YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI
ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı olan fosil esaslı yakıtlarla karşılamak her geçen gün güçleşmektedir. Bu durum hükümetleri yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneltmiştir.
YENİ ENERJİ KAYNAKLARININ ÖNEMİ Günümüze kadar fosil yakıta dayalı olan enerji kullanımı; çevre kirliliği, rezervlerin azalması, atmosferde oluşan sera etkisi, doğal bitki örtüsünün yanı sıra insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri gibi önemli nedenlerle hızla yeni enerji kaynakları bulunması zorunluluğunu doğurmuştur. Bu şartlarda, fosil yakıtların tüketimi azaltılarak; hidrolik, güneş, rüzgar, jeotermal ve dalga enerjisi gibi temiz, yerli ve yenilenebilir kaynaklara yönelinmelidir.
ENERJİ KAYNAKLARI Klasik Enerji Kaynakları: Çoğunlukla Karbon bazlı olan kaynaklardır. Petrol, kömür ve doğalgaz en temel enerji kaynaklarıdır. Bunlar, meydana gelişleri itibarıyla yenilenmeleri çok uzun bir süre aldığından, yenilenmeyen kaynaklar olarak da adlandırılırlar. Alternatif Enerji Kaynakları: Klasik enerji kaynaklarına alternatif olarak sunulan kaynaklardır. Güneş, rüzgar, hidrojen, hidroelektrik, dalga ve jeotermal kaynaklar buna örnektir. Doğada sürekli var olan faktörlere dayalı olan bu kaynakların en önemli özelliği ise yenilenebilir olmaları ve doğaya zarar vermemeleridir...
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI Hidrolik Enerji Güneş Pili Rüzgar Enerjisi Jeotermal Enerji Biokütle Enerjisi
HİDROLİK ENERJİ Hidroelektrik üretimimiz bugün için Avrupa da Norveç, Fransa, İsveç ve İtalya nın altında olmakla beraber ekonomik potansiyel büyüklüğü açısından Norveç ten sonra ikinci sırada gelmektedir. Ülkemizde 2008 yılında hidrolik enerji toplam elektrik enerjisi üretiminin %17 sini karşılamıştır. Almanya da ise birincil enerji ihtiyacının yaklaşık %1,5 i hidrolik enerji ile karşılanmaktadır. Mevcut Hidrolik Kurulu Güç, 14.011 MW (2009) olup gerçekleştirilmeyi bekleyen HES potansiyelimiz 34.000 MW tır.
GÜNEŞ ENERJİSİ Güneş enerjisi hiçbir atığı olmayan, bol ve tükenmeyen tek enerji kaynağıdır. Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle güneş enerjisi potansiyeli açısından şanslı durumdadır. Ortalama güneşlenme süresi günlük 7.2 saat/gün dür. Güneş enerjisi uygulamalarının özellikle elektrik üretmek için ilk yatırım maliyeti yüksektir. Güneş pili panellerin son yıllardaki fiyatları 3-6 $/W dır.
Yol kenarlarında ses yalıtımını sağlamak için kurulan bariyerlerin arkasına güneş pilleri yerleştirilmiş olup, aynı zamanda enerji üretimi de sağlanmaktadır.
Bir çiftliğin çatısına yerleştirilmiş güneş pilleri
RÜZGAR ENERJİSİ Günümüzde rüzgar enerjisi enerji üretiminde yenilenebilir kaynaklar arasında en ucuz ve fosil yakıtlı santralarla en fazla rekabet edebilecek konumda olanıdır. Türkiye rüzgar santralı toplam kurulu gücü 20,1 MW iken Almanya 15.162 MW tır (Dünya kurulu gücünün % 37 si).
Frankfurt taki rüzgar santralleri
BİYOKÜTLE Odun;enerji ormanları, çeşitli ağaçlar,.. Yağlı tohum bitkileri; kolza, ayçiçeği, kanola.. Karbon-hidrat bitkileri patates, buğday, mısır, pancar,... Elyaf bitkileri; keten, kenevir, sorgum.. Bitkisel artıklar ;dal,sap, saman, kabuk.. Hayvansal atıklar ;gübre, tezek.. Şehirsel ve endüstriyel atıklar değerlendirilerek mevcut yakıtlara alternatif olarak çok sayıda katı, sıvı ve gaz yakıt üretilebilmektedir.
BİYOKÜTLE Ülkemizde; Birincil enerji tüketiminin % 8 ini, Isınmanın % 35 ini oluşturmaktadır. Almanya da; Birincil enerji tüketiminin %4,9 unu Elektrik tüketiminin %3,9 unu, Isınmanın %6,1 ini, Yakıt tüketiminin %7,9 unu oluşturmaktadır. Kaynak: National Biomass Action Plan for Germany
Stuttgart Mercedes Müzesi yanında kurulmuş olan çöp atıklardan elektrik enerjisi üretim santrali (EnBW)
JEOTERMAL ENERJI Türkiye'de yüzey sıcaklığı 40 C'nin üzerinde olan 140 adet jeotermal saha vardır. Potansiyel olarak dünyanın yedinci ülkesi konumunda bulunmaktadır. Potansiyelin karşılığı 9,3 Milyar USD/Yıl Fuel-Oil Eşdeğeri (30 Milyon ton/yıl) dır. Merkezi ısıtma, sera ısıtması, endüstriyel proses ısı kullanımına ve kaplıca kullanımına uygundur. 50.000 den fazla konut jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır.
Wienheim da şebeke suyu yerin 1050 m altına basılarak yaz kış boyunca ısıtılmaktadır.
YEK NıN ÜSTÜNLÜKLERİ Temizdir (atmosfere kirletici gazlar yaymamaktadır), Yenilenebilirdir (Kaynağının tükenmesi söz konusu değildir), Kurulumu ve işletilmesi kolaydır, Kaynağı paralı veya dışa bağımlı değildir, Tek olarak veya büyük çiftlikler olarak çalıştırılabilir,
YEK NıN EKSİKLİKLERİ Güneş, rüzgar ve küçük sulardan elde edilen hidroelektrik enerji; kesikli enerji sağlayan sistemlerdir. Üretilen enerjinin depolanması gereklidir. İlk yatırımları diğer klasik yöntemlere göre pahalıdır. Teknolojik gelişmeler sonucu ileride rekabet edebilir. İklim ve coğrafya şartlara göre çoğunlukla yerel olarak temin edilebilirler.
DÜNYA DA GENEL ENERJİ DURUMU
DÜNYA ENERJİ TÜKETİMİ Diğer 11% Doğal Gaz 20% Petrol 34 % Nükleer 6% Hidrolik 2% Kömür 26%
DÜNYA BIRINCIL ENERJI TALEP ARTıŞı Kaynaklara göre yıllık talep artışı Kaynak: IEA (World Energy Outlook)
FOSIL YAKıTLAR Fosil yakıt rezervleri 2030 yılına kadar talebe yanıt verebilecek durumdadır. Fosil kaynaklar bugün olduğu gibi gelecekte de dünya enerji talebinde önemini sürdürmeye devam edecektir. Tüketimdeki payı İspatlanmış rezerv İhtiyacı karşılama süresi*(yıl) petrol 36 164 milyar ton 40.6 doğalgaz 23 180 trilyon m3 65.1 kömür 28 1 trilyon ton 260 *2005 yılı üretimine göre. Kaynak: BP Statistical Review World Energy, 2007
TÜRKİYE DE GENEL ENERJİ DURUMU Ankara
TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ Linyit 14% Odun, Bitki ve Hayvan Artıkları 5% Petrol 30% Doğal Gaz 33% Hidrolik ve Yenilenebilir 3% Diğer 2% Taşkömürü 13%
TÜRKİYE DE ARZ TALEP GELİŞİMİ 120000 100000 80000 60000 Enerji Talebi Yerli Üretim 40000 20000 0 1990 1995 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
İTHAL ENERJININ KAYNAKLARA GÖRE DAĞıLıMı (2008) Petrol 43% Doğal Gaz 40% Kömür 17%
TÜRKİYE NİN YEK KAPASİTESİ
SONUÇLAR Ülkemiz rüzgâr ve güneşlenme açısından oldukça şanslı bir konumda olup, enerji üretimi konusunda da alternatif ve çevre dostu enerji kaynaklarından rüzgâr ve güneş enerjisine yönelmelidir. Alternatif enerji kaynaklarına yönelmenin bir diğer sebebi ise petrol rezervlerinin tükenmek üzere olmasıdır. Güneşten ısıtma ve ısınma, güneşten soğutma, güneşten aydınlatma, fotovoltaik kullanımı, biokütle ile gaz ve enerji elde etme gibi uygulamalar ülkemiz için çok uygundur.
TEŞEKKÜRLER