Şehircilik Dairesi Başkanl

İller Bankası Genel MüdürlM rlüğü Şehircilik Dairesi Başkanl kanlığı İMAR PLANLARININ HAZIRLANMASINDA KURUM GÖRÜŞLERG LERİ UYGULAMALARI VE SORUNLARI Sedef GÖNENG NENÇ Planlama Şube MüdürüM Hulusi ADIGÜZEL ZEL Mimar Bülent UÇELE U Şehir Plancısı Engin OLGUN Jeoloji Y. MühendisiM Mehmet YENİÇER ERİOĞLU Şehir Plancısı Başkan Yardımc mcısı MART 2010

İLLER BANKASI GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ ŞEHİRCİLİK K DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI 4500 ADET İMAR PLANI 280 ADET İŞ ÖN ÇALIŞMA AŞAMASINDAA AMASINDA 74 ADET İŞ YAPIM VE KONTROL AŞAMASINDAA AMASINDA 50 ADET İŞ (ORTALAMA) İHALE EDİLİYOR (YILDA) %25 YEREL YÖNETY NETİM M KATKISI - %75 HİBEH

YASAL ÇERÇEVEEVE I. Yerel Yönetim Y Ana Mevzuatı II. Planlama Ana Mevzuatı III. Sektörel Planlama Mevzuatı IV. Koruma Amaçlı Planlama Mevzuatı V. Planlamayı Etkileyen Mevzuatlar VI. Genelgeler

I.Yerel Yönetim Y netim Ana Mevzuatı YASAL ÇERÇEVEEVE 1. 5393 sayılı Belediye Kanunu 2. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 3. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 4. 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe B e Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun

II. Planlama Ana Mevzuatı 1. 3194 Sayılı İmar Kanunu YASAL ÇERÇEVEEVE Planlı Alanlar Tip İmar YönetmeliY netmeliği İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi D İle ilgili Esaslar Hak. Yön. Y Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik Y Plansız z Alanlar İmar YönetmeliY netmeliği Otopark YönetmeliY netmeliği Plan Yapımını Yükümlenecek Müelliflerin M Yeterliliği i Hakkında Yönetmelik İller Bankası İmar Planı Düzenlenmesine Ait Özel Şartname İller Bankası İmar Planlarının n Düzenlenmesi D ile İlgili Teknik Şartlaşma

III. Sektörel Planlama Mevzuatı YASAL ÇERÇEVEEVE 1. 2634 sayılı Turizmi Teşvik vik Kanunu Kültür r ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri B ve Turizm Merkezlerinin İmar Planlarının n Hazırlanmas rlanması Onaylanmasına Dair Yönetmelik Y Kültür r ve Turizm Koruma ve Geliştirme tirme Bölgeleri B ve Turizm Merkezlerinin Belirlenmesi ve İlanına na İlişkin YönetmelikY 2. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri B Kanunu Organize Sanayi Bölgeleri B Uygulama YönetmeliY netmeliği Organize Sanayi Bölgeleri B Yer Seçimi YönetmeliY netmeliği 3. 3218 sayılı Serbest Bölgeler B Kanunu 4. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme tirme Bölgeleri B Kanunu Teknoloji Geliştirme Bölgeleri B Uygulama YönetmeliY netmeliği 5. 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri B Kanunu Endüstri Bölgeleri B YönetmeliY netmeliği 6. 4046 sayılı Özelleştirme tirme Uygulamaları Hakkında Kanun

IV. Koruma Amaçlı Planlama Mevzuatı 1. 3621/3830 sayılı Kıyı Kanunu YASAL ÇERÇEVEEVE Kıyı Kanununun Uygulanmasına na Dair Yönetmelik Y 2. 2863 sayılı Kültür r ve Tabiat Varlıklar klarını Koruma Kanunu Koruma Amaçlı İmar Planları ve Çevre Düzenleme D Projelerinin Hazırlanmas rlanması,, Uygulanması,, Denetim ve Müellifine ilişkin Usul ve Esaslara Ait Yönetmelik. Y Kültür r ve Tabiat Varlıklar kları Koruma Yüksek Y Kurulu İlke Kararları 3. 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanl kanlığı Kurulmasına Dair KHK

YASAL ÇERÇEVEEVE V. Planlamayı Etkileyen Mevzuatlar 1. 2565/5412 sayılı Askeri Yasak Bölgeler B ve Güvenlik G Bölgeleri B Kanunu 2. 6831 sayılı Orman Kanunu Mesire Yerleri YönetmeliY netmeliği 3. 4342 sayılı Mera Kanunu 4. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Tarım m Arazilerinin Korunması ve Kullanılmas lmasına Dair Yönetmelik Y 5. 2872 sayılı Çevre Kanunu Çevre Düzeni D Planlarının n Yapılmas lması Esaslarına Dair Yönetmelik Y Su Kirliliği i Kontrolü Yönetmeliği Toprak Kirliliği i YönetmeliY netmeliği Çevresel Etki Değerlendirmesi erlendirmesi YönetmeliY netmeliği Sulak Alanların n Korunması Yönetmeliği 6. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Araştırılmas lması Hakkında Kanun 7. 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu Milli Parklar YönetmeliY netmeliği

YASAL ÇERÇEVEEVE 8. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Karayolları Kenarında nda Yapılacak ve Açılacak A Tesisler Hakkında YönetmelikY 9. 442 sayılı Köy y Kanunu 10. Elektrik Kuvvetli Akım m Tesisleri YönetmeliY netmeliği 11. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu 12. 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) İle Çalışan Motorlu Taşı şıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş,, Denetim, Emniyet ve Ruhsatlandırma İşlemlerine İlişkin YönetmelikY 13.. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir M Afetler Dolayısıyla yla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun Deprem Bölgelerinde B Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik Y 31.05.1989 tarih ve 1989/16 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (Afet İşleri Genel Müd.) M Genelgesi 15.10.1999 tarih ve 10 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (Afet İşleri Genel Müd.) M Genelgesi 04.04.2003 tarih ve 4256 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (Afet İşleri Genel Müd.) M Genelgesi 10.08.2005 tarih ve 815 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (Yapı İşleri Genel Müd.) M Genelgesi 10.08.2005 tarih ve 815 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (Yapı İşleri Genel Müd.) M Genelgesi 19.07.2006 tarih ve 2006/13 sayılı Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı (TAU Genel Müd.) M Genelgesi Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı ığı nın n (TAU Genel Müd.) M TMMOB ne gönderdig nderdiği i 3 Şubat 2005 tarihli yazı. 14. 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama YönetmeliY netmeliği

YASAL ÇERÇEVEEVE VI. Genelgeler http://www.bayindirlik.gov.tr/turkce/genelgelistesi.php adresi kullanılabilir. labilir.

YASAL ÇERÇEVEEVE 02.11.1985 tarih ve 18916 sayılı Resmi Gazete 02.09.1999 tarih ve 23804 sayılı Resmi Gazete (Değişiklik) iklik) Bayınd ndırlık k ve İskan Bakanlığı İmar Planı Yapılmas lması ve Değişikliklerine ikliklerine Ait Esaslara Dair YönetmelikY 17.03.2001 tarih ve 24345 sayılı Resmi Gazete Plan Yapımına Ait Esaslara Dair YönetmelikY

YASAL ÇERÇEVEEVE Plan Yapımına Ait Esaslara Dair YönetmelikY MADDE 13 İmar planı ihalelerinde İller Bankası Genel MüdürlM rlüğü ü nce bu amaçla hazırlanan tip sözles zleşme ve teknik şartlaşma esaslarına uyulur TEKNİK ŞARTLAŞMA 2.BÖLÜM MADDE 2 Plan öncesi ön n bilgi ve dokümanlar manların n toplanması: : Halihazır r harita, jeolojik rapor, DSİ rapor ve projeleri, eski eser ve sit bölgeleri, b yüksek gerilimli enerji nakil hatları,, Devlet Karayolu geçişi, i, kıyı kenar çizgisi, demiryolu, liman, hava alanı,, orman sınırıs gibi verilerin ilgili kurumlardan elde edilmesi

Plan Yapımına Ait Esaslara Dair YönetmelikY MADDE 14 Planlar YASAL ÇERÇEVEEVE Planların n hazırlanmas rlanması sürecinde, plan yapılacak alan ve yakın çevresindeki alanlarda aşağıda genel başlıklar halinde belirtilen konular ile planlama alanının özelliğine ine ve plan türüne göre g diğer konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan lardan veriler elde edilir 1. Planlama alanının n yeri 2. Yönetim Y yapısı,, idari bölünüş, b, sınırlars 3. Fiziksel yapı a) Jeolojik durum b) Akarsular, taşkın n alanları c) İklim d) Toprak kabiliyeti e) Tarım m alanları,, tarımsal arazi kullanımı f) Sulama alanları g) Bitki örtüsü h) Yeraltı ve yüzeysel y su kaynakları,, havzaları ve özellikleri 4. Maden kaynakları 5. Çevresel kaynaklar ve koruma alanları a) Korunması gerekli kültk ltür r ve tabiat varlıklar kları ve alanları b) Sulak alanlar c) Özel çevre koruma alanları d) Orman alanları e) Ekolojik açıdan a korunması gerekli alanlar f) Milli Parklar 6. Demografik yapı 7. Sosyal yapı 8. Ekonomik yapı 9.Teknik altyapı a) Ulaşı şım b) Enerji c) Çöp d) İçme suyu e) Kanalizasyon 10. Arazi kullanımı 11. Sektörel yapı 12. Askeri alanlar 13. Mülkiyet M yapısı 14. Yerleşme alanları ile ilgili özellikler

YASAL ÇERÇEVEEVE İL L TARIM MÜDÜRLM RLÜĞÜ D.S.İ Genel MüdürlM rlüğü Etüt t ve Plan Dairesi Başkanl kanlığı Karayolları genel MüdürlM rlüğü Etüt t ve Plan Dairesi Başkanl kanlığı Orman Genel MüdürlM rlüğü Kadastro ve Mülkiyet M Dairesi Başkanl kanlığı Kültür r Varlıklar kları ve Müzeler M Genel MüdürlM rlüğü TEDAŞ A.Ş Genel Md. TEİAŞ A.Ş Genel Md. Milli Savunma Bakanlığı Bayınd ndırlık İl l MüdürlM rlüğü Jeolojik ve Jeoteknik Etüt t Raporu Toprak sınıflamass flaması ve tarımsal açıdan a 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım m Kanunu ve 4342 sayılı Mera Kanunu Varsa dere, akarsu güzergahlarg zergahları,, taşkın n durumu, sulama alanları, sulama kanalları,, maksimum su kotu seviyeleri v.b. konularının n tespit edilmesi Karayolu geçişi i ve istimlak sınırlars rlarının n tespiti Orman alanı ve 2-b 2 b kapsamındaki alanların n tespiti Taşı şınmaz KültK ltür r ve Tabiat Varlıklar kları ile Sit Alanları ve sınırlars rlarının n tespiti Enerji nakil hatlarının n güçg üçleri de belirtilmesi Enerji iletim hatlarının n güçg üçleri de belirtilmesi Askeri alanlar ve askeri yasak bölgelerb Belediye sınırlars rlarının n tespiti Çalışma alanının n jeolojik açıdan a değerlendirilmesi erlendirilmesi amacıyla; Bankamız z Yeraltı Etütleri tleri Dairesi tarafından Jeolojik ve Jeoteknik Etüt t Raporu hazırlat rlatılmaktadır

Boru hatları ile ilgili olarak Boru Hatları ile Petrol Taşı şıma A.Ş Genel MüdürlM rlüğü 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kıyık kenar çizgisi bulunması durumunda Bayınd ndırlık k ve İskan İl l MüdürlM rlüğü Demiryolu hattı geçmesi durumunda, TCDD Genel MüdürlM rlüğü,, Taşı şınmaz Mallar Dairesi Başkanl kanlığı Maden alanları bulunması durumunda Maden Teknik Arama Genel MüdürlM rlüğü Turizm bölgesi b bulunması durumunda Turizm ve KültK ltür r Bakanlığı ığı,, Yatırımlar Genel MüdürlM rlüğü Milli Parkı veya tabiat parkı bulunması durumunda, Çevre ve Orman Bakanlığı ığı,, Milli Parklar Genel MüdürlM rlüğü Liman ve havaalanı bulunması durumunda, DLHİ Demiryolları,, Limanlar, Hava Meydanları İnşaat Genel MüdürlM rlüğü Kömür r madeni bulunması durumunda, Türkiye Kömür K İşletmeleri Genel MüdürlM rlüğü YASAL ÇERÇEVEEVE

Başkanl kanlığımız z tarafından 2007 yılından y itibaren ilgili kurumlardan görüşg alınırken mevcut halihazır r haritalar, ozalit çıktılarına ilave olarak sayısal sal ortamda CD olarak gönderilmeye başlanm lanmıştır. Ayrıca ilgili kurumların n etütlerinde tlerinde kullanılmak lmak üzere Bankamız z tarafından yapılm lmış veya yaptırılm lmış onaylı uygulama imar planı sınırlarını ve alanının n gösterildig sterildiği bütün n olarak hazırlanm rlanmış bilgi paftası da gönderilmektedir. g

EŞİK K SENTEZİ Kentsel ve çevresel alanlardan oluşan planlama alanında, nda, bugünk nkü arazi kullanımına na ilişkin belirleyici verilerle, doğal kaynaklar, çevresel değerler, erler, kentsel ve çevresel alanlarda gelişmeyi yönlendiren y fiziksel, sosyo ekonomik, yasal ve yönetimsel y eşik e ve sınırlamalars rlamaların birleştirilerek topluca gösterilmesi g için i in yapılan çalışmadır.

EŞİK K SENTEZİ Jeoteknik yönden y yerleşime ime kapalı alanlar (Kaya Düşmesi, D Çığ vb.) %30 un üzerinde eğimli e imli veya jeomorfolojik açıdan a yerleşilemeyecek alanlar Tarım m Bakanlığı ığınca onaylanan toprak etüdüne göre g yerleşime ime kapatılan I. ve II. Sınıf S f tarım m toprakları veya yerleşime kapatılan diğer toprak sınıflars fları D.S.İ durumu Enerji Nakil ve İletim Hatları (Kaç kw olduğu u ve trafolar, varsa yönleri) Anayollar Karayolu-Demiryolu geçişi i vb. (Karayolu güzergahg zergahı,, Kamulaştırma Sınırı ve Yapı Yaklaşma Sınırı) S SİT T Alanları (Arkeolojik-Do Doğal v.b.) ve tescilli binalar

EŞİK K SENTEZİ Milli Parklar Orman Alanları Doğalgaz algaz-petrol Boru Hattı Kıyı Kenar Çizgisi Maden Alanları Hakim Rüzgar R Yönünün Y n gösterilmesi g (yerinde saptanan) Yerleşime uygun alanlar gösterilmez, g sadece yerleşime ime kapatılan ve koşullu yapıla laşma önerilen alanlar gösterilirg Askeri güvenlik g bölgelerib Özel kanunlarla sınırlars rları belirlenen alanlar (turizm bölgesi, b organize sanayi bölgesi b v.b) Tapuya tescilli mera alanlarının n gösterilmesi g

EŞİK K SENTEZİ Gerektiği i durumlarda Belediye Sınırının S n gösterilmesig Mevcut İmar Planı Sınırı Üst Ölçekli Plan SınırıS Mezarlık

HALİHAZIR HAZIR HARİTA

MÜLKİYET

EĞİM

ENERJİ NAKİL L HATLARI

JEOLOJİ

KARAYOLU

KARAYOLU KESİT

ORMAN

KÜLTÜR

TARIM

D.S.İ.. Genel MüdürlM rlüğü Etüt t ve Plan Dairesi Başkanl kanlığı Dere, kanal ve kesitleri Akarsu güzergahlarg zergahları, Taşkın n durumu, Sulama alanları, Sulama kanalları, Maksimum su kotu seviyeleri konularının n tespit edilmesi hususunda, görüşg sorulmaktadır. r.

Bu etütlerde tlerde planlamayı olumsuz etkileyen unsurlar; RAPOR HAZIRLAMA SÜRECS RECİ RAPORLAMA TEKNİKLER KLERİ

15.12.2005 tarih ve 26024 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe e giren Toprak Koruma ve Arazi Kulanım m Kanunu Uyguluma Yönetmeliğinin inin 5. maddesinde Toprak Koruma Kurulunun gündeminde bulunan araziler, özel kanunlarla koruma altına alınm nmış alanlar Devlet Su İşleri Genel MüdürlM rlüğünün n proje alanı veya 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında nda Arazi Düzenlemesine Dair Tarım m Reformu Kanununa göre Uygulama Alanı ilan edilen yerlerden ise bu alanlarda uygulama yapan birimin yetkili temsilcisi de Kurula dahil edilir hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda sulama sahası olarak gösterilen g alanların n bulunduğu alanlarda Toprak Koruma Kurulu nun uygun kararı bulunması durumunda planlanabileceği ifade edilmektedir. Bu bağlamda Toprak Koruma Kurulunda yer alan DSİ üyesi, bölgenin tarım m dışıd amaçla kullanılmas lması yönündende olumsuz oy kullansa ve bölgede b DSİ Genel MüdürlM rlüğü ü nün n yatırımı olsa dahi kuruldan oy çokluğu u ile çıkacak olumlu kararda, bölgenin b tarım m dışıd amaçla kullanılmas lmasına olanak sağlanabilmektedir.

DSİ

DSİ KESİT

EŞİK K SENTEZİ

NAZIM İMAR PLANI

UYGULAMA İMAR PLANI

UYGULAMA İMAR PLANI

UYGULAMA İMAR PLANI

UYGULAMA İMAR PLANI

UYGULAMA İMAR PLANI

PLAN NOTLARI İleride yapılabilecek yatak temizliği i ve diğer bakım-onar onarım m amaçlı çalışmalarda kullanılmak lmak üzere planlama sahasından geçen en derelerin uygun bir sahilinde asgari 5 m. genişlikte devamlılığı ığı olan yol şeridi ayrılmal lmalıdır. Planlama alanı kapsamındaki dere taşkın alanlarında nda bulunan parsellerde, ilgili kuruluş tarafından (DSİ veya Belediyesi) taşkın önleme tesisi yapılıncaya kadar DSİ Genel MüdürlM rlüğü / Bölge MüdürlM rlüğü görüşü alınmadan plan uygulaması yapılamaz.

PLAN NOTLARI Diğer taşkın etki alanlarında ise, paftalarda ıslah tip en kesitleri verilen taşkın kontrol tesisleri belediyesince yapılmadan plan uygulamasına geçilemez... derelerinin sınırlı ölçüdeki sarfiyatlarının tahliyesi kasaba yağmur suyu projesi kapsamında dikkate alınmalıdır.. deresinin yeterli durumdaki yatak şeridi sınırının aynen korunması gerekmektedir.

PLAN NOTLARI. dere ve. gölü su kaynakları korunmalıdır. Bu derelerin yeterli durumdaki kesimleri aynen muhafaza edilmelidir. Ayrıca, taşkın koruma yapılarının, mansap şartının sağlanması için belediyesince aynı kesitlerde devam ettirilmesi gerekli görülmektedir. Planlama alanındaki kuru dereler kapasite olarak yeterli durumda olup, yatak şeridi genişlikleri korunmalıdır. Yerleşim yerlerinde taşkınlara neden olan dere nin B-C kesiminin ıslahı DSİ etüt programında olup, belirtilen taşkına maruz alanda DSİ Genel Müdürlüğünün görüşü alınmadan plan uygulaması yapılamaz.

SONUÇ İller Bankası Genel Müdürlüğü Şehircilik Dairesi Başkanlığı olarak Nazım ve Uygulama imar planlarının ihalesi ve yapımı aşamasında üst ölçekli planlara uyum ve planlamanın temel girdilerinden biri olan kurum görüşlerinin toplanması ve plana yansıtılması konusunda tarafımızca son derece ilkeli ve hassas bir tutum sergilenmektedir.

SONUÇ Hukuki düzenleyiciler olan; Anayasa-Kanun-Tüzük- Yönetmelik ve Genelgelerin oluşturduğu kademeli birliktelik içinde, bazı hükümler açısından yönetmeliklerin üstünde yer alan imar planları, bir yandan mülkiyet hakkı üzerine getirdiği düzenlemeler ve kamu yararı esasına dayanarak getirdiği kısıtlamalar nedeni ile hukuki nitelikli belgeler iken, diğer yandan geleceği kurguladığı için uzak görüşlü, güvenli ve sağlıklı yaşam çevreleri oluşturma amacıyla yola çıktığı için bilimsel, insan kültürünün girdiği yaşam alanlarını planlarken sürdürülebilirlik esasına dayandığı için çevreci olması gereken belgelerdir.

SONUÇ İmar Kanununun yanı sıra Sunuşumuzun önceki bölümlerinde kısaca sözü edilen tüm diğer mevzuatın oluşturduğu planlama mevzuatı çerçevesinde plan kararları oluşturulurken esas alınan verilerin; bilimsel kriterlere uygun, güvenilir ve kullanılabilir nitelikte olması önem kazanmaktadır. Gelişen teknolojiye uygun olarak değişen ve gelişen yöntemler ile toplanan verilerin, planlama dilimize uygun olacak biçimde bilgiye dönüştürülmesi yürütmekte olduğumuz çalışmaların sürecini kısaltacaktır. Bu bağlamda kurumlar arası işbirliği ile oluşturulacak coğrafi mekanla ilişkilendirilmiş bir Veri Bankasının oluşturulması sanırım hepimizin hayalidir.

TEŞEKK EKKÜRLER (312) 303 36 02 sehircilik@ilbank ilbank.gov.tr