Farmakognozi I Uygulama

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Farmakognozi I Uygulama"

Bora Neftçi
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Farmakognozi I Uygulama Arş.. Gör. Dr. Nilüfer Orhan E-Posta: [email protected] Oda no: 316 Arş.. Gör. Dr. Nilüfer ORHAN Arş.. Gör. Uzm. Sezer ŞENOL Arş.. Gör. Uzm. Tuğba GÜNBATAN Arş.. Gör. Fatma AYAZ Farmakognozi Laboratuvarı Öğrenci yemekhanesinin bir üst katı Öğrenci panoları (mavi ve kırmızı) Ders programı Malzeme listesi Sınav sonuçları Tüm duyurular Laboratuvar Kuralları Dersler sabah 9.00, öğleden sonra da Grup değişikliği yapılmayacak Önlüksüz girilmez Teorik bilgi ve deneyin esası gelmeden önce çalışılmalı Laboratuvarda küçük sınavlar Çalışmalar bittikten sonra laboratuvar temiz bırakılmalı Laboratuvar Kuralları Az miktarda reaktif Pipet Çok miktarda reaktif. Mezür Çöktürme. Tüp Renk reaksiyonları Kapsül Süzme işleminde çözelti gerekiyorsa pilili süzgeç kağıdı Organik solvanlar su banyosunda uçurulmalı Mikroskobik çalışma yapıldıysa defter kurşun kalemle, kimyasal çalışma yapıldıysa tükenmez kalemle yazılmalı Geçme Notunun Hesaplanması Her hafta aldığınız notları toplayın Ortalamanın % sini bulun = Lab. notu Lab. notunun %60 ı + Arasınavın %40 ı Toplamın %60 ı Buna finalinizin %40 ını ekleyin Tüm uygulamalarda devamsızlık <%20!!! 1

2 Demo ( ) Gruplar: C (Pazartesi sabah): A (Pazartesi öğleden ö sonra): B (Salı sabah): Föy Malzeme Listesi Sirkülasyon Düzeni PROGRAM Hücre tipleri-parenkima, mantar, sklerenkima, iletim demetleri, taş hücresi Billur tipleri, nişasta incelenmesi Örtü ve salgı tüylerinin incelenmesi Stomalar ve stoma indisi, yaprak ve çiçek elementi incelenmesi Kabuk, kök, meyve ve tohum incelemeleri Bazı drogların mikroskobik ve morfolojik analizi PROGRAM Oz ve holozitlerle ilgili tanıma reaksiyonları Antrasenozit, flavonozit, antosiyan tanıma reaks. Kardiyoaktif, kumarin, siyanogenetik heterozit, glukosinolat ve tanıma reaksiyonları Saponozit ve tanenlerin tanıma reaksiyonları Farmakognozide Genel Analiz Yöntemleri Organoleptik yöntemler Mikroskobik yöntemler Fiziksel ve kimyasal yöntemler Biyolojik yöntemler Organoleptik Analiz Renk Koku Tat Görünüş Mikroskobik Analiz Mikroskop Preparat Hazırlama Preparatın incelenmesi 2

iletim demetleri, taş hücresi Billur tipleri, nişasta incelenmesi Örtü ve salgı tüylerinin incelenmesi Stomalar ve stoma indisi, yaprak ve çiçek elementi incelenmesi Kabuk, kök, meyve ve tohum

3 Mikroskop 1.Mikroskop Ayağı 2.Mikroskop Gövdesi 3.Binoküler Mikr.Tüpü 4.Revolver 5.Makrometrik Vida 6.Mikrometrik Vida 7.Mikroskop Tablası 8.Şaryo 9.Şaryo Kontrol Vidaları 10.Lamba 11.Potansiyometre 12.Kondansatör 13.Objektif 14.Okuler 15.Diyafram Mekanik kısımlar; Mikroskop ayağı Mikroskop gövdesi Binoküler mikroskop tüpü Revolver Makrometrik vida Mikrometrik vida Mikroskop tablası Şaryo ve kontrol vidaları Optik Kısımlar Lamba Potansiyometre Kondansatör Diyafram Objektif Oküler Mikrokobun büyütme gücü (M.B.) Oküler X Objektif büyütmesi büyütmesi Mikroskop kullanırken dikkat edilecek hususlar Temizleme Belirteçler Işık ayarları Görüntüyü bulmak Cismin derinliği Belirteçler Distile su Nişasta Çini mürekkebi Müsilaj Kloralhidrat.. Flos, Flores Sartur. Radix, Cortex, Rhizom, Semen 3

Diyafram Mekanik kısımlar; Mikroskop ayağı Mikroskop gövdesi Binoküler mikroskop tüpü Revolver Makrometrik vida Mikrometrik vida Mikroskop tablası Şaryo ve kontrol vidaları Optik Kısımlar Lamba

4 Sartur reaktifinin bileşimi imi Laktik asit Anilin Sudan III İyot Potasyum iyodür Etanol Su Preparat hazırlama Lam Reaktif Kesi Materyal Lamel Toz drog Isıtma (gerekliyse) Reaktifin tamamlanması Fazla reaktifin temizlenmesi Soğutma Kesi çeşitleri Enine Boyuna radyal Boyuna kesi kesi teğetsel etsel kesi Yüzeysel kesi HÜCRE o Hücre çeperi o Lümen o Protoplazma Sitoplazma Çekirdek Plastidler Kloroplast Kromoplast o Organeller Lökoplast o Ergastik maddeler Nişasta (Amylum) Önemli bir yedek besin maddesi Asimileme nişastası Yedek nişasta Nişasta tipleri: Basit Nişasta Bileşik ik Nişasta Nişasta (Amylum) Hilum Hilum şekillerine göre (nokta, çizgi, at nalı, çatlak) Hücredeki yerine göre (santrik, eksantrik) 4

Protoplazma Sitoplazma Çekirdek Plastidler Kloroplast Kromoplast o Organeller Lökoplast o Ergastik maddeler Nişasta (Amylum) Önemli bir yedek besin maddesi Asimileme nişastası

5 İnceleme ortamı: Distile su Tritici amylum Sarsaparillae radix te nişasta taneleri Solani amylum Proteinler Hücre özsuyunda çözünmüş halde Tohumda katı halde.. Alöron Kristaloit Globoit Maydis amylum Oryzae amylum Yağlar Sabit yağlar Tohumlar, Parenkimatik dokular Uçucu yağlar Salgı hücreleri: Cinnamomi cortex Salgı cebi: Eucalypti folium Salgı kanalı: Foeniculi fructus Salgı tüyü: Menthae folium Mikroskobik incelemede bir droğun bileşimindeki imindeki yağın sabit mi yoksa uçucu mu olduğu nasıl anlaşılır? Billur Billur Kalsiyum okzalat kristalleri Basit: Basit billur, billur kumu, rafit Bileşik: ik: İkiz billur, druz, basit billur dizisi Rafit Druz Billur kumu Basit billur dizisi Basit ve ikiz billurlar 5

folium Salgı kanalı: Foeniculi fructus Salgı tüyü: Menthae folium Mikroskobik incelemede bir droğun bileşimindeki imindeki yağın sabit mi yoksa uçucu mu olduğu nasıl anlaşılır?

6 Hücre Çeperi Odunlaşma Odunla ma Kütinleşme Kütinle me Mantarlaşma Mantarla ma Silisleşme Silisle me Doku 1. MERİSTEM MER STEM Primer Sekonder Kireçleşme Kireçle me Tanenleşme Tanenle me 2. SÜREKLİ SÜREKL Temel Koruyucu İletim letim Destek Salgı Mumlaşma Mumla ma Müsilajlaşma Müsilajla ma ve zamklaşma zamkla ma Temel Doku Üç temel bitki hücresi tipi İnce, nce, selülozik cidarlı hücreler Ksilem Floem Bir yönden uzamış uzamı (palizat) Dallanmış Dallanmı (sünger) Gövde, Kök, Kabuk, Yaprak, Tohum, Meyve Koruyucu Doku Epiderma 1. Epiderma Hücreler arası boşluk bo luk yok 2. Stoma Eni boyuna eşit e it 3. Tüyler 4. Mantar doku Canlı hücreler Kütikula Papil 6

SÜREKLİ SÜREKL Temel Koruyucu İletim letim Destek Salgı Mumlaşma Mumla ma Müsilajlaşma Müsilajla ma ve zamklaşma zamkla ma Temel Doku Üç temel bitki hücresi tipi İnce,

7 Stoma Stoma ANOMOSİT K: Stoma komşu ANOMOS TİK: kom u hücreleri diğer di er epiderma hücrelerinden farksız (a) Gaz alışalı -verişi veri i Böbrek şeklinde eklinde karşılıklı kar ılıklı 2 hücre Stoma komşu kom u hücrelerinin; şekli ekli stoma eksenine göre konumu sayısı Stoma tipleri ANİZOS K: Biri diğerlerinden AN ZOSİT ZOS TİK: di erlerinden küçük 33-4 komşu kom u hücre bulunur (b) PARASİT K: Stoma eksenine paralel 2 komşu PARAS TİK: kom u hücre bulunur (c) DiASİT K: Stoma eksenine dik açı yapan 2 komşu DiAS TİK: kom u hücre var (d) Stoma İndisi ndisi (Ph. Eur) S.i. = S/ (E + S) x 100 Melissae folium Digitalis folium Belladonnae folium S:Yaprağın belli alanındaki stoma sayısı E:Yaprağın aynı alandaki (tüyleri de taşıyan) epiderma hücreleri sayısı Thea folium Sennae folium Menthae folium Tüyler Örtü Tüyleri Örtü tüyleri Tek Hücreli: Diş Di tüy Çok Hücreli: T, şamdan, amdan, yıldız, dirsek Salgı tüyleri Kamçı tüy Yıldız tüy 7

Stoma komşu kom u hücrelerinin; şekli ekli stoma eksenine göre konumu sayısı Stoma tipleri ANİZOS K: Biri diğerlerinden AN ZOSİT ZOS TİK: di erlerinden küçük 33-4 komşu kom u hücre bulunur (b)

8 Örtü Tüyleri Mantar Doku Kutikulası noktacıklı örtü tüyü Diş tüy Şamdan tüy T tüy Kutikulası noktacıklı Boğumlu örtü tüyü Tek hücreli örtü tüyleri İletim Doku Kökten su ve suda erimiş maddeleri, Yapraktan asimilasyon sonucu sentez edilmiş bileşikleri ikleri diğer organlara ileten sistem Ksilem: trake, trakeit, parankima, sklerenkima Floem: kalburlu borular, arkadaş hücreleri, parankima, sklerenkima Destek Doku Üç temel bitki hücresi tipi Sert doku Sklerenkima lifleri Taş hücreleri, idioblast Pek doku Köşe kollenkiması Levha kollenkiması 8

organlara ileten sistem Ksilem: trake, trakeit, parankima, sklerenkima Floem: kalburlu borular, arkadaş hücreleri, parankima,

boruları Ekstraselüler salgı doku Salgı cepleri Şizogen, izogen, lizigen, şizolizigen izolizigen Salgı cepleri

9 Sklerenkima lifleri ve taş hücreleri Salgı Doku İntraselüler ntraselüler salgı doku Salgı hücreleri Süt boruları Ekstraselüler salgı doku Salgı cepleri Şizogen, izogen, lizigen, şizolizigen izolizigen Salgı cepleri Salgı kanalları Salgı tüyleri İç ç salgı tüyleri Nektaryumlar Salgı kanalları Salgı tüyleri Labiatae, Solanaceae, Compositae Yaprak (Folia) Bifasyal yaprak Epiderma Mezofil Palizat P. Sünger P. İletim letim Doku Belladonnae folium 9

10 Monofasyal yaprak Çiçek (Flores) polen tanesi stigma anter flament korolla stilus polen tüpü ovaryum ovül kaliks reseptakulum pedisel Çiçek elementleri Meyvanın Kısımları Salgı tüyleri Tohum (semen) endokarp mezokarp perikarp Parankimatik hücreler ekzokarp Polen Stigma Endotesyum Korolla, ovaryum Meyve elementleri Ekzokarp Mezokarp Endokarp Endosperma, yağ damlaları Stoma Örtü ve salgı tüyleri Tohum (Semen) Testa Embriyo Radikula Plumula Hipokotil Endosperma 10

Parankimatik hücreler ekzokarp Polen Stigma Endotesyum Korolla, ovaryum Meyve elementleri Ekzokarp Mezokarp Endokarp

Tohum elementleri Testada pigment tabakası Endosperma, yağ damlası, alöron Kök (Radix) Kabuk (Cortex) Epiderma, kabuk parenkiması, endoderma Kambiyum Ksilem, Floem (Dikotillerde) Merkezi silindir

ve parankima Ksilem, kambiyum, Sekonder korteks, radyal öz kolları Sklerenkima, billurlar, sekonder korteks Kabuk (Cortex) Periderma Mantar Fellogen Felloderma Primer cortex Sekonder cortex

11 Tohum elementleri Testada pigment tabakası Endosperma, yağ damlası, alöron Kök (Radix) Kabuk (Cortex) Epiderma, kabuk parenkiması, endoderma Kambiyum Ksilem, Floem (Dikotillerde) Merkezi silindir Trake, trakeit, öz parenkiması, parenkimatik öz kolu hücreleri Nişasta taneleri Kesitte; epiderma, testa, endosperma Kök Elementleri Liquiritiae radix Ksilem, sklerenkima, Ksilem parankiması Ksilem ve parankima Ksilem, kambiyum, Sekonder korteks, radyal öz kolları Sklerenkima, billurlar, sekonder korteks Kabuk (Cortex) Periderma Mantar Fellogen Felloderma Primer cortex Sekonder cortex Slerenkima demetleri, basit billur dizisi Öz parankiması, ksilem parçaları Periderma, mantar Ksilem, kambiyum, Sekonder korteks, radyal özkolları Cortex elementleri Cortex örneklerinde, radix elementlerinin hepsi görülür, sadece odun boruları bulunmaz!!! Mantar, taş hücreleri, sklerenkima lifleri, 11

12 Narkotik Droglar Cocae folium (Erythroxlum coca) Papilli epiderma, parasitik stoma, sklerenkimada basit billur dizisi Opium (Papaver somniferum) Reçine ve yağ damlaları, ekzokarp, epiderma Cannabis herba (Cannabis sativa var. indica) Sistolit taşıyan ötü tüyleri, papil Fiziksel ve Kimyasal Yöntemler Droglardan etken madde izolasyonu Etken madde teşhis/yapı tayini İTK,UV, IR, MASS,LC-MS, NMR Etken madde miktar tayini Gravimetrik Volumetrik Kolorimetrik Kromatografik (İTK, HPLC, GC ) Fiziksel ve Kimyasal Yöntemler Farmakope analizleri Etkin madde teşhis ve miktar tayini (drog,ekstre) Erime noktası Kaynama noktası Çeşitli indeksler Kül miktar tayini Su miktar tayini Çözünürlük özellikleri Bu teknikler esnasında; Ekstraksiyon Maserasyon İnfüzyon Dekoksiyon Perkolasyon Devamlı esktraksiyon (Soxhlet) Kromatografi Distilasyon vb. gibi işlemler i kullanılır Sorular? Fikirler? 12

indica) Sistolit taşıyan ötü tüyleri, papil Fiziksel ve Kimyasal Yöntemler Droglardan etken madde izolasyonu Etken madde teşhis/yapı tayini İTK,UV, IR, MASS,LC-MS, NMR Etken madde miktar tayini

Benzer belgeler

FARMAKOGNOZĐ UYGULAMA

T.C. GAZĐ ÜNĐVERSĐTESĐ ECZACILIK FAKÜLTESĐ FARMAKOGNOZĐ ANABĐLĐM DALI FARMAKOGNOZĐ UYGULAMA I ANKARA 2012 1 Pazartesi Salı 09:00-12:00 C 14:00-17:00 A 09:00-12:00 B 2012-2013 Güz Yarıyılı FARMAKOGNOZĐ-I