerini sunma, onların

Detaylı

DOĞUM İZNİ ve DİĞER GÜNCEL DEĞİŞİKLİKLER

DOĞUM İZNİ ve DİĞER GÜNCEL DEĞİŞİKLİKLER DOĞUM İZNİ ve DİĞER GÜNCEL DEĞİŞİKLİKLER DOĞUM ÖNCESİ VE SONRASI DOĞUM İZNİ Doğum öncesi Doğum Doğum sonrası 5+3 hafta 8+X Hafta Çoğul gebelik halinde 10 hafta Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/13 TARİH: 01.01.2010

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/13 TARİH: 01.01.2010 VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2010/13 TARİH: 01.01.2010 KONU Prime Esas Kazançların Alt ve Üst Sınırları ile İdari Para Cezalarına, Geçici İş Göremezlik Ödeneklerine ve Borçlanmaya Esas Tutarlar Bilindiği üzere,

Detaylı

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] 4 www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com 2 Sosyal Güvenliğin Tanımı: Gelirleri ne olursa olsun, kişilere belirli sosyal riskler karşısında ekonomik güvence sağlama

Detaylı

EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ?

EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ? EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ? Kemal AKYOL * I.GİRİŞ Sosyal Güvenlik Kurumlarından gelir veya aylık almakta iken çalışma hayatına atılmak isteyen emeklilerimiz

Detaylı

SSK TABAN VE TAVAN TUTARLARINDAKİ DEĞİŞİKLİĞE İLİŞKİN SİRKÜLER SİRKÜLER NO: 2004/31

SSK TABAN VE TAVAN TUTARLARINDAKİ DEĞİŞİKLİĞE İLİŞKİN SİRKÜLER SİRKÜLER NO: 2004/31 1 İstanbul, 28.01.2004 Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına

Detaylı

ÖLÜM SİGORTASINDAN YAPILAN YARDIMLAR

ÖLÜM SİGORTASINDAN YAPILAN YARDIMLAR ÖLÜM SİGORTASINDAN YAPILAN YARDIMLAR Ölen sigortalının hak sahiplerine hangi yardımlar yapılır? Ölüm aylığı bağlanması, İş kazası ve meslek hastalığı sonucu yada sürekli iş göremezlik geliri almakta iken

Detaylı

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU Konusu: İlgili Mevzuat: Bakanlığımız 4/B Sözleşmeli Personellerine ödenen Ek Ödemeden sigorta prim kesintisi kesilip kesilmeyeceği, 31.05.2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

DUYURU: 07.11.2014/29

DUYURU: 07.11.2014/29 DUYURU: 07.11.2014/29 11.09.2014 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir.

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. ASGARİ ÜCRET 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca,

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73 031 10/59 20.1.2010 Konu: Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile idari para cezalarına,

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

5073 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa

5073 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu İle Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031- 19/01/2011 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2016 yılında uygulanacak asgari ücret ve sosyal güvenlikle ilgili taban ve tavan ücret hesaplamaları

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2014 yılında uygulanacak asgari ücret ve sosyal güvenlikle ilgili taban ve tavan ücret hesaplamaları

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

in istenilen kısmı için sigortalıların talepte bulunulması halinde borçlanma imkanı tanınmıştır.

in istenilen kısmı için sigortalıların talepte bulunulması halinde borçlanma imkanı tanınmıştır. Giriş Öteden beri var olan Askerlik Borçlanması, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu nun Sigortalının borçlanabileceği süreler başlıklı 41.

Detaylı

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Hedefler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Sosyal Güvenlik Sistemi hakkında bilgi sahibi

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 23/02/1961 tarihli ve 257 sayılı Er ve Erbaş Harçlıkları Kanunu nda Değişiklik Yapılmasına (Er ve erbaş harçlıklarının artırılması ve askerlikte geçen sürelerin

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI

DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI www.nku.edu.tr DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI Varol BOZ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Şube Müdürü 1 Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

d) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 inci maddesine göre kurulan emekli sandıklarına,

d) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 inci maddesine göre kurulan emekli sandıklarına, 5815 SOSYAL GÜVENLĐK KURUMLARINA TABĐ OLARAK GEÇEN HĐZMETLERĐN BĐRLEŞTĐRĐLMESĐ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2829 Kabul Tarihi : 24/5/1983 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 27/5/1983 Sayı : 18059 Yayımlandığı

Detaylı

2011 YILINDA MALİ TATİL 1-20 TEMMUZ 2011 GÜNLERİ ARASINDA UYGULANACAKTIR

2011 YILINDA MALİ TATİL 1-20 TEMMUZ 2011 GÜNLERİ ARASINDA UYGULANACAKTIR Sirküler Rapor 30.06.2011/ 88-1 2011 YILINDA MALİ TATİL 1-20 TEMMUZ 2011 GÜNLERİ ARASINDA UYGULANACAKTIR ÖZET : 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre meslek mensuplarına

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ Sosyal güvenlik reformu kapsamında 5510 sayılı kanun 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/61 YAŞLILIK AYLIĞININ HESAPLANMA YÖNTEMİ

İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/61 YAŞLILIK AYLIĞININ HESAPLANMA YÖNTEMİ T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/8546 Karar No. 2012/8662 Tarihi: 14.05.2012 İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/61 YAŞLILIK AYLIĞININ HESAPLANMA YÖNTEMİ ÖZETİ: 506 sayılı Yasanın 61. maddesine

Detaylı

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek?

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? On5yirmi5.com Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? Kimler genel sağlık sigortası primi ödeyecek? Eş ve çocukların durumu ne olacak? Gelir tespitinde neye bakılacak? Part time çalışanlar prim ödemek

Detaylı

6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI

6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI 27.01.2016/4-1 6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI ÖZET : 27/01/2016 tarih ve 29606 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 6661 sayılı Kanun ile 2016

Detaylı

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Ramazan YILDIZ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRÜ 6385 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GSS KANUNU İLE

Detaylı

SERVİS ARACI ŞOFÖRLERİNİN SİGORTALILIĞI

SERVİS ARACI ŞOFÖRLERİNİN SİGORTALILIĞI SERVİS ARACI ŞOFÖRLERİNİN SİGORTALILIĞI Davut ULUÖZ 37 * 1. GİRİŞ 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile sosyal güvenlik sistemimizde köklü değişikliklerin

Detaylı

SİRKÜLER NO: 2015 / 18

SİRKÜLER NO: 2015 / 18 DİPNOT YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ. SİRKÜLER NO: 2015 / 18 08.01.2015 KONU: Çalışanlarla ilgili 2015 yılına ilişkin bazı vergi ve sigorta bilgileri Hk. Çocuk zammı, aile yardımı, yemek yardımı ve özel

Detaylı

5510 SAYILI KANUN GEREĞİNCE GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR, SAYILMAYANLAR, SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI, KURUMA BİLDİRİLMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

5510 SAYILI KANUN GEREĞİNCE GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR, SAYILMAYANLAR, SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI, KURUMA BİLDİRİLMESİ HAKKINDA TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından; 5510 SAYILI KANUN GEREĞİNCE GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR, SAYILMAYANLAR, SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI, KURUMA BİLDİRİLMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 5510 sayılı Sosyal

Detaylı

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI KAPSAMA GİREN İDARELER Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, İl Özel İdareleri ve Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri

Detaylı

ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU

ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU 26.05.2008 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN İŞ KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA 5763 SAYILI KANUN

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI Özet: 01.01.2015 30.06.2015 ile 01.07.2015 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uygulanacak

Detaylı

TEBLİĞ İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

TEBLİĞ İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ 8 Kasım 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29526 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: TEBLİĞ İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ MADDE 1 1/9/2012 tarihli ve 28398 sayılı Resmî

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. a) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan;

DESTEK DOKÜMANI. a) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan; 6111 Sayılı Torba Yasa Uygulaması 6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2829 Kabul Tarihi : 24/5/1983 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 27/5/1983 Sayı : 18059 Yayımlandığı

Detaylı

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek.

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. YENİ DÖNEMDE EMEKLİ AYLIKLARI NASIL HESAPLANACAK? Emekli Aylıkları Oransal Olarak Daha Düşük Bağlanacak 5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. Aylıkların

Detaylı

6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri. 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği

6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri. 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği 6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği 6111 Sayılı Kanun 6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.7.2015-31.12.2015 tarihinden arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Gelir Vergisinden istisna

Detaylı

TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler

TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) Kanun Numarası : 2925 Kabul Tarihi : 17/10/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 20/10/1983 Sayı: 18197 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 763 BİRİNCİ

Detaylı