SOSYOLOJİNİN TEMELLERİ

Transkript

1 SOSYOLOJİ 1. HAFTA SOSYOLOJİK BAKIŞ, SOSYOLOJİK ARAŞTIRMA Taylan DÖRTYOL Akdeniz Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Pazarlama Bölümü Marco ve Gina.. Gina ve Marco gibi insanlar neden evlenir? Kişisel duygular? Toplum? Eşcinsel evliliği? Yaş, ırk, sosyal sınıf, benzer eğitim seviyesi, benzer fiziksel çekicilik.. Özgür irade? Sosyoloji.. İnsan toplumunun sistematik çalışması.. Sosyolojik bakış.. ÖZELDEKİ GENELİ GÖRMEK..» Peter Berger, » Genel kalıplar.. Sosyal sınıf konumları kadınların bir eşte ne aradıklarını etkiler mi? Aşk? 1

2 Sosyolojik bakış.. TANIDIKTAKİ YABANCIYI GÖRMEK.. Bütün doğru kategorilere uyuyorsun, yani senden harika bir eş olurdu.. Ne düşündüğümüzü, ne yaptığımızı şekillendiren TOPLUM!! Neden bu üniversite/bölümü seçtin? Hikayenin tamamı?» Sadece kişisel bir tercih? Sosyolojik bakış.. Küresel bakışta kadınların doğum yapması.. 2

3 Sosyolojik bakış.. GÜNLÜK YAŞAMLARIMIZDA TOPLUMU GÖRMEK.. İntihar.. Emile Durkheim, Sosyal bütünleşme.. Güçlü sosyal bağlar vs. Bireysel bağlar.. Özgürlük? Sosyolojik olarak görme: Marjinallik ve Kriz.. Yardımcı 2 durum: Toplumun sınırlarında yaşamak.. Dışlanmışlık..» Kadınlar, eşcinseller, engelliler, çok yaşlılar.. Sosyal bir kriz yaşamak.. Değişim ve kriz dönemleri.. Sosyolog C. Wright Mills, » Büyük Buhran.. Ekonomi çöktü, bulunacak iş kalmadı.. Değişim Sosyolojik Düşünme Küresel bir bakışın önemi ülke.. Yüksek gelirli ülkeler.. 66 ülke..» ABD, Kanada, Arjantin, Batı Avrupa Ülkeleri, Güney Afrika, İsrail, Suudi Arabistan, Japonya, Avustralya.. Orta gelirli ülkeler.. 72 ülke..» Doğu Avrupa nın çoğu, Afrika nın bir kısmı, neredeyse bütün Latin Amerika ve Asya.. Düşük gelirli ülkeler.. 66 ülke..» Afrika ve Asya.. 3

4 Sosyolojinin kökenleri.. Sosyal değişim ve Sosyoloji.. Avrupa, 18. ve 19. yy., çarpıcı değişimler.. 3 değişim..» Fabrikaya dayalı endüstriyel ekonominin doğuşu..» Şehirlerin ani büyümesi.. Çevreleme hareketi» Demokrasi ve siyasal haklar konusunda yeni fikirler.. Fransız devrimi, Yeni bir farkındalık.. Sosyolojinin doğuşu..» Almanya, İngiltere, Fransa.. Auguste Comte, Fransız düşünür, Toplumun doğası üzerine düşünen ilk insan? Kung Fu-tzu, Konfüçyüs.. Platon, Aristo.. Marcus Aurelius.. St. Thomas Aquinas, Christian de Pisan.. William Shakespeare.. İdeal bir toplum nasıl olmalı? Toplum gerçekte nasıl işliyor? Comte a Göre Toplumun 3 Aşaması Teolojik Aşama (Orta Çağ da Kilise) Metafizik Aşama (Aydınlanma ve Hobbes, Locke, Rousseau nun fikirleri) Bilimsel Aşama (Fizik, Kimya, Sosyoloji- Kopernik, Galileo, Newton) POSITIVIZM 4

5 Sosyolojik Kuram.. Gözlemleri anlamaya çevirme arzusu.. Kuram.. Belli gerçekliklerin nasıl ve neden ilişkili olduklarına dair önerme..» Sosyolojik kuram.. Hangi konu? Nasıl ilişkilendirmeli? Yol haritası.. Diğer kuramsal yaklaşımlar.. 3 Ana Kuramsal Yaklaşım Yapısal İşlevsel Yaklaşım Makro düzey yönelim;toplumu bir bütün olarak şekillendiren sosyal yapılara odaklanmak Toplum; parçaları dayanışma ve istikrar gösteren karmaşık bir sistem Toplumsal yapı, toplumsal işlevler Comte, Durkheim, Spencer Robert Merton, Açık/Gizli İşlevler Sosyal işlev bozukluğu Eleştiri; sınıf, ırk, cinsiyet eşitsizliklerinin göz ardı edilmesi Sosyal Çatışma Yaklaşımı Makro düzey yönelim; eşitsizlik ve değişime odaklanmak Toplum; çatışma ve değişim yaratan bir eşitsizlik arenası Sosyal sınıf, ırk, etnik köken, toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim, yaş Baskın ve dezavantajlı gruplar arasındaki çatışmalar Eşitsizliği azaltacak toplumsal değişimi sağlamak Karl Marx Toplumsal cinsiyet çatışması: Feminizm Eleştiri; ortak değerlerin, karşılıklı bağımlılığın göz ardı edilmesi; siyasi amaçlar barındırması; Toplumun kesin çizgilerle ayrıştırılması Sembolik Etkileşim Yaklaşımı Mikro düzey yönelim; belirli durumlardaki sosyal etkileşime odaklanmak Toplum; bireylerin günlük etkileşimlerinin bir ürünü Semboller dünyası Max Weber George Herbert Mead; kişilikler, toplumsal deneyim Erving Goofman, Dramaturjik analizi George Homans, Peter Blau; Sosyal mübadele kuramı; toplumsal etkileşimin herkesin bu etkileşimden elde edeceği kazanç ve kayıplara göre yön değiştirmesi Eleştiri; kültür, sınıf, ırk, toplumsal cinsiyet gibi etkenlerin gözden kaçması Sosyolojik araştırmanın temelleri.. 2 basit gereksinim.. Sosyolojik bakışı uygula.. Merak et ve sorgula.. Dünyaya sosyolojik olarak bakmak ve sorular sormak..» doğru nun pek çok çeşidi.. Düşünce/inanç.. Tanınmış uzmanlar.. Sıradan insanlar arasındaki basit ortak fikirler.. Bilim.. 5

6 Gerçeklik nedir? Araştırmayı nasıl yönetiriz? Sosyolojide 3 araştırma yönelimi.. 4 fark Pozitivist Sosyoloji Yorumlayıcı Sosyoloji Eleştirel Sosyoloji Toplum düzenli bir sistemdir. Dışarıda bir yerde objektif bir gerçeklik mevcuttur. Araştırmacıbilimsel yönelimi kullanarak dikkatli bir biçimde davranışı gözlemler, ampirik ve ideal olarak niceliksel verileri toplar. Araştırmacı tarafsız bir gözlemci olmaya çalışır. Toplum süregelen etkileşim içindedir. İnsanlar davranışlarına yüklenen anlama göre gerçekliği inşa ederler. Araştırmacı dışarıdaki davranıştan daha derinini arayarak özel anlama odaklanır. Araştırmacı insanların kendi dünyalarını oluşturdukları öznelliği keşfeden niteliksel verileri toplar. Araştırmacı katılımcıdır. Toplum bir eşitsizlik örüntüsüdür. Gerçeklik, bazı insan kategorilerinin diğerlerine baskın gelmesidir. Dünyayı olduğu gibi inceleyen pozitivizmin ötesine geçmek arayışıdır. Araştırmacıyı siyaset yönlendirir ve araştırma arzulanan sosyal değişmeyi gerçekleştirmeye yönelik bir strateji olarak kullanılır. Araştırmacı eylemcidir. Kuramsal yaklaşım? Yapısal işlevsel yaklaşım Sembolik etkileşim yaklaşımı Sosyal çatışma yaklaşımı POLİTİKA OLARAK SOSYOLOJİ? MAX WEBER NEDEN? KARL MARX DEĞİŞİM Yönelimler ve yöntemin etkileşimi.. 6