YARGITAY 4. HUKUK DA RES E: 2004/3851 K: 2004/12047 T: 21.10.2004 VAROLMAYAN BORÇ Ç N CRA TAK B YAPILMASI K fi L K HAKLARINA SALDIRI MANEV G DER M Özet: Borcun tamam n n ödenmesine karfl n, borçluya ve kefiline karfl icra takibi yap larak ödeme emri gönderilmesi kiflilik de erlerine sald r oluflturur. Daval flirketin muhasebe bölümü ile hukuk bürosu aras nda iç iliflkideki aksakl k, haks z eylemden do an ödence sorumlulu unu ortadan kald rmaz. YARGITAY 4. HUKUK DA RES KARARLARI Davac FT vekili Avukat OP taraf ndan, daval X A.fi. aleyhine 08.01.2003 gününde verilen dilekçe ile kiflilik haklar na sald r nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yap lan yarg lama sonunda; davan n reddine dair verilen 12.11.2003 günlü karar n Yarg tayca incelenmesi davac vekili taraf ndan süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi taraf ndan haz rlanan rapor ile dosya içerisindeki ka tlar incelenerek gere i görüflüldü: Dava haks z icra takibi nedeniyle manevi tazminat istemine iliflkindir. Davac, daval flirketin sat n ald otomobilin borcunu ödemifl olmas na ra men hakk nda takip yap ld n, borcun kefili olan flah sa da ödeme emrinin gönderildi ini, bu nedenle iliflkilerinin bozuldu unu ve iflyerinde hakk nda icra takibi bafllat ld n n duyulmas nedeniyle kiflilik de erlerinin sald r ya u rad n belirterek 3.000.000.000 lira manevi tazminat n ödetilmesini istemifl, yerel mahkemece davan n reddine karar verilmifltir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davac n n elli üç ay vadeli daval flirketten Fiat Palio araç ald, 10.06.2002, 10.07.2002 ve 10.08.2002 vadeli senetleri bankan n-k z lay fiubesine yat rmas na ra men banka görevlisinin yanl fl hesaba aktard n ö renince an lan ödemeleri yeniden ve faizi ile birlikte D flbank K z lay fiubesine yat rd, Eylül ay taksidini ise daval flirket eleman ile 06.09.2002 tarihinde görüfltükten sonra 10.09.2002 tarihinde yat rd anlafl lmaktad r. Davac an lan ödemelerden sonra 11.09.2002 tarihinde ise kalan borcunun tamam n yat rm fl ve daval taraf ndan ibra edilerek araç üzerindeki rehinin kald r lmas için 11.09.2002 tarihinde Trafik Tescil fiube Müdürlü üne yaz yaz lm flt r.
1316 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Daval flirketin muhasebe servisi taraf ndan gerçeklefltirilen hesap ifllemleri ve davac n n borcunun tamam n n kapat ld hukuk bürosuna bildirilmemifl ve 25.10.2002 tarihinde 10.06.2002, 10.07.2002, 10.08.2002 ve 10.09.2002 vadeli senetler için icra takibine bafllanm flt r. Davac ve kefilinin iflyerine gönderilen ödeme emri üzerine icra takibi davac n n iflyerinde duyulmufl ve kefili ile iliflkileri bozulmufltur. Daval flirketin muhasebe bürosu ile hukuk bürosu aras ndaki iç iliflkideki aksakl k daval - n n sorumlulu unu ortadan kald rmaz. Ödeme yap lm fl olmas na ra men icra takibinin yap lm fl olmas davac n n kiflilik de erlerine sald r oluflturur. Yerel mahkemece manevi tazminat n koflullar n n olufltu u gözetilmeksizin somut olaya uygun düflmeyen gerekçelerle davan n reddedilmifl olmas usul ve yasaya ayk r olup bozmay gerektirmifltir. SONUÇ: Temyiz olunan karar n aç klanan nedenlerle BOZULMASI- NA, 21.10.2004 gününde oybirli iyle karar verildik YARGITAY 4. HUKUK DA RES E: 2004/13893 K: 2005/9189 T: 13.9.2005 DESTEKTEN YOKSUN KALMA G DER M ANNE VE BABANIN HAKLARI (BK m. 45 ) Özet: Bir çocu un anne ve babas na destek sa layaca varsay m olarak kabul edilmelidir. Ölen kiflinin çocu unun bulunmas, bu nedenle anne ve babas n n kanuni mirasç olamamalar, destekten yoksun kalma tazminat n istemelerine engel teflkil etmez. Ayr ca, ölen çocu un ölüm tarihinde ücretli olarak bir iflyerinde çal flmam fl olmas da anne ve babas na destek olamayaca sonucunu do urmaz. (*) Davac lar SA ve GA Av. fiab taraf ndan, daval YA aleyhine 14.2.2002 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yap lan yarg lama sonunda; davan n k smen kabulüne dair verilen 21.5.2004 günlü karar n Yarg tayca incelenmesi davac lar vekili (*) Gönderen: Av. Yener GÜRAN
Yarg tay Kararlar 1317 taraf ndan süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi taraf ndan haz rlanan rapor ile dosya içerisindeki ka tlar incelenerek gere i görüflüldü. Davac lar, daval n n haks z eylemi sonucu k zlar n n öldürülmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat ve manevi tazminat talep etmifllerdir. Mahkemece istenen manevi tazminat n k smen kabulüne, maddi tazminat istemi ise davac lar n ölenin mirasç lar olmad klar gerekçesiyle reddine karar verilmifltir. Davac lar n her biri 3.000.000.000 lira manevi tazminat istemifllerdir. Mahkemece hüküm alt na al nan tazminat miktar ölenin davac lara yak nl ve daval n n a r kusuru gözetildi inde uygun görülmemifltir. Esasen istekte l ml d r. Öte yandan BK n n 45. maddesine göre, ölenin deste inden yoksun kalanlar n maddi tazminat isteyebilecekleri hükme ba lanm flt r. Davac - lar ölenin ana ve babas d r. Bir çocu un anne ve babas na destek olabilece i varsay m olarak kabul edilmelidir. Ölenin bir çocu un anne ve babas na destek olabilece i varsay m olarak kabul edilmelidir. Ölenin bir çocu unun bulunmas, bu nedenle de davac lar n mirasç olamamalar destekten yoksun kalma tazminat n istemeye engel teflkil etmez. Ayr ca deste in öldü ü tarihte ücretli olarak bir yerde çal flmam fl olmas da anne ve babas na destek olamayaca sonucunu do urmaz. Bu yönler ve olay n olufl biçimi de gözetilerek karar verilmesi gerekirken mevcut yasal düzenlemeye ayk r hüküm kurulmas bozmay gerektirmifltir. SONUÇ: Temyiz olanan karar n yukar da aç klanan nedenle bozulmas na ve peflin al nan harc n istek halinde geri verilmesine 13.09.2005 gününde oybirli iyle karar verildi.
1318 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 YARGITAY 4. HUKUK DA RES E: 2004/16527 K: 2005/13111 T: 5.12.2005 KARfiI TARAFA YÜKLET LEN VEKALET ÜCRET N N LAMDA BEL RT LMES NDE ZLENECEK YÖNTEM (Avukatl k Yasas m. 164/son) Özet: Avukatl k Yasas 'ndaki "vekalet ücreti avukata aittir" biçimindeki kural vekil ile müvekkil aras ndaki iç iliflkiyi ilgilendiren bir kurald r. Bu nedenle ilamda do rudan do ruya vekil yarar na vekalet ücretine hükmedilmifl olmas usul ve yasaya ayk r d r. Davac MS vekili Av. CG taraf ndan, daval Efi aleyhine 24.9.2003 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yap lan yarg lama sonunda; davan n reddine dair verilen 8.7.2004 günlü karar n Yarg tay'ca incelenmesi davac ve daval vekili taraflar ndan süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi taraf ndan haz rlanan rapor ile dosya içerisindeki ka- tlar incelenerek gere i görüflüldü. 1- Dosyadaki yaz lara, karar n dayand kan tlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin de erlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre afla daki bendin kapsam d fl nda kalan temyiz itirazlar reddedilmelidir. 2- Taraflar n di er temyiz itirazlar na gelince; dava, manevi tazminat istemine iliflkindir. Mahkemece, davan n reddine karar verilmifl; hüküm, davac ve daval taraflar ndan temyiz olunmufltur. Yarg lama ve hüküm, ancak davan n taraflar hakk nda verilebilir. Yarg lama giderleri de hükmün sonuçlar na göre yanlar n sorumluluklar ile ilgili bulundu undan, hüküm ile birlikte karara ba lanmas gerekir.(29.5.1957 tarih ve 4/16 say l BK.). Bu ba lamda, yarg lama giderleri aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir ve vekalet ücreti de yarg lama giderlerindendir.(humk.m.417/l, m. 423/b.6). Di er yandan, 4667 say l Yasa m. 77 hükmü ile de iflik 1136 say l Avukatl k Yasas 'n n 164/son maddesindeki düzenlemede; dava sonunda, karar ile tarifeye dayal olarak karfl tarafa yüklenecek vekalet ücretinin avukata ait olaca belirtildi i gibi; bu hükme koflut bir düzenleme de Avukatl k Asgari Ücret Tarifesi'nde "yarg yerlerince avukata ait olmak üzere karfl tarafa yükletilecek vekalet ücreti" biçiminde yer alm flt r.
Yarg tay Kararlar 1319 Yukar da aç kland üzere gerek Avukatl k Yasas ve gerekse de yasaya dayal olarak haz rlanan Avukatl k Asgari Ücret Tarifesi'nde yer alan düzenlemeler; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun, davan n taraflar na ve hükmün kimlere yönelik olarak kurulaca na iliflkin hükümlerini kald r c veya de ifltirici nitelikte de ildir. Aksine, hükmün ve ayr nt s niteli indeki yarg lama giderlerinin ve bu ba lamda vekalet ücretinindavan n taraflar hakk nda kurulmas gerekir. Avukatl k Yasas 'ndaki, "vekalet ücreti avukata aittir" biçimindeki düzenleme hükmü kuran mahkemeye de il, vekil ile vekil edene yönelik bir kurald r. Bu yorum ve var - lan sonuç ayn maddedeki "bu ücret, ifl sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez" biçimindeki düzenleme ile de do rulanmaktad r. Aç klanan nedenlerle, taraf s fat bulunmayan vekil yarar na vekalet ücretine hükmedilmesi do ru görülmemifltir. Ancak, yan lg n n giderilmesi yeniden yarg lama yap lmas n da gerektirmedi inden; hükmün, HUMK m. 438 uyar nca düzeltilerek onanmas gerekmifltir. SONUÇ: Temyiz olunan karar n, yukar da (2) nolu bentte gösterilen nedenle hüküm bölümünün 3. bendinde yer alan: "...vekili..." sözcü ünün ç kart lmas na; di er temyiz itirazlar n n (1) nolu bentte aç klanan nedenlerle reddine ve karar n düzeltilmifl bu biçiminin ONANMASINA ve temyiz eden taraflardan peflin al nan harçlar n istekleri halinde geri verilmesine 5.12.2005 gününde oybirli iyle karar verildi.
1320 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 YARGITAY 4. HUKUK DA RES E: 2006/375 K: 2006/1735 T: 24.2.2006 HAKSIZ EYLEMDEN DO AN TAZM NAT ZAMANAfiIMININ BAfiLANGIÇ TAR H N N SAPTANMASI (BK m. 60/1) Özet: Haks z eylemden do an tazminat istemi, zarar görenin zarar ve ödeme yükümlüsü kifliyi ö rendi i tarihten itibaren bir y l sonra zamanafl m na u rar. Baz durumlarda, haks z eylemin meydana geldi i tarihte zarar n kapsam n n ö renilmesi mümkün ise de, haks z eylemden do- an zarar ödeme yükümlüsünün kim oldu- unun ö renilmesi mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda, zarar ödeme yükümlüsünün kim oldu unun ö renildi i tarihten itibaren zamanafl m süresinin bafllat lmas gerekir. Taraflar aras ndaki haks z eylem nedeniyle tazminat davas ndan dolay yerel mahkemece verilen gün ve say s yukar da yaz l karar n: Dairemizin 20/9/2005 gün ve 2004/10884-2005/9606 say l ilam yla bozulmas na karar verilmifltir. Süresi içinde davac lar vekili taraf ndan karar n düzeltilmesi istenilmifl olmakla HUMK un 440-442 maddeleri uyar nca tetkik hakimi taraf ndan haz rlanan rapor ile dosya içerisindeki ka tlar incelenerek gere i görüflüldü. Dava haks z eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine iliflkindir. Mahkemece davan n k smen kabulüne karar verilmifl, daval n n temyizi üzerine dairemizin 20/9/2005 günlü karar ile "Haks z eylem sonucu u ran lan zarar n n ödetilmesi amac yla aç lacak davalarda uygulanacak zamanafl m süresi BK'n n 60/1. maddesi gere ince bir y ld r. Dava konusu olay 20/3/1999 gününde meydana gelmifltir. Davac lar 29/4/2002 gününde ilk davay açarak maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmufllard r. Daval, ilk davaya karfl esasa cevap süresi içinde zamanafl m definde bulundu una göre ilk davadaki maddi ve manevi tazminat istemlerinin zamanafl m nedeniyle reddedilmemifl olmas do ru görülmedi inden" yerel mahkeme karar n n bozulmas na karar verilmifl, davac lar vekilinin karar düzeltme isteminde bulunmas üzerine dosya yeniden incelenmifltir.
Yarg tay Kararlar 1321 Davac lar n deste i MÖ nün 20/3/1999 tarihinde AG marka tüpün kullan ld A marka flofbenden s zan gazdan zehirlenerek öldü ü, davac lar n 29/2/2000 tarihinde AG Afi aleyhine maddi ve manevi tazminat davas açt klar, bu davada al nan 4/3/2002 tarihli bilirkifli raporunda "otopsi raporunda karbonmonoksit (CO) gaz n n yol açt zehirlenme sonucu öldü ü belirtildi ine göre ve AG marka 12 kg l k LPG tüpü üzerinde yap lan incelemede herhangi bir bozukluk olmad tespit edildi inden daval AG Afi ye atf kabil kusur bulunmad. A marka flofbenin ortamdaki oksijeni, tüpten gelen LPG'yi yakmakta kullanmas ve ortamdaki Oksijen'in de giderek azalmas yla bacan n da ifllev yapmamas nedeniyle CO gaz yay lmaya bafllam fl davac lar n murisi MÖ, CO solumas ve kaslar na yeteri kadar Oksijen gitmedi inden hareket yetene ini kaybederek banyoyu terkedemeden ölmüfltür. Sonuç olarak MÖ nün ölümüne gaz sensörü çal flmayan A marka flofbenin tüm oksijen gaz n tüpten gelen LPG gaz n yakmakta kullanmas ve ortamdaki oksijeni tüketmesi neden olmufltur. Bu olayda flofbenin baca ba lant lar n n sa l kl ve teknik kurallara uygun olmamas ve destek MÖ nün banyonun penceresini kapatmas da etkili olmufltur" denilerek AG Afi'nin kusursuz oldu u, dava d fl A Afi % 70 oran nda, baca ba lant lar n yapan kifli ya da kiflilerin % 20 oran nda, destek MÖ nün de % 10 oran nda kusurlu olduklar belirtilmifltir. Bu raporun verilmesinden sonra davac lar n 29.04.2002 tarihinde daval A A.fi. aleyhine ilk davay açt klar anlafl lmaktad r. Borçlar kanunun 60/1. maddesine göre tazminat talebi, zarar görenin zarar ve tazmin yükümlüsü kifliyi ö rendi i tarihten itibaren bir y l sonra zamanafl m na u rar. Somut olayda davac lar n 20/3/1999 tarihi itibariyle zarar gördükleri ve bu tarih itibariyle zararlar n n kapsam n ö rendikleri kabul edilmekle birlikte tazmin yükümlüsünü olay tarihinde ö rendiklerini kabul etmek mümkün görülmemektedir. Zira zararland r - c eylemin LPG tüpündeki gaz s z nt s ndan m, yoksa flofbendeki imalat hatas ndan m kaynakland olay an nda kesin olarak belirlenmifl de ildir. Nitekim önce A Afi aleyhine sorumluluk davas aç lm fl ancak al nan bilirkifli raporunda tüpte herhangi bir hafa ve s z nt bulunmad, zehirlenme olay n n A marka flofbendeki gaz sensörünün çal flmamas, baca ba lant s n n hatal yap lmas ile banyo penceresinin kapat lmas gibi unsurlar n birleflmesi sonucu meydana geldi i 4/3/2002 tarihli bilirkifli raporunun düzenlenmesinden sonra anlafl lm flt r. fiu durumda BK'n n 60/1. maddesinde düzenlenen zamanafl m n n bafllang ç tarihinin (zarar ve fail ö renme tarihi) 4/3/2002 tarihi olarak kabul edilmesi gerekir. Buna göre A Afi aleyhine 29/4/2002 tarihinde aç lan davada zamanafl m süresinin geçti inden söz edilemez. Dairemizin 20/9/2005 gün ve 2004/10884-2005/9606 say l bozma karar bu nedenle isabetli bulunmad ndan, davac lar vekilinin karar düzeltme istemlerinin kabulü ile karar n onanmas gerekmifltir.
1322 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 SONUÇ: HUMK'un 440 ve 442. maddeleri uyar nca davac lar n karar düzeltme istemlerinin kabulü ile dairemizin 20/9/2005 gün ve 2004/10884-2005/9606 say l bozma karar n n kald r larak yerel mahkeme karar n n ONANMASINA ve temyiz eden davac lar yarar na takdir olunan 400.00 YTL duruflma avukatl k ücreti ve afla da yaz l onama harc n n önce temyiz eden daval ya yükletilmesine ve peflin al nan harc n bundan mahsubuna ve karar düzeltme isteyen davac lardan peflin alman harc n istek halinde geri verilmesine 24/2/2006 gününde oyçoklu uyla karar verildi. KARfiI OY YAZISI Dairemizin 20/9/2005 tarihli bozma karar nda belirtilen gerekçelerle karar düzeltme talebenin reddi görüflünde oldu umdan ço unlu un karar düzeltme talebinin kabulü ve mahkeme karar n n onanmas yönündeki görüflüne kat lm yorum. 24.2.2006