ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN"

Çağatay Öztürk
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

2 VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır. Dinematik ve Kinematik olmak üzere iki şekilde ifade edilir.

3 Dinamik viskozite örneği F w -- tabanla sıvı yüzeyi arasındaki toplam sürtünme kuvveti A v y -- Plaka yüzeyi --hız farkı --sıvının derinliği ise

4 Dinamik viskozite örneği F W v. A y olur. kayma gerilmesi FW A v y ' dır, y 2 olur, Ns / m veya kg / ms v

5 Kinematik viskozite örneği v ile gösterilir. dinamik viskozitenin sıvı yoğunluğuna bölümü ile elde edilir. kg / m. s 2 v m / s 3 kg / m

6 ENGLER VİSKOZİMETRESİ Yandaki şekilde görüldüğü gibi mm olarak ölçülü şeması verilen silindirik bir kapdan ibarettir.

7 SAYBOLT VİSKOZİMETRESİ 1, v 0, t. 10 ft / s t t sembolü 60 ml akışkanın viskozimetreden saniye olarak akış süresini ifade eder.

8 KONSENTRİK (ORTAK MERKEZLİ) VE SİLİNDİRİK VİSKOZİMETRE İç içe geçmiş ortak merkezli 2 silindirden oluşur. 1 nolu silindirin içine viskozitesi ölçülecek sıvı konulur. 2 nolu silindir sabit olup 1 nolu silindirin içine konulur. Böylece iki silindirin arasına konulan sıvı ile aralarında bir sıvı tabakası oluşur. 1 nolu silindirin döndürülme momenti sıvının viskozitesine göre değişecektir.

9 Momenti (T) ve açısal hızı (w) belirlemek viskoziteyi bulmak için yeterlidir. T.. r 2 2 r1 2Lr2 1 2a b

10 Yandaki şekilde akışkanın molekülleri arasında oluşan kayma gerilmesinin hız ve derinliğe bağlı olarak değişimi görülmektedir. du dy

11 Suyun sıcaklığa bağlı olarak değişen viskozitesinin olarak karşılıkları 2 / m s Sıcaklık C X 10^-6 m^2/s (Kinematik)

12 PALETLİ DEBİ ÖLÇER Çalışma prensibi ve de şekli hidrolik ve pnomatik motorlara benzer.

13 Çalışma prensibi paletli debi ölçere benzer. Bunlarda da paletlerin yerini döner elemanlar almıştır.

14 KUVVET, MOMENT (TORK) VE ŞEKİL DEĞİŞİKLİĞİ SI birim sisteminde kuvvet birimi Newton olup, SI temel birimlerinden türetilmiştir. 1 Newton, 1 kg lık kütleye 1 kuvvettir. 1N 1 kg m / s ' dir. F m. a; F kuvvet, N 2 m/ s 2 lik ivme kazandıran

15 ELASTİK MALZEME İLE KUVVET ÖLÇÜMÜ Kuvvet ölçümünde elastik malzemelerden yararlanılmaktadır. Yay buna bilinen iyi bir örnektir. F k. y k yay sabiti ve y ise denge durumundan sapma miktarıdır.

16 Yandaki şekilde görülen elastik malzeme de yaydan farklı değildir. F AE. L. y

17 Kuvvet ölçümünde malzeme çekilmeye, eğilmeye ve burulmaya maruz bırakılır. Oluşan şekil değişiklikleri belirlenir ve ilgili formüller kullanılarak kuvvet hesaplanır.

18 Yandaki şekilde görülen ankastre kirişi eğilmeye zorlayan kuvvet, 3. EI. F 3 L E = elastisite modülü, Pa I = atalet momenti, m^4 L = Kiriş boyu, m y = sehim, m. y

19 MOMENT (TORK) ÖLÇÜMÜ Moment ölçümünde uygulanan yöntemler: Mildeki momentin meydana getirdiği burulmanın etkisiyle oluşan açısal sapmanın belirlenmesiyle yapılan ölçüm, Mil momentinin meydana getirdiği kuvvetin tespiti ile yapılan ölçüm, Mile bir moment (tork) sensörü bağlamak suretiyle yapılan ölçüm.

20 A- Mildeki momentin meydana getirdiği burulmanın etkisiyle oluşan açısal sapmanın belirlenmesiyle yapılan ölçüm Yandaki şekilde üzerine strain gage ler yapıştırılmış içi boş bir silindir ile moment ölçülür,

21 G r r i M 2L. M = Moment, Nm G = kayma modülü, N/m^2 ri = iç çap, r0 = dış çap, m L = silindirin boyu, m Fi = sapma açısı, rad G E 21v E = elastisite modülü, N/m^2 v = poisson oranı

22 Strain gage ler silindirin üzerine 45 derecelik açı ile bağlandığı takdirde meydana gelen birim şekil değişikliği: Mr G r0 ri

23 B - Mil momentinin meydana getirdiği kuvvetin tespiti ile yapılan ölçüm Yandaki şekilde bir Pironi Freni görülmektedir. Pironi freninin kasnağına momenti ölçülecek mil bağlanır. Mille birlikte kasnak döner. Kasnağın dönme hareketi balatalar vasıtası ile frenin L koluna aktarılır. Kolun uç kısmına konan bir dinamometre veya terazi ile F kuvveti belirlenir.

24 Pironi freninde kolun A ucunda oluşan moment T F. L Nm Milin gücü P ise, Olduğundan, P kw olur. N P T. Nm / s W ; 1/ s 30. T. N 30000

25 ŞEKİL DEĞİŞİKLİĞİ VE GERİLME ÖLÇÜMÜ Bütün katı maddeler dış etkilere maruz bırakıldıkları zaman mutlaka az ya da çok derecede şekil değişikliklerine uğrarlar. Makine elemanlarını etkileyen kuvvetler elemanın herhangi bir kesitinin doğrusal veya açısal yer değiştirmesine sebep olur. Makine elemanlarının boyutlandırılması yapılırken oluşan şekil değişikliklerinin elastik sınırlar içinde kalmasına dikkat edilir. Bu sebeple de emniyet katsayıları kullanılarak kesit büyütülür. Şekil değişikliği ile gerilme arasında bir bağıntı olduğundan, birim şekil değişiklikleri belirlendiği takdirde, dönüşüm denklemleri kullanılarak normal veya kayma gerilmeleri hesaplanır.

26 Eksenel olarak yüklenmiş, Çapı D, Boyu L, Elastisite modülü E olan, Yandaki çubukta meydana gelen eksenel birim şekil değişikliği:

27 Yandaki çubukta meydana gelen eksenel birim şekil değişikliği: a T / E A

28 Strain gage ler çok çeşitli tiplerde ve çeşitli amaçlar için üretilirler. Tek yönlü şekil değişikliklerini tespit amacıyla üretilen ve çok geniş kullanım alanı olan tiplerinin dışında, Poisson oranı, kalıntı gerilme gibi büyüklükleri belirlemek amacıyla kullanılan özel tipleri de vardır GELECEK HAFTA

Benzer belgeler

Kuvvet ve Tork Ölçümü

Kuvvet ve Tork Ölçümü MAK 40 Konu 7 : Mekanik Ölçümler (Burada verilenler sadece slaytlardır. Dersleri dinleyerek gerekli yerlerde notlar almanız ve kitap destekli çalışmanız sizin açınızdan çok daha uygun olacaktır. Buradaki