Nadir Görülen Baş Ağrılarında Tedavi Algoritmaları

Transkript

1 Nadir Görülen Baş Ağrılarında Tedavi Algoritmaları Prof. Dr. Aynur Özge Mersin Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji AD.

2 İçerik Birincil saplanma ba, Öksürük ba, Egzersiz ba, Seksüel aktivite ile ilişkili birincil başağrıları, Uyku (Hipnik) ba, Birincil gök gürültüsü ba, Hemikraniya kontünya Yeni günlük ısrarlı başağrısı (YGIB)

3 Neden? Aslında birbirine benzer yönleri kısıtlı Başağrısı ile zamansal ve nedensel ilişkisi olan ikincil bir neden yok Ataklar çoğunlukla etkin dozda indometazine olumlu yanıt veriyor

4 Temel prensip(ler)? Atak tedavisine gereksinim? Proflaksi ihtiyacı? Atak sıklığı Ağrıların hastanın günlük yaşam işlevlerine etkisi Hastanın komorbid tıbbi durumları Söz konusu ilacın yan etkileri

5 Birincil saplanma başağrısı Organik nedene bağlı olmayan Tek taraflı Çok kısa süreli Saplanıcı V 1 de lokalize tekrarlayıcı başağrıları

6 A. Tanı Primer Trigeminal nevralji SUNCT KPH Sekonder Kafa/Göz travması Akut glokom Menejioma Hipofiz adenomu SVH Herpes Zoster enf vb.

7 Tedavi Atak Proflaksi Indometazin ( mg/gün) Indometazin ( mg/gün) Melatonin (3-9 mg/yatarken) %74 Gabapentin ( mg/gün) Celecoxib (2x100 mg) Girişimsel müdahaleler

8

9 Öksürük başağrısı İkincil bir neden olmaksızın öksürük veya ıkınma ile o.ç. başağrısı atakları. Prevalansı %1-2 Kısa süreli, patlayıcı (saplanıcı), sıklıkla bilateral yerleşimli başağrısı atakları Asosiye bulgu yok Indometazin e yanıt (+)

10 -Öksürük yakınması ile refere edilen 165 hasta -32 öksürük ba (%19.3) -%37.5 i sekonder öksürük ba -Öksürük frekansı ve süresi arttıkça (Likert skala) öksürük ba sıklığı artıyor.

11 A. Tanı Primer Migren Küme ba Sekonder CH Tip I Post fossa anormallikleri For. Magnum yapısal lezyonları BOS hipotansiyon ba Psödotümör Serebri Karotis Vertebral Diseksiyon Anevrizma vb.

12 ? Atak Indometazin ( mg/gün) Tedavi Proflaksi Indometazin ( mg/gün) Asetazolamid ( mg/gün) Topiramat ( mg/gün) Tekrarlanan LP ler Girişimsel müdahaleler

13

14 Egzersiz başağrısı Uzamış bir egzersiz ile o.ç. başağrısı 5 dk-48 saat sürer Zonklayıcı, sızlayıcı, vurucu ba %60 bilateral Sıcaklık, basınç değ, alkol tetikler Prevalansı %12.3 (Vaga çalışması, 2003) Ailede migren, sexüel aktivite ilişkili ba sık

15 A. Tanı Primer Migren Küme ba Sekonder CH Tip I Post fossa anormallikleri MCA diseksiyonu Anevrizma Pansinüzit Feokromasitoma Serebral venöz tromboz Intrakranial metastazlar vb

16 Atak Tedavi Proflaksi Indometazin ( mg/gün) NSAİİ Indometazin ( mg/gün) Propranolol ( mg/gün) Girişimsel müdahaleler

17 Egzersiz ilişkili başağrısı Pascual J et al-2008

18

19 Cinsel aktivite ile ilişkili birincil başağrıları Cinsel ilişki, masturbasyon Veya orgazm ile ilişkili ba Prev %1 Erkeklerde 3-4 kat sık Boyun ve/veya çenede kasılmaların eşlik ettiği, baş ve boyunda yerleşik künt ağrı BOS kaçağı?

20 A. Tanı Primer Migren Küme ba Sekonder SAK (%4-12) Arteryel diseksiyon Serebral ve beyinsapı iskemileri İntraventriküler kist

21 Tedavi Atak Proflaksi Indometazin ( mg/gün) Indometazin (25-75 mg/gün) Naratriptan Ergo bileşikleri Propranolol ( mg/gün) Metoprolol ( mg/gün) Diltiazem ( mg/gün)

22

23 Uyku (Hipnik) başağrısı Uyku sırasında hastayı uykudan uyandıran künt ba Prev %0.07 >50 yaş K>E Öncesinde migren, GTB sık

24 Hipnik ba >Ayda 15 kez Uyandıktan 15 dk içinde düzelme Otonomik bulgu yok Birden fazla asosiye bulgu yok Ağrı ani başlangıçlı, orta-hafif şiddette Gn.le generalize künt ba

25 A. Tanı Primer Migren Küme ba KPH Sekonder Temporal arterit İKYKL OSAS Parasomniler Psikiyatrik boz İlaç yan etkileri Kronik ağrılı durumlar Noktürnal HT

26 Atak Indometazin ( mg/gün) Tedavi Proflaksi Lityum ( mg/gün) Melatonin (3-6 mg/gece) Kafein tb (40-60 mg) Flunarizin (5 mg/gün) Asetazolamid ( mg/gün) Topiramat ( mg/gün) Pregabalin ( mg/gün) Botilinum Toksin Tip A

27 Birincil gök gürültüsü başağrısı Anevrizma rüptürünü taklit eden ani başlangıçlı (1 dk) çok şiddetli başağrısı 1 saat-10 gün süre Tekrarlamaz Başka bir bozukluk yok

28 Klinik yaş K>E Oksipital bölgede Spontan /egzersiz ile o.ç. ba Migren / GTB öyküsü İyi prognozlu

29 Sekonder A. Tanı Primer Migren Küme ba KPH SAK Intraserebral kanama Serebral venöz tromboz AVM Diseksiyonlar Hipertansif ensefalopati Sempatomimetik ajanlar 3.ventrikül kolloid kisti BOS hipotansiyonu Hipofiz apopleksisi Reversbl serebral vazokonstrüksiyon sendromu

30 Atak Analjezikler Tedavi Proflaksi Nimodipin ( mg/gün) GabapentinG

31 Hemikraniya kontünya 1981 de Medina ve Diamond 1984 te Sjaastad ve Spierings

32 HK 3 aydan uzun süren; tek taraflı yerleşen (taraf değiştirmez), her zaman var olan, şiddeti değişen, otonomik bulguların eşlik ettiği, belirli bir tetikleyicinin olmadığı başağrısı Otonomik ba mıdır?

33 HK ALTTİPLER Bir aydan daha kısa süren remisyonlar KPH (%80) Bir aydan daha uzun remisyonlar EPH (%20)

34 HK-Tedavi Indometazin 3x25 mg 300 mg GIS yan etkileri!!! Süre?? Ömür boyu 6 ayda bir ara verilip rekürrens kontrolü. Dirençli olgular??

35 HK-Tedavi gabapentin ( mg/gün) (%50-80) topiramat ( mg/gün) Lamotrijin ( mg) ibuprofen aspirin naproksen piroksikam melatonin refecoxip

36 HK- Tedavi Nörostimülasyon (GON, suboksipital sinir)

37 Yeni günlük ısrarlı başağrısı (YGIB) Akut başlayıp günlük olarak devam eden ba Bilateral, zonklayıcı, orta-hafif şiddette, fiziksel aktivite ile kötüleşmeyen ba Ft/ Fn/ hafif bulantı olabilir Şiddetli bulantı/kusma olmaz EBV enfeksiyonları ile ilişki???

38 A. Tanı Primer Migren KGTB Sekonder Serebral venöz tromboz Diseksiyonlar Hipertansif ensefalopati BOS hipotansiyonu İlaç aşırı kullanım ba Temporal arterit Sfenoid sinüzit vb

39 Atak Tedavi Proflaksi??? Kas gevşeticiler Trisiklik Antidepresanlar SSRI/SNRI Valproik asit Gabapentin Topiramat Beta blokerler Girişimsel müdahaleler

40 Cep mesajları Başağrısı yakınması ile başvuran hastalarda tanı, eş tanı, ayırıcı tanı sürecinde diğer primer başağrıları akılda tutulmalıdır Tanı öncesinde sekonder nedenler dikkatle araştırılmalıdır. Tanı alan hastalar dikkatle kayıt altına alınarak bu alandaki bilgi ve tercübe eksikliği giderilmelidir.

41

42