GOÜ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ MERKEZ LABORATUVAR REHBERİ
|
|
- Nuray Karakaya
- 8 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 GOÜ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ MERKEZ LABORATUVAR REHBERİ
2 GİRİŞ Hastanemizde Biyokimya Laboratuvarı tüm biyolojik numunelerde klinik biyokimya testlerinin yapılmasını ve raporlandırılmasını sağlayan ve bölgemizdeki en kapsamlı test paneline sahip laboratuvarlardan birisidir. Laboratuvarımızda laboratuvar yazılım programı (LİS) ve hastanemizde de Hastane Otomasyon Sistemi (HOS) kullanılmaktadır. LABORATUVAR İŞLEYİŞİ Laboratuvar sonuçları klinisyenlere hastalıkların tanı, takip ve tedavisinde son derece önemli bilgiler vermektedir. Günümüzde laboratuvar çalışmalarında hedef, test isteklerinin yapılmasından sonuçların ilgili yerlere ulaşmasına kadar geçen süreyi kısaltmak ve en doğru sonucu vermektir. Laboratuvar işleyişinin diğer birimler tarafından yeterince bilinmemesi ve klinisyen laboratuvar arası iletişimin iyi sağlanamaması laboratuvarla ilgili sorunların büyük kısmını oluşturmaktadır. Test sonuçlarının tamamının çıkmaması, kaybolması, test öncesi uyulması gereken kurallara uyulmaması, yanlış veya yetersiz numune alınması, yanlış test gününde numune verilmesi, eksik test girişi yapılması gibi pek çok sorunla karşılaşılmaktadır. Hem bu tür sorunları azaltabilmek hem de laboratuvar işleyişini klinisyenler ve diğer hastane çalışanlarıyla paylaşabilmek amacıyla bu rehber hazırlanmıştır. Bu rehberde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Biyokimya Laboratuvarı'nın işleyişi, test profili, tetkik girişinden sonuçların gönderilmesine kadar olan süreç, laboratuvarın analitik kalite çalışmaları, testlerin çalışılma yöntemleri, çalışılma zamanları, teste göre numune türü ve numune kabı seçimi, numunelerin kabul ve red kriterleri, sonuçların çıkma zamanları, normal değerleri, varsa panik değerleri gibi bilgilere yer verilmeye çalışıldı. İlgili Hekim Tarafından Test Girişleri Acil, servis veya polikliniklerde test girişleri için HOS hasta sayfasında yer alan "tetkik' menüsü seçilerek tetkik giriş sayfası açılır. Burada hangi test/testler istenmişse adı veya kodu girilerek istek yapılabilir. Panel olarak istek yapılabildiği gibi tüm testler açılarak tek tek işaretleme de yapılabilir. Test seçimi tamamlandıktan sonra onaylanır ve hastalar poliklinikten barkod verilerek kan alma birimine yönlendirilir. Acil ve servislerde ise numuneler alınarak laboratuvara gönderilir.
3 Numune alınması ve laboratuvara transferi Polikliniklerden yapılan test isteklerinin LİS'e kaydı yapılıp barkod verildikten sonra kan alma biriminde kan numuneleri alınır. Polikliniklerden idrar ve gaita testleri için hastalara barkod etiketi yapıştırılmış idrar ve gaita kabı verilip tuvalete yönlendirilir, daha sonra hastalar numunelerini Merkez Laboratuvarı Numune Kabul Birimi'ne getirirler. Kan alma biriminde numuneye uygun kan tüplerine barkodlar yapıştırılır. Hasta kan alma koltuğunda dinlendirilirken istenilen testler kontrol edilir. Uygunsuz bir durum yoksa kimlik doğrulandıktan sonra kan alma işlemi gerçekleştirilir. Kan alma işlemi tamamlanan hastalara sözlü olarak sonuçların ne zaman çıkacağı ve sonuçlarını nereden alabileceği bilgileri verilir. Alınan tüm numuneler Merkez Laboratuvarı'na gönderilir. Merkez Laboratuvarı'nda Numune Kabul Birimi'nde tüm numunelerin laboratuvara kabul işlemi yapılarak laboratuvara kabul zamanları kayıt altına alınır. Servisler ve Acil Ünitesi'nde hastaların numuneleri kendi birimlerinde alınır. Test istekleri HOS'a girildikten sonra testlere göre numune kabı seçimi yapılır. Numune kaplarına barkod etiketi yapıştırılır. Damar yolu açık hastalarda kan alma için hastanın diğer kolu kullanılır. Kan alma işlemi hemşireler tarafından gerçekleştirilir. Alınan numuneler bekletilmeden öncelikle pnömotik sistem ile pnomötik sistemde herhangi bir arıza durumunda bir personelle laboratuvara gönderilir. Kan Tüpleri
4 İdrar numune kabı Serum/plazmanın hemolizli olması Serum/plazmanın santrifüjden sonra dahi pıhtılı olması Açlık, tokluk, egzersiz gibi durumlara dikkat edilmeden alınan numuneler Hastanın kullandığı ilaçlar ve kulanım süreleri uygun olmadan alınan numuneler Uzun süre uygunsuz koşulda beklemiş numune Alınan numunenin Laboratuvara uygunsuz transportu Numunelerin laboratuvara kabulü veya reddi Numuneler Laboratuvar'a gelince kontrol edilir. Uygunsuz olan numuneler belirlenir. Uygunsuzluk durumları şunlardır: Uygunsuz durum tespit edildiğinde numune laboratuvarımız tarafından kabul edilmez.istemi yapan doktor ile görüşülerek uygunsuzluk aktarılır, yeniden alınmış bir numune talep edilir. Hangi analizlerin yapılacağı net olmayan, otomasyona girişi yapılmamış numuneler Üzerinde hasta kimliğinin belirgin olmadığı numune Son kullanma tarihi geçmiş tüpe alınmış numune Yanlış antikoagulanlı tüpe alınan numune Kapağı açılmış sızan numune kabı olması Kırık tüp Yeterli miktarda alınmamış numune Tüpteki antikoagulan miktarının az veya fazla olması Hemoliz, kandaki eritrositlerin parçalanması ile hemoglobin ve diğer içeriklerinin kana karışmasıdır. Hemoliz bazı testlerde eritrosit içi maddelerin seruma karışması, oluşan hemodilüsyon ve bazı testlerde de kimyasal interferans nedeniyle sonuçları etkilemekte ve hatalı sonuçlara yol açmaktadır. Bu durumda serum olması
5 gerektiği gibi değil, hemolizin şiddetine göre koyulaşan kırmızı bir renkte olmaktadır. Hemolizden en çok etkilenen testler; Üre, Potasyum, Fosfor, Kreatin kinaz Kreatin kinaz-mb Alanin Aminotransferaz, Sodyum, Klor, Asit fosfataz Kalsiyum, Amilaz. Laktat dehidrogenaz, Aspartat Aminotransferaz, Lipemi serumda veya plazmada lipidlerin normalin üstünde miktarlarda bulunması durumudur. Lipemi aç karna alınmamış veya hiperlipidemisi olan hastaların serum veya plazmalarında gözlenebilmektedir. Lipemik serumdaki bulanıklık, yoğunluk ve renk değişikliği hatalı sonuçlara neden olmaktadır. İkter serumda veya plazmada bilirubin düzeylerinin yükselmiş olarak bulunması anlamına gelmektedir. İkterden en çok etkilenen testler Total kolesterol, HDL-kolesterol, Ürik asit, Albümin, Ferritin, Tümör belirteçleridir. Bu testler gibi birçok testte de bulanıklıktan dolayı hatalı sonuçlara neden olabilmektedir. Laboratuarımızda hemoliz/lipemi/ikter durumları değerlendirilmekte, eğer etkilenmenin olacağı sınır aşılmışsa, derecesine göre sonuç hiç verilmemekte veya sonuç raporunda uygunsuzluk belirtilip, istemi yapan hekim de sözlü olarak uyarılarak verilmektedir. Testin yeni bir numune ile tekrarına analizi isteyen hekimle görüşülerek karar verilmektedir. Laboratuvara gelen kan örneği ortalama dakika arasında bir sürede santrifüj edilerek hücrelerinden ayrılır. Numune 15 dk'dan önce, henüz pıhtılaşma olmaksızın santrifüj edilirse numunede sonradan fibrin oluşumuna neden olmaktadır. Oluşan fibrin de cihaz pipetleri tarafından aspire edilerek hem yanlış sonuçlara hem de cihazda tıkanıklıklara neden olmaktadır. Bazen cihazın pipetini fibrin tıkaması sonucunda sonraki birkaç hasta numunesi de bu olumsuzluktan etkilenebilmektedir. Fibrin içeren numunelerle hiçbir analiz çalışılamaz. Böyle bir numune olduğunda tekrar 10 dk
6 3000 devirde santrifüj edilir, berrak serum elde edilirse çalışılır. Bazı numunelerde ne kadar santrifuj edilirse edilsin fibrin oluşumu engellenememektedir. Böyle durumlarda istemi yapan hekim ile görüşülerek analizin yeni bir numune ile tekrarına karar verilir. Bazı analizler için hastanın mutlaka aç olması gerekmektedir. Lipid parametreleri (kolesterol, trigliserid, HDLkolesterol, LDL- kolesterol) için saat açlık gerekir. Açlık kan glukozu, B12 vitamini, AST ve ALT, demir, ALP, kan üre azotu, ürik asit, bilirubin, fosfat analizleri için 8 saatlik açlık gerekmektedir. 15 saatten fazla aç kalmak da test sonuçları açısından hatalara sebep olabilmektedir. Gerekli açlık / tokluk şartlarını sağlayamayan numuneler ancak istemi yapan doktorun isteği ile kabul edilir. Kanın özellikle santrifüj yapılmadan beklemesi ile glukoz düzeyleri düşmekte ve hemoliz oluşmaktadır. Bu yüzden kan alındıktan sonra mümkün olan en kısa sürede laboratuvara ulaştırılmalıdır. İdrar tahlili, miktarı en az 3 ml olan idrar numuneleri ile çalışılabilmektedir. Daha az miktarda idrar örneği kabul edilmez. Laboratuvara gelen idrar numuneleri zaman geçirmeden en fazla 1 saat içinde çalışılır. Bekleyen idrarda hücreler ve silendirler kaybolmakta, ph artmakta; glukoz, aseton, keton cisimleri, bilirubin ve ürobilinojen azalmaktadır. Bayan hastalarda ve poşet bağlayarak idrar örneği alınan bebek hastalarda (idrar numunelerine gaita bulaşabileceği için idrar örneği verilmesinden önce kontaminasyonun engellenebilmesi için) temizlik yapılması önemlidir. Hastaya idrar kabı verilirken nasıl temizlik yapacağı ve idrar vereceği tarif edilir. İdrarda kontaminasyon görülürse tekrar numune istenir. Uygun olmayan numuneler için hasta poliklinikten gelmişse hastaya ulaşılması için kan alma birimine, servis hastası ise sorumlu hemşireye veya hekimine haber verilerek numune tekrarlanır. Numunelerin Santrifüj edilmesi Kan alımı sonrasında numune direk olarak güneş ışığı almayacak şekilde pıhtılaşma süreci bitene dek oda ısısında bekletilir. Bu süre genellikle dakika kadardır. Bu süre sonrası serumun veya plazmanın santrifüj ile pıhtıdan ayrılması gerekir. Numune serum tüpünde 15 dk'dan önce henüz pıhtılaşma olmaksızın santrifüj edilirse numunede sonradan fibrin oluşumuna neden olmaktadır. Şayet uzun süre santrifüj edilmeden bekletilirse bu taktirde serum glukoz düzeyleri azalacak ve daha bir çok parametre bu bekletilmeden etkilenecektir. Aynı şekilde tam kan, sitratlı tam kan, EDTA'lı tam kan olarak
7 uzun süre bekletilmesi, numunedeki elektrolit konsantrasyonlarında, enzimlerin aktivitesinde hematoloji ve pıhtılaşma parametrelerinde çeşitli değişikliklere yol açabileceği için bundan da kaçınmalıdır. Santrifüj süresi ve hızı testlere göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak biyokimyasal analizler ve hormon analizleri için kan 3000 rpm'de 15 dakika santrifüj etmek yeterlidir. Santrifüj sonrası hemoliz görülen serumlar çalışılmaz. Hastadan tekrar kan alınması için kan alma birimi, acil veya servisler bilgilendirilir. Kalite Kontrol Cihazları kullanarak yapılan analizlerden önce cihazların kontrolü ve her vardiyada en az iki seviyeli kontrol serumları verilerek "internal kalite kontrol" çalışmaları yapılır. Sonuçlar kabul edilebilir değerlerde ise hasta numuneleri çalışılmaya başlanır. Sonuçlar kabul edilebilir değerlerin dışında ise çalışma başlatılmaz ve gerekli kalibrasyon veya başka teknik girişimler yapılarak cihaz çalışmaya uygun hale getirilir. Laboratuvarımız iç kalite kontrollerine ek olarak dış kalite kontrol programına dahildir. Bu programda üyesi olduğumuz eksternal kalite kontrol programının belirlediği takvim günlerinde program dahilinde olan testler için eksternal kalite kontrol serumları hasta testleriyle birlikte çalışılır. Sonuçlar internet aracılığıyla ilgili kuruluşa gönderilir. Dünyanın her yerinden katılan tüm laboratuarlar içinde aynı lot numaralı kontrol malzemesini analiz eden ve sonuçları bu kuruluşa gönderenler bir grup oluştururlar. Hatta bu grup içinde aynı cihazı kullananlar veya aynı metodu kullananlar alt gruplar oluştururlar. Aynı gruptaki tüm laboratuvarlardan gelen sonuçların ortalaması alınır ve bireysel bizim laboratuvarımızın sonucu ile karşılaştırılması için kullanılır. Her test için SDI (standart sapma indeksi) hesaplanır.bu şekilde hem o metodu veya cihazı kullananlar arasındaki durumumuzu, hem de genel olarak o ay o testi doğru ölçüp ölçmediğimizi firma tarafından gönderilen karnemize göre anlayabiliyoruz. Sonuç Onaylama Cihazlar tamamladığı analizlerin sonuçlarını otomatik olarak LiS'e gönderir. LiS'de hastaların tüm sonuçları toplanır. Bu sonuçlar laboratuvar hekimi tarafından değerlendirilir, uygun bulunan sonuçlar onaylanır. Onaylanan sonuçlar HOS'a atılır. Laboratuvar hekimi onay için uygun bulunmayan testler hakkında sorumlu
8 teknisyenle görüşür ve hata kaynaklarını gözden geçirir. Hata olmadığına karar verir ise hastayı ve hekimini sözlü olarak bilgilendirerek sonucu onaylar. Laboratuvar hatası olduğuna karar verirse onay için uygun bulunmayan testler onaya uygun bulunana dek yeniden çalışılır. Veya numuneden kaynaklanan bir problem tespit ederse yeniden numune isteyebilir. Acil numuneler rutinden ayrı olarak hemen çalışılır ve analiz sonuçları bekletilmeden onaylanır. Panik Değer'e ulaşan bir sonuç elde edilmişse, testi isteyen hekimle görüşülüp hastanın kliniği hakkında daha fazla bilgi alınır. Test sonucu hastanın kliniği ile örtüşüyorsa sonuç onaylanır. Hastanın kliniği ile örtüşmüyorsa analiz tekrarlanır. Tekrar sonucu yine panik değere ulaşıyorsa analiz süreci gözden geçirilerek hata kaynağı aranır. Hata kaynağı yok ise hastadan yeni numune alınarak analiz tekrarlanır. Test Sonuçlanma Süreleri Acil servisten ve yoğun bakım servislerinden gönderilen numunelere ait testler en geç bir saat içinde diğer rutin testler ise aynı gün içinde mutlaka sonuçlandırılır. Laboratuvarımızda çalışılan testlere ait sonuçlar hastane bilgi sistemi üzerinden ilgili hekiminin poliklinik bilgisayarından görüntülenebilmektedir. Ayrıca laboratuvar sekreterleri hastalara sonuçlarını yazıcı çıktısı şeklinde verebilmektedirler. Hastalarımız sonuçlarını ayrıca adresinden öğrenebilmektedirler. Venöz Kan Alımında Genel Kurallar Acil durumlarda günün her saatinde kan alınıp biyokimyasal testler bakılabilir. Ancak kural olarak tüm biyokimyasal testler bir gecelik (tercihen 12 saat, en az 8 saat) açlıktan sonra alınmalıdır. Pek çok testin tokluk kanından çalışılması ile farklı sonuçlar elde edilmektedir. Yiyecek alımı sonucu oluşan lipemi de yanlış değerlere yol açar. Bazı serum bileşenleri diürnal varyasyona bağlı olarak günün değişik saatlerinde aynı kişide dahi farklı çıkabilir. Bu farklılık uyku/uyanıklık, ışık/karanlık, stres, gıda alımı, aktivite ve postur gibi faktörlerin etkisiyle olur. Serum demir, ACTH, kortizol konsantrasyonları buna birkaç örnektir. Kan alımı esnasında hasta yatar veya oturur pozisyonda olmalıdır. Özellikle prognoz izlenmesi için istenen testlerle ilgili kan numuneleri hastadan her zaman aynı pozisyonda alınmalıdır. İlaç tedavisinin sürdüğü durumlarda numunenin alınması sabah ilaç alımından önce yapılmalıdır.
9 Hemolizden kaçınmak için mümkün olduğu kadar geniş iğne ucu seçilmelidir. Biyokimya Laboratuvarında Analiz için Kullanılan Numune Çeşitleri Turnike kolda 30 saniyeden fazla kalmamalıdır. İğne damara girdikten sonra çözülmelidir. Enjektör ile kan alınıyorsa kanın tüpe basınçla boşaltılmasından kaçınılmalıdır. Vakumlu tüp hacmi kadar kanı kendisi vakumlayacaktır. Antikoagülan içeren vakumlu tüplere kan alımı sırasında kanın işaretli çizgiye kadar dolmasına özellikle dikkat edilmelidir. Yani kan akışı durana kadar tüp çekilmemelidir. Kan alındıktan sonra tüp yavaşça alt üst edilerek özenle karıştırılmalıdır. Kesinlikle çalkalama yapılmamalıdır. Serum (Sarı kapaklı jelli tüp) Tüpler içinde bulunan jel,santrifüj sonrasında serum ve kanın şekilli elemanları arasında Kan alımı şu sıra ile yapılmalıdır: Kan kültürü şişeleri Koagülasyon testleri için sitratlı tam kan tüpleri fiziksel bir engel oluşturmakta, tüp bulunan pıhtı aktivatörleri sayesinde serum pıhtılaşmasını hızlandırmaktadır. İlave madde içermeyen düz kan tüpleri Genellikle 8 veya 8,5 ml kan alan Hematoloji testleri için EDTA'lı tam kan tüpleri tüpler kullanılır. Tüpler tamamen doldurulduğu takdirde 4-4,5 ml serum elde edilir. Bu da rutin biyokimya tetkikleri için genellikle yeterli miktardır. Kanın tüpün çeperindeki pıhtı aktivatörleriyle iyice temas etmesi için 5-6 kez yavaşça altüst edilmelidir, tüp kesinlikle çalkalanmamalıdır.
10 tüp) EDTA'lı tam kan (Mor kapaklı EDTA'lı 2 ml tam kan mor kapaklı EDTA'lı tüplere alınır. Tüplerin içerisinde pıhtı oluşmaması için kan alınır alınmaz tüp 8-10 kez yavaşça alt üst edilerek karıştırılır. Çalkalama işleminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Kan alımı esnasında kanın işaretli çizgiye kadar doldurulmasına özellikle dikkat edilmelidir. Zaten tüpün vakumu bozulmamışsa tüpe iğne batırılınca işaretli çizgiye kadar kendiliğinden kan dolacaktır. Kan tam olarak tüp üzerindeki işaretli çizgiye kadar alınmamış veya tüpün içerisinde pıhtı oluşmuş ise yeniden numune alınmalıdır. Sitratlı tam kan (Mavi kapaklı sitratlı tüp) Kan örneği 9:1 oranında sodyum sitrat içeren mavi kapaklı tüplere alınır. Venöz kan alımı esnasında damara ilk seferde zorlamadan girilmeli, turnike çok sıkı olmamalıdır. Eğer kan yavaş ve zorlama ile geliyor ise diğer koldan tekrar doğru kan örneği alınmalıdır. Kan örneğinin sodyum sitrat ile karışabilmesi için tüpler işaretli çizgiye kadar tam olarak doldurulmalı ve 3-4 kez çok yavaşça altüst edilerek kanın antikoagülan ile tam teması sağlanmalıdır. Hemolizli numune test edilmemelidir. 24 Saatlik İdrar Numunelerinin Toplanması 24 saatlik idrar toplanması ile ilgili pek çok yanlışlıklar yapılmaktadır. Öncelikle hastaya temiz ve en az 3 litrelik bir idrar toplama kabı temin edilmelidir.eğer spesifik bir test yapılacaksa analizi yapılacak teste göre
11 parametrelerin stabilizasyonu için gerekli koruyucu maddeler idrar toplamaya başlamadan önce toplama kabına konuldu ise mutlaka hastaya anlatılmalıdır. "Bu idrar kabının içinde, yapacağımız analiz için koruyucu madde var. Sakın su zannedip dökmeyin" şeklinde söylenmelidir. Ayrıca hastaya nasıl idrar toplayacağı iyi tarif edilmelidir: " Yarın sabah yataktan kalktığında ilk idrarını tuvalete yapacaksın. 24 saat süresince idrarını bu kapın içine yapacaksın. Bu süre içinde idrar toplama kabı serin ve ışık görmeyen bir yerde duracak. Ertesi sabah yataktan kalktığındaki ilk idrarını da bu kaba yapıp aynı gün bize getireceksin" şeklinde tarif edilmelidir. Ayrıca bu konuda laboratuvar teknisyenlerinin de dikkat edeceği hususlar vardır. Örneğin hasta iki ayrı kapta idrar getirdi ise veya verdiğimiz kabı doldurup başka bir kaba ihtiyaç duyup bu kaba da idrar yaptı ise bu idrarlar mutlaka tek bir kaba (dereceli silindir) boşaltılarak homojen hale getirilerek analiz için numune alınmalı ve hacmi ölçülmelidir. Aksi takdirde gece ıtrahı fazla olan bir analitin, hastanın gündüz idrarını koyduğu kaptan numune alarak analiz edip yanlış değerlendirmede bulunabilir veya idrar hacmini doğru değerlendiremeyebiliriz. 1. AÇLIK KAN ŞEKERİ Çalışma Yöntemi: Hekzokinaz (Kolorimetrik) Çalışma Zamanı: Her gün her saat. Sonuç Verme Zamanı: Rutin Aynı gün, acil 1 saat Referans Aralık: Yetişkin: mg/dl, Prematür: mg/dl, Yenidoğan: mg/dl, <1yaş: mg/dl Çocuk: mg/dl Klinik Fayda: Diabetes Mellitus ve hipoglisemi tanı ve takibinde yararlıdır. Numune Red Gerekçesi: 8-12 saatlik açlık olması gerekir. Serumu ayrılmadan 30 dakikadan uzun beklemiş numune, hemoliz. 2. TOKLUK KAN ŞEKERİ Çalışma Yöntemi: Hekzokinaz (Kolorimetrik) saat Çalışma Zamanı:Her gün Sonuç Verme Zamanı: Aynı gün,acil 1 Klinik Fayda: Şüpheli DM tanısında, DM'li hastaların takibinde yararlıdır. Numune Red Gerekçesi: Uygun saatte alınmamış numune, serumu ayrılmadan 30 dakikadan uzun beklemiş numune, hemoliz (Kolorimetrik) 3. GLUKOZ TARAMA TESTİ (50 g) Çalışma Yöntemi: Hekzokinaz
12 Numune Alma Zamanı: Hastalara teste başlamadan 3 gün öncesinden en az 150 g/gün karbonhidrat içeren normal bir beslenme önerilir. Yükleme için 50g glukoz ılık suda çözülür, içine limon sıkılabilir ve 5 dakikada hastaya içirilir. İçimi takip eden 1. saatin sonunda kan örneği alınır. Sonuç Verme Zamanı: Aynı gün Klinik Fayda: Gestasyonel DM taramasında yardımcıdır. Numune Red Gerekçesi: Hastanın yüklemeyi uygun şekilde yapamaması, kan alma saatlerine uyulmaması, kusma, yükleme süresince su haricinde sıvı alımı, gıda alımı, sigara içilmesi, 24 hafta dışındaki gebeler, 30 dakikadan uzun beklemiş numune, hemoliz 4. ORAL GLUKOZ TOLERANS TESTİ 75/100 g (OGTT) (Kolorimetrik) Çalışma Yöntemi: Hekzokinaz Numune Alma Zamanı: Hastalara teste başlamadan 3 gün öncesinden en az 150 g/gün karbonhidrat içeren normal bir beslenme uygulanır. Hastalardan açlık numuneleri alındıktan sonra 75 g veya 100 g glukoz bir bardak ılık suda çözülüp damla limon sıkılıp 5 dakikada içirilir. Sonuç Verme Zamanı: Aynı gün Klinik Fayda: Gizli, şüpheli DM olanlarda, Glukoz tarama testi bozuk gebelerde, gestasyonel DM tanısında ve reaktif hipoglisemi tanısında yararlıdır Numune Red Gerekçesi: Hastanın yüklemeyi uygun şekilde yapamaması, kan alma saatlerine uyulmaması, kusma, yükleme süresince su haricinde sıvı alımı, gıda alımı, sigara içilmesi, 30 dakikadan uzun beklemiş numune, hemoliz 5. HbAıc (GLUKOZİLE HEMOGLOBİN) Çalışma Yöntemi: Türbidimetrik inhibisyon immunassay Numune türü: Tam Kan Numune Kabı: Mor Kapaklı Tüp Klinik Fayda: DM takibinde yardımcıdır. saat Numune Red Gerekçesi: Pıhtılı kan 6.ÜRE Çalışma Yöntemi: Enzimatik metod Numune Alma Zamanı: Her gün her Sonuç Verme Zamanı: Rutin her gün, acil 1 saat Klinik Fayda: Akut-kronik böbrek yetmezliği, dehidratasyon, şok, kanama,
13 konjestif kalp yetmezliği, glomerüler ve tübüler hastalıklar, üreter, mesane, üretra tıkanıklıkları, prostat hiperplazisi durumlarında artar. Aşırı kusma, ishal, düşük protein alımı ve şiddetli karaciğer hastalıklarında azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 7. KREATİNİN Klinik Fayda: Aşırı sentez (gut), nükleoprotein yıkımının artması (lösemi, multiple myelom, polisitemi, kemoterapi, hemolitik anemi), salisilat ve bazı ilaç kullanımı, metabolik asidoz, diyet, Lesch Nyhan sendromu gibi durumlarda artar. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik acil 1 saat Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, Klinik Fayda: Böbrek fonksiyon bozukluğu (kreatin yüksekliği ancak böbrek fonksiyonunun %50'si bozulunca oluşur, hafif ve orta derecede böbrek yetmezliklerinde BUN/Kreatinin oranı daha anlamlıdır), kas hastalıkları, diyetle fazla kırmızı et tüketimi durumlarında artar. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 8. ÜRİK ASİT Çalışma Yöntemi:Enzimatik,Kolorimetrik, acil 1 saat 9. TOTAL PROTEİN Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik, acil 1 saat Klinik Fayda: Dehidratasyon, monoklonal veya poliklonal gamapatilerda artar.protein kaybının artması (kanama, yanıklar, gastrointestinal sistem yoluyla kayıp, nefrotik sendrom), protein yıkımının artması (yüksek ateş, enflamasyon, hipertiroidi, kronik hastalıklar, malignite),protein sentezinin azalması (diyette protein kısıtlaması, karaciğer hastalığı) gibi durumlarda azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz
14 saat 10. ALBUMİN Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik.acil 1 Numune kabı: Sarı Kapaklı Tüp Fizyolojik olarak çocuklarda hızlı büyüme döneminde (kemik kaynaklı) ve gebelikte son trimestrde (plasenta kaynaklı) yükselir. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 12. ALANİN AMİNO TRANSFERAZ (ALT, SGPT) Referans Aralık: 3,5-5 mg/dl Klinik Fayda: Dehidratasyonda artar, karaciğer hastalıkları, glomerulonefrit, malabsorbsiyon, yanık durumlarında azalır. Albumin negatif akut faz reaktanıdır ve akut ve kronik inflamatuar durumlarda azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 11.ALKALEN FOSFATAZ (ALP) Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik İnfant, çocuk ve adolesan dönemde hızlı kemik büyümesine bağlı olarak ALP değerleri yüksek çıkabilir. Klinik Fayda: Patolojik yüksekliğinin en sık sebebi kemik ve hepatobilier hastalıklardır. Ayırıcı tanıda 5'Nükleotidaz bakılır. Yüksekse hepatobiliyer hastalık, değilse kemik hastalığı düşünülür. Pek çok ilaç ve kırık iyileşmesi, hiperparatiroidizm gibi artmış kemik oluşumu durumları da ALP düzeyini yükseltebilir. Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, acil 1 saat Numune Kabı: Sarı Kapaklı tüp Referans Değerler Erkeklerde U/L Kadında10-28 U/L Klinik Fayda: Yükselmiş ALT düzeyleri daha çok obesiteden (özellikle erkeklerde) ve alkol kullanımından kaynaklanır. ALT, body mass indexi ile ilişkili olmasına rağmen abdominal yağ birikimi ile doğrudan ilişkilidir. Akut karaciğer hücre nekrozu, ağır şok, sağ kalp yetmezliği, akut anoksi (status astmatikus), karaciğere travma durumlarında da serum aktivitesi artar. Viral hepatitin kronikleşmesinin takibinde de kullanılır. Vitamin B6 eksikliğinde azalabilir. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 13. ASPARTAT AMİNO TRANSFERAZ (AST, SGOT) Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik
15 Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, acil 1 saat Referans Değerler Erkekte U/L Kadında13-35 U/L Klinik Fayda: Akut hepatitler, akut karaciğer hastalığı, miyokard enfarktüsü, perikardit, miyokardit ve iskelet kası hastalıklarında yükselir. Kas içi enjeksiyon, orta düzeyde egzersiz yapmak veya hepatotoksik pek çok ilaç serumda AST aktivitesinin yükselmesine neden olur. AST'ın aşırı yükselmesi hastalığın ağırlığını ve organ hasarını gösterir. Erişkinde karaciğere travma durumunda 24 saatte AST pik yapar, 4 gün içinde de normale döner. Vitamin B6 eksikliğinde ve üremide azalabilir Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, acil 1 saat Klinik Fayda: Akut pankreatitte, kronik pankreatitte, her hangi bir karın içi inflamatuar olayda, parotitte, intestinal obstrüksiyon ve infarktta, ektopik gebelikte, safra yolu hastalıklarında, diyabetik ketoasidozda, pankreatik kist ve pseudokist durumlarında, peritonitte, makroamilazemide, renal yetmezlikte, ERCP sonrası, abdominal travma ve postoperatif durumlarda serum amilaz düzeyleri yüksek çıkar (GGT) saat Numune Red Gerekçesi: Hemoliz PANİK DEĞER: >500 U/L 15. GAMA GLUTAMİL TRANSFERAZ Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik,acil 1 Referans Aralık: Erkek U/L Kadın 8-25 U/L Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 14. AMİLAZ Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik Çalışma Zamanı: Her gün her saat Klinik Fayda: Akut hepatitlerde diğer enzimlerden daha az yükselir, ancak daha geç düştüğü için iyileşmeyi takipte kullanılır. Kronik aktif hepatitte diğer enzimlerden daha fazla yükselir. Siroz ve yağlı karaciğerde diğer
16 enzimlerle paralel yükselir. Tıkanma sarılığında ise ALP den daha kısa sürede ve daha çok yükselir. Aşırı alkol kullanımının da hassas bir göstergesidir. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli numune. 17. TOTAL KOLESTEROL Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik Çalışma zamanı :her gün Klinik Fayda: Ailesel hiperkolesterolemiler, koroner kalp hastalığı, obstrüktif karaciğer hastalığı, sekonder hiperkolesterolemi, primer biliyer siroz, nefrotik sendrom, kronik renal yetmezlik, Chushing sendromu, tip 2 diyabet, hipotiroidizm, obezite, gebelik, glikojen depo hastalıkları, kolesterolden zengin beslenme durumlarında artar. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 1B. HDL KOLESTEROL Çalışma Yöntemi: Homojen kolorimetrik Çalışma Zamanı: her gün Klinik Fayda: Koroner arter hastalığı, lipid metabolizması bozuklukları, DM, obezite, hipertansiyon gibi hastalıkların takibinde önemlidir. Numune Red Gerekçesi: Hemoliz 19. TRİGLİSERİT Çalışma Yöntemi: Enzimatik (kolorimetrik) Numune Alma Zamanı: her gün (12 Saatlik sabah açlığı gereklidir) Biyolojik ve analitik varyasyonlar nedeniyle klinik karara varmak için en az 2 seri numune ile TG bakılmalıdır. Klinik Fayda: Obezite, bozulmuş glukoz toleransı, tip 2 diabet, hiperürisemi, viral hepatit, alkolizm, biliyer siroz, biliyer obstruksiyon, nefrotik sendrom, kronik renal yetmezlik, Cushing Sendromu, gebelik, glikojen depo hastalıkları, stres gibi durumlarda hipertrigliseridemi olur. Özellikle kadınlarda trigliserid yüksekliği kardiyovasküler hastalıklar için risk faktörüdür. Pankreatit ve karın ağrısının değerlendirilmesinde, belirli hiperlipidemilerin tanı ve tedavisinde TG ölçümü önemlidir.klinik pratikte yüksek TG düzeyleri genellikle metabolik sendromun bir komponentidir.
17 Numune Red Gerekçesi: Hemolizli numune. 20. LDL KOLESTEROL saat Çalışma Zamanı: her gün, acil 1 Çalışma Yöntemi: Homojen kolorimetrik enzim testi ile direkt ölçülebilir veya T. Kolesterol, HDL ve Trigliserid değerlerinden hesaplanabilir. Çalışma Zamanı: her gün Klinik Fayda: Koroner arter hastalığı, lipid metabolizması bozuklukları, DM, obezite, hipertansiyon gibi hastalıkların takibinde önemlidir. Numune Red Gerekçesi: Aşırı hemoliz Klinik Fayda: Hepatobiliyer tıkanıklık (taş veya tümör), Dubin Johnson ve Rotor Sendromunda artar. Numune Red Gerekçesi: Oda ısısında ve ışıkta 30 dakika beklemiş numune, hemoliz İndirek Bilirubin = Total Bilirubin - Direk Bilirubin 23. DEMİR Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik yöntem Çalışma Zamanı: her gün 21. TOTAL BİLİRUBiN Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik Çalışma Zamanı: Her gün Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, saat,acil 1 acil 1 saat Klinik Fayda: Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında, hemolitik anemilerde, fizyolojik sarılıkta artar. Numune Red Gerekçesi: Oda ısısında ve ışıkta 30 dakika beklemiş numune, hemoliz 22. DİREK BİLİRUBiN Klinik Fayda: Hepatit, aşırı demir alımı, oral kontraseptif kullanımı, pernisiyöz, aplastik ve hemolitik anemi, hemokromatozis, talasemi, akut lösemi gibi durumlarda serum demir seviyesi artar. Demir eksikliğinin en sık nedeni demir eksikliği anemisidir. Enfeksiyonlar, mensturasyon, gebelik, enflamasyon, miyokard enfarktüsü ve malignite de diğer demir eksikliği sebepleridir. Çalışma Yöntemi: Spektrofotometrik
18 numune. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli 24-TOTAL DEMİR BAĞLAMA KAPASİTESİ (TIBC) Çalışma Yöntemi: Hesaplamalı test. TIBC= UIBC + Serum Demir Değeri (TIBC istenen hastaların test isteklerinde UIBC ve demir de işaretlenmelidir) Çalışma Zamanı: her gün Klinik Fayda: Oral kontraseptif kullanımı, hipokromik anemi, akut hepatit ve gebelikte artar. Kronik infeksiyon, inflamasyon, talasemi, siroz, nefroz, malignite, hipertroidide azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli numune saat 25. FOSFOR Çalışma Yöntemi: Kolorimetrik Numune Alma Zamanı: her gün, acil 1 Klinik Fayda: Böbrekte tübüler geri emilimin artması (hipoparatiroidi, orak hücreli anemi, hipertiroidi, D vitamini fazlalığı, büyüme hormonu yüksekliği), aşırı hücre yıkımı (kemoterapi, yaralanmalar, hipertermi, hipoksi), aşırı fosfor yüklenmesi (kan transfüzyonu, hiperalimantasyon, yüksek fosforlu maddelerin alınması), D vitamini eksikliği dışındaki bazı hipokalsemi durumları, renal yetmezlik, magnezyum eksikliği gibi durumlarda serum fosfor düzeyleri yükselir. Bağırsaktan absorbsiyon azalması (malabsorbsiyon, D vitamini eksikliği, malnutrisyon, ishal, kusma, fosfat bağlayıcı antiasid kullanımı), böbrek ve barsak yoluyla atılımın artması (diüretik kullanımı, renal tübüler defektler, hiperparatiroidizm, idiopatik hiperkalsiüri, hipokalemi, hipomagnezemi, diyaliz, primer hipofosfatemi, akut gut hastalığı), hücre içine fosfor kayması (insülin kullanımı, anabolik steroidler, androjenler, epinefrin ve glukagon verilmesi, alkolizm, diyabet, asidoz, solunumsal alkaloz) gibi durumlarda serum fosfor düzeyi azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli, ikterik numune. Diürnal varyasyon gösterir, açlık/tokluk durumundan etkilenir. Bu yüzden sabah aç karına hemolizsiz kan alınmalıdır. Hemoliz analizi bozar. Kan alındıktan hemen sonra, en geç 1 saat içinde serum ayrılmalıdır. Aksi taktirde eritrositlerdeki fosfataz aktivitesi ile fosfat miktarı artar. Egzersiz ve turnikenin uzun süre bağlı kalması da analizi bozar. Mevsimsel varyasyon da gösterir, Mayıs ve Haziran'da en yüksek, kışın ise en düşük düzeydedir. Kadınlarda menapozun ilk dekadında hafif artar. Doğurganlık çağındaki
19 kadınlarda mensturasyon sırasında düşük düzeylerdedir 26. KALSİYUM Çalışma Yöntemi: Schwarzenbach ile o- cresolphthalein komplekson yöntemi Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: rutin aynı gün,acil 1 saat Klinik Fayda: Hiperparatiroidizm, kemiğin maling hastalıkları (veya kemiğe metaztaz yapmış tümörler), diğer malin tümörler (akciğer squamöz hücreli karsinom, renal hücreli kanser, karaciğer safra kesesi, pankreas, özefagus kanserleri), polisitemia vera, feokromasitoma, sarkoidoz, D vitamini intoksikasyonu, tirotoksikoz, akromegali gibi durumlarda serum total kalsiyum düzeyi artar. İdiyopatik, cerrahi veya konjenital hipoparatiroidizm, pseudohipoparatiroidizm, D vitamini eksikliği, kronik böbrek yetmezliği, magnezyum eksikliği gibi durumlarda serum total kalsiyum düzeyi azalır. Serum kalsiyum konsantrasyonu 6 mg/dl'den aşağı düşerse tetani görülebilir. Serum total kalsiyum seviyesi normal olmasına rağmen hem solunumsal hem de metabolik alkalozda iyonize kalsiyum düzeyindeki azalmaya bağlı olarak tetani görülebilir Numune Red Gerekçesi: Hemolizli veya ikterik numune 27. SODYUM Çalışma Yöntemi: İyon selektif Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: Rutin aynı gün, acil 1 saat Referans Aralık: meq/l Klinik Fayda: Terleme, kusma, hiperpne, ishal, ADH etkisizliği, ozmotik diürez gibi sıvı kaybı görülen durumlarda ve hiperaldosteronizm, Cushing Sendromu, aşırı serum fizyolojik verilmesi gibi sodyum fazlalığı durumlarında serum sodyumu artar. Aşırı terleme, uzun süreli kusma, ishal, tuz kaybettirici enteropatiler, uygunsuz diüretik kullanımı, Addison, metabolik asidoz, ozmotik diürez gibi sodyum kaybı durumlarında ve ödem, kalp yetmezliği, kontrolsüz diyabet, siroz, nefrotik sendrom, uygunsuz ADH sendromu gibi sıvı fazlalığı durumlarında serum sodyumu azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli numune saat 28-KLORÜR Çalışma Yöntemi: İyon selektif Çalışma Zamanı: Her gün her saat, acil 1 Acil durumlar dışında açlık kanında çalışılmalıdır. Çünkü yemekten sonra hafif bir azalma olur.
20 Klinik Fayda: Dehidratasyon, renal tubuler asidoz (hiperkloremik metabolik asidoz), akut böbrek yetmezliği, diabetes insipitus, adrenokortikal hipofonksiyon, salisilat zehirlenmesi, respiratuvar alkaloz, diyetle fazla klor alımı, tedavi amacıyla aşırı serum fizyolojik verilmesi gibi durumlarda serum klor düzeyi yükselir. Tuz kaybettiren nefrit, metabolik asidoz, kusma, sürekli gastrik sekresyon, ekstrasellüler sıvı hacmi artması, yanık, aşırı terleme, Addison krizi gibi durumlarda serum klor düzeyi azalır. Numune Red Gerekçesi: Hemolizli numune 29. POTASYUM Çalışma Yöntemi: İyon selektif Çalışma Zamanı: Her gün her saat, acil 1 saat Turnikenin uzun süre bağlı kalması potasyum değerini yükseltir. Trombosit ve lokosit sayısının yüksek olması da yanlış olarak potasyum düzeyinin yüksek çıkmasına neden olur. Referans Aralık: mmol/l Klinik Fayda: Potasyumlu mayi infüzyonu, tümör lizis sendromu, tuz kaybettiren konjenital adrenal hiperplazi, diüretik kullanımı, böbrek yetmezliği, asidoz, Addison Hastalığı gibi total vucut kalsiyumunun arttığı durumlarda ve dehidratasyon, diyabetik ketoasidoz, hemolitik hastalık, aşırı kas faaliyeti, trombositoz, lökositoz, insülin eksikliği gibi hücre içi potasyumun hücre dışına kaydığı durumlarda serum potasyum düzeyleri artar. Diyabette insülin tedavisi ile hücre içine glukozla birlikte su ve potasyum girmesi sonucu, respiratuvar alkalozda ise H+ iyonları hücreden dışarı çıkarken, K+ iyonları hücre içine girdiği için serum potasyumunu azaltır. Kusma, ishal, barsak fistülleri, renal tübüler asidoz, diüretik tedavisi, aşırı terleme, kistik fibroz, geniş yanıklar gibi durumlarda da potasyum kaybı olduğu için serum potasyumu azalır. numune Numune Red Gerekçesi: Hemolizli 30. TROPONİN I (TnI) Çalışma Yöntemi: Kemilüminesans Çalışma Zamanı: Her gün her saat Sonuç Verme Zamanı: Rutinde aynı gün, acil 1 saat Klinik Fayda: Akut koroner sendromda 2-6 saat içerisinde serumda yükselir.
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak
GAZİANTEP İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI TEST REHBERİ
GAZİANTEP İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI TEST REHBERİ 0 1 Test Adı Endikasyon Çalışma Yöntemi Numunenin alınacağı tüp Glukoz Diabetes mellitus (tarama, tedavi) Üre Böbrek yetmezliği Kreatinin Böbrek yetmezliği
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak
BİYOKİMYA LABORATUVAR REHBERİ
T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVAR REHBERİ 2011-Düzce Hazırlayanlar: Doç. Dr. Ramazan MEMİŞOĞULLARI Dr. M. Engin ÖZCAN ( Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi
DETAYLI KADIN CHECK- UP
DETAYLI KADIN CHECK- UP Detaylı kadın check-up programında : tam kan sayımı anemi ( kansızlık ), enfeksiyon hastalıklarının taraması, tam idrar tahlili, açlık kan şekeri, 3 aylık kan şekeri bilançosu,
Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı
Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Yeterlilik Testleri Sağlayıcısı Adresi : Maslak Mah. AOS 55. Sokak 42 Maslak No:2A Daire: 231 (A9/07) Sarıyer 34398 İSTANBUL/TÜRKİYE Tel : 0 212 241 26 53 Faks
NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI
Dok No: BİY.TL.23 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 11 01 AMAÇ : Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı
Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.
POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum
LABORATUAR TEST REHBERİ
LABORATUAR HATA VE GÖSTERGE İZLEM FORMU MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 1/25 LABORATUAR TEST REHBERİ Güncelleme Tarihi : 2012 ÖNSÖZ MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 2/25 Hastalıkların gerek tanı
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak
MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI
MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI Mersin Sağlık Müdürlüğü Merkez Laboratuvarı Mersin Devlet Hastanesi bahçesinde hizmet vermekte olup; Mersin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, Mersin Devlet Hastanesi ve Toros Devlet
BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ
KOD:BİY.PR.01 YAYIN TRH:MART 2005 REV TRH:EYLÜL 2012 REV NO:04 SAYFA NO: 1 / 5 1-AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarında yürütülen faaliyetleri tanımlamak. 2-KAPSAM: Bu talimat, Biyokimya Laboratuvarını kapsar
YENİ DİYABET CHECK UP
YENİ DİYABET CHECK UP Toplumda giderek artan sıklıkta görülmeye başlanan ve başlangıç yaşı genç yaşlara doğru kayan şeker hastalığının erken teşhisi için bir Check Up programı hazırladık. Diyabet Check
LABORATUVARDA HATA KAYNAKLARI
LABORATUVARDA HATA KAYNAKLARI Prof. Dr. Melahat DİRİCAN Tıbbi kararların % 60-80 i laboratuvar verileri ile alınmakta Hatalı sonuçlar tıbbi hatanın en önemli nedenlerinden biridir. Olguların % 25 de hatalı
İDRAR DANSİTESİ. Normal idrar dansitesi arasında kabul edilir. İdrar dansitesini arttıran bazı olaylar:
İDRAR DANSİTESİ Normal idrar dansitesi 1003-1030 arasında kabul edilir. İdrar dansitesini arttıran bazı olaylar: İdrarın soğutulması İdrarda protein atılımı İdrarda radyolojik kontras maddelerin atılması
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU
LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak
Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.
POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum
ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI
ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up
DETAYLI KADIN CHECK- UP
DETAYLI KADIN CHECK- UP Detaylı kadın check-up programında : tam kan sayımı anemi ( kansızlık ), enfeksiyon hastalıklarının taraması, tam idrar tahlili, açlık kan şekeri, 3 aylık kan şekeri bilançosu,
[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]
VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en
TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006
TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Tümör (kanser), Vücudumuzun herhangi bir hücre veya hücre topluluğunun kontrolsüz bir şekilde çoğalması, büyümesi,
Magnezyum (Mg ++ ) Hipermagnezemi MAGNEZYUM, KLOR VE FOSFOR METABOLİZMA BOZUKLUKLARI
Magnezyum (Mg ++ ) MAGNEZYUM, KLOR VE METABOLİZMA BOZUKLUKLARI Dr Ali Erhan NOKAY AÜTF Acil Tıp AD 2009 Büyük kısmı intraselüler yerleşimlidir Normal serum düzeyi: 1.5-2,5 meq/l Hücre içinde meydana gelen
genellikle böbrek yetmezliği göstergesi preanalitik hata kaynakları çok sağlıklı değerlendirme için
Kreatinin yüksekliği genellikle böbrek yetmezliği göstergesi olarak bilinir ama birçok testte olduğu gibi farklı hastalıkların da tanısında kullanılır ve testi etkileyen faktörler yine her testte olduğu
ÇALIŞMA GÜNLERİ saat. Mesai saatleri içinde saat saat saat. Mesai saatleri içinde
TEST ADI ÇALIŞILAN LABORATUVAR ADI ÖRNEK TÜRÜ / ALINACAĞI TÜP BİM KODU SUT KODU ÇALIŞMA GÜNLERİ örnek TRANSFER BİLGİSİ SONUÇ VERME ZAMANI AKTİVE PROTEİN C REZİSTANSI Plazma/Mavi kapaklı 300546 904280 15
Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler
Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI Okul öncesi check-up programı okul çağı çocuklarının başarılarını ve öğrenme kabiliyetlerini etkileyebilecek en sık rastlanan problemlerinin arandığı sağlık taramasıdır. Bu
Creatinine clearance; Kreatin Klirensi; Cc Cl;
KREATİNİN KLİRENSİ Creatinine clearance; Kreatin Klirensi; Cc Cl; Kandaki kreatinin miktarının ne hızla temizlendiğini gösteren ve böbrek fonksiyonları hakkında detaylı bilgiler veren bir testtir. Ölçüm
İÜ ONKOLOJİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ
Sayfa No : 1 / 5 1. Amaç İÜ Onkoloji Enstitüsü Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı nda sunulan laboratuvar hizmetlerinin; hizmet verdiği hasta popülasyonu, klinik ve polikliniklerin gereksinimleri doğrultusunda
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI Okul öncesi check-up programı okul çağı çocuklarının başarılarını ve öğrenme kabiliyetlerini etkileyebilecek en sık rastlanan problemlerinin arandığı sağlık taramasıdır. Bu
LABORATUVAR SONUÇLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
LABORATUVAR SONUÇLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER KLİNİK ANALİZ; Amaçlar: Hastalıkları teşhis etmek Uygulanan tedaviye yanıtları ve prognozu değerlendirmek Tarama yapmak 2 Klinik Analizlerde kullanılan materyaller:
LABORATUVAR HATALARININ BÜYÜK ÇOĞUNLUĞU (%70) PREANALİTİK (NUMUNELERİN LABORATUVARA ULAŞMADAN ÖNCEKİ SÜREÇ) KAYNAKLIDIR.
LABORATUVAR HATALARININ BÜYÜK ÇOĞUNLUĞU (%70) PREANALİTİK (NUMUNELERİN LABORATUVARA ULAŞMADAN ÖNCEKİ SÜREÇ) KAYNAKLIDIR. AŞAĞIDAKİ YÖNERGELERE UYULDUĞU TAKDİRDE BU HATALAR EN AZA İNECEKTİR. 1 Laboratuvarımızda
Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl
Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında
Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım
Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU
EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER
EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER 1- Testlerle ilgili oluşturulmuş olan kişisel paneller eğer varsa kaldırılacaktır.(hastanenin özelliğine göre ve bilimsel gerekçeler
LABORATUVAR TEST SONUÇLARI PANİK DEĞERLER TALİMATI
Dok No:BİY.TL.02 Yayın Tarihi:NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 5 1.0 AMAÇ: Laboratuvarda tespit edilen ve hemen müdahale edilmesi gereken test değerlerinin ilgili hekime acil olarak bildirilmesini
Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 HBV DNA HCV-RNA HCV GENOTİP. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 ÜRE GLUKOZ
Sayfa: 1 / 9 320.00451 SİEMENS SAN.TİC.A.Ş. Kodu 54 190281 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I 40000 2,29 91.600,00 320.00577 MZM SAG.UR.LAB.HIZ.SAN VE TİC. LTD. ŞTİ 91.600,00 Kodu 55 56 57 190271 190272 190275
Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol
Avantaj Check-Up Kadın Doğum LDL Kolesterol (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) (EKG) Üroloji HDL Kolesterol (ERKEK) ALT (Alanin Aminotransferaz) AST (Aspartat Transaminaz) İdrar tetkiki
HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi
HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen
Check-up. dedigin. Kişiye ve yaşa özel check-up ile kontrol ü sağlamaktır.
Check-up guven dedigin ~ Kişiye ve yaşa özel check-up ile kontrol ü sağlamaktır. Erken tanı ile kontrol elimizde! Uz. Dr. Yavuz Maşrabacı Güven Çayyolu Sağlık ve Yaşam Kampüsü Uz. Dr. Bekir Yazan Güven
NUMUNE ALINIRKEN YAPILABİLEN HATALAR. Yrd. Doç. Dr. Funda BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO
NUMUNE ALINIRKEN YAPILABİLEN HATALAR Yrd. Doç. Dr. Funda BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO 1-KİRLİ MALZEME KULLANILMASI Dispozıbl malzeme kullanılmayan klinik ve laboratuvarlarda enjektör,iğne ve tüplerin
KARBOHİDRAT METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI DİYABET
KARBOHİDRAT METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI DİYABET KARBOHİDRAT METABOLİZMASI BOZUKLULARI DIABETES MELLITUS Diabetes mellitus, direkt olarak insülin direnci, yetersiz insülin salımı veya aşırı glukagon salımı
Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri
Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın
KBUDEK 2015 PROGRAMLARI
Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI
OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI Okul öncesi check-up programı okul çağı çocuklarının başarılarını ve öğrenme kabiliyetlerini etkileyebilecek en sık rastlanan problemlerinin arandığı sağlık taramasıdır. Bu
SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER
SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim
PREANALİTİK DEĞİŞKENLER. MediOS 2017
PREANALİTİK DEĞİŞKENLER MediOS 2017 Laboratuvar testleriyle elde edilen sonuçların hastada gerçek değerler olduğuna inanılır. Ancak birçok faktör bir örnekteki bir veya daha fazla madde ile ilgili analiz
Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count
TAM KAN SAYIMI Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count Tam kan sayımı kanı oluşturan hücrelerin sayılmasıdır, bir çok hastalık için çok değerli bilgiler sunar. Test venöz kandan yapılır. Günümüzde
Kronik böbrek yetmezliğine sahip olan her hasta böbrek nakli için aday olabilmektedir.
Kimler Böbrek Naklinden Yarar Sağlayabilir? Böbrek nakli kimlere yapılabilir? Kronik böbrek yetmezliğine sahip olan her hasta böbrek nakli için aday olabilmektedir. İlerlemiş böbrek yetmezliğinin en sık
NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit
NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron
ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay
ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule
AMİLAZ (SERUM) Klinik Laboratuvar Testleri
AMİLAZ (SERUM) Kullanım amacı: Klinik uygulamada, pankreas dokusu ve tükürük bezleri ile ilişkili her türlü zedelenme olasılığının değerlendirilmesi amacıyla ihtiyaç duyulur. Akut ve kronik pankreatitler
Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul
Hipoglisemi-Hiperglisemi Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Diabetin Acil Sorunları Hipoglisemi Diabetik Ketoz ( veya Ketoasidoz) Hiperosmolar Nonketotik Durum Laktik Asidoz Hipoglisemi
Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr.
Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi Dr. Aslı KANTAR GİRİŞ GENEL BİLGİLER Akut böbrek hasarı (ABH) yenidoğan yoğun bakım
ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE
Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 05.Şub.18 09.00-09.50 Serbest Çalışma Pazartesi 10.00-10.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 11.00-11.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 12.00-12.50 Glomerül Hastalıkları
Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı
Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,
Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı
Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:
Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme
Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 06.Şub.17 09.00-09.50 Böbrek Fizyolojisinin Temel Prensipleri Nefroloji Pazartesi 10.00-10.50 Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ve Böbrek Hastalıklarına Klinik
BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI
BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI Doç. Dr. Ayşe Palanduz Aile Hekimliği Anabilim Dalı DERS PLANI TARİH DERS 07.09.2015 Sağlık Hizmetlerinin Basamaklandırılması ve Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri
2. Kapsam 2.1. Sağlık hizmet sunucularındaki acil ve yoğun bakım üniteleri dışındaki birimlerden istenen test istemlerini kapsar.
AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI AKILCI TEST İSTEMİ PROSEDÜRÜ 1. Amaç 1.1. Prosedürün amacı, sağlık hizmet sunucularında, hastaya doğru tanı konulmasını sağlamak ve test sonuçlarının klinik yararlılığını arttırmak
LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:
LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop
BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?
BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar
G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA
392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri
BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ
Dok No:BİY.PR.01 Yayın Tarihi:HAZİRAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 8 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı ve
Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir
Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Babalarımıza Özel... 40 Yaş Üstü Erkek Sağlık Taraması
Arter Kan Gazı Değerlendirmesi. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı
Arter Kan Gazı Değerlendirmesi Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Asit-Baz Dengesine Farklı Yaklaşımlar Seifter JL: N Engl
İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN
İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00
Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM
Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans
TÜMÖR MARKIRLARI. Dr. Ömer DİZDAR. Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü, Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı
TÜMÖR MARKIRLARI Dr. Ömer DİZDAR Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü, Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı TÜMÖR MARKIRLARI Tümör markırları kanserli hastaların dokularında, serumda, idrarda ya da diğer
KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No
REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Dilek Baytaş Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ
YAŞLIDA DOĞRU LABORATUVAR KULLANIMI. Dr. Kadir Kayataş SBÜ Haydarpaşa Numune SUAM
YAŞLIDA DOĞRU LABORATUVAR KULLANIMI Dr. Kadir Kayataş SBÜ Haydarpaşa Numune SUAM Başlıklar 1-Doğru laboratuvar kullanımı 2-Yaşlıda laboratuvar sonuçlarını etkileyebilecek durumlar 3-Yaşlıda laboratuvar
Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1
VÜCUTTA ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI ASİDOZ Kan ph ının ALKALOZ Kan ph ının ASİDOZLAR: Vücut ekstrasellüler sıvılarında H + artmasından ya da bazların azalmasından ileri gelir. Vücut normal ph ının (7.35-7.45)
AKILICI LABORATUVAR KULLANIMI TEST İSTEM PROSEDÜRÜ
DOKUMAN BL.PR. 03 İLK YAYIN 16.11.2018 SAYFA 1/ 7 Revizyon Nedeni: 1. Amaç 1.1. Prosedürün amacı, sağlık hizmet sunucularında, hastaya doğru tanı konulmasını sağlamak ve test sonuçlarının klinik yararlılığını
Olgular. Kan Gazı Değerlendirilmesi Sunum planı. AKG Endikasyonları
Sunum planı Olgularla Kan Gazı Değerlendirilmesi Dr. Ayhan ÖZHASENEKLER Acil Tıp Uzmanı Diyarbakır Devlet Hastanesi Neden Arteryel Kan Gazı ( AKG)? Değerlendirilen Parametreler Neler? Asit-Baz Dengesi
ÖZEL DİYAR LİFE DAĞKAPI HASTANESİ
ÖZEL DİYAR LİFE DAĞKAPI HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 1 / 54 GİRİŞ Tanı ve tedavinin takibinde laboratuvarlar gittikçe artan bir öneme sahip olup istatistiksel veriler tıbbi kararların yaklaşık %
SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri
SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri Adı Soyadı*... Hastanızın ad, ikinci ad (varsa) ve soyadının baş harflerini giriniz
ÖRNEK KABUL VE SONUÇ VERME GÜNÜ LİSTESİ. ÖRNEK KABUL GÜN ve SAATİ
TEST ADI ÖRNEK KABUL GÜN ve SAATİ SONUÇ VERME GÜN ve SAATİ RUTİN BİYOKİMYASAL ANALİZLER Glukoz, BUN, Kreatinin, Ürik Asit, AST, ALT, CK, LDH, ALP, GGT, Lipid Profili, Total Protein, Albümin, Total Bilirubin,
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI.
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 08-09 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI. Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 03 Eylül 08 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
4.SINIF İÇ HASTALIKLARI STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet BAŞTEMİR, Doç. Dr. Selman ÜNVERDİ, Yrd. Doç. Dr.
4.SINIF İÇ HASTALIKLARI STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet BAŞTEMİR,, GRUP 1 Stajyer Öğrenciler için Haftalık Çalışma Programı* 1. Hafta (16-20 Ekim 2017) Saat 16 Ekim 2017 Pazartesi 17 Ekim
Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi
Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 03.05.2016 OLGU 38 yaşında evli kadın hasta İki haftadır olan bulantı, kusma, kaşıntı, halsizlik, ciltte ve gözlerde
KLİNİK BİYOKİMYA UZMANLARI DERNEĞİ EKSTERNAL KALİTE KONTROL PROGRAMI KBUDEK 2018 PROGRAMLARI
Değerli Laboratuvar Sorumlusu Ülkemizde Ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan KBUDEK 2014 yılından itibaren Uluslararası bir nitelik kazanmıştır. 2017 yılında
DÖNEM 4 PEDİATRİ STAJI DERS PROGRAMI B GRUBU (12/11/ /01/2019) 14/11/2018 Çarşamba
DÖNEM 4 PEDİATRİ STAJI DERS PROGRAMI B GRUBU (12/11/2018-18/01/2019) Saat 12/11/2018 08: 30 10: 20 Pediatri Stajının İşleyişi 13/11/2018 14/11/2018 15/11/2018 16/11/2018 Poliklinik ve servis Poliklinik
ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ
ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP C TEORİK DERS PROGRAMI
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP C TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 0 Nisan 05 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi LABORATUVAR REHBERİ Uzm.Dr. Seçil ŞİMŞEK Biyokimya ve Klinik Biyokimya
Kırmızı/sarı kapaklı jelli serum tüpü
LABORATUVAR HATALARININ BÜYÜK BİR ÇOĞUNLUĞU (%60-70) PREANALİTİK (NUMUNELERİN LABORATUVARA ULAŞMADAN ÖNCEKİ SÜREÇ) KAYNAKLIDIR. AŞAĞIDAKİ YÖNERGELERE UYULDUĞU TAKDİRDE BU HATALAR EN AZA İNECEKTİR. Laboratuvarımızda
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 7 Kasım 0 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 09 Şubat 05 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
KLİNİK BİYOKİMYA UZMANLARI DERNEĞİ EKSTERNAL KALİTE KONTROL PROGRAMI KBUDEK 2019 PROGRAMLARI
Değerli Laboratuvar Sorumlusu Ülkemizde Ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan KBUDEK 2014 yılından itibaren Uluslararası bir nitelik kazanmıştır. 2017 yılında
ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ
ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit
KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK
KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK HASTA HİKAYESİ NASIL ALINIR? 1) Hastanın mevcut şikayeti: Gerçek şikayeti bulmaya yönelik sorular a) Sizi en çok rahatsız eden şey ne? b) Ne zaman başladı?
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI.
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 08-09 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI. Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 0 Şubat 09 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 08 Eylül 0 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ)
ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) Diğer adı ve kısaltma: α fetoprotein, AFP. Kullanım amacı: Primer karaciğer, testis ve over kanserlerinin araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla
KARACIGERINI KORU SIGORTAYI ATTIRMA!
KARACIGERINI KORU SIGORTAYI ATTIRMA! Portal : www.takvim.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 09.03.2017 Adres : http://www.takvim.com.tr/yasam/2017/03/09/karacigerini-koru-sigortayi-attirma Karaciğerini koru
BAYAN CHECK UP PAKETİ
BAYAN CHECK UP PAKETİ BİOKİMYA GLİKOZ AKŞ: AÇLIK KAN ŞEKERİ ÜRE: BÖBREK FONKSİYON TESTİ KALSİYUM: VÜCUTTA KALSİYUM EKSİKLİĞİNİ TESPİT EDER ALT: KARACİĞER FONKSİYON TESTİ AST: KARACİĞER FONKSİYON TESTİ
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP C TEORİK DERS PROGRAMI.
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 08-09 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP C TEORİK DERS PROGRAMI. Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 5 Nisan 09 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi
Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar
Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI
SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 05-06 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP B TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 07 Eylül 05 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi