INVESTIGATING MULTIPATH EFFECTS ON REAL TIME KINEMATIC GPS AND A CASE STUDY

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INVESTIGATING MULTIPATH EFFECTS ON REAL TIME KINEMATIC GPS AND A CASE STUDY"

Transkript

1 GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS TE SİNYAL YANSIMASI ETKİLERİNİN İNCELENMESİ VE BİR UYGULAMA Ç. MEKİK 1, Ö. CAN 2 1 Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Bölümü, Jeodezi Anabilim Dalı, Zonguldak, 2 Yüksek Lisans Öğrencisi, Teğmen, Harita Genel Komutanlığı, Cebeci, Ankara, Özet GPS tekniği, başlangıçta askeri amaçla geliştirilen, bir uydu bazlı navigasyon sistemi olup günümüzde jeodezik amaçlı sivil uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Teknolojinin hızla gelişmesi GPS yöntemlerinin faklı uygulamalarından biri olan GZK GPS (Gerçek Zamanlı Kinematik GPS) in doğmasına neden olmuştur. GZK GPS sayesinde saniyelerle ölçülebilen zaman aralıklarında nokta koordinatları cm duyarlılığında arazide üretilmektedir. GPS ölçümlerine etki eden birçok hata kaynağı mevcut olup büyük bir kısmı çeşitli yöntemlerle modellenmektedir ya da elimine edilmektedir. Uydulardan yayınlanan sinyallerin antene bir ya da daha fazla sayıda yol izleyerek ve doğrudan gelen sinyal gibi uydu alıcısına ulaşması olan sinyal yansımasının (multipath) elimine edilmesi oldukça zordur.. Bu çalışmada sinyal yansıma hatasının GZK ölçümlerine etkisi çeşitli yansıma geometrileri oluşturularak incelenmiştir. Uygulamada sac levhalar kullanılarak zeminden yansıma (F), dikey bir panelden yansıma (BA) ve zeminden dikey panelden bileşik yansıma (BB) adları verilen üç tür yansıma geometrisi oluşturulmuştur. Bununla birlikte kontrol amacıyla yansımasız ölçüler de elde edilmiştir. Ölçüler GNSS studio programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulunan bu değerler yardımıyla GPS sinyal yansımasının nokta konumlarına etkisi bulunmuş ve yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: GPS, Gerçek Zamanlı Kinematik GPS, sinyal yansıması, yansıma geometrileri INVESTIGATING MULTIPATH EFFECTS ON REAL TIME KINEMATIC GPS AND A CASE STUDY Abstract GPS, initially developed for military purposes, is a satellite based navigation system and today commonly used in civilian applications for geodetic purposes. The fast advancing technology has given rise to Real Time Kinematic (RTK) GPS, one of various application fields of GPS. It is now possible to produce coordinates in seconds with cm accuracy in field thanks to RTK GPS. Nevertheless, there are many error sources affecting GPS observations, majority of which are either eliminated or modeled using different methods. It is, however, rather difficult to eliminate multipath, constituting a source of error that occurs when a signal enters a receiver after being reflected by a surface as if it were a direct signal coming from a satellite. This study investigates the effect of multipath error on RTK GPS positions by forming various multipath geometries, namely forward multipath (F), background multipath (BA) and combination of background and forward multipath (BB). These multipath geometries are obtained using sheet metals combined to form a reflecting surface. Nonetheless, a series of observations are also made in an environment without any reflecting surfaces around in order to constitute the control positions. Multipath effects on GPS point positions are then computed and the results interpreted. Keywords: GPS, Real Time Kinematic GPS, multipath, multipath geometries 196

2 1. Giriş Gerçek zamanlı kinematik GPS te sinyal yansıması etkilerinin incelenmesi ve bir uygulama GPS sistemi Haritacılık sektörünün hemen hemen tüm alanlarında, jeodezik ağların oluşturulmasında ve bunların kullanılmasında büyük önem taşımaktadır. Teknolojinin hızla gelişmesi GPS yöntemlerinin faklı uygulamalarından biri olan Gerçek Zamanlı Kinematik GPS in (GZK GPS) doğmasına öncülük etmiştir. GZK GPS sayesinde saniyelerle ölçülebilen zaman aralıklarında nokta koordinatları cm duyarlılığında arazide üretilmektedir GZK GPS gözlemlerinde kullanılan elektromanyetik sinyalin doğrudan alıcıya ulaşması istenirken, çeşitli etkenlerden ötürü, bina çatıları, metal yapılar su yüzeyleri gibi yansıtıcılığı yüksek olan yüzeylerden yansıyarak alıcıya ulaşmasıyla oluşan hataya sinyal yansıma hatası (multipath) denilmektedir. Bu çalışmada GZK GPS uygulamalarında oluşabilecek sinyal yansıma hatası incelenecektir. Sinyal yansıma hatasının nokta konumlarına etkisini belirleyebilmek amacıyla yapılan bir uygulamadan elde edilen sonuçlar verilecek ve bunların analizleri sunulacaktır. 2. Sinyal Yansıma Hatası (Multipath) GPS ile konum belirlemede en önemli hata kaynaklarından biri olan Sinyal Yansıma Hatası (Multipath), uydulardan yayınlanan sinyallerin antene bir ya da daha fazla sayıda yol izleyerek ve esas sinyale karışarak ulaşması olarak tanımlanabilir (Şekil 1). Şekil 1: Sinyal Yansıma Hatasının Oluşumuna İlişkin Tematik Bir Gösterim Her GPS alıcısı belirli bir frekansta kendine özgü PRN (pseudo Random Noise) adı verilen bir iç kod sinyali oluşturur. Böylelikle, uydudan gelen sinyallerle belirli bir korelasyon sağlanmış olur. Bunun için sinyal taraması yapılarak Doppler ortadan kaldırılır, kod değişimi ile maksimum korelasyon sağlanıp, AFC düğümü ile frekans kilidi oluşturulur ve ardından da COSTAS düğümü ile faz kilidi sağlanır. Bu sayede alıcı sinyal aldığı uyduya kilitlenmiş olur [Radovanovic,1999]. Alıcıda ilgili uyduya ait kanalın kilitli kalabilmesi yukarıda sözü edilen işlemlerle birlikte, meydana gelmesi muhtemel bazı hatalar da izlenir ve düzeltilir. Faz düzeltmeleri ile uydu alıcı arasındaki maksimum korelasyon sağlanır. Alıcı içinde üretilen sinyalle taşıyıcı dalga kod uzunluğu ve delta kod uzunluğu belirlenir. Yansıma hataları normal uydu sinyallerinin çeşitli yüzeylerden yansıyarak farklı sinyal yollarından alıcıya 197

3 gelmesi sonucu oluşmaktadır. Alıcıya farklı yollardan ulaşan bu sinyaller (Multipath sinyalleri) teorik simetrik alıcı uydu korelasyonunu bozmaktadır. Korelasyondaki bu tip olağandışı değişimler kod ve faz ölçümlerinde belirli miktarda hatalara neden olmaktadır. Yansıma hataları hem sabit de gezici alıcılarda etkili olmaktadır. Gezici alıcılarda hem yansıyan sinyallerin şiddeti hem de sinyal yolu değişmektedir, böylece multipath hatalarındaki korelasyon zamanı, sabit alıcılara oranla gezici alıcılarda önemli oranda artmaktadır. Her iki ölçüm yönteminde de belirsiz karakterde olan doğrudan uydu sinyali ile yansıyan sinyalin birbirinden ayrılması ve hatanın modellenmesi pratik olarak ölçüm sırasında mümkün olmamaktadır. Yansıma hatasının sinyal koduna ve fazına yaptığı etki nedeni ile GZK sisteminde de belirli miktarda hataya sebep olması kaçınılmazdır. Bu hatanın oluşumu GZK sistem yapısı içerisinde inceleyebiliriz. Şekil 2: GZK Gezici alıcı sistem yapısı Şekil 2 de görüldüğü üzere gezici alıcı, uydu sinyali ile sabit alıcının düzeltme sinyallerini ve kendi sistem yapısı içerisinde bir dizi işleme tabi tutuktan sonra konumunu cm duyarlılıkla hesaplayabilmektedir. Yansıma hatası gezici ve fazına doğrudan etki yaptığından kesirli faz başlangıç bilinmeyeni çözümü de hatalı olmaktadır. Bunun nedeni, çoğu alıcıda geçici bilinmeyenin kod ölçülerinden elde edilen uzunluğun enterpolasyon ile çözülmesidir. Bu nedenle hatalı uzunluk ile elde edilen başlangıç bilinmeyeni de hatalı olmaktadır. Ayrıca, sinyal fazının hatadan etkilenmesi nedeni ile faz sıçramalarının (cycle slips) tespiti ve düzeltilmesi de hatalı olmaktadır. Bütün bunların sonucunda da sabit gezici alıcılar arasındaki mesafe yanlış hesaplanmakta ve gezici alıcının koordinatları hatalı olmaktadır. 2.1 GPS Sinyal Yansıma Geometrileri Sinyal yansıması uydu yansıtıcı alıcı konumlarının durumuna göre üç farklı geometri tipinde meydana gelmektedir; bunlar Yerden Yansıma (F), Yandan Yansıma (BA) ve Bileşik (BB) Yansıma Tipleridir (Hannah 2001) Yerden Yansıma (F) Tipi Yerden Yansıma (F) tipi için ileriden (forward) yansıma terimi de kullanılabilmektedir (Şekil 3) ve yansıtıcının, anten seviyesinin altında kalması durumunda oluşmaktadır. Genel olarak düşük yükseklik 198

4 açılı uydular için bu durum söz konusu iken ölçüm sırasında yükseklik açısının 10 derecenin üstünde seçilmesi ile etki bir miktar azaltılmaktadır. İleri saçılma da denilen Yerden Yansıma geometrisi (F Tipi), zeminden sekerek ileriye doğru yansıyan sinyalleri temsil eder (Hannah, 2001). GPS anteni d kadar uzağa, yansıma yüzeyinden h kadar yukarıya ve görüş hattı (LOS) sinyal yayılımından Ө kadar açı ile antene konuşlandırılmıştır Yandan Yansıma (BA) Tipi GPS sinyallerinin dikey ya da dikeye yakın yansıtıcı ya da yansıtıcılar nedeniyle farklı yollardan alıcıya ulaşması durumudur (Şekil 4). GPS antenlerini bu tip yansımalardan korumak için iç içe halkalı (choke ring) anten uygulaması geliştirilmiştir. Bu yöntemle anteni sabit bir açıya kadar yansıyan sinyallerden korumak mümkündür. Bu açının üzerindeki sinyaller için bu yöntem de kesin bir çözüm sağlamamaktadır. Kent içi ölçümlerde bu geometri en büyük hata kaynaklarından birisini oluşturmaktadır Bileşik Yansıma (BB) Tipi Bileşik Yansıma (BB) tipi, yandan (BA) ve yerden (F) yansıma geometrilerinin birleşimi olarak düşünülebilir (Şekil 5). Bu yansıma türünde Dikey yer alıcı (DYA) ve yer dikey alıcı(yda) şeklinde iki alt geometri söz konusudur. DYA durumunda yansıma F tipine yaklaşırken sinyal şiddeti için durum biraz daha farklıdır. YDA tipi için ise hem sinyalin güç faktörü hem de artık sinyalin alıcıya ulaşması olasılığı azalmaktadır, anten seviyesinin yansıtıcıların oluşturduğu geometrinin içinde kalması durumunda etki olağanüstü artmaktadır. Bileşik saçılma geometrisi (BB modu), anten seviyesinin altından gelen ve geriye doğru yansıyan sinyalleri temsil eder (Hannah, 2001) (Şekil 5). Şekil 3: Yerden Yansıma (F) tipi Şekil 4: Yandan Yansıma (BA) Tipi Şekil 5: Bileşik Yansıma (BB) Tipi 3. Uygulama GPS ölçüleri ile çalışılan çoğu uygulamada yüksek nokta konum doğruluğu gerekmektedir. Bu nedenle uygulamada, öncelikle GZK ölçümlerinde sinyal yansıma hatasının olup olmadığının kesin kanıtına çalışılmıştır. Uygulamada hatanın nokta konumlarına olan etkisini belirlemek için bir kontrollü deney ortamı oluşturulmuş ve elde edilen ölçüler sonucunda ne kadar yatay ve düşey konum hatasının oluştuğu, 199

5 bunların GZK ölçülerinde karşılaşılan rasgele hatalardan ayırt edilip edilemediği ve modellenebilir bir yapıya sahip olup olmadığı araştırılmıştır. Deney için Zonguldak bölgesinde yer alan ve tüm yönlerde 300m açık, çevresinde yansıtıcı yüzey ve yükselti bulunmayan bir alan aranmış fakat Zonguldak Merkez ilçesi içinde ve yakınında böyle bir test alanı bulunamamıştır. Uzun arayışlar sonucunda Zonguldak a 40 km mesafede yer alan Çaycuma İlçesinin Saltukova beldesinde şartlara uygun bir alan bulunmuş ve deney burada gerçekleştirilmiştir. Uygulama bölgesinde ilk olarak sabit alıcının kurulması için gerekli olan ve koordinatları hassas olarak bilinen sabit noktalardan yararlanılmıştır. Bunun için ITRF 96 koordinatları bilinen, Zonguldak Kozlu (TUTGA) ve Zonguldak Çatalağzı nirengi noktaları değerlendirmeye alınarak bunlarla birlikte bir ağ oluşturacak test alanının yakınındaki bir yere referans noktası tesis edilmiştir. Bu noktalardaki GPS ölçüleri 5 saat süreyle statik ölçü yöntemi ile yapılmıştır. Referans noktasının tesisi 70 cm uzunluğunda ortası 5mm çapında delikli inşaat demiri olarak yapılmıştır. Referans (sabit) noktanın konumunun tespiti sırasında mümkün olduğunca deney alanına yakın, deney ortamındaki yansımadan etkilenmeyecek ve gökyüzünü açık olarak görebilecek bir nokta olmasına dikkat edilmiştir. Şekil 6: Referans (sabit) noktasının konumu Yansımasız ortamda referans ölçümü yapılmış ve bu ölçüler kontrol ölçüsü olarak kabul edilmiştir. Elde edilen kontrol (referans) ölçüler ile sinyal yansıma geometrileri oluşturularak yapılan ölçüler karşılaştırılmıştır. Uygulama da izlenen parametreler şunlardır: Yansıtıcı yüzeyin antene olan uzaklığı (d), GZK modda yansıma hatasının yatay konuma olan etkisi (m G ), Gözlem anında uydulara ait yükseklik açıları (θy), Gözlem anında uydulara ait Azimut açıları (θa). Ölçümlerin uyduların günlük dört dakika ötelenmeleri dikkate alınarak m G, θ a, θ y parametreleri sabit tutulmaları sağlanmış ve sadece d parametresi değiştirilmiştir. Böylece, kontrol ölçüsü ile yansımalı ölçülerden yararlanılarak hatanın büyüklüğü, farklı yansıma geometrilerinden elde edilen ölçülerden de hatanın bir önceki günle korelasyonlu olup olmadığı incelenmiştir. 3.1 Yansımasız Ortam Ölçüleri Şekil 7 de görüldüğü gibi daha önceden kestirilen sabit ve koordinatları bilinen noktaya Thales (Ashtech) Z Max GZK GPS alıcısı referans (sabit) istasyon olarak kurulmuştur. Bu işlemden sonra sabit 200

6 istasyondan 215 metre uzaklıkta bulunan test noktasına gezici alıcı kurulmuş ve yansımasız ortamda 11:35 17:51 saatleri arasında sürekli olarak GZK ve Statik gözlemler kaydedilmiştir, her iki moddaki gözlemlerin kaydedilmesi sırasında sabit alıcı bu nokta üzerinden hiç kaldırılmamıştır. Gezici alıcıda da aynı anda hem statik ölçü yapılmış hem de GZK verisi toplanmıştır. GZK ölçümlerinin kayıt aralığı 1 sn seçilmiş olup yükseklik açısı 15º ve üzerinde olan uydulara gözlem yapılmıştır. Ölçüm süresince izlenen uydu sayısı belirli aralıklarla 5 ile 10 arasında değişmiş olup PDOP değerleri 1,1 ile 4,4 arasında ve HDOP değerleri ise 1,8 ile 4,8 aralığında değişim göstermiştir. Bu işlemlerden sonra birinci gün hiçbir yansıtıcı yüzeyin olmadığı uygulama sahasında kontrol ölçümü gerçekleştirilmiştir. Bütün bu ölçümler sonucunda statik ölçü ile belirlenen gezici alıcının koordinatları gezici noktanın kesin konumu olarak kabul edilmiştir. Yansımasız ortam (kontrol) ölçüleri ile elde edilen veriler ise içinde yansıma hatası barındırmayan fakat, donanımsal, yazılımsal ve çevresel faktörler nedeniyle rasgele hatalar barındıran GZK ölçü grubu olarak kabul edilmiştir (zaten aynı hatalar test ölçümü sırasında da oluşacağından yansıma etkileri olarak karşımıza çıkmayacaktır). Statik değer ve kontrol (referans) ölçü grubu daha sonraki günlerde yapılan yansımalı ölçümler ile karşılaştırılarak yansıma hatasının GZK yöntemi üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Tablo 1: Test noktasının statik modda belirlenen uzaysal dik koordinatları X (m) Y (m) Z (m) , , , Yerden Yansıma (F) Tipi Geometrisinin Oluşturulması Uygulamada GZK GPS sinyal yansıma geometrilerinden yerden yansıma (F) geometrisinin oluşturulabilmesi için 2m boyunda 1m eninde 27 adet galvanizli sac levha kullanılmıştır. Bu sac levhalar test noktasının etrafına homojen yayılacak bir şekilde serilmiştir. Bu şekilde levhalar yere serildikten sonra 54m 2 lik yansıtıcı yüzey ile yerden yansıma (F) geometrisi oluşturulmuştur (Şekil 7). Şekil 7: ArazideYerden Yansıma (F) Geometrisi Şekil 8: Yerden Yansıma (F) Tipi Ölçme Aşamaları 201

7 Daha sonra sac levhaların merkezinin alıcı antenine yatay uzaklığı 2m, 4m, 6m, 8m, 10m, 20m, 30m, 40m, 50m olacak şekilde 10dk aralıkla güney yönünde hareket ettirilmiştir. Durulan her uzaklıkta 30 dk. ölçü toplanmıştır (Şekil 8). Sabit ve gezici alıcı yapılandırıldıktan sonra ilk gün yapılan ölçümlerdeki uydu geometrilerinin ikinci günde sağlanabilmesi için ölçüme saat 11:31 de başlanmış olup saat 17:47 de bitirilmiştir. Uygulama yansıtıcı yüzeyin antene olan uzaklığına ve ölçüm süresine göre farklı oturumlarda gerçekleştirilmiştir Bu ölçüm süreleri toplamında 3583 ölçü kayıt edilmiştir. 3.3 Yandan Yansıma (BA) Geometrisinin Oluşturulması Uygulamada GZK GPS sinyal yansıma geometrilerinden yandan yansıma (BA) geometrisini oluşturmak için sac levhalardan oluşan 6m boyunda 6m yüksekliğinde dikey bir platform kullanılmıştır. BA ölçümlerinde kullanılan platform, dört adet 3m x 3m lük çelik profil kafes üzerine sac levha kaplanması ile oluşturulmuştur. Bu parçalar birleştirilerek 36m 2 lik yansıtıcı yüzey ile yandan yansıma (BA) geometrisi elde edilmiştir (Şekil 9). Birleştirilen dikey platform alıcı noktasına uzaklığı 2m, 4m, 6m, 8m, 10m, 20m, 30m, 40m, 50m olacak şekilde kuzey yönünde hareket ettirilmiştir. Sabit ve gezici alıcı yapılandırıldıktan sonra ilk gün yapılan ölçümlerdeki uydu geometrilerinin üçüncü gün de sağlanabilmesi için ölçüme saat 11:27 de başlanmış olup saat 17:43 de bitirilmiştir. Şekil 9: Yandan Yansıma (BA) Geometrisi Şekil 10: Yandan Yansıma (BA)Tipi Ölçme Aşamaları Uygulama yansıtıcı yüzeyin antene olan uzaklığına ve ölçüm süresine göre farklı oturumlarda gerçekleştirilmiştir (Şekil 10). Bu ölçüm süreleri toplamında 4350 ölçü kayıt edilmiştir. 3.4 Bileşik Yansıma (BB) Geometrisinin Oluşturulması Bileşik Yansıma daha önceki F ve BA tipi yansımaların bir bileşimi olduğundan yapılan uygulamada GZK GPS sinyal yansıma geometrilerinden yandan yansıma (BA) tipinde kullanılan sac levhalardan oluşan 36m 2 lik dikey platforma ilave olarak yerden yansıma (F) tipinde kullanılan ve yere serilen 27 adet 2m x 1m boyutlarındaki 54m 2 yatay levha kullanılmıştır (Şekil 11). 202

8 Şekil 11: Bileşik Yansıma (BB) Geometrisi Şekil 12: Bileşik Yansıma (BB) Tipi Ölçme Aşamaları Bu oluşturulan kombine (dikey ve yatay) yüzey zemin noktasına uzaklığı 2m, 4m, 6m, 8m, 10m, 20m, 30m, 40m, 50m olacak şekilde kuzey yönünde hareket ettirilmiştir (Şekil 12). Sabit ve gezici alıcı yapılandırıldıktan sonra ilk gün yapılan ölçümlerdeki uydu geometrilerinin dördüncü günde sağlanabilmesi için ölçüme saat 11:23 de başlanmış olup saat 17:39 de bitirilmiştir. Uygulama yansıtıcı yüzeyin antene olan uzaklığına ve ölçüm süresine göre farklı oturumlarda gerçekleştirilmiştir. Bu ölçüm süreleri toplamında 3877 ölçü kayıt edilmiştir. 4. Ölçülerin Değerlendirilmesi Uygulama süresince elde edilen yansımalı ölçüler, ölçüm süreleri bakımından her gün için 4 dakika kaydırılarak ilk gün yansımasız ortam ölçüleri ile karşılaştırılabilir olmaları sağlanmıştır. Bunun için yansımasız ortam ölçü saatleri sabit tutularak F, BA, BB yansımalı ortam ölçü gruplarından elde edilen veri zamanlarına 4, 8, 12 dakika eklenerek farklı günlerde fakat aynı uydu geometrilerinde kaydedilen X, Y ve Z koordinatları elde edilmiş ve kayıt zamanları referans alınarak çakıştırılmıştır. Bu işlemden sonra yansımalı ortam ölçülerinin, hem yansımasız ortam hem de kesin değerden (statik) olan farkları bulunmuştur. Bu farklardan yararlanılarak her yansıtıcı alıcı mesafesinde hata grafikleri elde edilmiştir. Bu grafikler tek tek incelenmiş ve farklı yansıma geometrilerinde yansıtıcı alıcı mesafesi değişimine göre ne kadar hata oluştuğu gözlenmiş ve bu hataların karesel ortalamaları bulunmuştur. Bu işlemlerden sonra yansımalı ortam ölçülerinin karşılığı olarak gruplandırılan yansımasız ortam ölçülerinin statik değerden olan farkları ile karesel ortalama hatalar elde edilmiştir. Buna göre yansımalı ve yansımasız ortam karesel ortalama hataları aşağıdaki gibidir. 203

9 Tablo 2: Yansımalı Ortam Gruplarının Yansımasız Karşılıklarından Elde Edilen Karesel Ortalama Hataları (KOH) BB BA F KOH X (cm) Y (cm) Z (cm) Yatay konum (cm) X (cm) Y (cm) Z (cm) Yatay konum (cm) X (cm) Y (cm) Z (cm) Yatay konum (cm) 2m m m m m m m m m Tablo 3: Yansımasız ortam karesel ortalama hataları BB BA F Yatay konum (cm) Yatay konum (cm) Yatay konum (cm) KOH X (cm) Y (cm) Z (cm) X (cm) Y (cm) Z (cm) X (cm) Y (cm) Z(cm) 2m m m m m m m m m Tablo 2. ve Tablo 3 de yer alan hatalar yansıma geometrilerine göre sınıflandırılıp karşılaştırıldığında aşağıdaki analizler elde edilebilir. 4.1 Yerden Yansıma Geometrisinin Analizi Yansımasız ortam ölçülerinde belirli miktarda hata olması doğaldır. Yansımasız ortam ölçülerinin, statik GPS konumlamayla belirlenen değerden farkları ile elde edilen karesel ortalama hatalarla, yansımalı ölçülerin statik değerden farkları ile belirlenen karesel ortalama hatalar aşağıda görülmektedir (Şekil 13 ve 14). Kırmızı ve mavi eğriler arasındaki fark yansıma etkisi olarak yorumlanmaktadır. 204

10 Hata Miktarı (Cm) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 13: Yerden Yansıma (F) Geometrisi Yatay Konum Hataları Grafiği Hata Miktarı (Cm) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 14: Yerden Yansıma (F) Geometrisi Düşey Konum Hataları Grafiği Buna göre yansıma hatasının ölçüler için ortalama etkisi Yatayda 6 mm düşeyde ise 4 mm civarındadır. Hatanın varlığı 2m 6m ile 20m aralıklarında hissedilmektedir. Yansıtıcı alıcı mesafesinin değişimi ile hata değişimi arasında 50m lik mesafe için belirli bir korelasyondan söz etmek mümkün değildir. Yerden yansıma geometrisinin ölçüler üzerinde büyük bir etki yapmadığı kanısına varılmıştır. Yatay ve düşey hataların değişiminde ters orantı gözlenmektedir. 4.2) Yandan Yansıma Geometrisi Analizi Yansıma hatasının ölçüler için ortalama etkisi yatayda 6 mm düşeyde ise 7 mm civarındadır. Hatanın varlığı yansıtıcı yüzeyin gölgelediği 2m 6m aralığında en yükdek derecede hissedilmektedir. Yansıtıcıalıcı mesafesinin değişimi ile hata değişimi arasında 50m lik mesafe için belirli bir düşüşten söz etmek mümkündür. Hata Miktarı (Cm ) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 15: Yandan Yansıma (BA) Geometrisi Yatay Konum Hataları Grafiği 205

11 Hata Miktarı (Cm) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 16: Yandan Yansıma (BA) Geometrisi Düşey Konum Hataları Grafiği 4.2) Bileşik Yansıma Geometrisi Analizi Yansıma hatasının BB ölçüleri için ortalama etkisi Yatayda 30 mm düşeyde ise 6 mm yi bulmaktadır. Hatanın varlığı 2m 15m aralığında hissedilmektedir. Yansıtıcı alıcı mesafesinin değişimi ile hata değişimi arasında 50m lik mesafe için belirli bir düşüşten söz etmek mümkündür. Özellikle 2m 6m aralığında hata miktarı anormal artmaktadır. Yatay ve düşey hatalar için doğru orantı gözlenmektedir Hata Mik tarı (Cm ) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 17: Bileşik Yansıma (BB) Geometrisi Yatay Konum Hataları Grafiği Hata Miktarı (Cm) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansımasız Ortam KOH Yansımalı Ortam KOH Şekil 18: Bileşik Yansıma (BB) Geometrisi Düşey Konum Hataları Grafiği 206

12 4.4 Yansıma Geometrilerinin Karşılaştırılması H a t a M i k t a r ı (C m ) H ata M ik tar ı (C m ) Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı Yansıtıcı Alıcı Uzaklığı BA Yansıma Geometrisi BB Yansıma Geometrisi F yansıma geometrisi BA Yansıma Geometrisi BB Yansıma Geometrisi F yansıma geometrisi Şekil 19: Yatay Konum Hataları Ortalama Değişimi Şekil 20: Düşey Konum Hataları Ortalama Değişimi Karesel ortalama hataların mesafelere göre ortalama değişimini gösteren Şekil 21 ve 22 de görüldüğü üzere F ve BA geometrilerinin birleşiminden oluşan BB yansıma geometrisi yatay ve düşey hatalarda en etkili geometridir. Özellikle şekil 5 dee olduğu gibi alıcı anteninin yansıtıcı yüzeylerin oluşturduğu geometri içinde kaldığı 2m 6m aralığında hata miktarı uç noktalardadır. 6. metreden sonra yansıma etkisinin her üç geometri içinde azaldığı gözlenmektedir.(bkz şekil 20) Bu üç geometri içinde büyüklük olarak en büyük etkilere sırası ile BB,BA ve F geometrilerinde rastlanmıştır. Düşey konum hatasında F geometrisinin etkisi yok denecek kadar azdır. (Bkz.Şekil 19) 5. Sonuçlar ve Öneriler Sonuç olarak GZK GPS uygulamalarında sinyal yansıma hatasının varlığı kaçınılamaz olduğu gibi büyüklük olarak yansıtıcı yüzeye ve geometriye göre farklılık gösterdiği ve özellikle de bileşik yansıma (BB) geometrisinde yatayda 3 cm lik ortalama hataya sebep olduğu tespit edilmiştir. Özellikle bileşik yansımalı ortamın alıcıya 2m mesafede olduğu ölçülerinde hata miktarı 5,5 cm yi bulduğu tespit edilmiştir. Uygulanan üç farklı yansıma tipinde sinyal yansımasının en etkili olduğu geometri bileşik yansıma olurken, etkisinin en az olduğu geometri ise yerden yansıma (F) olarak bulunmuştur. Yapılan ölçümlerde düşey yöndeki en yüksek etkiye yandan yansımalı ortamın alıcıya 4 m. uzaklığında olması durumunda ulaşılmıştır. 50 m lik yansıtıcı alıcı mesafesi için yansıma etkileri göz önüne alındığında ilk 10 metredeki sinyal yansıması hatalarının büyük olması dikkat çekmiştir. Aynı şekilde, en büyük yatay ve düşey hataya da bu noktalarda rastlanılmıştır. Yine, 10 metrelik yansıtıcı alıcı aralığında kaydedilen koordinat değerlerinde sinyal yansımasının etkisi nedeni ile oluşan tutarsızlıklar yansıtıcı alıcı mesafesinin en fazla 4m 8m aralığında kaydedilmiştir. Yansıma hatalarının en yüksek miktarda görüldüğü şehiriçi alanlarda yapılması düşünülen GZK uygulamalarında dikkat edilmesi gereken en önemli konu çevredeki yansıtıcı yüzeylerin niteliği, alıcıya olan uzaklığı ve konumu olmalıdır. Özellikle bina cepheleri gibi dikey yansıtıcı yüzeylerin çok olduğu 207

13 Yansımalı Ölçüler ile Statik Ölçülerin Karşılaştırılması (X Yönünde) 0,025 0,02 mx(m) 0,015 Gerçek zamanlı kinematik GPS te sinyal yansıması etkilerinin incelenmesi ve bir uygulama alanlarda yansıtıcı yüzeyin büyüklüğüne göre artacak şekilde (örneğin 36m 2 için minimum 25m ) yansıtıcı ile alıcı arasında mesafe bırakılmalıdır. Bileşik yansımaların (BB) tiplerinin oluşabileceği endüstriyel ve inşaat alanları gibi bölgelerde ölçü yapılırken dikey ve yatay yansıtıcıların gölgelediği alanın içinde kalınmamalı mümkünse iç içe halkalı (choke ring) anten kullanılmalıdır. Deney sırasında oluşturulan geometri ve kullanılan materyaller ile elde edilen yansıma hatası ideal bir yansıma durumu değildir. Diğer bir ifadeyle, alıcı deney sırasında uç noktalarda zorlanmıştır. Bununla birlikte, kullanılan materyal (galvanizli saç levha) yansıtma katsayısı en yüksek materyaldir. Bu bakımdan düşünüldüğünde deney ile benzer nitelikte koşulların oluşması yine özel bölgelerde mümkündür (inşaat alanları, liman konteynerleri, vinç ve endüstri bölgeleri gibi). Uygulama açısından bakıldığında bu tür olağanüstü durumlarda karşılaşılabilecek en büyük yansıma hatası yatayda 3 4 cm,düşeyde ise 1,2 cm kadardır. Bunun dışında normal bir şehiriçi bölgede, gökyüzünün açık (sinyal kesintisine neden olacak cisimlerden arınmış) olduğu ve ideal bir uydu dağılımında sinyal yansıma hatasının konumları etkileyeceği büyüklük en fazla yatayda 1 2 cm, düşeyde ise 0,7 cm civarındadır. Bu hassasiyetin yeterli olduğu işlerde, şehiriçi alanlarda GZK ölçme yöntemi rahatlıkla uygulanabilir. Kaynaklar Arslanoğlu, Mekik, (2003) Gerçek Zamanlı Kinematik GPS Konumlarının Doğruluk Analizi ve Bir Örnek Uygulama 9. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, , Ankara. Hannah, B., (2001) Modelling and Simulation of GPS Multipath Propagation, Doktora tezi, The Cooperative Resarch Center for Satellite Systems Queensland Univercity of Technology, Australia. İ. Tiryakioğlu, M. Güllü, T. Baybura, S Erdoğan, (2005) GPS Sinyal Yansımasının (Multipath) Nokta Konumlarına etkisinin Araştırılması, HKMO, Mühendislik Ölçmeleri STB Komisyonu 2. Mühendislik Ölçmeleri Sempozyumu, İTÜ İstanbul. Kahveci ve Yıldız, (2001) Global Konum Belirleme Sistemi Teori Uygulama, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. Van Nee, R.D.J (1992) The Multipath Estimating Delay Lock Loop: Approaching Theoretical Accuracy Limits, Proceedings of IEEE PLANS, Las Vegas. 208

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme Mutlak Konum Belirleme Bağıl Konum Belirleme GPS ile Konum Belirleme büroda değerlendirme (post-prosessing) gerçek zamanlı (real-time) statik hızlı statik kinematik DGPS (kod) gerçek zamanlı kinematik

Detaylı

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS KİNEMATİK PPP VE POST PROCESS KİNEMATİK YÖNTEMLERİNİN KIRSAL VE MESKUN ALANLARDAKİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI A. CEYLAN 1, C.Ö. YİGİT 2, S. ALÇAY 1, B. N. ÖZDEMİR 1 1 Selçuk Üniversitesi, Mühendsilik

Detaylı

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI Gözlem noktasına baglı yöntemler: Yerden uyduya Uydudan yer noktasına Uydudan uyduya Ölçünün cinsine baglı yöntemler: Dogrultu ölçmeleri (geometrik yöntem) Çift

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 2004/1 RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Ömer AYDIN, Ercenk ATA *, Atınç PIRTI Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

THE STUDY OF GPS SIGNAL REFLECTION (MULTIPATH) EFFECTS ON POINT POSITION Abstract

THE STUDY OF GPS SIGNAL REFLECTION (MULTIPATH) EFFECTS ON POINT POSITION Abstract GPS SİNYAL YANSIMASININ (MULTIPATH) NOKTA KONUMLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Özet İ.TİRYAKİOĞLU 1, M. GÜLLÜ 2, T.BAYBURA 3, S. ERDOĞAN 4 1 Afyon Kocatepe Üniversitesi,Afyon Mühendislik Fakultesi, Jeodezi

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ 1. GİRİŞ İnsanoğlu daha kaliteli ve güvenli bir yaşam amacıyla, bulunduğu bölgeleri terk edip daha uygun yaşam alanları bulmak için geçmişten günümüze sürekli bir arayış içerisinde olmuştur. Bunun için

Detaylı

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ SUNUM ÖZETİ GPS Nedir? DGPS ve RTK Kavramları VRS Nedir? VRS Nasıl Çalışır? VRS de Modellenmesi Gereken Hata Kaynakları Sonuç ve Öneriler ANTALYA AKHİSAR MİHALIÇÇIK EŞME YUNAK

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS HİZMET İÇİ EĞİTİM MART 2015 İSTANBUL TAPU VE KADASTRO II.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SUNUM PLANI 1- Jeodezi 2- Koordinat sistemleri 3- GNSS 3 JEODEZİ Jeodezi; Yeryuvarının şekil, boyut, ve gravite alanı ile zamana

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ N.O. AYKUT Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim Dalı, İstanbul, oaykut@yildiz.edu.tr

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu ÖZET Yük. Müh. Uğur DOĞAN -Yük. Müh Özgür GÖR Müh. Aysel ÖZÇEKER Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Jeodezi

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS YERSEL LAZER TARAMA UYGULAMALARINDA KONTROL HEDEFLERİNİN KONUMLANDIRMA DOĞRULUĞUNA ETKİSİ K. GÜMÜŞ 1, H.ERKAYA 2 1 Niğde Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim

Detaylı

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI H. Kemaldere 1, H. Kutoğlu 2, Ç. Mekik 3 1 Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Müh.Bölümü, Jeodezi

Detaylı

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları Hassas tarım değişken oranlar ilkesiyle gerekeni, gerektiği yere, gerektiği zaman, gerektiği kadar kullanımı temel almış olan bir teknoloji olduğu için, konumsal bilgi

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1305-631X Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (2) 35-41 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not GPS SİNYAL YANSIMA (MULTİPATH) HATASI VE GİDERİLME YOLLARI İbrahim

Detaylı

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON Yrd. Doç. Dr. HÜSEYİN KEMALDERE Jeodezik Noktaların Sınıflandırması (BÖHHBÜY-Md:8) Noktaların sınıflandırılması aşağıdaki şekildedir: a) Uzay ve uydu

Detaylı

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97).

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97). 1-) GPS Ölçülerinin Yapılması Ölçülerin yapılacağı tarihlerde kısa bir süre gözlem yapılarak uydu efemerisi güncelleştirilmiştir. Bunun sonunda ölçü yapılacak bölgenin yaklaşık koordinatlarına göre, bir

Detaylı

Geometrik nivelmanda önemli hata kaynakları Nivelmanda oluşabilecek model hataları iki bölümde incelenebilir. Bunlar: Aletsel (Nivo ve Mira) Hatalar Çevresel Koşullardan Kaynaklanan Hatalar 1. Aletsel

Detaylı

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır.

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır. 13. GPS AĞLARININ DENGELENMESİ 13.1 GPS ÖLÇMELERİ GPS ( Global Positioning System ) alıcıları kullanılarak yer istasyonu ile uydu arasındaki uzunluklar ölçülür ve noktaların konumları belirlenir. GPS ile

Detaylı

GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur.

GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur. GPS Hata Kaynakları GPS hataları, gürültü (noise; karışıklık, tesadüfi hata), sapma (bias; kayıklık) ve kaba hatanın (blunder) bir tertibinden oluşur. GPS Hata Kaynakları Gürültü hatası, PRN kod gürültüsü

Detaylı

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA Çetin MEKİK P 1 Murat ARSLANOĞLU 2 ÖZET Bu çalışmada, GPS ölçme teknikleri içerisinde son yıllarda geliştirilmiş olan ve

Detaylı

ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler. Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi

ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler. Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi ProMark 800 ve GNSS Teknolojisindeki Büyük Gelişmeler Türkiye Tek Yetkili Temsilcisi 10.Eylül.2012 ProMark 800 ü Tanıtmak Spectra Precision dan yeni GNSS Alıcısı Trimble Firması Ashtech Firmasını kendi

Detaylı

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ Nihat ERSOY*. ÖZET Ülkemizde sanayileşmenin getirdiği kentleşme toprak rantını da beraberinde getirmiştir. Böylece toprağın kullanımı, planlaması ülke menfaatleri

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1305-631X Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (2) 47-52 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Global Konum Belirlemede Hata Kaynakları Saffet ERDOĞAN, Mevlüt GÜLLÜ,

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

A RESEARCH ON DIFFERENT QUANTITY CHANGES ON GPS MEASUREMENTS IN RESPECT OF MEASUREMENT DURATION

A RESEARCH ON DIFFERENT QUANTITY CHANGES ON GPS MEASUREMENTS IN RESPECT OF MEASUREMENT DURATION GPS ÖLÇMELERİNDE FARKLI BÜYÜKLÜKTEKİ DEĞİŞİMLERİN ÖLÇÜM SÜRELERİNE GÖRE ARAŞTIRILMASI F. POYRAZ, E. GÜLAL, H. ERDOĞAN, B. AKPINAR Yıldız Teknik Üniversitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü.,

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DUYARLIK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DUYARLIK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DUYARLIK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA Murat ARSLANOĞLU 1 Çetin MEKİK 2 ÖZET Bir ölçme yönteminin duyarlığı için iki kriter söz konusudur. Bunlardan birincisi,

Detaylı

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi TUJK 2011 Sabit GNSS İstasyonları Ağı ve Analizi 23-25 Kasım 2011, İstanbul Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi Sefa Yalvaç 1*, Aydın Üstün 1, Ekrem Tuşat

Detaylı

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Ömer MUTLUOĞLU S.Ü.Teknik Bilimler MYO./Konya omutluoglu@selcuk.edu.tr

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE Ulusal Deprem İzleme Merkezi DATÇA UYDU İLETİŞİMLİ-GENİŞBANTLI DEPREM İSTASYONU KURULUŞ RAPORU 8 Ekim 2005 DATÇA-MUĞLA DATÇA DEPREM İSTASYONU Datça Deprem

Detaylı

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir The World Cadastre Summit, 21.04. PLANIN ESAS OLDUĞU KADASTRO ÇALIŞMALARINDA TUSAGA-AKTİF İN YERİ VE ÖNEMİ The World Cadastre Summit Congress&Exhibition İstanbul- 1 / 29 Nisan/ Sunum İçeriği 1- TUSAGA-AKTİF

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

TÜRKİYE DÖNEMSEL PDOP VE GDOP DEĞİŞİM HARİTALARININ OLUŞTURULMASI

TÜRKİYE DÖNEMSEL PDOP VE GDOP DEĞİŞİM HARİTALARININ OLUŞTURULMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 11. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 2 6 Nisan 2007, Ankara TÜRKİYE DÖNEMSEL PDOP VE GDOP DEĞİŞİM HARİTALARININ OLUŞTURULMASI İ.Kalaycı 1, Ö.Çorumluoğlu

Detaylı

GLOBAL KONUM STEMİ GPS

GLOBAL KONUM STEMİ GPS GLOBAL KONUM BELİRLEME SİSTEMS STEMİ GPS BÜ KRDAE JEODEZİ ANABİLİM DALI Herhangi bir zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde bulunan bir kullanıcının konumunu belirleyen ve en az 4 uydudan kod-faz varış

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Alemdar BAYRAKTAR Temel TÜRKER Ahmet Can ALTUNIŞIK Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

GPS/INS Destekli Havai Nirengi

GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS (IMU) destekli hava nirengide izdüşüm merkezi koordinatları (WGS84) ve dönüklükler direk ölçülür. İzdüşüm merkezi koordinatları kinematik GPS ile ölçülür. GPS ile

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları

Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları Bülent Ecevit Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü JDF 459 GPS Uygulamaları Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Sedar GÖRMÜŞ Kısaca GNSS Jeodezik amaçlı konum belirleme teknikleri tarih

Detaylı

ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM YÖNETİMİ. 16 Şubat 2013 ANTALYA

ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM YÖNETİMİ. 16 Şubat 2013 ANTALYA 16 Şubat 2013 ANTALYA Sunum İçeriği Raporlarda Talep ve Değerlendirme Yetkisi Rapor Formatları Ölçümler Genel Hususlar Mikrofon Konumları Arkaplan Ölçümleri Ölçüm Süreleri Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

Çevresel Gürültü Ölçümleri

Çevresel Gürültü Ölçümleri Çevresel Gürültü Ölçümleri Betül KESKİN ÇATAL Çevre ve Orman Uzmanı Endüstriyel Kirlilik İzleme Şube Müdürlüğü Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü 2 Gürültü Ölçümleri (1/12)

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

GPS Nedir? Nasıl Çalışır?

GPS Nedir? Nasıl Çalışır? GPS Nedir? Nasıl Çalışır? Atalarımız kaybolmamak için çok ekstrem ölçümler kullanmak zorunda kalmışlardır. Anıtlar dikerek yerler işaretlenmiş, zahmetli haritalar çizilmiş ve gökyüzündeki yıldızların yerlerine

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

EFFECT OF THE ENVIRONMENTAL PARAMETERS ON THE NOISE DIFFUSION

EFFECT OF THE ENVIRONMENTAL PARAMETERS ON THE NOISE DIFFUSION EFFECT OF THE ENVIRONMENTAL PARAMETERS ON THE NOISE DIFFUSION C. ŞENSÖĞÜT* & İ. ÇINAR** * Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Müh. Bölümü, Kütahya, sensogut@dumlupinar.edu.tr * * Selcuk

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA ÇİFT STANDART DAİRELİ KONFORM LAMBERT PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE HARİTASININ YAPILMASI Hrt. Tğm. Soner ÖZDEMİR

Detaylı

EK-11 TUTGA Koordinat ve Hýzlarýnýn Jeodezik Amaçlý Çalýþmalarda Kullanýlmasýna Ýliþkin Örnek -235- -236- Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliði EK - 11 TUTGA KOORDÝNAT VE HIZLARININ

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM Ahmet Tolga TOKSOY* Çift yatay halka elektromanyetik (EM) yöntem, iki adet yatay halka (loop) ya da bobin kullanılarak uygulanan frekans ortamı EM bir yöntemdir.

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SABİT GNSS İSTASYONU (YLDZ), VERİLERİNİN ANALİZİ VE SUNUMU

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SABİT GNSS İSTASYONU (YLDZ), VERİLERİNİN ANALİZİ VE SUNUMU YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SABİT GNSS İSTASYONU (YLDZ), VERİLERİNİN ANALİZİ VE SUNUMU E. GÜLAL 1, B. AKPINAR 1, A.A.DİNDAR 2, N.O. AYKUT 1, İ. TİRYAKİOĞLU 3, H. ERDOĞAN 4 1 Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri

Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri Bir Üniversite Hastanesi Binası ve Çevresinde Elektromanyetik Alan Ölçümleri Teoman KARADAĞ 1, Teymuraz ABBASOV 2 1,2 İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Merkez

Detaylı

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Dünya genelinde hatırı sayılır bir kurulu güce ulaşan güneş enerji santrallerinin, ülkemizdeki kapasitesi de (artış hızı birçok etkene bağlı olarak, dünyadaki

Detaylı

Navigasyon amaçlı alıcılardan elde edilen konumlamaya ilişkin veriler kullanıcı arayüzünde gösterilmekte yada alıcı tipine bağlı olarak bilgisayar

Navigasyon amaçlı alıcılardan elde edilen konumlamaya ilişkin veriler kullanıcı arayüzünde gösterilmekte yada alıcı tipine bağlı olarak bilgisayar RTK VERİ FORMATI NAVİGASYON Yöngüdüm (navigasyon) ise, bir aracı veya insanı bir yerden başka bir yere ulaştırma olarak tanımlanmaktadır.kuşlar, yunuslar ve balinalar gibi birçok canlının göç yollarını

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi & DAE Ulusal Deprem İzleme Merkezi ŞEMDİNLİ UYDU İLETİŞİMLİ-GENİŞBANTLI DEPREM İSTASYONU KURULUŞ RAPORU 28 Eylül 2005 ŞEMDİNLİ - HAKKARİ 1 ŞEMDİNLİ DEPREM İSTASYONU

Detaylı

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Yükseklik: Ölçülmek istenen nokta ile sıfır yüzeyi olarak kabul edilen

Detaylı

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Soner ÖZDEMİR, Yasin ERKAN, Bahadır AKTUĞ, Mustafa KURT, Onur LENK Harita Genel Komutanlığı, 06100 Cebeci ANKARA 18-11 Nisan 2011 ANKARA

Detaylı

DEĞİŞİK GPS YAZILIMLARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME

DEĞİŞİK GPS YAZILIMLARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara DEĞİŞİK GPS YAZILIMLARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRME N. Sağır¹, E. Arslan²

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

GNSS ANTENLERİNİN FAZ MERKEZİ VE DEĞİŞİMİNİN ARAŞTIRILMASI

GNSS ANTENLERİNİN FAZ MERKEZİ VE DEĞİŞİMİNİN ARAŞTIRILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara GNSS ANTENLERİNİN FAZ MERKEZİ VE DEĞİŞİMİNİN ARAŞTIRILMASI Engin Gülal 1, N.Onur Aykut

Detaylı

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ 5.41. UYDU ANTENİ YÖNLİRME OTOMASYON PROJESİ Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GİRİŞ 1960 lı yıllardan sonra ABD ve Rusya arasında yaşanan aya adım atma yarışı uzay teknolojisinin süratle gelişmesine

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Küresel Konumlama Sistemi (GPS)

Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Yersel konum belirleme sistemlerinin uygulanmasında çıkan sakıncaları ortadan kaldıran, en az 4 uydudan kod faz varıģ zamanının ölçülmesi esasına dayanan üç boyutta yüksek

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

GLONASS UYDULARININ NOKTA KONUM DOĞRULUĞUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇORUM ÖRNEĞİ

GLONASS UYDULARININ NOKTA KONUM DOĞRULUĞUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇORUM ÖRNEĞİ GLONASS UYDULARININ NOKTA KONUM DOĞRULUĞUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇORUM ÖRNEĞİ R.M. ALKAN 1, 2, V. İLÇİ 1, İ.M. OZULU 1 1 Hitit Üniversitesi, Çorum, alkan@hitit.edu.tr, veliilci@hitit.edu.tr, imuratozulu@hitit.edu.tr

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: NURİ ERDEM Doğum Tarihi: 10.03.1971 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Harita Müh. Yıldız Teknik Üniversitesi 1995

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Betül KESKİN ÇATAL Çevre ve Orman Uzmanı Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Amaç Çevresel gürültünün kontrolü

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU T.C... VALİLİĞİ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü..İli, İlçesi, Beldesi.. Mevkii ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU Hazırlayanlar:. Arşiv No:.. Tarih: İÇİNDEKİLER DİZİNİ İÇINDEKILER DIZINI ŞEKILLLER DIZINI ÇIZELGELER

Detaylı

10 L1 GPS SİSTEMİ SAĞLAM GÜVENİLİR KULLANICI DOSTU

10 L1 GPS SİSTEMİ SAĞLAM GÜVENİLİR KULLANICI DOSTU EPOCH TM 10 L1 GPS SİSTEMİ SAĞLAM GÜVENİLİR KULLANICI DOSTU YAPTIĞINIZ İŞ KADAR SAĞLAM VE YETENEKLİ BİR CİHAZ Epoch 10 zorlu arazi koşulları için tasarlanmıştır. Sistemin bütünleşik üniteleri olan GPS

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2006/2 Sayý 95 www.hkmo.org.tr Gerçek Zamanlý Kinematik GPS ile Ölçülen Köprü Salýnýmlarýnýn Zaman Serisi Analizi K. Sedar GÖRMÜÞ 1, Çetin MEKÝK 2,

Detaylı

TASLAK CNS SİSTEMLERİ MÂNİA KRİTERLERİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

TASLAK CNS SİSTEMLERİ MÂNİA KRİTERLERİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar TASLAK CNS SİSTEMLERİ MÂNİA KRİTERLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sivil CNS sistemlerinin mânia kriterlerine

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI SURVEY STUDIES FOR OUTSIDE FACING ON STEEL CONSTRUCTIONS

ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI SURVEY STUDIES FOR OUTSIDE FACING ON STEEL CONSTRUCTIONS ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI S. DEMİR 1, H. ERKAYA 2, R. G. HOŞBAŞ 2 1 İmge Harita İnşaat Turizm Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul, info@imgeharita.com 2 Yıldız Teknik

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER Rapor No: Rapor Hazırlama Tarihi: Tarihi: Firma/İşletme Adı: de kullanılan ilgili standart veya metot: I. İşletmenin Genel Tanıtımına İlişkin Bilgiler 1) İşletmenin ticari unvanı, 2) İşletmenin adresi,

Detaylı

KALIP ÇÖKMESİ. İskele sistemleri; Cephe İskelesi Kalıp Altı İskelesi, Kolon ve Perde İskelesi,

KALIP ÇÖKMESİ. İskele sistemleri; Cephe İskelesi Kalıp Altı İskelesi, Kolon ve Perde İskelesi, KALIP ÇÖKMESİ Kalıp çökmeleri inşaatlarda sık yaşanan ve malesef büyük çoğunluğu işçi ölümleriyle sonuçlanan hasarlardan birisidir. Kalıp çökmeleri genellikle yanlış iskele kurulumları sebebiyle yaşanmaktadır.

Detaylı

L1, L2 ve L5 Frekanslarında Çalışan Üç Katmanlı Mikroşerit GPS Anteni Tasarımı

L1, L2 ve L5 Frekanslarında Çalışan Üç Katmanlı Mikroşerit GPS Anteni Tasarımı L1, L2 ve L5 Frekanslarında Çalışan Üç Katmanlı Mikroşerit GPS Anteni Tasarımı Sertaç ERDEMİR 1 Asım Egemen YILMAZ * Özet: Bu çalışmada Küresel Konumlandırma Sistemleri ölçümlerindeki kullanımı gittikçe

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 50-55 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Civata-Somun bağlantı sistemlerinde temas gerilmelerinin üç boyutlu

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

Uzay Geriden Kestirme

Uzay Geriden Kestirme Uzay Geriden Kestirme (Eğik Uzunluklarla veya Düşey Açılarla Üçboyutlu Konum Belirleme ) Sebahattin BEKTAŞ* GİRİŞ Konum belirleme problemi günümüzde de jeodezinin en önemli problemi olmaya devam etmektedir.

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN Yrd. Doç. Dr. Ayhan CEYLAN Yrd. Doç. Dr. İsmail ŞANLIOĞLU 9.3. Nivelman Ağları ve Nivelman Röper Noktası Haritası yapılacak olan arazi üzerinde veya projenin

Detaylı