Medrese eğitimi (eğitim dil önceleri Arapça ve Farsça)

Transkript

1 Eğitimin Tarihçesi Eski Roma, Eski Yunan Ortaçağ Sokrat, Platon, Aristotales Erasmus Comenius (Didaktica Magna) Locke (tabula rasa) Aydınlanma Çağı (18.yy) Rousseau Kant Pestalozzi 19. yüzyılda İsveçli eğitimci Pestalozzi, Rousseau dan etkilenerek doğal dünya ve duygular üzerine bina edilmiş yeni bir eğitim yöntemi geliştirmiştir. Rousseau gibi Pestalozzi de eğitimin duyumsama ile başlayacağına duyguların kullanılması gerektiğine inanıyordu. Rousseau, natüralisttir. Natüralizme göre eğitim, kişinin doğal olgunlaşmasını arttırma ve onun bu özelliğini göstermesini sağlama işidir. Türk Eğitim Tarihi Göçerlik dönemi Askeri eğitim Şaman öğretmenler Yazı ve yazı dili Yerleşik dönem Selçuklular Mesleki eğitim (Ahilik) Medrese eğitimi (eğitim dil önceleri Arapça ve Farsça) Ahi olmak ve peştemal kuşanmak için kişinin bir Ahi tarafından önerilmesi zorunludur. Üye olmak isteyenlerden yedi fena hareketi bağlaması ve yedi güzel hareketi açması beklenmektedir: Cimrilik kapısını bağlamak, lütuf kapısını açmak Kahır ve zulüm kapısını bağlamak, hilim ve mülâyemet kapısını açmak Hırs kapısını bağlamak, kanaat ve rıza kapısını açmak Tokluk ve lezzet kapısını bağlamak, riyazet kapısını açmak Halktan yana kapısını bağlamak, Hak'tan yana kapısını açmak Herze ve hezeyan kapısını bağlamak, marifet kapısını açmak Yalan kapısını bağlamak, doğruluk kapısını açmak Osmanlı Dönemi (II. Mahmut dan önce) Medreseler Enderun Mektebi

2 Sıbyan mektepleri Azınlık ve yabancı okulları Osmanlı Dönemi (II. Mahmut dan sonra) Mühendishaneler (askeri okulların temeli) Zorunlu ilköğretim Rüştiye mektepleri Sultaniler Osmanlı Dönemi (Tanzimat) İdadiler Kızlara ortaöğretim hakkı Darülfünun Osmanlı Dönemi (I. ve II.Meşrutiyet) Kızlara yüksek öğrerim hakkı Öğretmen okulları (Anadolu da) Cumhuriyet Dönemi Eğitim ve Felsefe Tevhid-i Tedrisat Kanunu Yabancı danışmalar Dewey Kühne Parker Millet mektepleri Halkevleri Köy Enstitüleri Felsefe insanoğlunun niteliğini, yaşadığımız dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır. Konu Alanları Varlıkbilim (ontoloji) Bilgi Kuramı Değer kuramı Eğitim felsefesi, eğitime egemen yaşam anlayışında, dünya görüşünde çoğu kez üstü örtülü bulunan amaç ve varsayımları açığa çıkarma ve yorumlama etkinliğidir. Eğitim felsefesi, eğitim temellerinin kuramsal yönden incelenmesi ya da yöntem, program, ortam ve eğitim hedefleri ile ilgili sorulara cevap arama girişimidir.

3 Felsefi Akımlar İdealizm Gerçekçilik (Realism) Yararcılık (Pragmatism) Varoluşçuluk (Existentilism) İdealizm (Platon, Hegel) Gerçek maddi değil ruhsal Duyu oranları aldatıcı, akıl işe koşulmalı Dış dünya duyum ve düşüncelerin yansıması Mutlak/gerçek olan (mükemmel olduğu için) değişmez Düşüncelerin gerçek dünyası sonsuz, düzenli, sürekli ve kurallıdır. Gerçek bilgi duyularla değil düşünerek elde edilir Her zaman gerçek doğru aranmalıdır. Gerçekçilik İdealizmin tam tersi yönde Nesneler algılanmasalar da vardır Dış dünya nesnel bir düzene sahiptir Bu düzen akıl yoluyla anlaşılabilir. Bilgiye nesnel yolla ulaşılabilir Yararcılık Yararlı olan iyidir. Bireyin yararı toplumun yararı ile uyuşmalıdır Gerçekler insanın çevreyle etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Gerçekler, değerler değişir. Birey kendi gerçekliğini kendi yaratır. Görecelidir. Varoluşçuluk İnsan kendini nasıl oluşturursa öyle var olur. Hayat bireyin yaşamaya başlaması ile varolur. İnsan en önemli olandır. Her insan tamamen özgür olmalıdır. Her insan kendi değerlerine sahiptir. Eğitim Felsefisi Akımları

4 Daimicilik (Perennialism) Esasicilik / Özcülük (Essentialism) İlericilik (Progressvism) Yeniden Kurmacılık (Reconstructionism) Daimicilik Realizm e dayanır. Değişmeyen evrensel bir eğitimi savunur. Çünkü insan doğası değişmez. Entelektüel eğitim gereklidir. Eğitim hayata hazırlıktır. Genel geçer bilgiler öğretilmelidir. Klasik eserler öğretilmelidir. Esasicilik Herhangi bir felsefeye doğrudan dayanmaz Tüm insanların bilmesi gereken esaslar vardır. Öğrenme çok sıkı ve disiplinli çalışma ile olur İnsiyatif öğretmende olmalıdır. Temel bilgiler (matematik, fen ve yabancı dil) mutlaka herkesçe öğrenilmelidir. Soyut bilgiler ancak soyut yöntemlerle öğretilebilir. İlerlemecilik Pragmatik felsefeye dayanır. Eğitim bir süreçtir ve sürekli kendini yeniler. Öğrenin ilgilerine dönük ve aktif eğitim verilmelidir. problem çözme yöntemi kullanılmalıdır. Okul yaşamın ta kendisi olmalıdır. Öğretmen rehber olmalıdır. Öğrenciler işbirliği içinde olmalıdırlar, yarışma değil. Eğitim demokratik olmalıdır. Yeniden Kurmacılık Pragmatik felsefeye dayanır. Eğitim sosyal reform için önemli bir araçtır. Okul ideal toplumu oluşturmak üzere geleceğe dönük olmalıdır. Toplum eğitilerek demokrasi köklü bir şekilde yerleştirilmelidir.

5 Temel Kavramlar Eğitim: Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istendik değişme meydana getirme sürecidir. Bireyin sosyalleşmesi, hemcinslerine benzer ve topluma faydalı bir üyenin hazırlanmasıdır Öğrenme: 1. Beyinde meydana gelen biyo-kimyasal bir aktivitedir. 2. Davranışta meydana gelen kalıcı değişikliktir. 3. Bilgiyi işlemedir. 4. Hatırlama ve tekrar çağırmadır. 5. Sosyal bir el sıkışma / anlaşmadır. 6. Düşünme becerisidir. 7. Bilgiyi yapılandırmaktır. 8. Kavramsal değişimdir. 9. Bağlamsal değişimdir. Öğretim Öğrenmenin gerçekleşmesi ve bireyde istenen davranışların gelişmesi için uygulanan süreçlerin tümüdür. (Varış) Okullarda yapılan planlı kontrollü ve örgütlenmiş öğretme faaliyetleridir (Fidan ve Erden) Bireyin bir bilgi ya da beceriyi edinmesine yönelik öğretme faaliyetleridir. Okullarda yapılan planlı, kontrollü ve örgütlenmiş öğretme faaliyetleridir (Fidan ve Erden). Öğretme Herhangi bir öğrenmeyi kılavuzlama faaliyetidir (Ertürk). Öğretim ve çalıştırma yoluyla bilgi ve becerileri kazandırmadır. Belirli bir öğrenmenin etkililiğini arttıracak yolların tümüdür. K A V R A M Y A N I L G I L A R I Kavram Yanılgısı Nedir? Kavram yanılgısı bireyin doğru olarak kabul edip birçok beceriyi sergilemede kaynak olarak kullandığı yanlış kavramlar ya da kavramlamalardır. Kavram yanılgıları rastgele yapılan hatalardan farklı özellikler gösterir. Kişi yaptığı hatayı ufak bir uyarı ile farkedebilir ve düzeltebilir. Ancak belirli bir kavram yanılgısına sahip birey bu sebepten dolayı hata yaptığı zaman ve birisi tarafından uyarıldığı zaman once kendini savunmaya geçer. Kişiyi tatmin edemediğiniz takdirde

6 bildiğinden vazgeçmez. Fisher (1985) kavram yanılgılarının aşağıda belirtilen ortak özellikleri taşıdığını ileri sürmektedir : 1. Bir veya bir grup kavram yanılgısı çoğu kişide bulunabilme özelliği gösterir. 2. Kavram yanılgıları beraberinde alternetif inanışlar yaratabilmektedirler. 3. Çoğu kavram yanılgısı en azından geleneksel metotlarla ortadan kaldırılamayacak kadar ısrarcıdırlar. 4. Bazı kavram yanılgıları bireyin çok eski geçmişinde yaşadığı deneyimlere dayanmaktadır. 5. Kavram yanılgıları a) genetic temellerden b) çeşitli vesilelerle yaşanan deneyimlerden ve c) okul ortamlarındaki öğretimlerden kaynaklanabilir. Öğrenciler okullara boş beyinler olarak gelmezler (Resnick, 1983). Tam tersine her kişinin bünyesinde barındırdığı ve tüm yaşantılarının arakesiti özelliğinde bazı düşünme sistemleri ya da kuramları vardır. Hayatı anlamlandırma ve ifade etmede kullanılan bu düşünme sistemlerinin bazıları hatalı ya da eksik olabilmektedir. İşte bunlar kavram yanılgıları ya da kavram yanılgılarının temelleridir (Mestre, 1987). Kavram yanılgıları genellikle iki sebepten dolayı problem yaratır: 1) Özellikle öğrencilerin bunları kullanarak yeni deneyimleri yorumlamaya ve anlamlandırmaya çalıştıkları zamanlarda sorun olmakta ve öğrenmeye sekte vurmaktadırlar. 2) Genellikle kavram yanılgılarını öğrenciler kendi algı biçimlerine göre kişisel olarak geliştirdikleri için bunları ortadan kaldırmak çok zor olmakta ve büyük çaba gerektirmektedir.