tmmob makina mühendisleri odası ankara şubesi Küresel Ekonomik Söyleşileri Söyleşileri Sunumlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "tmmob makina mühendisleri odası ankara şubesi Küresel Ekonomik Söyleşileri Söyleşileri Sunumlar"

Transkript

1 tmmob makina mühendisleri odası ankara şubesi Küresel Ekonomik Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri Söyleşileri Sunumlar Prof. Dr. Korkut BORATAV Kapitalizmin Krizi ve Türkiye Prof. Dr. İşaya ÜŞÜR Kapitalizm ve Tarihsel Krizler Prof. Dr. Aziz KONUKMAN Küresel Ekonomik Kriz ve Türkiye Ekonomisine Olası Yansımalar Doç. Dr. Abdullah ERSOY Küresel Finansal Kriz Nereye? Haziran 2009

2 TMMOB Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Meşrutiyet Caddesi No: 19 Kat: Kızılay / ANKARA Tel: (0312) (pbx) Faks: (0312) e-posta: Kitapçığımız, etkinliklerin bant çözümleri esas alınarak ve sunum yapanların son kontrolleri sonrası düzenlenerek basılmıştır. Sunumlardaki görüşler yazarına aittir. Baskı: Haziran 2009 Baskı: Kardelen Ofset Ltd.Şti. İncesu Caddesi 96 lar Apt. No: 6/Y Kolej - ANKARA Tel/Faks: (0312)

3 İçindekiler Kapitalizmin Krizi ve Türkiye...7 Prof. Dr. Korkut BORATAV Kapitalizm ve Tarihsel Krizler...29 Prof. Dr. İşaya ÜŞÜR Küresel Ekonomik Kriz ve Türkiye Ekonomisine Olası Yansımalar...51 Prof. Dr. Aziz KONUKMAN Küresel Finansal Kriz Nereye?...81 Doç. Dr. Abdullah ERSOY

4 4 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri

5 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 5 Sunuş Küresel Ekonomik Kriz son yıllardaki tüketim alışkanlıkları, finansal rant merkezlerinin çalışma tarzları, kayıtsız şartsız kapitalist üretim tüketim düzene inanma ve biat etme ısrarı, dünya üzerindeki nakit akışının rutini gibi birçok konuda sanılan ve sanal olarak yaratılan balonları söndürdü. Yalın gerçekler birbir bütün dünya halklarının gözü önünde tartışılmaya başlandı. Analizler tek bir noktaya doğru hızla akıyordu; Kapitalizm tıkanmıştı. Evet, kapitalist düzen tıkanmıştı ve bir türlü yoluna devam edemiyordu. Olan biten tartışmaların ve çaresiz beklentilerin krizden çıkışa yaramayacağını gören G-8 ülkeleri, trilyonlarca doları devlet/hazine bütçelerinden yani halkın parasından hızlıca piyasalara aktardılar. Bu sayede aylarca tepetaklak aşağıya inen borsa değerlerinde durulma sağlandı. Tabi bu durulmanın bedeli dünya halklarına yıllarca rahat yaşayabilecekleri miktardaki paradan mahrum kalmak oldu. Bunun üzerine bir de milyonların işsiz kalması eklendi. Bu adaletsiz çözümlemenin durdurulması ve bir daha tekrar etmemesi, halktan ve emekten yana milyonların ülkelerinde ağırlıklarını koymaları ile sağlanabilir. Kapitalist sistemin emek sömürüsü, rant ekonomisi, balon nakit akışları, plansız ve sayılı insanın çıkarı üzerine kurulu finansal uygulamaları, tüm dünya halklarının anlayabilmesi ve bu uygulamaların kurbanı olmaması uzak bir ihtimal değil. Başka bir dünyanın mümkün olduğu, bu dönemde daha çok üstüne basılarak ifade edilmeli. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi olarak; Küresel Finansal Krizin başlangıcı ile birlikte çok değerli akademisyenlerimizle süreci anlamaya ve çözüm önerileri üzerinde tartışmaya çalıştık. İlk adımı Prof. Dr. Korkut BORATAV ile Kapitalizmin Krizi ve Türkiye konulu söyleşi ile attık. Ardından Prof. Dr. İşaya ÜŞÜR ün Kapitalizm ve Tarihsel Krizler konulu söyleşisi geldi. Üçüncü söyleşiyi Küresel Ekonomik Kriz ve Türkiye Ekonomisine Olası Yansımalar başlığıyla Prof. Dr. Aziz KONUKMAN, serinin son söyleşisini ise Küresel Finansal Kriz Nereye? başlığıyla Doç. Dr. Abdullah ERSOY gerçekleştirdi. Söyleşiler, Ankara Şube üyelerinden takdir topladı ve konu ile ilgili diğer katılımcılara da açık olarak gerçekleşti. Yoğun katılımlı bu söyleşilerle, Küresel Finansal Kriz hakkında bilinçlenmemizi ve bilgi seviyemizi artırmamızı sağlayan değerli akademisyenlerimize çok teşekkür ediyoruz. Sizlerin de bu yayını elinizin altında bulundurmaktan mutlu olacağını düşünerek söyleşilerin çözümlemesini bir kitapçık halinde yayınlıyoruz. Saygılarımızla. Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Yönetim Kurulu

6 6 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri

7

8 8 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri

9 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 9 Şenol KARACA (MMO Ankara Şube Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi) Sayın katılımcılar; bugünkü söyleşimizde, Türkiye nin en önemli toplumcu iktisatçısı Sayın Prof. Dr. Korkut Boratav hocamızla, Kapitalizmin Krizi ve Türkiye başlıklı bir söyleşi yapacağız. Hepinizi Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Yönetim Kurulu adına saygı ve sevgiyle selamlıyor, hoş geldiniz diyorum. Bilindiği üzere, Amerika Birleşik Devletlerinde mortgage kriziyle başlayan ve daha sonra dalga dalga tüm dünyaya yayılan bir krizle karşı karşıyayız. Tüm dünya ülkelerinin bu krizi en az zararla atlatmak için girişimlerde bulunmasına rağmen, maalesef ülkemizde yetkililer, Kriz Türkiye yi teğet geçecek aymazlığı içerisinde bulunup, herhangi bir girişimde bulunmamaktadır. Bu vesileyle, ülkemizi çok yakından ilgilendiren bu kriz üzerine değerli hocamızla bir söyleşi gerçekleştireceğiz. Bu söyleşimizden sonra krizle ilgili söyleşilerimize 30 Ekim Perşembe günü, Prof. Dr. İşaya Üşür ün katılacağı, Kapitalizm ve Tarihsel Krizler ve 5 Kasım Çarşamba günü, Prof. Dr. Aziz Konukman ın katılacağı, Küresel Ekonomik Kriz ve Türkiye Ekonomisine Olası Yansımaları başlıklı söyleşilerimizle devam edeceğiz. İlgi ve katılımınızdan dolayı teşekkür ediyor ve sunumunu yapmak üzere sayın hocamı buraya davet ediyorum. Buyurun hocam. Prof. Dr. Korkut BORATAV Değerli katılımcılar; bu salonda bizi izleyenlerin içinde makina mühendislerinin önemli bir öğe oluşturduğunu varsayıyorum ve bilmeyenlere söylüyorum ki, ben de mühendisler camiasına karınca kararınca katkı yapmış biriyim. Çünkü üç çocuğumuz oldu, üçü de mühendis oldu. Sosyal bilimci olarak, herhalde bizim halimizi beğenmediler; ekmek parası orada var diye üçü de mühendis oldu. Ekmek parası ayrı hikâye o konuyu benden iyi bilirsiniz. Çocuklarımdan biri de makina mühendisi. Bu nedenle, kendimi sizin fahri üyeniz kabul ederim. Dolayısıyla, bunu dostlar

10 10 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri arası bir söyleşi olarak düşündüm. Bildiklerimden bir bölümünü size aktaracağım, sonra da sizlerden soru, katkı, eleştiri gelirse, onlar üzerinde düşündüklerimi söylemeye çalışacağım. İki noktada odaklaştırmak istiyorum söyleyeceklerimi. Birincisi, bu krizin arka planında yatan etkenler. Yani olayı sadece, konut piyasasında fiyatlar düştü saptamasına indirgemekten kaçınmak lazım. Bugün hâlâ Başbakan diyor ki, Orada mortgage piyasası çöktü. TOKİ olduğu için kriz olmayacak. Buna benzer görüşlerin hâlâ geçer akçe sirkülâsyonda olduğunu görüyoruz. İşin esası şudur: Amerikan ekonomisi, Amerika, emperyalist bir sistemin en üstünde yer alır. Emperyalist sistemin iki ana öğesi vardır; metropol ve çevre. Metropolün çevreyle ilişkisi, sömürüye, kaynak aktarımına ve bağımlılık ilişkilerine dayanır. Sömürü, vazgeçilmez öğesidir. Sermaye ihracı yoluyla olur. Sermaye ihracının iki öğesi vardır; ya doğrudan yatırımlarla olur kâr elde eder veyahut borçlandırarak, yani finans kapital aracılığıyla olur, faiz gelirleri alır veya faiz benzeri gelirlere el koyar. Bunlar sömürüdür. Bunları transfer ederse ve çevreye sermaye ihracı biçiminde yolladığı kaynaklardan daha fazlasını transfer ettiği zaman -yani yatırımından daha çok pompalıyor- çevreden merkeze kaynak aktarılır. Bazen de tersine olur; dışarıya kaynak aktarımı daha fazladır. Çünkü yatırım yapılmazsa sömürü olamaz, borç verilmezse sömürü olamaz. Dolayısıyla, sömürünün önkoşulu, bir şekilde birisine kaynak aktarmaktır. Hafif tertip Marksizm ile dirsek teması olan bir İngiliz iktisatçısı şöyle derdi: Sömürülmek çok kötü bir şeydir; ama daha kötüsü, sömürülememektir. Bunu kapitalist bir sistemde emekçilerin konumunu kastederek söylüyor: Sömürülürsen yaşayabilirsin, sömürülemezsen boştasın, işsizsin, yaşayamazsın. Dolayısıyla, metropol ile çevre arasındaki ilişki de biraz buna benzer. Çevreyi sömürmesi, oradan bir şeyler aktarması için önce bir kaynak aktarması lazım. Mühim olan, verdiği ile aldığı arasındaki ilişkidir. Bu bazen bir yönde, bazen öbür yönde ağır basar. Bazen daha çok yatırım yapar, daha çok borç verir. O zaman çevredekiler, işler ne kadar iyi gidiyor derler. Tabii, bir de sömürünün üçüncü bir mekanizması olarak ticaret yoluyla sömürü vardır. Amerika Birleşik Devletleri ise emperyalist sistemin metropolünde yer alan bir öğesidir; ama süper emperyalist konumda yer alarak. 19. yüzyılda ve 20. yüzyıl başlarında İngiltere, sömürgelerinin siyasi bağımlılığından kaynaklanan benzer bir konumdan yararlanıyordu. Mesela; Hindistan ve İngiltere ye karşı ticaret fazlası veriyor, ama İngiltere bu fazlayı özel hesaplarda bloke ediyordu. Bugün de Amerika Birleşik Devletleri buna benzeyen bir imtiyazlı konumdadır. Bu konumunun özelliklerini gözden geçirelim. Lenin in bir teşhisi vardır: Kapitalizm, finans kapitalin egemenliği içinde emperyalizme dönüştüğü zaman parazitleşir. Ne anlama geliyor bu? İki boyutuyla parazitleşmiştir. Kapitalizmin dinamik ve yaratıcı aşaması geçmiştir.

11 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 11 Lenin in ifadesiyle, kupon keserek yaşayan rantiyeler, sistemin önemli bir öğesi haline gelirler. Kupon kesmek şu demektir: Eski borç senetlerinin bir ana parasını temsil eden gövdesi, bir de yıllık faizlerini temsil eden kuponları vardı. O kuponları kesip faizi cebine atmak isteyenlere rantiye denir ve bunlar birçoklarına ve Lenin e göre, kapitalist sistemin parazit katmanı olarak değerlendirilir. Tekelci kapitalizmin devleti de parazitleşmiştir. Üçüncü ülkelere borç vererek kendine bağımlı kılar, o borcu ödetir. Borcu veren kendisi değil, kapitalist ve rantiye katmanlar olsa da, borçlu ülkeyi yönetir ve sömürünün sürekli olmasını sağlar. Amerika ya geliyorum şimdi. Bir kere, Franklin Roosevelt in büyük buhrana karşı oluşturduğu savunma mekanizmalarının, refah devleti öğelerinin II. Dünya Savaşı sonrasında daha da geliştirildiği malumdur. Son yıl içinde, işçi sınıfının bu kazanımlarının tasfiye edilmesi ana hedef haline geldi. Amerika, işçi sınıfını örgütsüzleştirmede diğer batı ekonomilerinden daha ileriye gitti ve özellikle son 20 yıl boyunca ücretler büyümeden nasibini alamadı. Fakat finans kapital büyümektedir, yani kapitalist sistemin üzerine bir parazit olarak yerleşen kimi öğeler büyüyerek yerleşmektedir. Üstelik finans kapital doygun olamaz; hırslı ve açgözlüdür. Psikolojik terminolojiyle anlatmak zorundayım, çünkü başka türlü kolay kolay açıklayamayız. Dolayısıyla, uzun dönemli büyüme hızı % 3 civarında olan Amerikan ekonomisinin, eğer bölüşüm değişmezse, yani her sınıf büyümeden aynı oranda pay alırsa, her sınıfın veya her gelir türünün büyüme hızı da buna uyacaktır. Yani kârlar ile ücretler arasındaki pay değişmeyecekse, aşağı yukarı her sene ücretlerin % 3, kârların % 3 artması lazım ki bölüşüm ilişkisi değişmesin. Fakat finans kapital ve onun arka planındaki rantiye katmanlar bu getiriyle yetinmezler, daha çok ve daha çok isterler. Dolayısıyla, o büyüme hızının veya onunla tutarlı getiri oranlarının çok daha üstünde getirilerin tutkusuna ve arayışına girerler. Bu da paradan para kazanma mekanizmalarının genişlemesi anlamına gelir. Fakat gelir akımlarında bunun uzun süre devamı güçtür. O yüzden, gelirde değil, servette değer artışını hedeflerler. Yani kâğıttan oluşan bir servet kümesinin değerinin sürekli olarak artması ve artık % 3 ler, 5 lerin çok daha üstünde artması hedeflenir. Bunun da gerçekleşmesi için sürekli yeni araçlar üretilir. Günümüzde buna finansal yenilikler deniyor. Adeta teknolojik yenilik gibi. Makina mühendislerinin, bütün mühendislerinin saygıyla, daima tutkuyla ve hatta özlemle aradıkları, hayata geçirdikleri o teknik ve teknolojik yeniliklerin dışında, finansal yenilikler diye yeni kâğıtlar, kâğıttan kâğıt üreterek servet artırımına gitme yolları bulurlar. Yani tavşanın suyuyla çorba yaparsın, tavşanın suyunun suyuyla da benzer bir şey yaparsın; ama tavşanın suyunun suyunun suyunu çıkardığın zaman yavan bir sıvı olur. Bu şekilde, kâğıttan servetler üreterek ileri aşamalarda gelirlerini artırma çabasına girerler. Gerekirse bunların teknik ayrıntılarına girmeye çalışırız.

12 12 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri Bu işlerin uygulayıcısı olarak, Amerika nın en zengin yatırımcılarından biri haline gelen Warren Buffet denilen adam diyor ki, Bu üretilen kâğıttan senetlerin veyahut türevlerin ne olduğunu normal insan aklı kavrayamaz. Çıkaranlar da ne olduğu konusunda ipin ucunu kaçırmışlardır. Yani bu kâğıtları çıkaranlar, işin sonunun nereye vardığını öngörememişlerdir. Meşhur Dr. Frankestein ın yarattığı ve kendi adını taşıyan canavar gibi, sahibini sonunda yok edecek bir kendiliğinden varlık haline dönüşmüş ve yok eder hale gelmiştir. Eğer bir finansal sistem, reel büyüme hızından daha fazla büyümeyi hedefliyorsa, bunu hayata geçirmenin az sayıda yöntemi var. Birincisi, bir kere ücretleri bastıracaksın; yani toplumun emeğiyle geçinen kesimlerini bastıracaksın. Bastıracaksın, ama bunun da bir sınırı var. Onunla da yetinmiyorlar. Başka sektörlerden kaynak aktaracaksın; yani reel sektörlerden, doğrudan doğruya üretim yapan sanayiden, sanayinin yan kolları olan, sanayinin gerçek anlamıyla türevi olan taşımacılık, ulaştırma, haberleşme, hatta belli ölçülerde reel sektöre hizmet eden ticaret gibi sektörlerden finans kesimine kaynak aktaracaksın ve bir de dış dünyadan kaynak aktaracaksın. Başka bir yolu yok. Doğrudan doğruya gelir akımları oluşturan faizlerde, finans kesiminin yönetici aylıklarında, primlerinde, komisyonlarında bu artış oranlarına ulaşamıyorsan, servetlerle yapacaksın. Yani servetler değer kazanarak, servet sahibi olan bütün katmanlar kendilerini daha varlıklı hissedecekler, geleceklerinin güvence altında olduğunu hissedecekler ve harcayabilecekler. Değer artışını satış yoluyla gerçeğe dönüştürmenin çabasına giderek, doğrudan gelir artışlarının ötesinde harcama imkânını arayacaklar ve muvaffak olacaklar. Bu nasıl oluyor? Bütün bunların birlikte gerçekleşmesi için, Amerikan toplumu, garip bir şekilde, borçlanan bir toplum haline dönüşüyor. Sıradan üreticilerin, sıradan emekçilerin yahut hane halklarının, yani Amerikan toplumunun bireylerinin tasarruf oranları giderek yok oluyor, sıfıra iniyor. Amerikan toplumu, borç yoluyla, borçlanarak tüketimini sağlayan bir topluma dönüşüyor. Peki, nasıl oluyor bu? Mekanizması basit. Amerikan kapitalizminin Batı Avrupa ya ve diğer kapitalist sistemlere de ihraç etmeye çalıştığı bir mekanizma var. Ücretleri baskı altında tutalım, ama işçileri servet sahibi yapma yöntemleri bulalım. İki kanaldan servet sahibi ediliyor işçiler. Birincisi, konut. Konut mülkiyeti daha da yaygınlaştırılmaya çalışılıyor. İkincisi, borsa. İşçi sınıfının borsayla iç içeliği emeklilik fonlarıyla oluyor. Amerika nın refah devleti özelliği kaybolduğu için, çalışanlar ve anlaşmalı şirketlerin, daha çok büyük şirketlerin çalışanları, emeklilik fonlarını devlete değil, finans kapitale teslim ediyorlar. Yani yatırım bankaları ve fon yöneten finans kuruluşları, işçi sınıfının emeklilik fonlarını topluyor ve idare ediyor. Dolayısıyla, borsa yükseldikçe, işçiler kendilerini zengin hissediyorlar, kredi kartları çalışıyor; konut sahibi oldukça ve konutların değeri yükseldikçe -Amerika da yaygın olan bir yöntem- konutunu yeniden ipotek ettirerek bankadan kredi alıyorlar. Kredi kartıyla borçlanıyor,

13 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 13 konut ipotekleriyle borçlanıyor ve büyük harcamalarını, araba yenilemesini, gerekirse ikinci bir konut alımını bununla gerçekleştiriyorlar. Çoluk çocuğunun yükseköğrenim masraflarını karşılama yoluna gidiyorlar. Amerika da devlet okulları temel eğitimde bedava, ama yükseköğrenim çok pahalı. İşçi sınıfı ve emekçiler, konut ipotekleriyle aldıkları borçları, çoluk çocuklarının istikbalini sağlayacak eğitim masraflarında değerlendiriyorlar. Borsa yükseldikçe de, Emekliliğim garanti altında, hatta emekli maaşım veya emekli olduğum zaman alacağım toplu para artıyor diyerek kendini rahatlatıyor. İşin bir boyutu bu. Ama öbür boyutu dış dünyadan kaynaklanıyor. Yani Amerikan toplumu içinde ne kadar itip kaksan da buradan elde edeceğin şey sınırlı. Yani işçiyi servet sahibi ediyorsun, ama bunu cari ücret artışlarını frenleyerek yapıyorsun ki bunun da bir sınırı var. Ücretleri reel olarak aşağı çekemezsin, sadece büyümeden fazla pay vermezsin. Diğer üretken sektörlerden alıyorsun. Evet, üretken sektörler üç parazit sektöre, yani Amerika da, İngilizce kısaltmasıyla ifade edilirse FIRE diye sınırlanan; finans, sigorta, emlak gayrimenkul sektörlerine kaynak aktarırlar. Birkaç sektör daha ekleyebilirsiniz buna, tartışmayı bir yana bırakalım, hangilerini ekleyeceğinize ilişkin isterseniz spekülasyon yapın. Bunlar tam parazit sektörler ve diğer sektörlerden kaynak aktarıyorlar kendilerine. Fiyat ilişkilerinde, büyüme hızlarındaki farklılaşmada vesaire yöntemlerle kaynak alıyor; ama yetmiyor. Yetmeyen kaynağı dış dünyadan almak zorunda. Dış dünyadan aktarılan kaynak, Amerika nın, sanki yoksul bir ekonomi gibi, dış dünyaya karşı verdiği açıklardan oluşuyor. Amerika, aşağı yukarı 1981 den itibaren her yıl, ondan önce değişen yıllarda, doların süper emperyalist konumunun Amerika ya verdiği ayrıcalıktan yararlanarak, dış dünyaya karşı sınırsız açık verme imkânı varmış gibi davranıyor. Bunun son noktalarına doğru geldiğimizde, mesela 2006 ve 2007 de, Amerika nın dış dünyayla yaptığı cari işlemlerden, yani bir yıllık ticaret ve ticaret benzeri akımlar içinden dış dünyaya karşı verdiği açık 800 milyar $ ın üzerindedir. 800 milyar $ ın üzerindeki açığa ilaveten, doların ayrıcalıklı konumundan ötürü, adeta para basarak yatırım yapma imkânına sahip olduğu için, dış dünyadan çok miktarda kâr ve faiz de transfer eder. Hem açık verir, hem de kâr-faiz transfer hesabından Amerika ya net artık-ürün aktarımı olur. Bunların ikisini eklediğiniz zaman, Amerika nın son yıllarda yılda % 6 oranında dış dünyadan kaynak emdiği ortaya çıkıyor. İşte bu mekanizmaların bir yerde sınırına gelinmesi kaçınılmazdır. Bir yerden patlak verecek. Balon şişiyor. Nedir şişen balon? Öncelikle borsa. Borsanın şişmesi sadece Amerika nın içinden kaynaklanmıyor. Kâğıttan servetler şişiyor. Kâğıtlar nedir? Hisse senetleri ve borç senetleri. Borç senetleri niye şişiyor? Çünkü Amerika dış açık verdikçe kâğıt basıyor, yani borç senetleri basıyor. Dolar artık nakit aktarım şeklinde olmuyor, borç senetleri olarak akıyor. Dolayısıyla, Amerika ya karşı dış fazla veren bütün ülkeler, Amerika nın bastığı borç

14 14 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri senetlerini kabul ediyorlar. Kabul ettikçe, bunların değeri artıyor; bunlardan elde edilen faiz oranları düşüyor. Amerika ya borç vermiş oluyorlar böylece. Amerika nın borç senetlerini kabul eden daha tutucu ülkeler var, Çin gibi. Çin, Amerika ya ne kadar ticaret fazlası verirse, karşılığında ABD devlet tahvillerini alıyor; depoluyor, rezervlerine ekliyor. Hisse senetleri niye şişiyor? ABD ye dış fazla veren ülkelerin bir kısmı da devlet tahvilleriyle yetinmiyor; New York Menkul Kıymetler Borsasına veya benzeri başka borsalara yatırım yapıyor. Borsa şişiyor. Borsa şiştikçe, Amerikalı işçi kendisini zengin hissediyor; emeklilik fonlarımın değeri artıyor diyor. Bu arada bu şişkinlik gayrimenkul piyasasına yansıyor. Sadece konut fiyatlarına değil, gayrimenkulden türetilen kâğıtlara yansıyor. Bu kâğıtlardan oluşan sanal servet şişiyor. Dış dünya, sınırsız olarak Amerika nın dış açıklarının finansmanını üstlenmiş gibi hareket ediliyor. Üstlenmiş gibi diyorum; ama nereye kadar? İçeride borsa, büyüme hızından bağımsız olarak şişip duruyor; ama ne kadar şişebilir? Dediğim gibi, Amerika, eğer Çin gibi yahut bazı Asya ekonomileri gibi, Hindistan gibi, % 6 lık, 7 lik, 8 lik, 9 luk, 10 luk büyüme hızlarını sürdürse, bu şişme olmayacak, reel ekonomiye bağlı bir büyüme olacak. Ama hayır, reel ekonomiden bağımsız şişiyor. Bu tam manasıyla bir balon. Bir yerden balonun patlaması kaçınılmazdı ve patladı. Şimdi, iki-üç cümleyle Türkiye ye getireyim lafı. Türkiye, bu furyanın başka bir noktasında yer alıyor. Amerika nın bu kadar büyük dış açık verdiği bir konjonktürde, dünyanın bütün ana blokları dış fazla veriyorlar. Bir kere, petrolcüler dış fazla veriyorlar. Gelişmekte olan ülkelerin tümünün bilançosunu yapsanız, bunlar da dış fazla veriyorlar. Ama özellikle Çin çok büyük miktarlarda dış fazla veriyor. Çin in dışındaki azgelişmiş ülkelerin de büyük bir bölümü dış fazla veriyor. Batı ekonomileri, bir-iki istisna dışında, fazla veriyorlar. Yani İngiltere ve İspanya dışındaki bütün batı ekonomileri, özellikle Kıta Avrupa sının büyük bir bölümü dış fazla veriyor ve Amerika, bu dış fazla veren tüm ülkelerin tasarruflarını emerek kendi imtiyazlı konumunu sürdürüyor. Birkaç ülke grubu da bu konjonktüre, sanki kendileri de Amerika ymış gibi, dış açık vererek katıldılar. Yani Amerika nın o sınırsız görünen, doları veya dolarlı borç senetleri basarak dış dünyadan istediğimi, istediğim kadar alırım; borcumu da para basarak öderim imtiyazına sahipmiş gibi büyük ve kronik cari açıklar vererek katıldılar. Amerika nın dış açığının arkasında üç etken var. Bir, haneler, hane halkları tasarruf etmiyor, borçlanarak gelirlerini aşan tüketime gidiyorlar. Devlet, vergilerinin çok üstünde açık veriyor; emperyalist yayılmacılık furyasına girdiği için, yani Irak işgalinin ve benzeri emperyalist saldırıların sonunda açık veriyor. Şirketler de tasarruflarının ötesinde yatırım yapıyorlar. Dolayısıyla, bu üç kaynaktan gelen açık, dıştan gelen tasarruflarla pompalanıyor. Türkiye ve birkaç ülke daha, bu furyaya, sanki kendileri de Amerika ymış gibi katılıveriyorlar.

15 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 15 Bunların enteresan tarafı şudur: Kronik ve yüksek oranlı dış açık veren büyük ülkelerden Türkiye ve Güney Afrika dışındakilerin hepsi ya Doğu ve Orta Avrupa ülkeleri gibi Avrupa Birliğinin, yahut Meksika gibi NAFTA nın üyesi olmuşlar. Yani adeta bir ağababanın koltuğu altına girmiş, beni nasıl olsa kurtarırlar beklentisi varmışçasına açık vererek bu furyaya giriyorlar. Türkiye ye, AKP nin iktidar olduğu tarihten bugüne kadar yabancı kökenli sermaye girişinin toplamı 185 milyar $ civarında. Bu sermaye ne olmuş? derseniz; büyük ölçüde Türkiye nin ulusal tasarruflarını dışlayarak, tüketime dayalı bir büyüme sürecini pompalamış. AKP iktidara geldiği zaman dünya ekonomisi bir iniş konjonktürünün dip noktasında. Türkiye ekonomisi de 2001 krizinin hemen ertesindeki dip noktada sonrasında tüm dünyaya dönük sermaye hareketlerinde büyük bir artış var. Bu artışa bazı ülkeler dış fazla vererek katılıyorlar. Büyük ölçüde rezerv biriktiriyorlar. Daha küçük bir grup ise, bu furyaya, demin söylediğim gibi dış açık vererek katılıyorlar. Balon patlayınca, dış açık veren ülkelerin durumu kritik ve hali harap. Sebebi şu: Çin, Hindistan, Brezilya, Arjantin, Malezya ve Kore gibi ülkeler ya dış fazla vererek yahut da kabaca dengede bu kriz konjonktürüne girdikleri zaman, iç pazara dayalı olarak genişleme seçeneği izleyerek durumlarını kurtarırlar. Bu konuda en uçtaki örnek Çin dir. Çin in yıllık cari işlem fazlası, mesela 2007 de 361 milyar $ dır. Bu, şu anlama geliyor: Dış dünya talebini kıstı, dolayısıyla ihracat fazlası artık aşınacak. Peki, büyüme aynı boyutlarda aşağıya çekilecek mi? Çekilmeyebilir. Eğer Çin, talebi genişleten, iç piyasaya dönük politikalar izlerse. Yani, altyapı yatırımlarımı tamamlayayım, sosyalist dönemin kazanımlarının önemli bir bölümünü yeniden hayata geçirerek sosyal hakları genişleteyim, eğitim ve sağlığı yeniden parasız hale getireyim, topluma açayım, gelişmeden nasibini alamamış olan yoksul bölgelerin altyapılarını, elektriğini, tamamlayayım derse, dünya ekonomisiyle ilişkileri bozulmaz. Çünkü zaten fazla veriyordu. İçe dönük yaptığı yatırım ve harcamaların ithal gereksinimi karşılayacak kadar dış fazlası vardı. Fazlanın aşınması Çin in büyüme hızının aşağıya çekilmesi anlamına gelmez; hatta ithalat talebi yaratarak dünya ekonomisi üzerinde de olumlu etki yapar. Ama bizim gibi, açık veren ve abartılı bir dış borçla bu konjonktüre giren bir ekonomi bu seçenekten yoksundur. IMF ile anlaşsa da, anlaşmasa da, şunu yapacak: Aman, faizleri aşağıya çekmeyeyim, sermaye kaçışını önlemem lazım. Bu kadar çok sermaye girdi, olduğu gibi kaçıp giderse ne olacak? diye düşünecek; öyle davranacak. Kaçıp gitmesi ne anlama geliyor? Oturduğu yerden para kazanma amacıyla Türkiye ye girmiş o sıcak para stoğunun, bugünlerde gözlendiği gibi, önemli bölümü çıkarsa veyahut borçlanarak Türkiye ye giren sermaye durduğu takdirde; yani vadesi gelen borçların geri ödenmesi istenirse, yeni borçlanmalar sınırlanırsa, büyümeyi kısmak ve dış finansman ihtiyacı-

16 16 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri na, bir de talep genişlemesinden kaynaklanacak cari açık artışlarını eklememek zorunlu olur. Dolayısıyla, bu konjonktüre büyük cari açıklarla giren Türkiye nin hali haraptır. İki şey söyleyerek konuşmama son vereyim. Bazıları diyor ki, Böyle durumlar Türkiye ye fırsatlar doğurur. Kafalarında başka şey var; diyorlar ki, Dışarıdan kaçan para bize gelir. Gelebilirdi; ama dışarıdaki yangın fazla büyüdü. Yangın fazla büyüyünce, finans kapital, nerede parası varsa toplayıp götürme arayışına geçti. Eğer yangın başlangıç aşamasında kalsaydı, Burada zarar ediyorum, orada kârlarımı biriktireyim. Oradaki getiriler fena değil; yüksek faiz veriyorlar, döviz kurları da yükselmedi. Orada kazanayım, buradaki zararlarımı kapatır, yılsonu bilançomu biraz hale yola sokarım diyebilirdi. Ama, Battım. Para lazım bana, kaynak lazım derse, ne var ne yok, alıp götürecek. Bu anlamda fırsat yoktur. Fırsat başka anlamda. Gazetelerde okudunuz, mesela, Amerika daki emeklilik fonlarını borsaya yönelten uygulamayı, Latin Amerika da uzunca bir süredir uygulamaya geçtiler. Bizde de savunuldu bu. O noktaya henüz gelmedik; ama biraz daha bu konjonktür devam etseydi oraya getireceklerdi. Arjantin de Başkan Bayan Kirschner, sosyal güvenlik sistemini yeniden kamulaştırıyor. Yani borsaya bağlanmış özel yatırım fonlarını devlete intikal ettirme kararı aldı, parlamentodan geçirilince uygulanacak. İşte fırsat bu. Yani geçmiş dönemin neoliberal rüzgâra teslimiyet anlamına gelen uygulamalarını tersine çevirecek öneri, mücadele, program seçeneklerini gündeme getirirse fırsattır. Ama tehlikeler de vardır. Bu tehlikelerin bir örneği Kore de ortaya çıktı. Kore, Türkiye nin 2000 sonunda yaptığı yüz kızartıcı anlaşmanın bir benzerine, krizin sertçe vurması nedeniyle, 2008 yılında teslim oldu. Kore bankalarının dış borçlarını devlet garantisi altına aldı. Yani özel borçları devlet garantisi altına aldı. Yarın öbür gün bu da Türkiye ye gelebilecektir. Türkiye nin özel sektörden kaynaklanan 200 milyar $ a yakın dış borcu vardır. Kore, bu kararı aldığı günün ertesi günü, IMF Başkanı -ki o da bir eski sosyalisttir, döneklerden biridir, dolayısıyla güvenilmez bir adamdır- Kore yi tebrik etti. Yani IMF nin ana görevinin, Kore ye kredi vermiş olan batılı bankaların ve finans kuruluşlarının alacaklarını tahsil etmek olduğunu bir kere daha itiraf etti de, Türkiye böyle bir karar aldığında yine hemen ertesi gün, IMF nin o zamanki başkanı Türkiye yi tebrik etmişti. Dolayısıyla, borçlu olan iki türlü davranır. Türklerin meşhur sözünde olduğu gibi, borç bini geçince alacak olur anlayışına yorarsanız, Ben çok borçluyum, dolayısıyla dünyaya meydan okuyorum da diyebilirsiniz. Arjantin, 2002 yılında bu şekilde dünyaya meydan okudu. Şimdi farklı bir şekilde kendi finans kapitaline meydan okuyor. Ama bir de teslim oluverirsiniz. Dolayısıyla, bu kon-

17 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 17 jonktür hem teslimiyet, hem de meydan okuma fırsatları anlamına gelen bilinmezler getiriyor her ülkenin gündemine. Krizler, sınıflar arası ilişkiler bakımından fırsat mıdır; yoksa felaket midir? Bu sorunun açık ve seçik cevabı yok. Genellikle kötü konjonktürlerdir. Sosyal mücadeleler, sınıf kavgaları veya ilerici programların hayata geçmesi seçeneklerinin zayıfladığı konjonktürlerdir; çalışan sınıfların mücadele gücünün tükenmesi, örgütlenmelerin zayıflaması nedeniyle. Ama bıçak kemiğe dayanırsa tam aksi de olabilir. Benim söyleyeceklerim bu kadar. Şimdi sizlerin soruları varsa onları alıp yanıtlayayım. Beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ederim. Sağ olun. ŞENOL KARACA- Sayın hocama bu değerli bilgilerinden dolayı teşekkür ediyoruz. Evet, Sayın Boratav a soru sormak isteyen ya da katkı sunmak isteyen arkadaşlarımız varsa onlara söz vereceğiz. Buyurun Recep Bey. RECEP AKKOYUNLU (Makina Mühendisi)- Bizleri aydınlattığı için değerli hocama çok teşekkür ediyorum. Konuşmanızın başında, kapitalizmin emperyalizme geçiş sürecinde, kapitalizmin, daha doğrusu kapitalistlerin bir asalaklaşma sürecine girdiğinden bahsettiniz veya giderek bu asalaklaşma sürecinin emperyalizmi doğurduğunu söylediniz. Bir de, asalaklaşmamış kapitalistlerin de olabileceğini belirttiniz. Benim sorum şu olacak: Kapitalizmin bütünüyle asalaklaşabileceğini varsayarak, Sovyet sistemi acaba verimli olabilecek, yararlı olabilecek kapitalizmi de öldürdüğü için mi çöktü? Bir de, lardaki ekonomik bunalım ile günümüzdeki ekonomik bunalımı bir karşılaştırabilir misiniz? Bir de Türkiye Cumhuriyetinin 1930 lu yıllardaki tedbirlerini bu bağlamda değerlendirir misiniz? Teşekkür ederim. ŞENOL KARACA - Biz teşekkür ederiz. Buyurun. YAKUP USTABAŞ- Hocam, özellikle Amerika daki krizin detayları hakkında bir soru sormak istiyorum. Amerikan Hükümeti, yaklaşık 800 milyar $ lık bir kurtarma operasyonu planladı, herhalde onun yarısını geçirdi, diğer yarısı da bakılıp devam edilecek. Eğer bu mortgage krizi 800 milyar $ a mal oluyorsa, yani 800 milyar $ a kurtarılıyorsa; yaklaşık 100 bin $ civarında olduğunu farz edersek vatandaşın evinin,

18 18 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 8 milyon adet ev satıldı, mortgage olarak satıldı ve bunlar ödenemez halde mi? Yoksa gerçekte ödenemez halde olan evler ya da borcunu ödeyemeyecek insanların sayısı 100 bin, 150 bin civarında, sorunlu olanlar ise 1 milyon civarında mı? Eğer 1 milyon civarında ise aradaki 8 kat fark, bahsettiğiniz o finans kapitalin kâğıtlarıyla buharlaşmış oluyor, bir şekilde buharlaşmış oluyor. Bu kâğıtları, özellikle Hedge fonlarını iptal etme yöntemleri yok mu; bunlara müdahale edebilecek durumda değiller mi? Teşekkür ediyorum. ŞENOL KARACA- Biz teşekkür ederiz. Buyurun. İSKENDER BÜYÜKÇOLAK (Emekli İşçi) - Hocam, öncelikle verdiğiniz bilgiler için teşekkür ediyorum. Benim iki sorum olacak. Birincisi, petrol fiyatlarının söz konusu kriz sürecine etkilerine ilişkin bir şeyler söyleyebilir misiniz? İkincisi, bu kriz dönemsel bir kriz midir? Bu krizin aşılması için, biraz önce arkadaşımızın sözünü ettiği sisteme para pompalama, sorunu kalıcı bir şekilde çözecek midir; yoksa sorun uzun erimli, kalıcı bir sorun haline mi dönüşecektir? Sorunun aşılabilmesi için sizin öngörüleriniz nelerdir? Teşekkür ediyorum. ŞENOL KARACA- Biz teşekkür ederiz. Buyurun. CANER ÖZDEMİR (Makina Mühendisi)- Hocam, son dönemde dünyada, bu krizin hemen öncesinde emlak fiyatlarında ve mal fiyatlarında çeşitli şekillerde, olmaması gereken boyutlarda artışlar oldu. Siz bunları spekülatif bir hareket olarak değerlendiriyor musunuz? Bu bir. İkincisi, doğal olarak bu krizde birileri bir şeyler kaybediyor; ama değerler buharlaşmıyor tabii ki, birileri de kazanıyor. Sizce bunlar kim? Üçüncüsü de, bu meydana gelen sermaye hareketlerini oluşturan meblağların kaçta kaçı legal, kaçta kaçı bizim anladığımız anlamda kara para, yani illegal, sisteme dâhil olamayan ve aslında ciddi sarsıntı yaratan değerler? Teşekkür ederim. ŞENOL KARACA- Biz teşekkür ederiz. Buyurun. TÜRKAN SAÇIK (Emekli İşçi)- Hocama teşekkürler. Hocam, sizin de ifade ettiğiniz gibi, ülke yöneticileri, bu kriz konusunda son derece rahatlar. Bize dokunmaz diyorlar. Birincisi, neye güveniyorlar? Yabancı sermayenin, sıcak paranın her an kaçışı mümkünken neye güveniyorlar? İkincisi, dışarıdaki o büyük yangının içine düşüldüğü zaman, bunun reel ekonomideki sonuçları, onun da ötesinde, sosyal sonuçları neler olabilir? Bunlar hakkında biraz daha bilgi alabilir miyiz lütfen. Teşekkür ederim.

19 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri 19 ŞENOL KARACA- Teşekkürler. Buyurun. SELÇUK SOYLU (Havacılık Mühendisi)- Hocam, Türkiye ye son yıllarda giren, kara para tabir edilen paranın miktarı nedir? Bir veri var mı bu konuda? Teşekkür ederim. ŞENOL KARACA- Biz teşekkür ederiz. Buyurun hocam. Prof. Dr. KORKUT BORATAV- İstiyorsanız bu soruları yanıtlayalım, sonra uygun görülürse devam ederiz sorulara. İlk soru soran izleyicimiz, Sovyetler Birliğinin çöküşü ile bu kriz arasında bir bağlantı aradı, daha doğrusu, Arayabilir miyiz? dedi. Sovyetler Birliği, kapitalizmin ilk büyük krizi patlak verdiği yıl 5 yıllık planlara geçti. Dolayısıyla, batı kapitalizmi durgunluk ve iniş halindeyken, Sovyetler Birliği yüksek bir büyüme grafiği çiziyordu. Ki bu, arasıdır a gelindiğinde Amerika hâlâ daki milli gelir seviyesine gelmemiştir. Yani o bir depresyon, bunalımdır. Sovyetler ise yüksek oranlı, % 7, 8, 9 luk büyüme tempoları sürdürüyordu. Tabii bu, iki sistemin işleyiş mekanizmaları arasındaki farkları gösteriyor. Sonra başka bir dönemece girdi Sovyet sistemi. Niçin, nasıl tıkandı? Hangi etkenlerle son buldu? İleride bu topluluk benden bu konularda bir katkı yapmamı isterse konuşabilirim; çünkü geçmişte, bu sorunları tartışan bir kitabım çıktı buhranına Türkiye nin verdiği cevap özgündür; doğrudur. Bu cevabı teorik düzlemde o tarihlerde bizim kadrocular da savunuyordu. Olayın üzerinden çok zaman geçtikten sonra batı kökenli, solcu iktisatçılar da aynı stratejiyi savunmaya başladılar. Bağımlı ekonomiler için metropol ülkelerdeki buhranlar bir fırsat yaratır, emperyalizme karşı kapanırsanız gelişebilirsiniz dediler. Kapanmadan kasıt, daha çok dış ticarete, koruma önlemleriyle kapanmaktı.

20 20 Küresel Ekonomik Kriz Söyleşileri Ticarete kapanırsanız devlet eliyle veyahut özel sermaye birikimi yoluyla gelişmeniz mümkündür dediler. Türkiye bunu yaptı, böyle bir cevap verdi. Yani korumacılık ve devletçilik seçeneğini peş peşe, biraz da sınama yanılma yöntemiyle, ama ikisi arasında bir sentez oluşturarak, Cumhuriyet tarihinin en hızlı büyüme dönemeçlerinden birini, adeta Sovyetler Birliği gibi, fırsat olarak kullandı. Türkiye nin 1930 lu yılları, Cumhuriyet tarihinin 80 küsur yıllık dönemlendirmesi içinde parlak sayfalarından birini oluşturur. Bugün de aynı şekilde davranılabilir mi? Bu krizin ortamı farklı. Çok daha girift ilişkiler var. Ona bir-iki cümleyle değineceğim sonra, bu bağlantıyı soran arkadaşlar olduğu için değineceğim. Sadece kapanıp, devletçilik yoluyla bu furyadan kurtaramazsınız. Yani ticarete kapanıp, korumacılık ve devletçilik yoluyla kurtaramazsınız. Bunu tamamlayacak bir-iki öğe daha, özellikle sermaye hareketleri bakımından, eklemeniz lazım. Ona bir-iki cümleyle değineceğim sonra. İkinci sırada soru soran arkadaşımızın sorusuna geleyim. Bu 800 milyar $ veyahut yaklaşık bir rakam, konut sahiplerinin konut değerlerindeki kaybı telafi amacını taşımıyor. İpotekli konut piyasasından başlayan bir dizi finansal kâğıt kullanarak, komisyon yaratarak, değerinin ne olduğu belirsizleşen türev kâğıtları sirkülâsyona sokarak, yaratılan zehirli atıkların bankalar üzerindeki yüklerini tasfiye etmek. Diyelim ki ikimiz bir ipotek anlaşması yapıyoruz; orası banka, ben de konut almak isteyen insanım. Aramızdaki anlaşma, eskiden ve geleneksel olarak borç-alacak anlaşmasıdır, sadece ikimizi ilgilendirir. Ben ödemezsem, evimi satar, anaparamı geri verir veya değer kaybı varsa veremez, öylece kapatırız. Şimdi ise, aramızdaki borç anlaşmasını banka bir menkul değere dönüştürdü. Bu yeni senedi benim itibarım yüksek; düşük itibarlı insanların ipotek senetleriyle hamurladı. Ama onunla yetinmedi; farklı risk öğeleri içeren kredi kart borçlarıyla da hamurladı. Dolayısıyla, acayip bir kâğıt oluşturdu ve bunu sirkülâsyona soktu. Böylece banka aradan sıyrıldı, riski başkalarına devretti. O senedi elinde tutan ile benim aramdaki yeni bir ilişkiye dönüştü borç-alacak ilişkisi. O farkında değil, ben de farkında değilim. Çünkü o senedin içinde yirmi tür borç var. Bu da yetmedi, senedi elinde tutanlar sigorta yaptırdılar. Bu senedi tahsil edemezse sigortadan alacak. Yani sigorta primi ödüyor; tahsil edemezse, senet karşılığını alacak. Dolayısıyla sigortayı yapan şirket de riske giriyor. İşte, AIG adlı büyük dev Amerikan sigorta şirketi bu yüzden battı. Buna benzer bir dizi türev piyasalarla, yani artık konuttan bağımsız, vadeli işlem yapan piyasalarla ortalık o kadar belirsiz bir hale geldi ki, herhangi bir gelecek ihtimal üzerine kâğıt çıkarıp sirkülâsyona soktular. Demin sözünü ettiğim banker Warren Buffet diyor ki, Nebraska Eyaletinde 2012 yılında kaç adet ikiz çocuk olacağına ilişkin bir adam bir iddia senedi çıkarsa, eğer adamın itibarı varsa, yani parası ve ensesi kalınsa, bu senedi sirkülâsyona soktuğunda birisi satın alır. Yani adamın diyelim ki 170 ikiz varsayımı bir spekülatif kâğıt

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon. Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler

Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon. Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler KÜRESEL VE BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DÜNYA EKONOMİSİ-FİNAL ÖDEVİ Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler Dünya ekonomisinin 1990 ların ikinci yarısındaki gelişiminin

Detaylı

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Küresel Kriz ve Sermaye Piyasaları Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Sunum Akışı Küresel Krizin Oluşumu Kriz Neden Önlenemedi? Krize Karşı Tepkiler Düzenleyiciler Açısından Yapılması Gerekenler

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP, Kendinden Önceki 42 Hükümetin, 56 Yılda Kullandığı Paranın 2 Katından Fazla Parayı 10,5 Yılda Kullandı Türkiye de, çok partili

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI MODÜL KONU BAŞLIKLARI ÖĞRENME HEDEFLERİ VE KAZANIMLAR 1 SÜRESİ MUAFİYETLER Finansal Planlamanın Temel İlkeleri 1. Finansal planlama süreci 2. Finansal hedeflerin belirlenmesi 3. Finansal planlama uygulaması

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI SUNUM PLANI 1 KÜRESEL KRİZİN GELİŞİMİ 2 KÜRESEL KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 3 4 TÜRKİYE NİN KONUMU KRİZDE SON DURUM KÜRESEL KRİZ 1929 DÜNYA

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Balayı bitti, yeni bir dönem başladı

Balayı bitti, yeni bir dönem başladı Balayı bitti, yeni bir dönem başladı Mayıs ayında başlayan türbülansın nedenleri ve muhtemel sonuçları 1 Haziran 2006 Emin Öztürk 2002-2005 döneminin kısa özeti Büyüme performansı çok iyi (ortalama %7.8)

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ. Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr

NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ. Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr Öncelikle nüfusa ve bu nüfusun ne kadarının genç olduğunu anlatan rakamlara bakalım 2013

Detaylı

Tanrı Zar Atmaz Ya FED?

Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Yaklaşık 10 yıllık küresel finans krizinin başladığı yer olan Amerika, krizi dünyaya ithal etmekle kalmadı, bunu kendi bünyesinde de çok ağır yaşadı aslında Özelikle 2008-2009 sürecinde

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

Sanayide Durum, Ekonomik ve Siyasi Krizin Neresindeyiz?

Sanayide Durum, Ekonomik ve Siyasi Krizin Neresindeyiz? tmmob makina mühendisleri odası ankara şubesi Sanayide Durum, Ekonomik ve Siyasi Krizin Neresindeyiz? İktisatçı Yazar Mustafa SÖNMEZ Türkiye Ekonomisi ve Kriz Dinamikleri Prof. Dr. Hayri KOZANOĞLU Ekonomide

Detaylı

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ:

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ: Alaattin AKTAŞ ala.aktas@gmail.com PROJEKSİYON YABANCI HAREKETİ: Piyasa oyuncuları gelişmeleri yorumlarken üç göstergeye bakıyor; döviz, faiz ve borsa. Döviz geriler, faiz düşer ve borsa çıkarsa, genellikle

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 71

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 71 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 71 i Bu sayıda; 2013 2. Üç Ay Büyüme Verileri değerlendirilmiştir. i 1 Yurtiçi talep coştu, stoklar patladı, büyüme tahminleri aştı Ekonomi

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 i Bu sayıda; 2014 Mart ayı Ödemeler Dengesi Verileri ve kurdaki gelişmeler değerlendirilmiştir. i 1 İlk üç ayda cari açıktaki her 100 Dolarlık

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ocak 2014, No: 83

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ocak 2014, No: 83 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ocak 2014, No: 83 i Bu sayıda; 2013 Kasım Kısa Vadeli Dış Borç; TCMB Rezervlerinin son durumu değerlendirilmiştir. i 1 Kısa Vadeli Dış Borçdaki Hızlı Artışa

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 i Bu sayıda; Kısa vadeli Dış Borç Stoku, Merkez Bankası Net Döviz Pozisyonu rakamları Uluslararası Yatırım Pozisyonu, Ve İmalat Sanayi

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 i Bu sayıda; Ocak ayı işgücü ve istihdam verileri; Ocak-Mart Merkezi Yönetim Bütçe Sonuçları, IMF Küresel Ekonomik Görünüm Raporu değerlendirilmiştir.

Detaylı

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER Bu ünite tamamlandığında; o Ekonomik karar birimlerini ve faaliyetlerini ortaya koyabileceğiz o Ekonomik faaliyetlerin bileşenlerini sıralayabileceğiz

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

%25 DEVLET KATKISI. 444 55 00 / anadoluhayat.com.tr

%25 DEVLET KATKISI. 444 55 00 / anadoluhayat.com.tr %25 DEVLET KATKISI 444 55 00 / anadoluhayat.com.tr BES Nedir? Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), aktif çalışma hayatınız süresince yaptığınız tasarrufların uzun vadeli yatırıma yönlendirilmesini sağlayan,

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Türkiye nin esas gündemi orta gelir tuzağından çıkmak olmalıdır

Türkiye nin esas gündemi orta gelir tuzağından çıkmak olmalıdır tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Türkiye nin esas gündemi orta gelir tuzağından çıkmak olmalıdır Ankara 26 Haziran 212 28, kişi başı gelirin ABD ye oranı (doğal log) Türkiye nin esas

Detaylı

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu (14 Aralık 2007, İstanbul) Nevzat Öztangut Başkan, Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Değerli konuklar, Aracı Kuruluşlar

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Dünya Ekonomisi Ne Durumda. Dolayısıyla ülkemiz ekonomisi, dünya ekonomisindeki büyüme-gelişme konjonktürüne daha duyarlı hale geldi.

AR& GE BÜLTEN. Dünya Ekonomisi Ne Durumda. Dolayısıyla ülkemiz ekonomisi, dünya ekonomisindeki büyüme-gelişme konjonktürüne daha duyarlı hale geldi. Dünya Ekonomisi Ne Durumda Ahmet YETİM Türkiye ekonomisi özellikle 2000 ve 2001 krizlerinden itibaren giderek artan ölçekte dünya ekonomisine daha duyarlı hale geldi. Bunda; AB tam üyelik maratonunda kaydedilen

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri. Seyfettin Gürsel

Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri. Seyfettin Gürsel Bilgi Notu 8/2 23.7.28 Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri Seyfettin Gürsel Bu bilgi notunda büyümekte olan cari açığın (22-27) yatırım mallarının finansmanı, enerji fiyatları, reel kur

Detaylı

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2. TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU Asıl Tehlike Cari Açığın Finansmanı 3. ENERJİDE DIŞA BAĞIMLIK SORUNU ve CARİ AÇIK İLİŞKİSİ 4.TÜRKİYE İÇİN CARİ AÇIK SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? 5.SONUÇ ve ÖNERİLER

Detaylı

01/01/2012 31/12/2012 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 12 AYLIK RAPORU

01/01/2012 31/12/2012 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 12 AYLIK RAPORU 01/01/2012 31/12/2012 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 12 AYLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA AMACIYLA DÜZENLENEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ

KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ DÜNYA EKONOMİSİNDE ÇÖKÜŞ VE KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 26 Şubat 2009 İstanbul Petrol-İş Kapitalizm Kapitalist ekonominin iki temel özelliği; Sermayenin çıkarı olarak üretim Piyasanın anarşik yapısı - Çok

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki

Şimdi olayı şöyle düşünün. Temel ile Dursun iddiaya giriyor. Temel diyor ki Bildiğiniz üzere Deutsche bank'ın arzı ile varantlar İMKB'de işlem görmeye başladı. Bu konuda çok soru gelmiş. Basit bir şekilde ne olduğunu açıklamak da bize farz oldu. Fakat hemen şunu belirteyim ki;

Detaylı

Yeni gerçekler karşısında finans sistemi kendini ne şekilde revize ediyor, etmeli?

Yeni gerçekler karşısında finans sistemi kendini ne şekilde revize ediyor, etmeli? Yeni gerçekler karşısında finans sistemi kendini ne şekilde revize ediyor, etmeli? Yeni ABD Düzenlemesi: Dodd-Frank Yasası T. Sabri Öncü Kadir Has Üniversitesi NYU-Stern Finans Sektörü Reformları Çalışma

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 i Bu sayıda; Haziran Ayı Ödemeler Dengesi Verileri, Haziran Ayı Kısa Vadeli Dış Borç Stoku Verileri değerlendirilmiştir. i 1 Cari açığı

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu ABD ekonomisindeki büyümenin ikinci çeyrekte %1.7 olarak

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

Her. Pazar BRUNCH. #OlmasadaOlur. Düzenli destekte bulunmak için 0850 222 1863 ü arayabilirsiniz.

Her. Pazar BRUNCH. #OlmasadaOlur. Düzenli destekte bulunmak için 0850 222 1863 ü arayabilirsiniz. Her Pazar BRUNCH #OlmasadaOlur Düzenli destekte bulunmak için 0850 222 1863 ü arayabilirsiniz. www.darussafaka.org GÖSTERGELER Alaattin AKTAŞ l ala.aktas@gmail.com PROJEKSİYON CARİ DENGE: Cari işlemler

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

Baharın müjdecisi Nevruz da kuş cıvıltısına dahi tahammülü kalmayan Erdoğan, kaybetmeye mahkum.

Baharın müjdecisi Nevruz da kuş cıvıltısına dahi tahammülü kalmayan Erdoğan, kaybetmeye mahkum. Umut Oran Basın Açıklaması 23.03.2014 AKP kendi istikrarı için halkı borca mahkum etti Baharın müjdecisi Nevruz da kuş cıvıltısına dahi tahammülü kalmayan Erdoğan, kaybetmeye mahkum. AKP iktidara geldiğinde

Detaylı

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013 Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler 13 Kasım 2013 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretteki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaret

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

31/12/2004 tarihli Bilanço (YTL) 31/12/2004 tarihli Gelir Tablosu (YTL) Varlıklar (+) 10,122,098.- Borçlar (-) -20,410.-

31/12/2004 tarihli Bilanço (YTL) 31/12/2004 tarihli Gelir Tablosu (YTL) Varlıklar (+) 10,122,098.- Borçlar (-) -20,410.- 01/01/2004 31/12/2004 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA AMACIYLA DÜZENLENEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Global Ekonomi ve Yurtdışı Piyasalar. Temmuz 2011

Global Ekonomi ve Yurtdışı Piyasalar. Temmuz 2011 Global Ekonomi ve Yurtdışı Piyasalar Temmuz 2011 Görünüm Küresel ekonomide toparlanma sürüyor: Gelişmiş ülkelerdeki borç yükünün yarattığı kırılganlık sebebiyle toparlanma yavaş seyrederken, gelişmekte

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.) 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Geçmiş Önceki 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14,169,311 15,618,483 1- Kasa 2.12, 14 698 123 2- Alınan Çekler 3-

Detaylı

33 - Performansı Ölçme

33 - Performansı Ölçme A Finansal raporlama İşletme 4 Muh-Fin 2013 - Bahar Vize Öncesi 33 - Performansı Ölçme Maria Malone, İngiltere de yer alan, televizyon ve yayıncılık faaliyetlerinde bulunan büyük bir uluslararası medya

Detaylı

Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012

Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012 Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012 Faik Öztrak Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Tekirdağ Milletvekili 1 Temel Sorunlarımız- Yeni Riskler Sıcak paraya yaslanan büyüme modeli

Detaylı