19-20 Eylül 2013 - İstanbul
Sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sağlık harcamalarının ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyinden aldığı pay her ülkede tartışılmakta ve sağlık politikalarını belirleyenlerin gündemlerindeki en önemli konular arasında yer almaktadır.
Bir ülkenin en önemli kaynağı insandır. Toplumu oluşturan bireylerin ve dolayısıyla toplumun en büyük zenginliği ise sağlığıdır. Bireylerin ve toplumların sağlık hizmetine olan gereksinimi sonsuz olmasına karşın bu hizmetlere ayrılan kaynaklar kısıtlıdır.
1. Kamu ve Yarı Kamu Finansman kaynakları 2. Özel Finansman kaynakları
1.Kamu ve Yarı kamu Finans Kaynakları a. Vergiler: sağlık hizmetinin finansmanında en sık kullanılan kaynaktır. b. Primler : Zorunlu ve isteğe bağlı sosyal sigortalar aracılığı ile toplanan ve ortaya çıkabilecek sağlık risklerini karşılamak amacıyla birey gruplarından toplanan paralardır. c. Özel amaçlı vergiler: Belirli amaçlar çerçevesinde ulusal havuzlarda toplanır ve daha sonra devlet tarafından kullanılır.
2. Özel Finansman Kaynakları: a. Özel Sağlık Sigortacılığı: Sosyal sigorta ve ulusal sağlık sisteminin olmadığı ülkelerde yaygın kullanılan bir finans kaynağıdır. Sosyal Sigorta ve benzeri sistemlerin bulunduğu ülkelerde tamamlayıcı sigorta sistemi olarak kullanılabilmektedir. b. Toplumsal Finansman: Malzeme ve işgücü gibi sağlık hizmetlerinin maliyetlerine kısmen katkıda bulunulmasıdır. Bu katkı sıklıkla cepten ödeme şeklinde olmaktadır.
1. Hakkaniyetli olmak 2. Kaynakların toplanması ve yönetiminde düşük maliyetin sağlanması 3. Kaynak akışında devamlılığın sağlanması 4. Halkın benimsemesi 5. Hizmet sunucuları arasında rekabeti teşvik etmesi 6. Kaliteli hizmet sunumunu teşvik etmesi
1. Doğrudan Finansman Yöntemi: Hizmeti alanların almış oldukları hizmetin bedelini arada herhangi bir üçüncü kişi olmaksızın kendisinin ödemesi ile gerçekleşen ödeme türüdür. 2. Dolaylı Finansman Yöntemi: Hizmeti arz edenle talep eden arasında üçüncü bir kuruluşun bulunduğu ve finansın bu kuruluş tarafından sağlandığı yöntemdir.
Karar verme mekanizması Beveridge Modeli Ulusal Sağlık Hizmeti Örn. Birleşik Krallık Devlet tarafından karar verme ve yönetim Bismarck Modeli Özel Sigorta Sosyal Sağlık Sigortası Örn. Almanya Sigorta fonu ve hekim birlikleri tarafından karar verme ve yönetim Kaynaklar Vergiler Çalışanların ve işverenlerin katkıları Sağlık hizmetleri sunucuları Kamu Kamu/Özel Özel Birleşik Amerika Özel girişimcilik ilkeleri Özel finansman
Sosyal devlet ilkesini benimseyen ülkelerde sağlığın temel bir insan hakkı olduğu kabul edilmekte ve bu hakkın tüm dünyada mümkün olan en yüksek düzeyde verilmesi sosyal bir amaç olarak görülmektedir.
Sosyal sigorta sosyal dayanışmadır. Temel amacı bireylerin korunması olduğundan özel sağlık sigortasının aksine bireylerin riskleri ve sağlık durumları ile ödenecek prim arasında bir bağlantı söz konusu değildir.
1. Sigortalanan bireyler gelirleri temel alınarak düzenli olarak katkıda bulunurlar. 2. Sistem genellikle bağımsız ya da yarı özerk kurumlar tarafından yönetilir. 3. Sosyal sağlık sigortası toplumun tamamı ya da büyük bir bölümü için zorunludur.
Örgütsel yapının tek elde toplanmasının Avantaj ve dezavantajları
Avantajlar: 1. Primlerin daha etkili ve verimli toplanabilmesi, 2. Sağlık harcamaları ve maliyetlerinin daha etkili kontrol edilebilmesi, 3. Satın alma gücünün yüksek ve kaynakların etkili ve verimli kullanılması, 4. Satın alınacak sağlık hizmetlerinde seçicilik,
Dezavantajları, 1. Sağlık hizmeti sunucuları arasında rekabet sağlamaması, 2. Monopsonik yapı nedeniyle hizmet sunucuları ile hizmet çeşitliliği ve fiyatlandırması konularında sorunlar, 3. Sağlık hizmet sunucularında motivasyon eksikliği,
Sosyal güvenlik kurumları teminat kapsamına alınacak sağlık hizmetlerini belirleyebilme şansına sahiptirler. Sosyal güvenlik kurumları sağlık hizmeti sunan kurumlardan satın aldığı hizmetlerin bedellerini ödeme konusunda da çeşitli alternatiflere sahiptir.
1. Hizmet başı ödeme, (Paket Dışı Hizmetler) 2. Tanıya dayalı ödeme, (Paket Uygulaması) 3. Global ödeme,(s.bak.hastaneleri uygulaması) 4. Teşhis ilişkili gruplar (DRG)
1. Nüfusun tamamı Genel Sağlık Sigortası kapsamındadır. (Bismarck Modeli) 2. Sunulan sağlık hizmetinin kapsam ve çeşitliliği ile geri ödemede esas olan sistem Sağlık Uygulama Tebliği adı altında yer almaktadır. 3. Sunulan hizmetin fiyatlandırılmasında 9 kişilik komisyon yer almaktadır. 4. Tamamlayıcı ve Özel Sağlık Sigortası isteğe bağlı olarak yapılabilmektedir.
Finansal yapısı sunmaya çalıştığım sistemle ayakta durmaya çalışan üniversite hastanelerinin klinik araştırmaları destekleyecek çalışmalara ayrıca kaynak ayırması zor görünmektedir.
CTF de 2010-2012 yılları arasında elde edilen gelirdeki klinik araştırma payları YILLAR GELİRDEKİ KLİNİK ARAŞTIRMA YÜZDESİ 2010 1,11 2011 0,62 2012 1,12
Üniversite Hastaneleri Sağlık Sistemi içerisindeki yerleri gereği birer eğitim ve araştırma kurumlarıdırlar. Finansal yapı nedeniyle desteklenemeyen klinik araştırmaların ilgili sanayi işbirliği ile desteklenmesinin çözüme katkıda yararlı olacağı düşüncesindeyim
TEŞEKKÜR EDERİM