Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir."

Transkript

1 Bilgisayar Mimarisi İkilik Kodlama ve Mantık Devreleri Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Kodlama Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir. Kod (Code) : Bit dizgisi kümesidir. Kod Kelimesi (Code Word) : Kod içerisindeki belli bir bit dizgisidir. Örnekler : 1- Veri nesneleri : Ondalık sayılar, Karakterler. 2- Veri olamayan nesneler : Makine durumları, Kontrol Hareketleri 1

2 Ondalık Kodlar Büyük bir bölümümüz ondalık sayılarla işlem yapmaya alışkınız. Ondalık Sayılar ikiliğe çevrilir, tüm işlemler ikilik sistemde yapılır ve tekrar ondalık sisteme çevrilir. n-bitlik bir ikilik kod, 1 ler ve 0 lardan oluşmuş 2 n adet farklı birleşim oluşturan n-bitlik bir gruptur. N-bitlik kodlamada bit birleşimleri (kombinasyonları) aralığı 0-2 n -1 dir. 4 elemana sahip bir küme 2-bitlik bir ikili kodlama ile kodlanır. 00, 01, 10, 11 8 elemana sahip bir küme ise 3-bitlik bir ikili kodlama ile kodlanabilir. 000,001,010,011,100,101,110, elemanlı bir küme 4-bitlik kodlamaya ihtiyaç duyar. Eğer küme içindeki eleman sayısı 2 nin katı şeklinde değilse ikili koddaki bazı kombinasyonlar atanmamış olacaktır. İkili Kodlu Ondalık (Binary Coded Decimal) BCD 4-bitlik bir ikili kod kullanılmıştır. Ama sadece 10 kombinasyon kullanılır. 6 kombinasyon tahsis edilmemiştir. Kodlar doğrudan bir ikili eşdeğer düzenlemesidir. BCD TABLOSU Ondalık Sayı BCD Kod

3 BCD N basamağa sahip bir ondalık sayı BCD kodlamada 4xn bite ihtiyaç duyar. (396) 10 = (807) 10 = Not: BCD sayılar ikilik sayılar değil ondalık sayılardır. Ondalık bir sayının ikiliye çevrilmesi ile ondalık bir sayının ikili kodlanması aynı anlamı taşımaz! (185) 10 = ( ) BCD = ( ) 2 Ondalık Haneler İçin Diğer İkili Kodlar Sayılar sayısal bilgisayarda ya ikili olarak ya da ikili bir kod vasıtasıyla ondalık olarak temsil edilirler. Veriler belirlenirken kullanıcı, verileri ondalık şeklinde vermek ister. Girilen ondalık sayılar bilgisayarın içinde ondalık bir kod vasıtasıyla saklanır. Her bir ondalık hane en az dört adet ikili saklama elemanı gerektirir. İkili olarak temsil edilen sayılarla makine içinde aritmetik işlem yapılacağı zaman ondalık sayılar ikiliye çevrilir. 3

4 Ondalık Kodlar Ondalık BCD(8421) 2421 Artık-3 Biquinary (İki Birli) 1-out-of Örnek (369) 10 sayısı için BCD code, 2421 ve Artık-3 kodları yazınız Cevap : BCD: : Artık-3 :

5 Alfanümerik Kodlar (Character Codes) Herbir karakter bir bit dizgisi ile temsil edilir. ASCII - the American Standard Code for Information Interchange. * Karakterler 7-bit olarak kodlanmıştır. * 128 karakter içerir : - Büyük ve küçük harfler - Sayılar - Noktalama İşaretleri - Kontrol Karakterleri, 94 yazma karakteri ve 34 yazılamayan karakter(kontrol fonksiyonları için) ASCII Tablosu 5

6 SAYISAL kelimesini ASCII olarak kodlayınız. Örnek Karakter İkilik Kod Onaltılık Kod S (83) 53 A (65) 41 Y (89) 59 I (73) 49 S (83) 53 A (65) 41 L (76) 4C EBCDIC 8 Bit, 256 karakter IBM tarafından bulunmuş ve mainframe lerde kullanılmıştır. UniCode 16 Bit 65,536 karakter Farklı dillerde yazılmış olan metinlerin değişimi, işlenmesi ve gösterilmesinı desteklemek amacıyla geliştirilmiştir. Dünya üzerindeki tüm diller desteklenir. 6

7 Unicode Veri Olmayan Nesneler İçin Kodlama n nesne b bit ile kodlanır: b=[log2 n]=[log10 n/ log10 2] örnek : 124 nesne, (log10 124/log10 2) = 6.95, b=7 Uygulama : - Kontrol ünitesi aynı anda bir cihazı çalıştırır. Kontrol Ünitesi İkili Kod Cihaz 0 Cihaz 1 Cihaz n-1 7

8 İkili Saklama ve Kaydediciler Ayrık bilgi öğeleri ikili biçimde gösterildiği zaman, bilgi saklama ortamının ayrı ayrı bitleri saklamak için ikili saklama elemanları içermesi gerekir. Bir ikili hücre iki kararlı duruma sahip olan ve bir bitlik bilgi saklayabilen bir aygıttır. Hücrenin girişi, hücreyi iki durumdan birine çeken uyarma sinyalleri alır. Hücrenin çıkışı ise iki durumu birbirinden ayıran fiziksel bir niceliktir. İkili hücrelere örnek olarak flip-flop lar verilebilir. Kaydediciler (Register) (Yazmaç) Kaydedici, bir ikili hücreler grubudur. Bir hücre bir bitlik bilgi sakladığı için, bundan n hücreli bir kaydedicinin n bit içeren ayrık bilgi niceliklerini saklayabileceği sonucu çıkar. Bir kaydedicinin durumu, 1 lerin ve 0 ların n katı kadar bir sayıdır. Kaydedicinin içeriği ise kaydedicide saklı bilgilere uygulanan yorumun bir fonksiyonudur. 8

9 Örnek 0 ile arası herhangi bir ikili sayı saklanabilir. Ondalık = EBCDIC = C I Artık-3 = 9096 BCD de anlamsız Kullanıcının kaydedicilerde anlamlı bilgiler saklaması ve bilgisayarın, bu bilgileri saklanan bilgilerin türüne göre işlemesi önemlidir. Bellek Ünitesi Bellek Kaydedicisi İşlem Ünitesi Kaydedicilerle Bilgi Aktarımı 8 Hücre Giriş Ünitesi 8 Hücre 8 Hücre 8 Hücre 8 Hücre İşlemci Kaydedicisi Giriş Kaydedicisi Klavye 9

10 Kaydedici Aktarımı Bellek Ünitesi Toplam İşlenen 1 İşlenen 2 Toplama İçin devre İşlemci Ünitesi İkili Mantık İkili mantık, iki ayrık değer alabilen değişkenleri ve mantıksal anlam taşıyan işlemleri ele alır. Değişkenlerin alabileceği iki değer farklı şekillerde adlandırılabilir: Doğru/Yanlış Evet/hayır Sıcak/soğuk Açık/kapalı 1/0 Boole Cebri, ikili değişkenler ve mantıksal işlemlerden oluşur. Değişkenler A, B, C, x, y, z vb. harflerle gösterilir; burada her değişken ancak ve ancak olası iki ayrı değerden birini alabilir: 1 ve 0. Üç temel mantık işlemi vardır: VE (AND), VEYA (OR) ve DEĞİL (NOT) 10

11 İkili Mantık x ve y değerlerinin her birleşimi için, mantık işleminin tanımıyla belirlenen bir z değeri vardır. Bu tanımlar, doğruluk tabloları (truth table) kullanılarak özet şeklinde verilebilir. Doğruluk tablosu, değişkenlerin alabileceği olası bütün bileşimleri içeren ve değişkenlerin alabileceği değerlerle işlem sonucu arasındaki ilişkiyi gösteren bir tablodur. AND OR NOT x y x.y x y x+y x x Değişken sayısı: n Satır sayısı: 2 n olur. İkilik İşaretler Elektrik Sinyalleri: gerilim veya akımlar İki ayrı gerilim değeri seviyesi: logic-1 ve logic-0 Ortadaki bölge sadece durum değişikliği sırasındadır. 11

12 Mantık devreler Mantık Kapılar devreler = mantık işleme yollarıdır. Hesaplama ve kontrol Mantık devrelerinin kombinasyonu ile sağlanır. Mantık Kapıları Zamanlama Diagramları 12

13 İkilik değer alır çözer Kod çözücü (Decoder) Çıkışlar n bitlik girişe bağlı olarak elde edilir. Aşağıdakilerden oluşur: Girişler(n) Çıkışlar(2 n, 0 2 n 1 e kadar numaralanmış) Aktifleyici Uç (Enable) 2-to-4 Decoder 13

14 2-to-4 Decoder Doğruluk Tablosu 3-to-8 Decoder Doğruluk Tablosu A2 A1 A0 D0 D1 D2 D3 D4 D5 D6 D

15 3-to-8 Decoder Multiplexer (MUX) Aşağıdakileri içerir: Girişler(çoklu) = 2 n Çıkışlar(tek) Seçici bitler(sayısı giriş değerine bağlıdır) = n 15

16 Çoklayıcılar - Multiplexer (MUX) Birkaç giriş değerinden çıkış olabilecek birini seçebilmek için seçici bitler kullanılan yapılardır. Seçici bit/bitler tek bir girişi MUX üzerinden çıkışa yönlendirir. Aynı anda sadece bir çıkış yapılır. 4 to 1 MUX Doğruluk Tablosu 16

17 4 to 1 hat multiplexer 4 to 1 hat multiplexer 2 n MUX to 1 Bu MUX için n değeri 2 Bunun anlamı 2 seçim bitinin (hattının), s 0 ve s 1, olacağı. F S 1 S 0 F 0 0 I0 0 1 I1 1 0 I2 1 1 I3 Sorular? 17

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem 3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem A + B = 2 0 2 1 (Elde) A * B = Sonuç A B = 2 0 2 1 (Borç) A / B = Sonuç 0 + 0 = 0 0 0 * 0 = 0 0 0 = 0 0 0 / 0 = 0 0 + 1 = 1 0 0 * 1 = 0 0 1 = 1 1 0 / 1 = 0 1

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları Veri yapısı, bilginin anlamlı sırada bellekte veya disk, çubuk bellek gibi saklama birimlerinde tutulması veya saklanması şeklini gösterir. Bilgisayar

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük yaşantımızda kullandığımız sayı sistemi ondalık (decimal) sayı sistemidir. Ayrıca 10 tabanlı sistem olarak

Detaylı

Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi

Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi Kodlama ve Kodlar - İçerik Sayısal Kodlar BCD Kodu (Binary Coded Decimal Code) - 8421 Kodu Gray Kodu Artı 3 (Excess 3) Kodu 5 de 2 Kodu: Eşitlik

Detaylı

BÖL-1B. Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

BÖL-1B. Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM122 Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 4. Baskı BÖL-1B Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. İŞARETLİ SAYILAR Bilgisayar gibi

Detaylı

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Tasarım Laboratuvarı KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Kodlama eleketronik dünyasında çok sık kullanılan, hatta

Detaylı

KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI :

KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : KODLAMA SİSTEMLERİ KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir. Diğer bir deyişle, görünebilen, okunabilen

Detaylı

Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar;

Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar; I. SAYI SİSTEMLERİ Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar; i) İkili(Binary) Sayı Sistemi ii) Onlu(Decimal) Sayı Sistemi iii) Onaltılı(Heksadecimal) Sayı Sistemi iv) Sekizli(Oktal)

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ

KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir. Diğer

Detaylı

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI Analog sinyal Sonsuz sayıda ara değer alabilen, devamlılık arz eden büyüklük, analog büyüklük olarak tanımlanır. Dünyadaki çoğu büyüklük analogdur. Analog sinyal aslında

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 5. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Birleşik Mantık Tanımı X{x, x, x, x n,}}

Detaylı

Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Elektronik Öncesi Kuşak. Bilgisayar Tarihi. Elektronik Kuşak. Elektronik Kuşak. Bilgisayar teknolojisindeki gelişme

Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Elektronik Öncesi Kuşak. Bilgisayar Tarihi. Elektronik Kuşak. Elektronik Kuşak. Bilgisayar teknolojisindeki gelişme Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Bilgisayar teknolojisindeki gelişme Elektronik öncesi kuşak Elektronik kuşak Mikroişlemci kuşağı Yrd. Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü 1 Bilgisayar Tarihi Elektronik Öncesi Kuşak

Detaylı

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir.

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir. 5. KOMBİNEZONSAL LOJİK DEVRE TASARIMI 5.1. Kombinezonsal Devre Tasarımı 1. Problem sözle tanıtılır, 2. Giriş ve çıkış değişkenlerinin sayısı belirlenir ve adlandırılır, 3. Probleme ilişkin doğruluk tablosu

Detaylı

Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Bu derste... BİL 201 Birleşimsel Mantık (Combinational Logic) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Birleşimsel Devreler - Çözümlenmesi - Tasarımı Birleşimsel Devre Örnekleri - Yarım Toplayıcı

Detaylı

1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları 1. Bilgisayara Giriş Bilgisayar Nedir? Bilgisayar ile Neler Yapabiliriz? Yeni Bilgisayar

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com Sayı Sistemleri İşlemci elektrik sinyalleri ile çalışır, bu elektrik sinyallerini 1/0 şeklinde yorumlayarak işlemcide olup bitenler anlaşılabilir hale getirilir. Böylece gerçek hayattaki bilgileri 1/0

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001)

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001) MANTIK DEVRELERİ DERSİN AMACI: SAYISAL LOJİK DEVRELERE İLİŞKİN KAPSAMLI BİLGİ SUNMAK. DERSİ ALAN ÖĞRENCİLER KOMBİNASYONEL DEVRE, ARDIŞIL DEVRE VE ALGORİTMİK DURUM MAKİNALARI TASARLAYACAK VE ÇÖZÜMLEMESİNİ

Detaylı

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU 14.07.2008 Ankara İçindekiler İçindekiler... 2 Giriş... 3 Kasırga Birimleri... 3 Program Sayacı Birimi... 3 Bellek Birimi... 3 Yönlendirme Birimi... 4 Denetim Birimi... 4 İşlem

Detaylı

BBM 231 Yazmaçların Aktarımı Seviyesinde Tasarım! Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü

BBM 231 Yazmaçların Aktarımı Seviyesinde Tasarım! Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü BBM 231 Yazmaçların Aktarımı Seviyesinde Tasarım! Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü Bu derste! Büyük, karmaşık sayısal sistemlerin tasarımı ele alınacaktır. ASM ve ASMD çizgeleri Tasarım Örnekleri

Detaylı

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI 10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI Sayısal Sistemler Sayısal sistem, sayıları temsil eden simgeler için bir yazma sistemi yani matematiksel bir gösterim sistemidir.

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM39 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI Deney No Deneyin Adı Deney Grubu Deneyi Yapanın Numarası Adı Soyadı İmzası Deneyin

Detaylı

Karakter Değişkenlere İlişkin Komutlar

Karakter Değişkenlere İlişkin Komutlar Karakter Değişkenlere İlişkin Komutlar ASCII Kodlama Sistemi Bilgisayar sayılar üzerine kurulmuş makinalar olduklarından onların düşünmeleri ve hatırlamaları sayısal değerlerle olmaktadır. Bundan dolayı

Detaylı

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol EEM122SAYISAL MANTIK BÖLÜM 6: KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Flip-flopkullanan devreler fonksiyonlarına göre iki guruba

Detaylı

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI Analog sinyal Sonsuz sayıda ara değer alabilen, devamlılık arz eden büyüklük, analog büyüklük olarak tanımlanır. Dünyadaki çoğu büyüklük analogdur. Analog sinyal aslında

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Ders izlencesi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır?

Detaylı

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın İçerik Giriş Çalişmanın Amacı Mikroişlemciye Hata Enjekte Etme Adımları Hata Üreteci Devresi

Detaylı

ASCII KODLARI. Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması:

ASCII KODLARI. Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması: ASCII KODLARI Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması: B ir metin bilgisini bilgisayar hafızasında temsil edebilmek için, bilgisayar sistemi, her harf yada sembol için bir sayısal değer atar.

Detaylı

Bİ LGİ SAYAR DONANİMİ

Bİ LGİ SAYAR DONANİMİ EHP1112 Bİ LGİ SAYAR DONANİMİ 1. HAFTA BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Doygun DEMİROL - 1 - İçindekiler 1 Bilgisayara Giriş... 2 1.1 Bilgisayar Nedir?... 2 1.2 Bilgisayarlarla

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM122 Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 4. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE NEDİR? Mühendisler, elektronik

Detaylı

Mantık Devreleri Laboratuarı

Mantık Devreleri Laboratuarı 2013 2014 Mantık Devreleri Laboratuarı Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Mehmet AKBABA Laboratuar Sorumlusu: Emrullah SONUÇ İÇİNDEKİLER Deney 1: 'DEĞİL', 'VE', 'VEYA', 'VE DEĞİL', 'VEYA DEĞİL' KAPILARI... 3 1.0.

Detaylı

ELM019 - Ölçme ve Enstrümantasyon 3

ELM019 - Ölçme ve Enstrümantasyon 3 DAQ - Converters Veri Toplayıcılar Data Acquisition Bir Veri Toplama Sisteminin (DAS) Bileşenleri Bazı tıbbi cihazlar bir hastadan gelen fizyolojik işaretlerin takibini ve analizini yapabilir. Şekildeki

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. 2. BÖLÜM Boole Cebri ve Mantık

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim:

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim: Başvuru Çizelgeleri Son bölümde sayısal hafıza cihazları hakkında bilgi aldınız, katı-hal cihazlarıyla ikili veri depolamanın mümkün olduğunu biliriz. Bu depolama "hücreleri" katı-hal hafıza cihazlarıyla

Detaylı

Bilgisayara Giriş. Bilgisayarlar ilk geliştirilmeye başlandıklarından bugüne kadar geçen süre içerisinde oldukça değişmişlerdir.

Bilgisayara Giriş. Bilgisayarlar ilk geliştirilmeye başlandıklarından bugüne kadar geçen süre içerisinde oldukça değişmişlerdir. Bilgisayara Giriş Bilgisayarlar ilk geliştirilmeye başlandıklarından bugüne kadar geçen süre içerisinde oldukça değişmişlerdir. Bilgisayarın Gelişimi Bilgisayarlar daha hızlı hesap yapmak için geliştirilen

Detaylı

C Dersi Bölüm 1. Bilgisayar Donanımı

C Dersi Bölüm 1. Bilgisayar Donanımı C Dersi Bölüm 1 M Bodur 1 Bilgisayar Donanımı Bilgisayarın yapısını ve çalışma prensiplerini bilmemiz Bir bilgisayar programından neler bekleyebileceğimizi anlamamızı sağlar. Bigisayar dört temel birimden

Detaylı

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEYİN AMACI 1. Kodlayıcı devrelerin çalışma prensibini anlamak. GENEL BİLGİLER Kodlayıcı, bir ya da daha fazla girişi alıp, belirli bir çıkış kodu üreten kombinasyonel bir

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Süreçler ve İş Parçacıkları(Thread) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders03 1 Süreç -Tüm modern bilgisayarlarda bir çok iş aynı anda yapılabilir. *kullanıcı programları çalışır *disk

Detaylı

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar EM205 26/9/2014 Programlamaya giriş Algoritmalar Temel kavramlar Algoritmalar Amaçlar Algoritma kavramını öğrenmek, Algoritmaları ifade edebilmek, Temel matematiksel algoritmaları yazabilmek C programlama

Detaylı

PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER

PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER GİRİŞ İnsanoğlunun bilgiyi belirtmede kullandığı sembollerin bilgisayarda da ifade edilmesi gerekir. Bilgisayarın 0 ve 1 e karşılık

Detaylı

Saklayıcı (veya Yazmaç) (Register)

Saklayıcı (veya Yazmaç) (Register) Saklayıcı (veya Yazmaç) (Register) Genel bir ardışıl devre: Saklayıcılar Ardışıl devre analiz ve sentezi için iyi bir örnektir. Ayrıca daha büyük çaplı ardışıl devrelerin tasarımında kullanılabilirler.

Detaylı

SAYI SİSTEMLERİ. 1. Sayı Sistemleri. Sayı Sistemlerinde Rakamlar

SAYI SİSTEMLERİ. 1. Sayı Sistemleri. Sayı Sistemlerinde Rakamlar SAYI SİSTEMLERİ 1. Sayı Sistemleri Sayı sistemleri; saymak, ölçmek gibi genel anlamda büyüklüklerin ifade edilmesi amacıyla kullanılan sistemler olarak tanımlanmaktadır. Temel olarak 4 sayı sistemi mevcuttur:

Detaylı

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER DENEY 3 GİRİŞ Bu deneyde kurulacak devreler ile işaretsiz ve işaretli ikili sayılar üzerinde aritmetik işlemler yapılacak; işaret, elde, borç, taşma kavramları incelenecektir.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER ANKARA 28 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Eşzamanlı (Senkron) Ardışıl Devrelerin Tasarlanması (Design) Bir ardışıl devrenin tasarlanması, çözülecek olan problemin sözle anlatımıyla (senaryo) başlar. Bundan sonra aşağıda açıklanan aşamalardan geçilerek

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sayısal Lojik Tasarımı BIL281 3 5+0 5 6 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK BÖLÜM 6 BİRLEŞİK DEVRELER (COMBİNATIONAL)

SAYISAL ELEKTRONİK BÖLÜM 6 BİRLEŞİK DEVRELER (COMBİNATIONAL) ÖLÜM 6 İRLEŞİK EVRELER (OMİNTIONL) 128 6.1 RİTMETİK ÜNİTELER Toplama, çıkarma,çarpma ve bölme gibi aritmetik işlemleri yapan sayısal devrelere aritmetik devreler adı verilir. Sayısal sistemlerde temel

Detaylı

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu Bilgisayar Nedir? Belirli bir sonuç üretmek amacıyla; mantıksal kıyaslamalardan sonuç çıkarabilen, büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilen ve gerektiğinde bu bilgileri

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 8 Dosya Sistemleri ve Dizinler Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Dosya, dosya sistemi ve dizin

Detaylı

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır AYIAL ELETONİ BÖLÜM 8 MANAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLA Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Mandallar(Latches),- Mandalı, Mandalı ontak sıçramasının mandallar yardımı ile engellenmesi Flip-Floplar,-

Detaylı

SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI

SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI Konya- 2012 i KONULAR 1. Ardışıl lojik devreler, senkron ardışıl lojik devreler

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What Konular is a computer??? MATLAB ortamının tanıtımı Matlab sistemi (ara yüzey tanıtımı) a) Geliştirme ortamı b) Komut penceresi

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Temel Kavramlar Sayı ve Kodlama Sistemleri Bilgisayarın Kullanım Alanları ve Bilgisayarda Ölçü Birimleri Anakart, İşlemci (CPU), ROM ve RAM,

Detaylı

PERMÜTASYON, KOMBİNASYON. Örnek: Örnek: Örnek:

PERMÜTASYON, KOMBİNASYON. Örnek: Örnek: Örnek: SAYMANIN TEMEL KURALLARI Toplama Kuralı : Sonlu ve ayrık kümelerin eleman sayılarının toplamı, bu kümelerin birleşimlerinin eleman sayısına eşittir. Mesela, sonlu ve ayrık iki küme A ve B olsun. s(a)=

Detaylı

n. basamak... 4. basamak 3. basamak 2. basamak 1. basamak Üstel değer 10 n-1... 10 3 10 2 10 1 10 0 Ağırlık 10 n-1...

n. basamak... 4. basamak 3. basamak 2. basamak 1. basamak Üstel değer 10 n-1... 10 3 10 2 10 1 10 0 Ağırlık 10 n-1... KAYNAK : http://osmanemrekandemir.wordpress.com/ SAYI SISTEMLERI Decimal(Onlu) Sayı sistemi günlük hayatta kullandığım ız 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 rakamlarından oluşur. Decimal(Onlu) Sayı sisteminde her sayı

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Konu Başlıkları Mikrobilgisayar sisteminin genel yapısı,mimariler,merkezi işlem Birimi RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri

Detaylı

KURULUMU İşletim Sistemi kurulumlarını(win7,pardus) bilgisayar üzerinde uygulama Bilişim Teknolojilerinin Temelleri Dersi Egzersizleri

KURULUMU İşletim Sistemi kurulumlarını(win7,pardus) bilgisayar üzerinde uygulama Bilişim Teknolojilerinin Temelleri Dersi Egzersizleri MEZİTLİ MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI BİLGİSAYAR TEKNİK SERVİS DALIİŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ DERSİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI Öğretim

Detaylı

LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI. Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER

LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI. Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER 2015 Lojik Devreler Ders Notları B.ÇAKIR & E.BEŞER & E.KANDEMİR BEŞER 1 İÇİNDEKİLER 1. SAYI SİSTEMLERİ

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF DERS NOTLARI

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF DERS NOTLARI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF DERS NOTLARI Hazırlayan: Fevzi Başal Bilgi Nedir? Gözlem, deney, araştırma ya da deneyim yoluyla elde edilen kazanımlardır. Bilgi tüm bu etkinliklerin sonucunda

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Chapter 3 Boole Fonksiyon Sadeleştirmesi

Detaylı

Web Madenciliği (Web Mining)

Web Madenciliği (Web Mining) Web Madenciliği (Web Mining) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Denetimli Öğrenmenin Temelleri Karar Ağaçları Entropi ID3 Algoritması C4.5 Algoritması Twoing

Detaylı

T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ

T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ Haziran 2009 ĐÇĐNDEKĐLER Deney-1 Temel Kapı Devreleri. 1 1.1 Ön Çalışma. 1 1.2 Deneyin Amacı 1 1.3

Detaylı

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Yasal Dayanak/Tebliğ Amaç ve kapsam ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı

Detaylı

Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1

Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1 Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü DR. RESMİYE NASİBOĞLU E-POSTA: RESMİYE.NASİBOGLU@DEU.EDU.TR ARAŞ. GÖR BARIŞ TEKİN TEZEL E-POSTA: BARİS.TEZEL@DEU.EDU.TR

Detaylı

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS)

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS) ÖLÜM ĐÇĐNDEKĐLER -sayı sistemleri 2-kodlama ve kodlar 3-boolean kuralları 4-lojik kapılar,lojik devreler 5-karnaugh haritaları 6-sayısal entereler 7-birleşik mantık devreleri 8-multi vibratörler ve flip-floplar

Detaylı

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Yasal Dayanak/Tebliğ ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı uluslararası

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN İkilik Sayı Sistemi İkilik sayı sisteminde 0 lar ve 1 ler bulunur. Bilgisayar sistemleri yalnızca ikilik sayı sistemini kullanır. ( d 4 d 3 d 2 d 1 d 0 ) 2 = ( d 0. 2 0 ) + (

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması Ağaç, verilerin birbirine sanki bir ağaç yapısı oluşturuyormuş gibi sanal olarak bağlanmasıyla elde edilen hiyararşik yapıya sahip

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

Bilişim Teknolojileri

Bilişim Teknolojileri Bilişim Teknolojileri Arş.Görev.Semih ÇALIŞKAN 1.Hafta İÇİNDEKİLER Bilgisayar nedir? Donanım nedir? Yazılım nedir? Giriş nedir? İşlem nedir? Bellek nedir? Çıkış nedir? BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar, kullanıcıdan

Detaylı

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ Giriş/Çıkış deyimlerine neden gerek vardır? Biçimli giriş/çıkış deyimleri, Klavye den veri girişi Dosya dan veri okuma ve dosyaya yazma Ekrana sonuçları yazdırma, Yazıcı,

Detaylı

Mikrobilgisayarda Aritmetik

Mikrobilgisayarda Aritmetik 14 Mikrobilgisayarda Aritmetik SAYITLAMA DİZGELERİ Sayıları göstermek (temsil etmek) için tarih boyunca türlü simgeler kullanılmıştır. Konumuz bu tarihi gelişimi incelemek değildir. Kullanılan sayıtlama

Detaylı

d) Müşteri: Bankalardan hizmet alan gerçek ve tüzel kişileri

d) Müşteri: Bankalardan hizmet alan gerçek ve tüzel kişileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından : ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ 1 (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar

mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar Algoritma ve Programlamaya Giriş mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar İçerik Algoritma Akış Diyagramları Programlamada İşlemler o o o Matematiksel Karşılaştırma Mantıksal Programlama

Detaylı

İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue

İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue İşaretler: Bilgi taşıyan işlevler Sistemler: İşaretleri işleyerek yeni işaretler

Detaylı

Değer. (a) Analog ve, (b) digital sinyallerin kıyaslaması. Digital devrelerin, karşıtı olan analog devrelere göre bazı avantajları vardır: bunlarda,

Değer. (a) Analog ve, (b) digital sinyallerin kıyaslaması. Digital devrelerin, karşıtı olan analog devrelere göre bazı avantajları vardır: bunlarda, DİGİTAL ELETRONİLER Enstrümantal Analiz, Mikrobilgisayarlar ve Mikroişlemciler imyasal sinyaller iki tiptir: () Analog sinyaller; sürekli sinyallerdir, örneğin, ph metreler, moleküler spektroskopi gibi.

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 2. Hafta Bellek Birimleri ve Programlamaya Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/ http://microlab.sdu.edu.tr Bellekler Bellekler 0 veya

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

KODLAMAYA HAZIRLIK MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI VE MODÜL ÖZETİ

KODLAMAYA HAZIRLIK MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI VE MODÜL ÖZETİ KODLAMAYA HAZIRLIK MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI VE MODÜL ÖZETİ ÖLÇME DEĞERLENDİRME-1 SORULAR Aşağıdaki cümleleri dikkatlice okuyarak boş bırakılan yerlere doğru sözcüğü yazınız. 1.., elektronik

Detaylı

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi

BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Temel Tanımlar Kapalılık (closure) Birleşme özelliği (associative law) Yer değiştirme

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA Aritmetik işlemler onlu sayı sisteminde yapılabileceği gibi diğer sayı sistemleri

Detaylı

Bilgi ve Bilgi Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgi ve Bilgi Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgi ve Bilgi Sistemleri Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Sembol, Veri, Bilgi, Anlamlı Bilgi Anlamlı Bilgi (Knowledge) Bilgi, (Information) Veri(Data) Sembol (Symbol) Örnek: Semboller: 0,,2,.8,9,A,.,Y,Z,%,+,=,!

Detaylı